Tài liệu Lập trình ASP - Chương 1: Giới thiệu ASP
Chương 1
GIỚI THIỆU ASP
Mục tiêu
¾ Giới thiệu ngôn ngữ ASP
¾ Cài đặt và chạy ứng dụng ASP trên server IIS
¾ Các cú pháp căn bản VBScript
¾ Các đối tượng có sẵn
¾ Thao tác với Database trong ASP
1.1 Giới thiệu ngôn ngữ lập trình web động ASP
Các website thuở ban đầu chỉ bao gồm các trang web tĩnh dưới dạng các file
HTML, tất cả những gì cần hiển thị trên trang web thì người thiết kế phải tạo
sẵn trên trang đó. Các trang web tĩnh có đuôi là .htm hoặc .html
Chẳng hạn muốn tạo một trang web có hiển thị chữ “Hello” với màu chữ đỏ
người ta viết file index.html với nội dung như sau:
<html>
<head>
<title>index</title>
</head>
<body>
<p><font color="red">Hello</font></p>
</body>
</html>
Trang web sau đó sẽ được lưu trên Web Server. Khi người dùng muốn xem
trang web này họ sẽ dùng trình duyệt gửi một yêu cầu đến server bằng cách
Lúc này Web Server nhận được yêu cầu sẽ tìm trong kho dữ liệu của nó trang
web index.html tương ứng rồi gửi về cho client, sau đó trang web này sẽ
được hiển thị ra bởi trình duyệt.
Đó là cách hoạt động của web tĩnh.
Hình 1.1 Cách hoạt động của web tĩnh
Chương 1: Giới thiệu ASP
1
Trang web tĩnh tuy rất tiện lợi nhưng không thể đáp ứng được mọi nhu cầu
của ứng dụng web, đặc biệt là những yêu cầu tương tác giữa client và web
server. Có nhiều tình huống mà nội dung trang web không phải lúc nào cũng
có thể soạn thảo và lưu trữ sẵn được mà đôi khi nó cần được sinh ra một
cách tự động tùy thuộc vào ngữ cảnh; hoặc có những xử lý phức tạp hơn việc
server chỉ đơn giản trả về trang html khi nhận được yêu cầu từ người dùng,
ví dụ như phải thu thập thông tin mà người dùng gửi lên qua URL hay form,
hoặc truy cập dữ liệu trong database. Lấy ví dụ nếu chúng ta muốn xây dựng
một trang web Login.htm yêu cầu người sử dụng nhập tên username, sau khi
submit web server sẽ gửi về người dùng trang web Result.html có nội dung :
Welcome username!
Dễ dàng thấy rằng trang Result.htm không thể soạn thảo sẵn được vì ứng với
mỗi username mà người dùng nhập vào, trang này có nội dung khác nhau.
Hình 1.2 Trang Result.html có nội dung khác nhau tùy vào tương tác
giữa client và webserver. Nó không thể soạn thảo sẵn!
Nghĩa là các trang web tĩnh không có khả năng tương tác với người dùng.
Trong thực tế có rất nhiều trường hợp chúng ta thường gặp trong thế giới
web đòi hỏi sự tương tác mà web tĩnh không thể giải quyết được ( chat,
forums, web mail, trang tin tức, giỏ hàng, thông tin thời tiết từng ngày, tỷ
giá ngoại tệ hàng ngày)
Để giải quyết vấn đề này người ta sử dụng các ngôn ngữ lập trình web để hỗ
2
ASP
trợ sự tương tác giữa client và server. Chúng là những file có chứa các mã lập
trình, có thể tạo ra các trang web động, cho phép trả về cho client trang web
có nội dung có thể thay đổi một cách linh động ứng với những ngữ cảnh cụ
thể, thu thập và phản hồi với thông tin mà người dùng gửi lên server (thông
qua form hay URL), truy cập dữ liệu trong database...
Một số ngôn ngữ lập trình web động phổ biến gồm ASP, PHP, Java, .net ...
ASP (Active Server Pages) là ngôn ngữ lập trình web được viết bởi hãng
Microsoft, rất phổ biến trên hệ điều hành Microsoft Windows. Các trang web
viết bằng ngôn ngữ này có phần mở rộng là .asp (ví dụ HelloWorld.asp) thay
vì .htm hay .html. Nội dung file ASP về cơ bản rất giống file Html bình
thường, nó bao gồm các cú pháp html trộn lẫn các mã lập trình ASP (còn gọi
là các script, được viết bằng VBScript hay JavaScript). Các Script trong ASP
thực thi trên server.
