Giáo trình HTML và thiết kế website

ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

SỞ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG HÀ NỘI

GIÁO TRÌNH

HTML VÀ THIẾT KẾ WEBSITE

(Mã số giáo trình: 3CI3)

HÀ NỘI. 2005

LỜI MỞ ĐẦU

Ngôn ng

u di n v n b

có th truy n thông qu

cho phép ta đưa hình

và t o nh ng tài li

HTML ch

tag là <B>. H

t c p gi i h

béo. Toàn bộ đ

béo (hay chữ đậm) khi v

<B> xin chào </B> sẽ được hi

ữ

Siêu v

ă

n b

ả

n HTML (Hyper Text Markup Language) là ngôn ng

t v n b n nhi u thu c tính c n thi để

ng toàn c c WWW (World Wide Web). HTML

a vào v n b n, thay đổi cách bày trí c a v n b n,

n có kh ng đối tho i tương tác v i người dùng.

u xoay quanh khái ni m “th ” (tag) làm n n t ng. M t ví d

t các ch c n ng trên HTML có th và thẻ đóng t o thành

n v n b n. Ví d <B> và </B> là th “bold” ngh a là

n b n gi a <B> và </B> sẽ được th hi n dưới d ng ch

n b được xem b ng m t trình duy t tương ng. Ví d

n lên là xin chào.

n, ta có th dùng b

: NC-Norton Commander, EDIT - c a DOS, NotePad hay Write - c

ữ

bi

ể

ễ

ă

ả

n cho phép ta đưa vào m

ộ

ă

ả

ề

ộ

ầ

ết

ể

ề

ả

ng bá trên m

nh đồ

n b

ạ

ụ

ả

h

ọ

ă

ả

ủ

ă

ả

ạ

ữ

ệu siêu v

ă

ả

nă

ạ

ớ

ủ

yế

ệ

ẻ

ề

ả

ộ

ụ về

ầ

u h

ế

ứ

ă

ẻ

m

ở

ạ

mộ

ặ

ớ

ạ

n một

đ

o

ạ

ă

ả

ụ

ẻ

ĩ

ch

ữ

oạ

n v

ă

ả

ữ

ể

ệ

ạ

ữ

ă

ả

n

đ

ó

ằ

ộ

ệ

ứ

ụ

ệ

Để

t

ạo m

ộ

t siêu văn b

ả

ể

ấ

t c

ứ

m

ột chương trình so

ạ

n th

ả

o

a

nào (ví d

ụ

ủ

Windows 3.x, WordPad c

IDE, Borland Pascal IDE, FrontPage, TextPad, v.v…), ch

a HTML, và khi ghi vào đĩa thì c n l u dưới d ng file text. Tên file có

ng là HTM (ho c HTML). Song có m t h n ch là d ng v n b n khi ta so

khi ta xem sau này (trên WWW) không gi ng nhau. Chính vì lẽ đó mà nhi u hãng

tung ra ph n m m so n siêu v n b n What You See Is What You Get (WYSIWYG-

y c ng là cái ta có được). Hãng Microsoft c ng ã tung ra m t ti n ích

ng r ng rãi. Ngoài ra, còn có nhi u ti n ích chuy đổi t ng RTF (có

ng WinWord hay WordPad) sang HTML, hay các phiên b n sau này

a trình duy t Web nh NetScape có s n luôn ch c n ng này. Các ti n ích đề

ng nhau ch cho phép ta gõ tr c ti p các th vào v n b n nh ng c ng có th

p c a thanh công c (toolbar), h p tho i (dialog), th đơn (menu) hay

danh sách các l a ch n (pop-up list). Để ch dướ n v n b n trong ví d

i, ta có th gõ vào xin chào, dùng chu t ch n, r m vào nút Underline trên

thanh công c . V n b n s ự động được chuy n thành <U>xin chào</U> (ở đây

thì <U> và </U> là c p m óng c a tag có ch c n ng gi i h n v n b n c

được g ch dưới).

ủ

a Win95, WinWord 2.0 hay 6.0, FoxPro, Borland C++

n n được các th

uôi m

n v

ỉ

c

ầ

ắ

m

ẻ

c

ủ

ầ

ư

ạ

đ

ở

rộ

ặ

ộ

ạ

ế

ạ

ă

ả

ạ

ới

ố

ề

ầ

ề

ạ

ă

ả

cái ta th

được s

th so

ấ

ũ

đ

ộ

ệ

ử

d

ụ

ộ

ề

ệ

ể

n

ừ dạ

ể

ạ

n b

ằ

ả

c

ủ

ệ

ư

ẵ

ứ

ă

ệ

đ

ó

u

giố

ở

ỗ

ự

ế

ẻ

ă

ả

ư

ũ

ể

dùng t

ổ

hợ

ủ

ụ

ộ

ạ

ực

ự

ọ

g

ạ

i

đ

oạ

ă

ả

ụ vừa

rồ

ể

ộ

ọ

ồi bấ

ụ

ă

ả

ẽ

t

ể

ặ

ở

/

đ

ủ

ứ

ă

ớ

ạn

đ

o

ạ

ă

ả

ần

ạ

1

Ngày nay, do s

càng tr nên ph c t p và hoàn thi

sinh trong quá trình phát tri ó (nh

ó là nh ng phiên b n c a HTML và

HTML 3,… là để ch ng phiên b n sau này.

t trong nh m m nh c a HTML là m

hi n lên màn hình hay in ra, tóm l

m hay máy tính nào mà ngườ đọc có, không phân bi

t nào (NetScape trên Windows hay Lynx trên UNIX, th

ng ph n m đặc bi t).

Người ta còn ang tranh cãi nhi

nguyên th y c a HTML là t o ra m t phương pháp v

thông tin. Sau này người ta coi HTML nh

“trong tài li u có gì” quan tr ng h n nhi u so v

Tác gi t mong nh được s

Xin chân thành c n.

ự

phát tri

ể

n nh

ư

thác l

để đáp

âm thanh, hình

ánh số để bi

ũ

c

ủ

a m

ng được nh

nh động, v.v…). Người ta

u th . HTML 2, HTML 2+,

ạ

ng toàn c

ụ

c, HTML c

ũ

ng ngày

ở

ứ

ạ

ệ

n h

ơ

n

ứ

ữ

ng yêu c u m

ầ

ớ

i nảy

ển

đ

ư

ả

g

ọ

i

đ

ữ

ả

ủ

đ

ể

ị

ỉ

nh

ng

ữ

ả

M

ộ

ữ

đi

ể

ạ

ủ

ộ

t v

ăn bả

n b

ấ

t k

ỳ

n

ế

u tuân th

ủ

tiêu chu

t k lo

duy

th

ẩ

n HTML đều có th

i ph n m

ể

ệ

ạ

i là hi

ểu

được, bởi

b

ấ

ỳ

ạ

ầ

ề

i

ệ

t trình

ệ

ậ

m chí cho người khiếm

ị

bằ

ầ

ềm

ệ

đ

ều trên Internet v

ề

HTML “t

ố

t”. Định hướng

u gi và th hi

i dung –

ủ

ạ

ộ

ạn n

ă

ng để

lư

ữ

ể

ện

ư

m

ộ

t ngôn ngữ định hướng n

i “tài li u có đẹp không”.

