Tài liệu Quá trình làm một web site
Quá trình làm một web site
GIỚI THIỆU:
Cho đến nay số người sử dụng Internet đã lên đến hàng trăm triệu người. Và bất cứ một
doanh nghiệp hay cá nhân nào dường như cũng cần phải có một website riêng cho mình.
Tuy nhiên, hầu hết những người làm kinh doanh đều rất ít người thông hiểu một website
được thiết kế như thế nào? những vấn đề gì cần chú ý khi thuê người làm website.
Tài liệu này dành cho những ai?
Tài liệu này dành cho tất cả các đối tượng sau:
- Bất cứ ai muốn làm một website. Bạn có thể xem qua tất cả các bước và tính toán
xem bạn có thể tự mình làm được hay không. Tôi tin rằng với một ít kiến thức căn bản về
thiết kế và lập trình web, bạn có thể dễ dàng làm được một trang web đơn giản cho mình
hoặc cho công ty. Nếu website của bạn có quy mô lớn, bạn có thể đảm đương một số
bước và thuê một nhà thiết kế khác làm các bước còn lại. Trong trường hợp bạn thuê
hoàn toàn thì sự thông hiểu các bước này cũng sẽ giúp bạn theo dõi và phối hợp với nhà
thiết kế tốt hơn.
- Những người mới bắt đầu thiết kế web. Tài liệu này sẽ giúp bạn rất nhiều trong
việc quản lý công việc và kiểm tra tính toàn vẹn và tất cả các khía cạnh khác của website.
Bạn tìm thấy gì trong tài liệu này?
Quá trình xây dựng website bao gồm 29 bước được chia thành 6 giai đoạn được sắp xếp
theo thứ tự thời gian:
1. Xác định phương hướng
2. Lập kế hoạch
3. Viết nội dung
4. Thiết kế
5. Lập trình
6. Giới thiệu và duy trì
Nội dung trong mỗi bước bao gồm các định nghĩa, các vị dụ minh họa và những điều cần
lưu ý trong khi thực hiện bước đó.
Tôi hy vọng rằng tài liệu này sẽ đáp ứng được sự mong mỏi của các bạn. Xin chân thành
chia sẽ cùng bạn đọc và rất hân hạnh được nghe ý kiến trao đổi cùng các bạn.
Nào, chúng ta cùng bắt đầu ...
GIAI ĐOẠN 1: XÁC ĐỊNH PHƯƠNG HƯỚNG
Giai đoạn này gồm 3 bước sau :
1. Xác định mục tiêu:
Việc đầu tiên của bạn là xác định bạn muốn website mang lại gì cho bạn. Đó sẽ là định
hướng để phát triển web site của bạn.
Mục đích của bạn có thể là để cho thương hiệu của bạn được biết đến nhiều hơn, để
quảng cáo sản phẩm và dịch vụ hoặc để thu hút thêm khách hàng hoặc để bán sản phẩm
trên mạng.
Xác định mục đích có vẻ như là đương nhiên, và thông thường bạn biết rất rõ bạn làm
website để làm gì? Tuy nhiên nếu như bạn có nhiều hơn một mục đích thì bạn sẽ phải cân
nhắc vấn đề hơn một chút. Phải xem xét xem có thể đạt được tất cả các mục đích đó hay
không. Mục tiêu nào cần được ưu tiên hơn. Phải tập trung vào mục đích chính của bạn, và
nếu như phải hy sinh những mục đích khác, đừng ngần ngại.
2. Đặt mục tiêu cụ thể:
Sau khi xác định mục đích, bạn đặt ra những mục tiêu cụ thể bằng số lượng để biến mục
đích của bạn thành hiện thực.
Ví dụ bạn có thể đặt ra mục tiêu là sau một năm, bạn phải kiếm được lợi nhuận là 100.000
từ việc bán hàng trên mạng, hoặc phải thu hút được 20.000 người tham gia vào trang web
câu lạc bộ của bạn. Các con số này sẽ là cơ sở để bạn so sánh với kết quả đánh giá
website sau khi chạy.