Có thể nói trang ASP là sự kết hợp các thẻ html, các script và các ActiveX
Component. Script có thể trộn lẫn giữa các thẻ html và nằm trong cặp dấu
<% %>
1.2 Web Server IIS
Thông thường người ta dùng ASP với Web Server có tên là Internet
Information Services (IIS) của Microsoft. Đây là thành phần có sẵn trong hệ
điều hành Windows 2000 hoặc XP.
Nếu máy tính chưa cài đặt thì chúng ta có thể vào Control Panel =>
Add/remove programs=> Add/remove Windows Components=>Internet
Information Services (IIS) và chọn cài đặt thành phần này
Chương 1: Giới thiệu ASP
3
1.3 Cài đặt và chạy ứng dụng ASP đầu tiên
Để bắt đầu chạy một website viết bằng ngôn ngữ ASP đầu tiên chúng ta thực
hiện các bước sau:
•
•
•
Cài đặt web server IIS ( ở phần trên) và start IIS
Cấu hình cho website bằng cách tạo Virtual Directory trên Web Server
Viết các file ASP và save vào thư mục đã được cấu hình cho website
trên server
•
Dùng trình duyệt (như Internet Explorer) trên client yêu cầu file ASP
và hiển thị kết quả trả về.
1.3.1 Cấu hình cho Website trên IIS
chỉ trên máy local, cũng giống như một địa chỉ website kiểu như
http://www.yahoo.com trên Internet)
Chúng ta tạo một thư mục ảo (Virtual Directory) trên web server để chứa
ở đây “test” còn được gọi là Alias của Virtual Directory này. Vậy để lưu trữ
các trang ASP trên server trước hết ta sẽ tạo một Virtual Directory với một
Alias và thư mục tương ứng rồi upload các file ASP vào thư mục này, sau đó
Cách tạo một Virtual Directory trong IIS:
Vào Web Server từ Control Panel=> Administrative Tools=>Internet Services
Manager (hoặc Computer Management)=> Default Website (nếu thấy nó
đang stop thì start nó lên) => New=> Virtual Directory (làm theo wizard,
chọn các tham số Alias: tên Virtual Directory của mình ví dụ “test”,
Directory: thư mục chứa Website ví dụ “C:\Web”)
4
ASP
Hình 1.4 Tạo Virtual Directory trên IIS
Sau khi kết thúc wizard này chúng ta đã có một Virtual Directory sẵn sàng
trên web server. Hãy save các trang asp vào thư mục “c:\Web”. Địa chỉ truy
Một cách khác cũng tương tự và dễ thao tác hơn là nhấn chuột phải vào thư
mục C:\web, chọn Properties => Web sharing => Share this folder=> Add
Alias.
1.3.2 Viết các file ASP
Script được viết trong cặp thẻ <% %>, bắt đầu bằng thẻ mở <% và kết
thúc bằng thẻ đóng %>
Chúng ta có thể soạn trang ASP bằng bất cứ chương trình soạn thảo nào như
notepad, Frontpage, Dreamweaver...
Ví dụ, tạo 1 file Hello.asp để hiển thị lời chào Hello ra màn hình, save vào
thư mục “c:\Web”
<html>
<head>
<title>New Page 1</title>
</head>
<body>
<%
response.write "Hello!"
‘Hiển thị lời chào Hello
%>
</body>
Chương 1: Giới thiệu ASP
5
</html>
Câu lệnh response.write sẽ cho phép hiển thị một chuỗi ra trang web.
Chú thích trong lập trình ASP được viết sau dấu nháy đơn ‘
Mã lập trình ASP <%response.write "Hello!" %> được viết trộn lẫn giữa các
thẻ HTML.
1.3.3 Dùng trình duyệt truy cập website
Mở trình duyệt (ví dụ Internet Explorer), trên thanh địa chỉ gõ địa chỉ sau đây
để truy cập vào trang Asp ta đã tạo ra:
Lưu ý là trang asp phải chạy trên web server chứ không thể open trực tiếp
với browser như các trang html.