đọ

ộ

ệ

ọ

ơ

ề

ớ

ệ

ả

r

ấ

ận

ự

góp ý t

ừ

b

ạ

n

c

ảm ơ

2

- Tên môn h

- Mã s môn h

- Th i gian: Lý thuy

c tiêu: Cung c

HTML và thi

ng ki n th c c

ọ

c: HTML VÀ THI

c: 3CI3

t + th

p cho h

t k Web.

n ph được trang bị trước khi học: Có kiến thức về sử

ẾT KẾ WEB

ố

ọ

ờ

ế

ự

c hành 45T

c viên các kiến thức cơ bản liên quan đến ngôn

- M

ụ

ấ

ọ

ng

ữ

ế

- Nh

ữ

ế

ứ

ầ

ải

d

ụ

ng máy tính.

i dung môn h

Chương I: NH

Chương II: TRÌNH BÀY TRANG.

Chương III: DANH SÁCH VÀ B NG TRONG HTML.

Chương IV: ĐƯA HÌNH NH VÀO TÀI LI U HTML.

Chương V: CÁC M I LIÊN K T SIÊU V N B N.

Chương VI: BÀY TRÍ N N VÀ KHUNG.

Chương VII: BI U M U STYLE VÀ CASCADING STYLE SHEET.

SO N TH O TR C QUAN WEB (Microsoft

- N

ộ

ọ

c:

ỮNG KHÁI NIỆM CƠ SỞ.

Ả

Ệ

Ố

Ế

Ă

Ả

Ề

Ể

Ẫ

Chương VIII: CÔNG C

Ụ

Ạ

Ả

Ự

FrontPage 2003)

-

Đối tượng h

ọ

c: Nh

t k Website t

môn Các h

ữ

ng người c HTML và

nh.

thống thông tin, Khoa Công nghệ thông tin,

ầ

n bi

ế

t các ki

ế

n th

ứ

c c

ơ

b

ả

n v

ề

Website để thi

ế

ĩ

- Biên so

ạ

n: B

ộ

ệ

Trường

ĐH Công Ngh

ệ,

ĐHQGHN.

3

MỤC LỤC

L

Ờ

I MỞ ĐẦ

U

1

CHƯƠNG I. NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ SỞ.......................................................9

I.1. World Wide Web là gì?...............................................................................9

I.2. HTML là gì? ..............................................................................................12

I.3. Các đặ

c

đ

i

ể

m c

ủ

a siêu v

i ph n c ng và ph

i khái ni m trang và th

ăn bản .................................................................13

I.3.1. Độc l

I.3.2. Độc l

ậ

p v

ớ

ầ

ứ

ần m

ề

m.....................................................13

các trang ....................................14

ậ

ệ

ứ

tự

I.3.3. Website và trang ch

I.4. So n th o v n b n - nh

I.4.1. Trang mã ngu n HTML và trang Web...................................................15

I.4.2. Các th HTML ......................................................................................16

I.4.3. Các quy t c chung .................................................................................17

I.4.4. C u trúc c a m t tài li u HTML............................................................18

I.4.5. Các ph n t HTML (HTML element)....................................................19

Bài t p...............................................................................................................19

CHƯƠNG II. TRÌNH BÀY TRANG .................................................................20

II.1. T o tiêu đề................................................................................................20

II.2. Th trình bày trang..................................................................................21

II.2.1. M t s th chính...................................................................................21

II.2.2. Các thu c tính c a th trình bày trang ..................................................25

Bài t p...............................................................................................................27

CHƯƠNG III. DANH SÁCH VÀ B NG TRONG HTML...............................28

III.1. Các ki u danh sách.................................................................................28

III.1.1. Danh sách không ánh s th .........................................................28

III.1.2. Danh sách ánh s th ....................................................................29

III.1.3. Danh sách các định ngh a....................................................................31

III.1.4. Danh sách ph i h p, l

ủ

- homepage..........................................................14

ạ

ả

ă

ả

ữ

ng v đề chung ................................................15

ấn

ồ

ẻ

ắ

ấ

ủ

ộ

ệ

ầ

ử

ậ

ạ

ẻ

ộ

ố

ẻ

ộ

ủ

ẻ

ậ

Ả

ể

đ

ố

ứ tự

đ

ố

ứ tự

ĩ

ố

ợ

ồ

ng nhau...........................................................31

4

III.2. B

ả

ng bi

ể

u ................................................................................................32

u trúc....................................................................................32

u ý v ng ..........................................................................33

.............................................................................................37

III.2.1. Khung c

ấ

III.2.2. M

III.2.3. Các ví d

Bài t

CHƯƠNG IV. ĐƯA HÌNH

ột s

ố

l

ư

ề bả

ụ

ậ

p...............................................................................................................40

NH VÀO TÀI LI U HTML ..............................41

nh..........................................................................................41

nh...............................................................................................41

<IMG…> ....................................................................................41

c tính c a th chèn hình nh ...................................................41

Ả

Ệ

IV.1. Hình ảnh tĩ

IV.1.1. Tệp ả

IV.1.2. Th

ẻ

IV.2. Các thu

ộ

ủ

ẻ

ả

IV.2.1. Thu

IV.2.2. Thu

IV.2.3. Thu

IV.2.4. Thu

ộ

c tính ALT..................................................................................41

c tính WIDTH và HEIGHT ........................................................42

c tính ALIGN .............................................................................43

c tính VSPACE và HSPACE......................................................43

ộ

Bài t

CHƯƠNG V. CÁC M

V.1. Th neo và m i liên k

V.1.1. Thu c tính HREF.................................................................................45

V.1.2. Liên k t ra ngoài – External Links .......................................................45

tuy đối...................................................................................46

ương đối .................................................................................46

ậ

p...............................................................................................................44