3. Chọn đối tượng
Trong bước này bạn sẽ chọn ra các nhóm người nào bạn muốn tiếp cận.
Lý do là vì bạn không thể làm bất cứ điều gì có thể thỏa mãn được tất cả mọi người.
Người lớn nghĩ khác người trẻ tuổi, phái nam nghĩ khác phái nữ, trí thức nghĩ khác người
lao động. Do đó, đừng có tham vọng tiếp cận tất cả mọi người. Hãy chọn một hay vài
nhóm đối tượng và hãy bám theo họ từ đầu cho đến cuối.
Điều quan trọng thứ hai cần lưu ý là bạn phải biết rõ đối tượng của bạn thích cái gì, họ
muốn gì khi vào website của bạn. Đôi khi những điều này không thể dễ thấy chút nào. Và
đối tượng càng rộng thì công việc này càng khó.
Thông thường để cho chính xác, bạn nên thực hiện khảo sát ý kiến trực tiếp trên nhiều
người, hoặc bạn có thể lấy kết quả khảo sát sẵn có để tham khảo. Công việc này có thể
tốn nhiều thời gian và tiền bạc, nhưng hãy nhớ rằng, đừng bao giờ nhìn nhận vấn đề theo
cảm tính. Nếu bạn gặp khó khăn không thể tiến hành khảo sát được thì ít nhất bạn cũng
nên hỏi ý kiến những người quen có thể hiểu vấn đề. Dù sao có vẫn hay không.
Giai đoạn 2: Lập kế hoạch thiết kế
1. Mô tả site :
Hai yếu tố quan trọng cần làm rõ là tác động của website đến người xem và phong cách
của site. Ví dụ như vào thời điểm này hình ảnh của bạn vẫn còn mờ nhạt trong tâm trí
khách hàng thì bạn sẽ quyết định rằng website này phải thay đổi, hoặc củng cố hình ảnh
đó.
Trước tiên phải làm cho khách hàng cảm thấy yên tâm về chất lượng hàng hóa và dịch vụ.
Hãy đặt mình vào vị trí của khách hàng và tự hỏi tại sao bạn chọn sản phẩm này và tại sao
lại mua nó ở đây. Câu trả lời phải được làm nổi bật để mọi người thấy được khi vào xem
website.
Hoặc nếu như bạn đã chiếm được cảm tình của khách hàng, bạn có thể làm sao cho
website của bạn luôn có những cái hay để họ vào xem.
Nguyên tắc là nhất thiết bạn phải có phong cách riêng. Một trong những lỗi lớn nhất của
các trang web không thành công là họ không có một phong cách gì đặc biệt. Phong cách
của webiste phải được dựa trên mục đícj và đối tượng của nó.
Ví dụ như một website quảng cáo một sản phẩm cao cấp dành cho giới thượng lưu phải
sang trọng và có thể có phong cách quý tộc một chút, hoặc nếu quảng cáo hàng thời
trang mùa cho giới trẻ thì phải sống động, ấn tượng và hơi quậy một chút.
2. Mô tả nội dung :
Nội dung là những gì bạn sẽ trưng bày trên website để thực hiện mục đích của mình.
Nội dung có thể là một cửa hàng bày bán sản phẩm trên mạng, hay một bản báo cáo tài
chính hàng năm của công ty, v.v… hoặc nếu website của bạn là website thông tin thì
thông tin đó chính là nội dung của website của bạn.
Hãy nhớ rằng, bạn đang giới thiệu mình chứ không phải giới thiệu cho ngành kinh doanh
của bạn, do đó phải chọn những gì riêng có của mình để nhấn mạnh trong nội dung của
website.
3. Mô tả kỹ thuật :
Bạn cần có định hướng kỹ thuật và các yêu cầu kỹ thuật để có thể đạt được mục đích của
mình.