Webserver xử lý như thế nào khi người dùng yêu cầu một trang ASP: Không
giống như html, khi người dùng yêu cầu 1 trang html, web server sẽ tìm
trong kho dữ liệu và trả về file html đó để browser hiển thị lại phía client. Khi
người dùng yêu cầu 1 trang Asp, IIS server sẽ chuyển trang ASP đó cho một
bộ phận xử lý gọi là ASP engine. Engine sẽ đọc mã nguồn file asp theo từng
dòng, thực thi các script trong file. Cuối cùng file ASP được trả về cho người
dùng dưới dạng một trang html thuần túy (không còn mã script) giống như
trang web tĩnh. Nếu chúng ta xem lại mã nguồn của trang này trên browser
thì có thể thấy những đoạn code asp trong file đã được dịch thành các dữ liệu
html bình thường.
Hình 1.5 ASP engine xử lý file asp trước khi trả về cho browser
6
ASP
Hình 1.6 Trang ASP sau khi thực thi trả về cho client dưới dạng 1
trang web tĩnh.Browser không xem được mã nguồn của trang ASP
Bây giờ chúng ta quay lại bài toán Login ở trên. Ta có thể soạn thảo một
trang Login.html và một trang Result.asp như sau:
Login.html
<html>
<head>
<title>New Page 1</title>
</head>
<body>
<form method="POST" action="Result.asp">
<p>Username: <input type="text" name="username" ></p>
<p><input type="submit" value="Submit" name="submit"></p>
</form>
</body>
</html>
Result.asp
<html>
<head>
<title>New Page 1</title>
</head>
<body>
<%
dim x
x=request.form("username") 'biến x nhận lại giá trị username từ form login
response.write "Hello "&x 'hiển thị nội dung tùy theo giá trị nhận được do
‘người dùng điền vào form
%>
</body>
</html>
Một số ví dụ khác:
Hiển thị ngày giờ của server
<html>
<head>
Chương 1: Giới thiệu ASP
7
<title>New Page 2</title>
</head>
<body>
<%response.write Now%>
</body>
</html>
Kết quả: 7/5/2005 12:21:57 PM
Hiển thị năm và tháng:
<%
response.write "Year: "&year(now)
response.write "Month:"&month(now)
%>
Kết quả: Year: 2005 Month:7
1.3 Tóm tắt các cú pháp VBScript
Mã lệnh ASP có thể viết bằng VBScript hoặc JavaScript (đọc thêm tài liệu về
ngôn ngữ này). Các script của ASP thực thi trên server và nằm trong cặp dấu
<% %>. Bên trong có thể chứa các biểu thức, hàm, toán tử, lệnh hợp lệ của
ngôn ngữ Script tương ứng. Ở đây chúng ta tìm hiểu vắn tắt cách sử dụng
ASP để lập trình web động bằng VBScript.
1.3.1 Response.write
để gửi nội dung về cho trình duyệt ta dùng lệnh Response.write
<%response.write “Hello World!”%>
hoặc có thể viết ngắn gọn hơn <%=“Hello World!”%>
1.3.2 Biến
Biến dùng để lưu trữ thông tin. Biến có phạm vi cục bộ, nếu nó được khai báo
bên trong 1 hàm hay thủ tục thì nó chỉ có tác dụng trong hàm hay thủ tục
đó, nếu nó khai báo trong phạm vi toàn trang ASP thì tác dụng của nó sẽ có
phạm vi trong toàn trang ASP, tuy nhiên không có tác dụng trong trang ASP
khác.
Ví dụ ở trang Hello.asp ta có một biến x có giá trị là 3, trang Index.asp ta
dùng lệnh <%response.write x %> thì sẽ không ra kết qủa là 3 vì biến x của
trang Hello.asp không được hiểu trong trang Index.asp. Tương tự như vậy khi
một biến được khai báo trong 1 hàm, sẽ không có tác dụng ở bên ngoài hàm
đó.
Biến được khai báo và sử dụng bên trong trang asp nào dùng nó.
<%
Dim x
x=3
‘khai báo biến, không bắt buộc
Response.write x
%>
Biến không bắt buộc phải khai báo.
8
ASP
Trong asp không khai báo kiểu của biến. Asp sẽ căn cứ vào việc sử dụng biến
mà quyết định xem nên xử lý biến đó như là kiểu gì.
<%Dim a, b
a=”Hello”
‘a là một biến kiểu chuỗi
For b=1 to 10
Response.write b
Next%>
‘b là một biến kiểu số nguyên
Để có thể kiểm soát chính xác một biến theo kiểu mình mong muốn, chúng
ta dùng các hàm chuyển đổi kiểu.