I LIÊN K T SIÊU V N B N ....................................45

t ............................................................................45

Ố

Ế

Ă

Ả

ẻ

ố

ế

ộ

ế

V.1.3. Địa ch

V.1.4. Địa ch

ỉ

ệt

t

V.1.5. Liên k

V.2. Dùng hình

V.2.1. Thay ch

V.2.2. Image Map - th

V.3. Đưa âm thanh vào tài li

V.3.1. Liên k đến t p âm thanh ....................................................................48

V.3.2. T o âm thanh n

ế

t n

ộ

i t

ạ

i – Internal Link.............................................................46

i liên k t.......................................................47

ng hình .............................................................................47

AREA .......................................................................47

u........................................................................48

ả

nh làm đầu m

ố

ế

ữ bằ

ẻ

ệ

ết

ệ

ạ

ền.................................................................................48

5

V.4. Đưa Video vào tài li

V.4.1. Chèn t p Video ....................................................................................49

V.4.2. Nhúng t p video...................................................................................49

Bài t p...............................................................................................................50

CHƯƠNG VI. BÀY TRÍ N N VÀ KHUNG .....................................................51

VI.1. Màu n n và v n b n ...............................................................................51

VI.1.1. Đặt màu n n .......................................................................................51

a v n b n..........................................................................51

đầu m i liên k t - Thu c tính LINK, VLINK và ALINK......51

ệu..............................................................................49

ệ

ậ

Ề

ề

ă

ả

ề

VI.1.2. Màu ch

VI.1.3. Màu c

VI.1.4. Thu

VI.2. N p hình

VI.2.1. Thu c tính BACKGROUND..............................................................53

VI.2.2. Water mark.........................................................................................53

VI.2.3. Hãy ký tên vào tài li u c a mình.........................................................54

ữ

củ

ă

ả

ủ

a

ố

ế

ộ

c tính và mã màu ........................................................................52

nh làm n n cho trang v n b n .............................................53

ạ

ả

ề

ă

ả

ộ

ệ

ủ

VI.3. Khung – Frames .....................................................................................55

VI.3.1. Trang trí khung...................................................................................55

VI.3.2. Thành ph

VI.4. Thi t l p Target, th

VI.4.1. Thi t l p Target ..................................................................................59

VI.4.2. Th NOFRAMES...............................................................................60

VI.4.2. Nhúng frame - th IFRAME...............................................................60

Bài t p...............................................................................................................61

CHƯƠNG VII. BI U M U STYLE VÀ CASCADING STYLE SHEET.......62

ầ

n FRAMESET....................................................................56

ế

ậ

ẻ

NOFRAME và IFRAME ....................................59

ế

ậ

ẻ

ậ

Ể

Ẫ

VII.1. FORM....................................................................................................62

VII.1.1. FORM là gì?......................................................................................62

VII.1.2.Các thành ph

VII.1.3. Thêm tính c

ầ

n trong FORM..............................................................63

ấu trúc cho FORM..........................................................70

VII.2. Cascading style sheet.............................................................................72

6

VII.2.1. Inline Style........................................................................................72

VII.2.2. Gi i thi u Style Sheet........................................................................74

VII.2.3. Javascript Style Sheet........................................................................75

VII.2.4. Thu t ng Style Sheet .......................................................................77

VII.2.5. Các chú thích trong Style Sheet.........................................................92

VII.2.6. L i ích c a các Style Sheet................................................................92

VII.2.7. K t h p Style Sheet v i HTML.........................................................93

VII.2.8. Th ự ưu tiên c a các style (Cascading)...........................................97

CHƯƠNG VIII. CÔNG C SO N TH O TR C QUAN WEB

(MICROSOFT FRONTPAGE 2003) ...............................................................100

VIII.1. T o m t trang Web............................................................................100

VIII.1.1. B đầu s ng FrontPage2003.....................................................100

o m t trang t t template .......................................................101

o và l u m t trang m i...............................................................102

o m đề c .............................................................................103

n font và màu...........................................................................104

c m t trang v i các liên k t, danh sách và b ng...................107

VIII.2.1. Thêm m t hyperlink vào m t trang Web........................................107

t danh sách .........................................................................110

c m t trang v i các b ng .....................................................112

n th hình nh trên m t trang Web ............................................120

o m t Web site m i....................................................................133

VIII.2.5.Khai thác site m i ...........................................................................135

VIII.3. Phát tri n nhanh m t site v i các template......................................142

VIII.3.1. Ch n m t template Web site ..........................................................143

o m t Web site m i....................................................................144

o tùy bi n Web site m i c a ta...................................................145

i b các l

ớ

ệ

ậ

ữ

ợ

ủ

ế

ợ

ớ

ứ

t

ủ

Ụ

Ạ

Ả

Ự

ạ

ộ

ắt

ử dụ

VIII.1.2. T

VIII.1.3. T

VIII.1.4. T

ạ

ộ

ừ mộ

ạ

ư

ộ

ớ

ộ

t

mụ

VIII.1.5. Ch

VIII.2. T ch

ọ

ổ

ứ

ộ

ớ

ế

ả

ộ

VIII.2.2. T

VIII.2.3. T

ạ

o m

ộ

ổ

chứ

ộ

ớ

ả

VIII.2.4. Hi

VIII.2.5. T

ể

ị

ả

ộ

ạ

ộ

ớ

ể

ộ

ớ

ọ

ộ

VIII.3.2. T

VIII.3.3. T

ạ

ộ

ớ

ế

ớ ủ

VIII.3.4. Thêm và lo

ạ

ỏ

ời chú thích...................................................146

7

VIII.3.5. Khai thác template Personal Web Site............................................147

VIII.3.6. Thêm m t tem th i gian vào m t trang Web ..................................148

VIII.3.7. L u các thay đổi sang m t site.......................................................149

VIII.4. T o m t site v i s tr giúp c a Wizard trong FrontPage 2003.....150

t wizard t o site...................................................................150

n có vào FrontPage.............................................152

t phương pháp import.......................................................152

u site.....................................................................155

p thông tin ph n h i t các khách tham quan Web site c a ta

.....................................................................................................................156

VIII.4.6. L u thông tin ph n h i c a khách tham quan sang m t file............158

VIII.4.7. Nh n thông tin ph n h i c a khách tham quan b ng email.............160

Bài t p.............................................................................................................161

NG CÁC T VI T T T ..............................................................................162

TÀI LI U THAM KH

ộ

ờ

ộ

ư

ộ

ạ

ộ

ớ

ự

ợ

ủ

VIII.4.1. M

ở

mộ

ạ

VIII.4.2. Nh

ậ

p m

n m

n v

ộ

t site hiệ

VIII.4.3. Ch

VIII.4.4. Ch

ọ

ộ

ị

trí để lư

VIII.4.5. Thu th

ậ

ả

ồ

ừ

ủ

ư

ả

ồ

ủ

ộ

ậ

ả

ồ

ủ

ằ

ậ

B

Ả

Ừ

Ế

Ắ

Ệ

ẢO...................................................................................163

8

CHƯƠNG I. NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ SỞ

I.1. World Wide Web là gì?