Ví dụ như bạn xác định sẽ áp dụng định dạng cơ sở dữ liệu (database) nào (Access, SQL
hay Oracle) và các mối liên hệ giữa các cơ sở dữ liệu, mức độ bảo mật, các lập trình e-
commerce như thế nào.
Các yêu cầu kỹ thuật cũng khác nhau đối với từng website. Ví dụ như các website thông
thường yêu cầu file phải nhẹ để có thể truy cập nhanh trên tất cả các modem, nhưng đối
với các website dành cho những người làm studio chuyên nghiệp thì khích thước file rất
lớn mới có thể tải được các đoạn phim video và đường dẫn của người sử dụng rất lớn.
4. Xác định nguồn tài liệu :
Nói rõ ai sẽ cung cấp tài liệu, bạn hay nhà thiết kế, hay một nguồn thứ ba nào khác.
Bạn có thể lên danh sách các tài liệu cần thiết và nguồn cung cấp cho từng tài liệu. Chẳng
hạn như ai sẽ viết phần nội dung này, ai sẽ chụp ảnh, ai lấy thông tin…
Việc cung cấp tài liệu có thể chỉ mất vài giờ nếu như tài liệu cần thiết chỉ là một quyển
brochure hay vài bức ảnh sẵn có, nhưng nó cũng có thể mất vài tháng nếu phải chụp ảnh
mới, thu nhập thông tin mới hoặc xin các tài liệu có bản quyền. Một website giới thiệu
công ty ở mức độ trung bình thông thường mất khoảng 2-3 tuần.
5. Xác định nguồn nhân lực :
Thỏa thuận ai là người đại diện cho công ty, ai là người đại diện cho nhà thiết kế, ai là
người ra quyết định. Và ai chịu trách nhiệm đối với từng khâu như quản lý dự án, viết nội
dung, thiết kế, lập trình các công việc thuê bên ngoài làm, và các công việc khác.
Điều cần lưu ý là bạn chỉ nên có một người ra quyết định cho mỗi bên mà thôi để tránh
trường hợp nhiều người chỉ dẫn nhiều cách khác nhau.
6. Tính toán chi phí :
Tất cả các chi phí phải được tính toán. Thông thường các chi phí sau đây là không thể
thiếu:
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
Chi phí nghiên cứu đối tượng truy cập
Tiền bản quyền cho các tài liệu xin phép
Phí tư vấn
Chi phí viết nội dung
Văn phòng phẩm
Thiết kế phí
Phương tiện lưu trữ sản phẩm bàn giao
Phí duy trì mạng
Chi phí cập nhật
Chi phí hội họp, đi lại, liên lạc.
Quỹ dự phòng
Các chi phí khác.
Để tính toán chi phí chính xác, bạn cần xác định kỹ khối lượng công việc quy mô và mức
độ phức tạp của dự án.
7. Lập kế hoạch :
Kế hoạch có thể chia dự án thành các giai đoạn như trình bày trong tài liệu này, hoặc bạn
có thể trình bày khác đi tùy thoe cách nào bạn cảm thấy tiện nhất.
Điều cần lưu ý là bạn phải lên kế hoạch càng chi tiết càng tốt. Và nhớ cộng thêm thời gian
chờ duyệt các đề xuất thiết kế và thời gian gián đoạn ngoài dự kiến.
Quá trình thiết kế được thực hiện trên cơ sở nhà thiết kế đề xuất và khách hàng duyệt, do
đó nếu một bên chậm trễ sẽ làm cho cả quá trình bị giám đoạn.
Giai đoạn 3: Phát triển nội dung
1. Xây dựng sơ đồ Site :
Sơ đồ Site là cấu trúc nội dung của website, các vấn đề cần đề cập trong từng nội dung.
Để cho dễ, bạn nên xây dựng thoe dạng cây với các khung ghi các nội dung và các đường
nối thể hiện cấu trúc.