Để định nghĩa một biến có phạm vi sử dụng trong nhiều trang ASP của ứng
dụng Web, ta dùng biến session và application (xem đối tượng session và
application)
1.3.3 Mảng
Mảng dùng để lưu trữ dữ liệu theo một dãy các phần tử.
<%
dim y(5)
y(0)=2
‘khai báo mảng 6 phần tử đánh chỉ số từ 0 đến 5
y(1)=13
response.write y(0)
response.write y(1)
%>
1.3.4 Ghép chuỗi
Để ghép các chuỗi với nhau ta dùng dấu &
<%Dim a, b
A=”Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”
B=”Độc lập Tự do Hạnh phúc”
Response.write a&b
%>
1.3.5 Hàm có sẵn
VBScript hỗ trợ sẵn một số hàm cơ bản. Ví dụ hàm “now”sau đây sẽ trả về
thời gian trên server
<%response.write now%>
1.3.5.1 Các hàm chuyển đổi kiểu
Các hàm này cho phép chuyển đổi kiểu dữ liệu
Cdate: Chuyển sang kiểu ngày tháng
<%Dim a, b
a=”22/1/2004”
‘a đang được hiểu là một chuỗi
b=Cdate(a) ‘chuyển chuỗi a sang đúng kiểu ngày tháng
%>
Cint: Chuyển sang kiểu Integer
<% Dim a,b
a=”3”
Chương 1: Giới thiệu ASP
9
b=cint(a)
%>
Cstr: Chuyển sang kiểu string
<% Dim a,b
a=3
b=Cstr(a) %>
Các hàm khác : Cbyte, Cdbl,CSng, Cbool, Ccur,
1.3.5.2 Các hàm format
Các hàm này cho phép định dạng dữ liệu
FormatDateTime
FormatCurrency
FormatNumber
FormatPercent
1.3.5.3 Các hàm toán học:
Int: lấy phần nguyên của một số
<% Dim x=14.9
Y=Int(x) ‘kết quả y=14
%>
Các hàm khác : Abs, Atn, Cos, Exp, Fix, Hex, Log, Oct, Rnd, Randomize,
Round, Sin, Sqr, Tan
1.3.5.4 Các hàm thao tác với chuỗi
Len: Lấy chiều dài chuỗi
<%dim a,b
a=”Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”
b=len(a)
%>
Ucase, Lcase: Chuyển chữ hoa thành chữ thường và ngược lại
<%dim a,b,c,d
a=”hello”
b=Ucase(a)
c=”GOODBYE”
d=Lcase(c)
‘b=”HELLO”
‘d=”goodbye” %>
Ltrim, Rtrim, Trim: cắt bỏ các khoảng trắng thừa
<% dim a,b,c,d,e,f
a=”
Hello”
‘cắt bỏ hết các khoảng trắng bên trái
b=Ltrim(a)
c=”Hello
d=Rtrim(a)
e=” Hello
f=Trim(a)
%>
”
‘cắt bỏ hết các khoảng trắng bên phải
world
‘cắt bỏ hết các khoảng trắng thừa 2 bên và ở giữa
”
Left, Mid, Right: Lấy một chuỗi con trong chuỗi lớn
<%Dim a,b,c,d
a=”Hello World”
10
ASP
b=left(a,5) ‘lấy 5 ký tự bên trái của a, kết quả b=”Hello”
c=right(a,5) ‘lấy 5 ký tự bên phải của a, kết quả c=”World”
d=mid(a,7,1) ‘lấy 1 ký tự của a từ vị trí thứ 7, kết quả d=”W”
%>
Các hàm khác: Space,String, StrReverse,StrComp,InStr,Replace,Split,join
1.3.5.5 Các hàm ngày tháng
Date, Time, Now: Lấy ngày, giờ hiện hành trên server
<%
Response.write “Hom nay la ngay: ” &Date ‘Date trả về ngày hiện hành
Response.write “Bay gio la”&Time ‘Time trả về giờ hiện hành
Response.write Now
%>
‘Now trả về ngày và giờ hiện hành
Các hàm khác: DateAdd, DateDiff, DatePart, Year, Month, Day, Weekday,
Hour, Minute, Second
1.3.5.6 Các hàm kiểm tra:
Các hàm này cho phép kiểm tra kiểu của biến và biểu thức
Isdate: Kiểm tra có phải đúng kiểu ngày tháng không?