World Wide Web (WWW) là m

ộ

t m

chế để các tài nguyên này tr nên s

t:

ạ

ng các tài nguyên thông tin. WWW

d

ự

a trên 3 c

ơ

ở

ẵ

n dùng cho người xem càng r ng

ộ

rãi nh

ất càng tố

- C

ơ

chế đặt tên cùng d

ư các URL)

ạng đối với việc định dạng các tài nguyên trên WWW

(nh

- Các giao th

ứ

c, để truy nh

ậ

p t

dàng chuy

a ba c chế được nêu rõ dưới đ

ớ

i các tài nguyên qua WWW (nh

đổi gi a các tài nguyên (nh

ây

ư

HTTP)

- Siêu văn b

ả

n, để

c gi

dễ

ể

n

ữ

ư HTML).

Các ràng bu

ộ

ữ

ơ

Gi

ới thi

ệ

u v

i tài nguyên s

chương trình,… - có m

Các URL thường g

- Vi đặt tên c a các c

a máy tính l u tr

a b n thân tài nguyên, nh

rõ trang W3C Technical Reports:

ề URL:

M

ọ

ẵ

n dùng trên WWW – tài li

địa ch mà có thể được mã hóa b

m 3 ph n:

ch

(t

ệ

u HTML, nh, video clip,

ả

ộ

t

ỉ

ởi một URL.

ồ

ầ

ệ

c

ủ

ơ

ế

dùng để truy nh

ch c) tài nguyên

đường dẫn

ập tài nguyên

- Tên c

ủ

ư

ữ

ổ

ứ

ả

ư

mộ

t

Ví dụ coi URL chỉ

http://www.w3.org/TR

URL này có thể đượ

HTTP, ang l u trong máy www.w3.org, có th

ch khác ta có th th y trong các tài li u HTML bao g

n t và “ftp đối v i FTP.

ây là m t ví d khác v URL. Ví d

người dùng:

c

đọc nh

ư

sau: Có m

ộ

t tài li

ệ

u s

ẵ

n dùng theo giao th

n “/TR”.

đối với

ức

đ

ư

ể

truy nh

ậ

p theo đường dẫ

Các c

thư đ

ơ

ệ

ế

ể

ấ

ệ

ồ

m “mailto

”

i

ử

”

ớ

Đ

ộ

ụ

ề

ụ này ám chỉ tới hộp thư (mailbox) của

….đây là văn bản …

Mọi góp ý, xin gửi thư tới

Các định danh

đ

o

ạn (fragment identifiers):

9

M

ộ

t s

i “ ” theo sau b

ây là m t URL ánh d

ố

URL ám ch i vi

i m t d

u một móc tên là section_2:

ỉ

t

ớ

ệ

c

định v

ị

m

ộ

t tài nguyên. Ki

ể

u này c

ủ

a URL k

ết

thúc v

ớ

#

ở

ộ

ấu hi u k

ệ

ế

t n

ố

i (g i là các định danh

ọ

đ

o

ạ

n). Ví dụ,

đ

ộ

đ

ấ

http://somesite.com/html/top.html#section_2

Các URL tương đối:

t URL tương đối không theo c

Mộ

ơ

chế đặt tên. Đường d

t tài nguyên trên cùng m t máy nh tài li u hi

m các thành ph đường d n tương đối (nh “..” ngh

định ngh a b đường d n), và có th bao g

ẫ

n c

ủ

a nó thường

i. Các URL

a là m

m các

tham chi

ếu tới mộ

ộ

ư

ệ

ện t

ạ

t

ương đối có th

ể

g

ồ

ần

ẫ

ư

ĩ

ột

m

ứ

c trên trong c

u hi n.

Các URL được gi

t ví d a gi

http://www.acme.com/support/intro.html”. URL tương đối trong

ánh d u dướ ây cho m t liên k t siêu v n b n:

<A href=”suppliers.html”>Suppliers</A>

ng thành URL đầ đủ

ấ

u trúc đượ

c

ĩ

ởi

ẫ

ể

ồ

d

ấ

ệu đoạ

ải quy

ết

để cho toàn các URL s

ử dụng một URL gốc. Như

mộ

ụ

c

ủ

ải pháp URL tương đối, gi

ả

sử

chúng ta có URL gốc

“

đ

ấ

i

đ

ộ

ế

ă

ả

sẽ

m

ở

r

ộ

y

“http://www.acme.com/support/suppliers.html” trong khi URL

t

ương đối trong việc đánh dấu cho một ảnh dưới đây

http://www.acme.com/icons/logo.gif”

sẽ

mở

r

ộ

ng thành URL đầ

Trong HTML, các URL được dùng để

- Liên k t t i tài li u ho c tài nguyên khác, (xem A và LINK)

- Liên k t t i ki u d ng bên ngoài ho c k ch b n (script) (xem LINK và

y

đủ

“

:

ế

ớ

ệ

ặ

ế

ớ

ể

ạ

ặ

ị

ả

SCRIPT

)

- Gồm một ảnh, đối tượng, hoặc applet trong một trang, (xem IMG,

OBJECT, APPLET và INPUT

)

- T

ạ

o m

ộ

t b

t form (xem FORM

t khung tài li u (xem FRAME và IFRAME

n m t ch n bên ngoài (xem Q, BLOCKQUOTE, INS và DEL

- Tham kh o các quy ước siêu d li u mô t t tài li u (xem HEAD

ản dồ ảnh (xem MAP và AREA)

)

ệ

)

- Trích d

ẫ

ộ

ỉ

d

ẫ

)

ả

ữ

ệ

ả

mộ

ệ

)

10

Ngày nay người ta dùng máy tính nh

Internet, ch u là tìm ki m thông tin. Các thông tin này có th

hình nh âm thanh hay thông tin a phương ti n… V i giao di

vi c s ng các ký hi u, bi u tượng r t g i t n gi ng v i các hình

thường và ch n nh ng thao tác đơn gi n ta ã có ngay thông tin c n tìm ki

trước m t.