Bạn có thể tham khảo sơ đồ mẫu sau đây:
TRANG CHỦ: A. Giới thiệu.
1. Giới thiệu chung
2. Lịch sự phát triển
3. Thành quả
4. Triết lý kinh doanh
B. Sản phẩm.
1. Sản phẩm A
2. Sản phẩm B
3. Sản phẩm C
C. Khuyến thị
1. Giảm giá
2. Quà tặng / Phiếu trúng thưởng
3. Các thông tin download miễn phí
DỊCH VỤ BẢO HÀNH
SẢN PHẨM MỚI
ĐỊA CHỈ LIÊN HỆ
2. Phác thảo nội dung :
Khi phác thảo nội dung, điều cần lưu ý nhất là không để sót bất cứ thông tin nào cần thiết
để thực hiện mục đích của website :
Bạn có thể áp dụng một số mẹo nhỏ như:
- Viết ra tất cả các ý tưởng nảy ra trong đầu để khỏi quên.
- Lên danh sách các nội dung cần thiết. Nếu như công ty đã có sẵn brochure, bạn nên đối
chiếu lại thật kỹ. Bạn có thể cho mỗi người trong nhóm làm một danh sách riêng theo ý họ
rồi sau đó đối chiếu lại với nhau.
3. Viết nội dung:
Khi phát triển nội dung phác thảo hoàn thành bài viết hoản chỉnh, cần kiểm tra các vấn đề
sau đây:
- Phong cách phải nhất quán
- Dùng ngôn ngữ của đối tượng truy cập
- Ngắn gọn, cụ thể và dùng đúng từ, gọi đúng tên
- Mỗi đoạn văn chỉ diễn đạt một ý.
- Viết theo lỗi diễn dịch, tức là câu chủ đề đứng ở đầu đoạn.
4. Chọn hình ảnh:
Hình ảnh dùng để minh họa cho phần lời. Hình ảnh là yếu tố bắt mắt nhất trong một thiết
kế, do đó bạn phải lựa chọn thật cẩn thận. Hình ảnh phải chứa đựng thông tin, đẹp và ấn
tượng.
Hình ảnh minh họa có thể là ảnh chụp hay hình vẽ. Ngoài mục đích để củng cố nội dung,
hình ảnh còn củng cố phong cách và tác động tâm lý như mong muốn của bạn.
Giai đoạn 4: Thiết kế
1. Chọn ý tưởng thiết kế :
Ý tưởng thiết kế không phải là những ý tưởng trong đầu mà là các ý tưởng đã được phác
ra giấy.
Ý tưởng có thể được thể hiện bằng nhiều cách khác nhau. Nhà thiết kế luôn có một lý do
khi đưa ra một cách thể hiện nào đó. Do đó bạn phải bàn bạc với họ để tìm ra cách thể
hiện thỏa đáng nhất, vừa hợp ý bạn vừa đạt được hiệu quả mong muốn.
2. Khai triển ý tưởng :
Sau khi duyệt ý tưởng, bạn phát triển ý tưởng đó thành tổng thể hoàn chỉnh.
Trước hết bạn chọn bao nhiêu thành phần sẽ có trong tổng thể và đó là những thành phần
nào. Các thành phần này sẽ được định vị và chọn tỷ lệ tương ứng với nhau và tương ứng
với toàn bộ tổng thể. Sau đó bạn thêm các đặc điểm phụ vào.
3. Thiết kế giao diện :
Giao diện là bộ phận giao tiếp giữa người sử dụng với các nội dung của website, có
nhiệm vụ chính là hướng dẫn người truy cập điều khiển và sử dụng website. Nội dung của
website được thể hiện trên giao diện bằng các biểu tượng, các nút và các nối kết.
Để cho người sử dụng dễ tìm thông tin mà họ mong muốn, menu cần phải thể hiện cấu
trúc của nội dung qua vị trí, kích thước và màu sắc của các nút. Các biểu tượng đặc trưng
sẽ giúp người truy cập dễ dàng liên tưởng đến nội dung của nó.