ư

m

ộ

t công c

ụ

r

ấ

t h

ữ

u ích để truy nh

là các v n b

n thân thi n b

nh đờ

ập

ủ

y

ế

ể

ă

ản,

ả

đ

ệ

ớ

ệ

ởi

ệ

ử

d

ụ

ệ

ể

ấ

ợ

ả

g

ầ

ố

ớ

ả

i

ỉ

c

ầ

ữ

ả

đ

ầ

ếm ở

ặ

Nhu c

u và người s

báo c

tính để truy c

ki m thông tin trên m

ầ

u s

ử

d

ụ

ng máy tính để truy c

ậ

p Internet tìm ki

c và ti ng Anh để hi

i người có th dàng s

ph c vụ đắc l c cho vi c tra c

t toàn c c.

ế

m thông tin ngày càng

u các thông

ng máy

u tìm

nhi

ề

ử

d

ụ

ng máy tính có trình độ tin h

ọ

ế

ể

ủ

a máy khác nhau. Làm th

p Internet nh

ng thông tin r

ế

nào để

t công c

ng l

m

ọ

ể

d

ễ

ử dụ

ậ

ư

m

ộ

ụ

ự

ệ

ứ

ế

ạ

ộ

ớ

n nh

ấ

ụ

Vi

n là các v

tài li u liên quan. Ngườ

Internet vô t n.

ệ

c này tr

n b n “thông minh” có th

đọc không ph

ở

nên d

ễ

dàng h

ơ

n b

ở

i ý tưởng siêu v

giúp ngườ đọc tìm và cung c

i m t công tìm ki m trong kho thông tin

ă

n b

ả

n (Hypertext). Siêu v

ăn

b

ả

ă

ả

ể

i

ấ

p cho h các

ọ

ệ

i

ả

ấ

ế

ậ

Khái ni

ước m

Ông hy v ng v

tin c n thi t.

ệ

m siêu v

(“Computer Dreams”) v

các máy tính có trí tu nh

ă

n b

ả

n do nhà tin h

kh

con người, biế

ọ

c Ted Nelson đề xu

ng c a máy tính trong tương lai.

t cách truy tìm các thông

ất vào năm 1965

như

m

ộ

t

ơ

ề

ả

n

ă

ủ

ọ

ề

ệ

ư

ầ

ế

D

ự

án th

Berners – Lee. Sau khi t

ã vi t m t chương trình mô ph

nh ki u liên k t siêu v n b n. N

t h t nhân châu Âu (CERN) t

trong vi c tra tài li u, Tim đưa ra m

dàng tìm ki m tài li u h n.

ự

c hi

ệ

n siêu v

ă

n b

Đại h

ng m

m 1989, trong khi làm vi

ả

n là c

c Oxfort (Anh) n

i liên k t hai chi

ủ

a m

ộ

t k

ỹ

s

ư

tr

ẻ

người Anh tên là Tim

m 1976, n m 1980 Tim

t k trên m

c t i Vi n nghiên c

y các đồng nghi p r

siêu v n b n trên máy

ố

t nghi

ệ

p

ọ

ă

đ

ế

ộ

ỏ

ố

ế

ề

u b

ấ

ỳ

ộ

t

đồ th

ị

ư

ể

ế

ă

ả

ă

ệ

ạ

ệ

ứu

k

v

ỹ

thu

ậ

ạ

ại Berne (Th

ụ

y sỹ

), thấ

ệ

ất

ấ

t v

ả

ệ

đã

ộ

t

đề án l

ưu trữ

ă

ả

tính sao cho d

ễ

ế

ệ

ơ

Trong th

ế

gi

ớ

i siêu v

ă

n b

ả

n WWW, người s

ử

d

ụ

ng có th

t. Nh y ta có th

i nhà. K thu t siêu v

ể

d

ễ

dàng

đ

i t

du l

n b

ừ

tài

li

ệ

u này sang tài li

ệu khác thông qua các m

ố

i liên k

ế

ư

v

ậ

ể

ị

ch

trong xa l

ộ

thông tin phong phú trong khi v

ẫn ng

ồ

i t

ạ

ỹ

ậ

ă

ản

11

giúp cho ta không ph

các ki t tác h i h a. Chính nó

Internet trong nh ng n m g ây.

I.2. HTML là gì?

Để ph bi n thông tin trên toàn c

t ki u vi c ph bi n ti ng mẹ đẻ mà toàn b

Ngôn ng ph bi n dùng b i World Wide Web là HTML (Hyper Text Markup

Language).

HTML cho tác gi

Ph bi n các tài li

nh,..v.v…

Truy tìm thông tin tr

t nút

Thi t k

t b xa, đối v

đặt hàng,.v.v…

Bao g m spread-sheets, video clips, sound clips, và các

khác trong các tài li u c a h

ả

i sang t

ậ

n Luvrơ ở Paris mà v

ẫn có th

ể

chiêm ngưỡng đượ

c

ệ

ộ

ọ

đ

ã góp ph n t o ra bước phát tri

ầ

ạ

ển bùng n

ổ củ

a

ữ

ă

ần đ

ổ

ế

ụ

c, c

ần m

ộ

t ngôn ng

ữ

phổ

biế

n và d

ễ

hi

ể

u,

mộ

ể

ệ

ổ

ế

ộ

các máy tính có th

ể

hiểu

được.

ữ

ổ

ế

ở

ả

các ý ngh

ĩ

a

để:

ổ

ế

ệu trự

c tuy

ến v

ới các heading, v

ăn b

ản, b

ảng, danh sách,

ả

ự

c tuy

ến theo các liên k

ết siêu v

ăn b

ản b

ằ

ng vi c kích

ệ

vào m

ộ

ế

các định d

ạ

ng cho vi

ệ

c ki

ể

m soát các giao d

ị

ch (transaction) với các

thi

ế

ị

từ

ới người dùng trong vi

ệ

c tìm ki m thông tin, t

ế

ạ

o các s n ph

ả

ẩ

m,

ồ

ứng dụng trực tiếp

ệ

ủ

ọ.

Các trang Web đầy sinh động mà b

siêu v n b được vi t b ng ngôn ngữ đánh d

HyperText Markup Language. HTML cho phép b

hòa v n b n thông thường v i hình nh, âm thanh, video, các m

trang siêu v n b n khác...

ạ

n th

ấ

y trên World Wide Web là các trang

u siêu v n b n hay HTML -

n t o ra các trang ph i h p hài

i liên k đến các

ă

ả

n

ế

ằ

ấ

ă

ả

ạ

ố

ợ

ă

ả

ớ

ả

ố

ết

ă

ả

Tên g

ọ

i ngôn ng

ữ

dánh d

ấ

u siêu v

ă

n bả

n phả

n ánh

đúng th

ực ch

ấ

t củ

a công

c

ụ này:

Đánh d

ấ

u (Markup): HTML là ngôn ng

ữ

củ

a các thẻ đánh d

ấu - Tag. Các

th

ẻ

này xác định cách th

ứ

c trình bày n v n b

đ

o

ạ

ă

ả

n tương

ứng trên màn hình.

Ngôn ng

ữ

(Language): HTML là m

ộ

t ngôn ng

ữ

t

ương t

ự

nh

ư

các ngôn ng

ữ

l

ậ

p trình, tuy nhiên đơn gi

ả

n hơ

n. Nó có cú pháp ch

ặt chẽ để vi

ế

t các l nh thực

ệ

12

hi

ện vi

ệ

c trình di

ễn v

ă

n b

ả

n. Các t

ừ

khoá có ý ngh

ĩa xác định được cộng đồng

Internet th

ừ

a nh n và s

ậ

ử

dụ

ng. Ví d

ụ b = bold, ul = unordered list, ...

V

ă

n b

n t ng là m

hình.. đều ph i "c m neo"vào m

ả

n (Text): HTML đầu tiên và trước h

t v n b n. Các thành ph n khác nh

n v n b n nào ó.

ế

t là để trình bày v

ăn bản và dựa

trên n

ề

ả

ộ

ă

ả

ầ

ư

hình nh, âm thanh, hoạt

ả

ắ

ột

đo

ạ

ă

ả

đ

Siêu v

p n i trên Internet. Nó có tác d

người s ng. Người dùng Internet có thể đọc v

ở đâu, h th ng được xây d ng ph

ã vượt ra ngoài khuôn kh khái ni m v n b n cổ đ

a siêu v n b

n c ng và ph

i ph n c ng và ph

n th o c th t k

t h th ng tương thích nào.

ă

n b

ả

n (Hyper): HTML cho phép liên k

ng che d u s

n b

c t

ế

t nhi

ph c t

n mà không c

ề

u trang v

p c a Internet đối v

n bi đến v

nào. HTML th c sự

ăn bản rải rác

kh

ắ

ơ

ụ

ấ

ự

ứ

ạ

ủ

ới

ử

d

ụ

ă

ả

ầ

ết

ăn

b

ả

n

đ

ó n

ằ

m

ệ

ố

ự

ứ

ạ

p nh

ư

th

ế

ự

đ

ổ

ệ

ă

ả

i

ể

n.

I.3. Các đặ

I.3.1. Độc l

c

đi

ể

m c

i ph

p v

m so

t kì m

ủ

ă

ản

ập v

ớ

ầ

ứ

ần mềm

HTML độc l

ng m t ph n m

đọ được trên b

ậ

ớ

ầ

ứ

ần m

ề

m. M

ộ

t tài li

ệ

u HTML được vi

ết

b

ằ

ộ

ầ

ề

ạ

ả

ụ

ể

b

ấ

ỳ

, trên m

ộ

t máy c

ụ

th

ể

nào đều có th

đ

ó

ể

c

ấ

ộ

ệ

ố

Đ

i

ề

u này có ngh

trên MAC hay PC tùy ý mà không ph

ch t này là vì các th ch di đạt yêu c

làm nh th nào.

ĩ

a là các t

ệ

p siêu v

i s

u c

ă

n b

a ch

n ph

ả

n có thể được trình duy

a thay đổi gì. S có được tính

i làm gì ch

ệt hiển thị

ả

ử

ữ

ở dĩ

ấ

ẻ

ỉ

ễ

n

ầ

ả

ứ

không c

ụ

th

ể

cầ

n

ư

ế

C

ũ

ng vì lẽ đó mà b

hi n lên màn hình chính xác là nh

n các thành ph n HTML ra sao.

ạ

n không th

ể

ch

ắ

c ch

ắ

n trang tài li

ệ

u siêu v

ăn bản c

ủ

a

b

ạ

n s

ẽ

ệ

ư

th nào vì còn tu

ế

ỳ

theo trình duy

ệt th

ể

hi

ệ

ầ

Trong th

toàn độc l đối v

ng do t ng nhà phát tri

ự

c ti

ễ

n, HTML ch

i ph n m m. Ch

n xây d

ỉ

th

ự

c sự độc l

ậ

p

đối v

ớ

i ph

ầ

n c

ứ

ng, ch

ư

a hoàn

ậ

p

ớ

ầ

ề

ỉ

ph n c t lõi là chu

ầ

ố

ẩn hoá, còn các ph

ần mở

r

ộ

ừ

ể

ự

ng thì không hoàn toàn tương thích nhau.

13

I.3.2. Độc l

t tính ch

bày tùy theo kích thước c

n, c a s p b ngang thì sẽ được kéo dài ra để hi

dài c a v n b n HTML th

I.3.3. Website và trang ch

ậ

p v

ớ

i khái ni

t n a là HTML độc l

a c a s hi n th

ệ

m trang và th

p v

: c

ứ

t

ự

các trang

i khái ni m trang. V

a s ng b ngang thì s

n th cho h t n i dung. Độ

M

ộ

ấ

ữ

ậ

ớ

ệ

ă

n b

ả

n

được trình

thu ngắn

ủ

ử

ổ

ể

ị

ử

ổ

r

ộ

ề

ẽ

h

ơ

ử

ổ

h

ẹ

ề

ể

ị

ế

ộ

ủ

ă

ả

ự

c sự

không b

ị

hạ

n ch

ế

.

ủ

- homepage

M

ộ

t website là m

ộ

t bó các trang web liên k

t v i các trang bên ngoài

ng nh n. Hàng tri u Website

ạo thành World Wide Web –

ết

v

ớ

i nhau và liên k

ng ch t nh

liên k t v i nhau t

WWW

ế

ớ

ở

ch

ằ

ị

ư

mạ

ệ

ế

ớ

Có th

trang web m

tri n b ng cách thêm vào nhi

khác n

ể

t

ưởng tượng nh

ư

m

ộ

t ng

t cao thêm, được phát

u trang web lý thú

ọn núi nhỏ các

ỗ

i ngày m

ộ

ể

ằ

ề

ữ

a

Có th

ể

minh ho

ạ

hình

ảnh c

ủ

a mộ

t website nh

ư

trong hình v

ẽ

bên

Trang ch

hi u là c

kho thông tin liên k

ủ

hay trang chính - 'home page' có th

a chính - 'front door' để thâm nh p vào

t ch ng ch y.

ể

ử

ậ

ế

ằ

ịt ấ

Vậy home page là trang web mà b

ộ

duy

ệt sẽ

mở

ra đầu tiên m

ỗ

i khi người dùng b

ắt

đầu th

ă

m

website.