Để có thể dễ dàng nhận ra các nút và các nối kết, bạn nên thiết kế giao diện đơn giản,
không cầu kỳ và trang trí quá nhiều làm rối mắt. Đồng thời các nút và các nối kết phải thay
đổi hình dạng màu sắc khi người truy cập đưa con trỏ chuột vào hoặc kéo ra.
Quan trọng nhất vẫn là tên của nút và nối kết. Đặt tên nút sao cho ngắn gọn nhưng dễ
hiểu và hiểu chính xác.
4. Làm thiết kế mẫu :
Thiết kế mẫu có thể được coi là thiết kế hoàn chỉnh nhưng chưa có phần lập trình, bao
gồm lời, hình ảnh, nút và các trang trí.
Ví dụ: Bạn có thể chọn hình ảnh một con mắt cho mỗi nút, con mắt mở lên khi con chuột ở
bên ngoài và khép lại khi người truy cập đưa con chuột lên trên nút.
Thiết kế mẫu trình bày phần thiết kế hoàn chỉnh của từng trang với đầy đủ nội dung và
cách trình bày các thành phần.
Bạn cũng phải cân nhắc tính thẩm mỹ trong bước này. Kiểm tra lại các nguyên tắc về mỹ
thuật và các nguyên tắc thiết kế để đảm bảo tính thống nhất, nhất quán và tập trung của
thiết kế.
5. Kiểm tra tính khả dụng của Website :
Để kiểm tra tính khả dụng, bạn phải trả lời 4 câu hỏi sau đây:
1. Trang web này là trang web gì?
2. Tôi có thể làm gì trong trang web này?
3. Tôi sẽ làm điều đó như thế nào?
4. Tại sao tôi làm điều đó ở đây?
Một số yêu cầu cụ thể sau đây sẽ giúp bạn thực hiện dễ dàng hơn:
▪
▪
▪
▪
▪
▪
▪
Trang chủ phải có phần giới thiệu ngắn, cho biết đây là website gì.
Nội dung súc tích, từ ngữ chính xác,tránh gây hiểu lầm.
Khích thước file tối thiểu
Các nút và kết nối dễ nhận biết
Font chữ và kích cỡ dễ đọc
Không có quá nhiều trang trí
Không có quá nhiều thứ mời gọi như: “Click Me First”, “Join Now”, “Hot!”, . . . dễ
làm rối mắt người truy cập.
Giai đoạn 5: Lập trình
1. Lập trình HTML :
Lập trình HTML là bước làm các trang web ở giai đoạn cuối cùng. Yêu cầu của bước này
là phải tạo ra một sản phẩm lập trình càng giống với hình thức bên ngoài của trang web
càng tốt. Bạn có thể làm các trang HTML bằng các chương trình như FrontPage,
Dreamweaver, BBEdit hoặc Homesite.
2. Lập trình back-end :
Lập trình Back-End chủ yếu là lập trình phía người cung cấp mạng (server side), bao gồm
cơ sở dữ liệu, giao diện của cơ sở dữ liệu, hệ thống bảo mật, hệ thống kiểm tra thanh
toán, bảng kiểm kê, v.v. .
Lập trình server-side có thể được thực hiện bằng PERL (Prectical Extraction and Report
Language), Visual Basic, Java, Java Server hoặc các ngôn ngữ lập trình web hiện nay như
PHP, VB.NET, ASP hay ASP.NET
3. Kiểm tra chất lượng toàn diện :
Việc kiểm tra chất lượng phải được thực hiện trên tất cả các khía cạnh của trang web với
sự tham gia của các tất cả các cá nhân có liên quan đến dự án kể khi cả người chủ của
website thuê người khác làm thì cũng nên tham gia thử trang web.
Trang web sẽ được thử trên cả mạng lẫn ngoài mạng. Để thử trên mạng bạn mở trang web
trên nhiều cấu hình máy khác nhau và nhiều phần mềm cũng như nhiều trình duyệt, nền
phần cứng và trạng thái khác nhau.