14

I.4. So

I.4.1. Trang mã ngu

Trang mã ngu n HTML là m

có thể được t o ra b ng b t c trình so

ạ

n th

ả

o v

ă

n b

ả

n - nh

n HTML và trang Web

t t p v n b n bình thường g

n th o thông thường nào.

ững vấn đề chung

ồ

ộ

ệ

ă

ả

ồm các kí tự ASCII,

ạ

ằ

ấ

ứ

ạ

ả

Theo quy ước, t

là .html ho c .htm.

ất cả các tệp mã nguồn của trang siêu văn bản phải có đuôi

ặ

Khi trình duy

ệ

t (browser) đọc trang mã ngu

lên màn hình máy tính thì ta thường g

i trên đĩa c ng c a máy tính c c b . Nó là cái th

c x lý c a trình duy t. Nh sau này ta s th

hi n th cùng m t trang mã ngu n không hoàn toàn giố

ồ

n HTML, nó s

i là trang Web. V

hi n c

ẽ dịch các thẻ

l

ệ

nh và hi

web không t

mã ngu

khác nhau có th

ển th

ị

ọ

ậ

y trang

a trang

ồn t

ạ

ứ

ủ

ụ

ộ

ể

ệ

ủ

ồ

n qua vi

ệ

ử

ủ

ệ

ư

ẽ

ấ

y, các trình duy

ng nhau.

ệt

ể

ị

ộ

ồ

Nói so

ạn th

ả

o siêu v n t

ă

n b

ả

ức là tạo ra trang mã nguồn HTML đúng quy

định để độ duy

ệt hi

ểu

được và hiển thị đúng.

S

ử

d

ụ

ng HTML để so

không khác m y so v i dùng các b

trong so n th o v n b n thông thường, để làm n

nó và ch n c to, c n chính gi a... Chương trình so

hi u thích h p (ta không nhìn th được) vào đầu và cu

để th hi n nó theo yêu c u.

ạ

n th

ả

o các trang siêu v

so n th o v n b

i b t các tiêu đề ta ph

n th o v n b n s chèn các d

n tiêu đề được ch

ă

n b

ả

n, v

ề

nguyên t

ắ

c c

ng h

ánh d

ũ

ng

ấ

ớ

ộ

ạ

ả

ă

ản thông thường. Ch

ẳ

ạ

n,

ạ

ả

ă

ả

ổ

ậ

ả

i

đ

ấ

u

n

ọ

ỡ

ă

ữ

ạ

ả

ă

ả

ẽ

ấ

ệ

ợ

ấy

ối

đ

oạ

ọ

ể

ệ

ầ

V

ớ

i HTML c

ũ

ng tương t

m k t thúc c

duy t s hi n thị đ

ự

nh

ư

v

ậ

y. Để làm n

n tiêu đề

n này v i c

ổ

i b

ng c

ch

ậ

t các tiêu đề ta c

p th Heading, ví d

to h n và c n chính

ần đánh

d

ấu

đi

ể

m b đầu và

ắt

đ

i

ể

ế

ủ

a

đ

o

ạ

b

ằ

ặ

ẻ

ụ

<H1>... </H1>. B

ộ

ệ

ẽ

ể

o

ạ

ớ

ỡ

ữ

ơ

ă

giữa.

Ví d

ụ, dòng sau

đ

ây trong tài li

ệ

u HTML

sẽ được trình duyệt hiển thị thành

Tiêu đề c 1

m

ứ

15

Hi

ệ

n nay có nhi

ề

u công c

i giao di

n nh so

ụ

so

ạ

n th

n tr

n th

ả

o siêu v

c quan và tự động sinh mã HTML,

o thông thường.

ăn bản mạnh như Microsoft

FrontPage, Dream Weaver.. v

ớ

ệ

ự

cho phép so

ạ

n thả

o siêu v

ă

n b

ả

ư

ạ

ả

Tuy nhiên, vi

nhau v n r t c

ng, t c là các

I.4.2. Các th HTML

Các th dùng để báo cho trình duy

c dùng để chèn m t m i liên k

ệ

c tìm hi

ể

u cú pháp c

n thi để có th o ra các trang Web động, tương tác v

ng dụng Web sau này.

ủ

a HTML, n

ắ

m v

ữ

ng ý ngh

ĩ

a c

ủ

a các th

ẻ khác

ẫ

ấ

ầ

ết

ể

t

ạ

ớ

i người sử

d

ụ

ứ

ẻ

ệ

t cách th n trên màn

ứ

c trình bày v

ă

n b

ả

hình ho

ặ

ộ

ố

ết

đến các trang khác, một đoạn chương

trình khác...

M

ỗ

i th

ẻ

g

ồ

m một từ

khoá - KEYWORD - bao b

ọ

c b

ới hai d

ấ

u "bé h

ơ

n"(<) và

"lớn hơn"(>).

H

ầ

u h

óng (</KEYWORD>). D

n v n b n n m gi a hai thẻ.

ế

t các l

ệ

nh th

ể

hi

ệ

n b

ằ

ng m

ộ

t c

ặ

p hai th

ẻ

: th

ẻ

m

ở

(

<KEYWORD>) và th

ẻ

đ

ấ

u g

ạch chéo ("/") kí hi

ệu thẻ đóng. L

ệ

nh s tác động vào

ẽ

oạ

ă

ả

ằ

ữ

M

ộ

t số

th

ẻ

không có c

ặp, chúng được g

ọ

i là các th

ẻ

rỗ

ng hay thẻ đơn. Ch

ỉ

có th

ẻ

mở

<KEYWORD>mà thôi.

Nhi

n cho vi

c và thu

ề

u th

ẻ

có kèm các thu

c th c hi n l nh. Các thu

c tính không b t bu c hay tu

ộ

c tính (attribute), cung c

c tính được chia làm hai lo

ch n.

ấ

p thêm các tham s

ố

chi

ti

ế

t h

ơ

ệ

ự

ệ

ộ

ạ

i: thuộc tính

b

ắ

t bu

ộ

ắ

ộ

ỳ

ọ

M

ộ

t thu

được. Ví d để chèn m

Tuy nhiên, c n ch rõ cái

ng thu c tính SRC="địa chỉ của tệp ảnh". Thu

có đối v i th <IMG>

ộ

c tính là b

t hình

nh nào sẽ được dán vào

ắ

t bu

ộ

c n

ế

u nh

ư

ph

ả

i có nó thì th

u ta dùng th

ây. u này được thi

c tính SRC là b t bu c phải

ẻ

l

ệ

nh m

<IMG> (Image).

t l

ới thực hiện

ụ

,

ộ

ả

nh vào trang tài li

ệ

ẻ

ầ

ỉ

ả

đ

Đi

ề

ế ập

b

ằ

ộ

ắ

ộ

ớ

ẻ

.

16

I.4.3. Các quy t

ắ

c chung

n l u ý khi soạn thảo siêu văn bản bằng HTML:

Mộ

t số đ u c

i

ề

ầ

ư

- Nhiều d

ấu cách li

ề

n nhau c

ũ

ng ch

ỉ

có tác d

ụng nh

ư một dấu cách. Bạn

ph

ải sử

dụ

ng thẻ để th

ể

hi n nhi

ệ

ề

u dấ

u giãn cách liền nhau.

- Gõ Enter để xu

chúng ta ph i s

ống dòng được xem như một dấu cách, để xuống hàng thì

ả

ử

d

ụng th

ẻ

tương

ứ

ng

- Có th

ể

vi

ết tên th

ẻ

không phân bi

ệt ch

ữ in thường và in hoa.

- Vì các kí t

u, do

ự

d

ấ

u l

ớ

n h

ơ

n "

>

", d

ấ

u nh

ỏ

h

ơ

n

<

đ

ã

được dùng làm thẻ đánh

t: > <

d

ấ

đ

ó

để hi n th

ể

ị

các kí t

ự

này HTML quy định cách viế

Nói chung, quy t

ắ

c viế

t các kí tự đặc bi

ệ

t trong HTML là tên_quy_định c

ủ

a kí

t

ự

nằ

m gi a d u ampersand - & và dấu chấm phẩy ' ; '

ữ

ấ

&tên_quy_định;

5 ký tự đặc bi

ệt hay dùng

Ký t

ự

Cách vi

<

ết

<

>

“

>

"

&

Ký tự trắng

&

Có th

a c p d

m gi a c

ể

chèn các dòng bình lu

u chú thích . Trình duy

p d ó:

ậ

n, chú thích... vào trang mã ngu

ồ

n b

ằ

ng cách

đặt gi

mã n

ữ

ặ

ấ

ệt sẽ bỏ qua không xét đến phần

ằ

ữ

ặ

ấu đ

17

I.4.4. Cấu trúc của một tài liệu HTML

M

ọ

i tài li

ệu HTML đều có khung cấu trúc như sau:

<HTML>

<BODY>

</BODY>

</HTML>

Hãy xem trình duy

ng ch a có n i dung gì c

Gi a c p th tiêu đề <TITLE>... </TITLE> là dòng ch

thanh tiêu đề a c a s khi trình duy đọc tài li u. N u b tr ng thì trình duy

cho hi n tên t p thay vào ó.

ệt hiển thị tài liệu trên như thế nào. Dĩ nhiên là một trang

tr

ắ

ư

ộ

ả !

ữ

ặ

ẻ

ữ

sẽ

hi

ện lên trên

c

ủ

ử

ổ

ệt

ệ

ế

ỏ

ố

ệt sẽ

ệ

đ

Toàn b

<BODY>... </BODY>. Các dòng v

t... t o nên trang Web đều ph i n

ộ

n

ộ

i dung c

ủ

a tài li

ệ

u n

n b

ở đây.

ằ

m gi

ữ

a hai th

ẻ

xác định thân c

ủ

a trang

ă

ả

n, hình

ả

nh, âm thanh, video, các mố

i liên

k

ế

ạ

ả

ằ

m

Ví d

ụ

nh

ư

tài li

ệ

u HTML đơn gi

ản dưới đây:

<HTML>

<HEAD><TITLE>Chỗ

này

là

tiêu

đề</TITLE></HEAD>

<BODY>

Toàn bộ nội dung của tài liệu nằm ở đây: Các đoạn

văn bản xen lẫn hình ảnh, âm thanh, video, các liên

kết đến vị trí khác,

tài

liệu

khác...

</BODY>

</HTML>

Hãy xem trình duy

ệt trình bày tài liệu trên nh

ư

th

ế

nào.

Nhớ

lại r

ằ

ng nhi

ề

u d

ấ

u cách chỉ được coi nh

ư

m

ộ

t, d

ấ

u xu

ố

ng dòng chỉ đượ

c

thể

hiện như

m

ộ

t d u cách nên tài li

ấ

ệ

u trên hoàn toàn tương đương v

ớ

i tài li u sau ây:

ệ

đ

<HTML>

<HEAD>

18

</HEAD>

<BODY>

Toàn bộ nội dung của tài liệu nằm ở đây: Các đoạn

văn bản xen lẫn hình ảnh, âm thanh, video, các liên

kết đến vị trí khác, tài liệu khác...<P>

</BODY>

</HTML>

Tuy nhiên, để

trước: dóng th ng c

p lý nh t.

I.4.5. Các ph

t tài li

HTML đượ ánh d

d

ễ

theo dõi và phát hi

ệ

n l

ỗ

i, nên trình bày nh

ư

trong v

ăn bản

ẳ

ột t

ừ

ng c p th , xu ng dòng khi c

ặ

ẻ

ố

ầ

n thi t, đặt các th

ế

ẻ

vào n

ơi

h

ợ

ấ

ầ

n t

u HTML t

u b ng m

ử

HTML (HTML element)

o nên t nhi u thành ph

t c p th và thẻ đóng.

M

ộ

ệ

ạ

ừ

ề

ầ

n HTML. M

ộ

t thành ph

ần

c

đ

ấ

ằ

ộ

ặ

ẻ mở

Các thành ph

ần HTML có th

ể

cấ

u trúc phân c

ấp hình cây, thành ph

ần "m

ẹ

"

ch

ứ

a nhi u thành ph

ề

ầ

n "con"khác l ng bên trong nó.

ồ

Có thành ph

ầ

n rỗng, ch

ỉ có thẻ mở.

Để so

ạn th

ả

o tài li

ệ

u HTML

đ

úng cú pháp, c

ầ

n n

ắ

m v

ững c

ấ

u trúc c

ủ

a t

ừng

thành ph n HTML.

ầ

Không gi

t thông báo l

Web không nh

Bài t

1. Nêu các đặ

2. Th

ố

ng nh

ư

khi l

ậ

p trình, n

ế

u b

ạ

n m

ắ

c l

ỗ

i cú pháp HTLM s

ẽ không có

mộ

ỗ

i nào báo cho bi

ết mà trình duy

ệ

t s

ẽ

hi u l m và trình bày trang

ể

ầ

ư

b

ạ

n mu

ố

n mà thôi.

ập

c

đ

i

ểm c

ủa siêu v

ăn b

ả

n (HTML)

ế

nào là trang Web?

19