Để cho an toàn bạn nên thử trang web trên băng thông hẹp và máy tính có màn hình nhỏ.
4. Thử bản Beta :
Bản Beta là bản thiết kế dùng cho nội bộ chạy thử và lấy phản hồi trước khi đưa ra bản
chính thức. Bản Beta của website chứa đầy đủ tất cả các nội dung, lập trình và tính năng
của nó. Mục đích của việc thử bản Beta là để xem website có hoàn toàn ổn định khi hoạt
động hay không.
5. Giới thiệu - quảng bá :
Công cụ tìm kiếm là phương pháp được 85% số người truy cập để di chuyển trên mạng
WWW. Do đó việc đăng ký website của bạn trên các công cụ tìm kiếm là vô cùng quan
trọng. Bạn có thể đăng ký trên một số công cụ phổ biến như Yahoo!, Alta Vista, Excite,
WebCrawer, Google, HotBot, Infoseek, Lycos, .v. v. .
Bạn cũng có thể gửi thư trực tiếp đến cho các đối tượng mà Website của bạn nhắm đến.
Với cách này, bạn sẽ tranh thủ được sự tiện lợi của e-mail để gửi cho hàng triệu người mà
không mất nhiều công sức và tiền bạc.
Bây giờ, chúng ta sang giai đoạn cuối cùng : Duy trì và cập nhật thông tin.
Giai đọan 6: Quảng bá và duy trì
1. Truy tìm thông tin của người truy cập :
Việc truy tìm giúp bạn biết được người truy cập đi từ đâu sang trang web của bạn, họ vào
trang nào trước, ở đó bao lâu, và họ làm gì trong đó. Việc truy tìm được thực hiện thông
qua các chương trình phân tích thông tin người truy cập được cài vào mạng Server của
bạn. Bạn có thể chọn mua các chương trình đang phổ biến hiện nay như WebCrumbs,
WebTrends, ARIA, net.Genesis, and Net Tracker. Dựa vào kết quả phân tích được, bạn có
thể biết người truy cập vào trang web của bạn là những ai, họ quan tâm đến trang nào
nhất, và phương tiện quảng bá nào đã mang họ đến với bạn.
Để hiểu thêm về vấn đề này, mời bạn đọc 1 bài viết khác trong cùng Category.
2. Lập kế họach duy trì và cập nhật.
Cần lên kế họach cụ thể ai sẽ chịu trách nhiệm duy trì và cập nhật cho trang web, bao lâu
một lần, và ai sẻ cung cấp nội dung thông tin cập nhật.
Có nhiều cách để cập nhật thông tin. Ví dụ như bạn có thể tạo cơ sở dữ liệu cho phần nội
dung như khẩu hiệu hay hình ảnh. Cơ sở dữ liệu này được lập trình sao cho có thể nhập
một cách tùy ý mỗi khi làm mới trang web. Cách thứ hai là làm các mẫu thông tin để
người sử dụng có thể đưa lên nội dung hoặc hình ảnh vào mà không cần phải sử dụng
HTML.
3. Tổng kết và nâng cấp
Việc nâng cấp phải dựa trên cơ sở tổng kết các kết quả truy tìm thông tin người truy cập
và các thông tin phản hồi khác.
Bạn nên tổ chức một buổi họp tổng kết có sự tham gia của người chủ và người thiết kế
trang Web để bàn bạc các vấn đề nào sẽ được nâng cấp.
Tổng kết và nâng cấp là bước cuối cùng của quá trình xây dựng Website, nhưng nó không
phải là điểm kết thúc của dự án. Đây chỉ là một trạm kiểm tra trong quá trình sử dụng
Website.
8 trang
20621
Free
Bạn đang xem tài liệu "Tài liệu Quá trình làm một web site", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tai_lieu_qua_trinh_lam_mot_web_site.doc