<%Dim a
a=”1/1/2004”
If Isdate(a) then
Response.write “a đúng là kiểu ngày tháng ”
End if
%>
IsNumeric: Kiểm tra có phải đúng kiểu số không?
<%Dim a
A=”13”
If IsNumeric(a) then
Response.write “a đúng là kiểu số”
End if
%>
Các hàm khác: IsArray,IsEmpty,IsNull,IsObject
1.3.6 Rẽ nhánh
1.3.6.1 If
Chúng ta sử dụng if theo cú pháp như ví dụ sau:
<% h=hour(now)
If h >12 then
Response.write “Afternoon”
else
Response.write “Morning”
End if %>
Hoặc:
<% h=hour(now)
Chương 1: Giới thiệu ASP
11
If h >12 then Response.write "Afternoon" else Response.write "Morning" %>
1.3.6.2 Select case ... else ...End select
Cấu trúc rẽ nhánh trong trường hợp có nhiều hơn 2 lựa chọn
<%
h=hour(now)
Select case h
Case "1"
Response.write "1 am"
Case "2"
Response.write "2 am"
Case else
Response.write "Other "
End select
%>
1.3.7 Lặp:
1.3.7.1 For…Next
Vòng lặp có số lần lặp xác định
<%Dim i
For i=1 to 10
Response.write i
Next
%>
1.3.7.2 Do While…Loop
Vòng lặp có số lần lặp không xác định
<% Dim i
i=1
Do while i<=10
Response.write i
i=i+1
Loop
%>
1.3.7.3 While .. Wend
Vòng lặp có số lần lặp không xác định
<% Dim i
i=1
While i<=10
Response.write i
i=i+1
Wend
%>
1.3.7.4 Do .. Loop Until
Vòng lặp có số lần lặp không xác định
<%
12
ASP
i=1
do
response.write i
i=i+1
loop Until i>10
%>
1.3.8 Điều kiện and ,or, not
<% h=hour(now)
If (h >12) and (h<18) then
Response.write “Afternoon”
End if
%>
1.3.9 Thủ tục và hàm người dùng
Cũng như các ngôn ngữ lập trình khác, VBScript cho phép người dùng định
nghĩa và sử dụng các thủ tục ,hàm. Nhờ vậy chương trình có thể chia thành
các module nhỏ tạo nên cấu trúc lập trình sáng sủa (phương pháp chia để trị)
Chẳng hạn với một bài toán ASP cần thực hiện việc hiển thị dữ liệu từ
Database ra màn hình, ta có thể xây dựng các thủ tục hay hàm thực hiện
từng nhiệm vụ đó:
- Thủ tục KetNoi
- Thủ tục HienThi
- Thủ tục HuyKetNoi
Như vậy phần chương trình chính sẽ rất sáng sủa, chúng ta chỉ việc gọi 3 thủ
tục:
<%
KetNoi
HienThi
HuyKetNoi
%>
1.3.9.1 Thủ tục
Thủ tục thực hiện một nhóm các câu lệnh. Để viết một thủ tục chúng ta theo
cấu trúc sau:
<%Sub TenThuTuc(Tham so)
‘ Phần thân của thủ tục
End Sub
%>
Ví dụ sau đây xây dựng chương trình đăng nhập gồm 2 file: Form.asp (hiển
thị form để người dùng nhập username và password), Xulyform.asp (xử lý
form, nếu username=”test” và password=”test” thì thông báo đăng nhập
thành công, nếu không thì thông báo đăng nhập thất bại). File Xulyform.asp
sẽ viết thủ tục và gọi thủ tục này:
Form.asp
<html>
<body>
<form method="post" action="xulyform.asp">
Chương 1: Giới thiệu ASP
13
<input type="text" name="user">
<input type="password" name="pass">
<input type="submit" name="submit">
</form>
</body>
</html>
Xulyform.asp
<%Sub CheckUser(username,password)
if (username<>"test") or (password <> "test") then
response.write "Dang nhap that bai!"
else
response.write "Dang nhap thanh cong!"
end if
End Sub
%>
<% dim a, b
a=request.form("user")
b=request.form("pass")
CheckUser a,b
%>
‘gọi thủ tục
1.3.9.2 Hàm
Hàm khác với thủ tục là nó trả về một kết quả. Để viết một hàm chúng ta
viết theo cấu trúc sau:
<%Function TenFunction(tham so)
‘ Phần nội dung của hàm
End Function
%>
Chú ý trong nội dung của hàm bao giờ cũng phải có một lệnh trả về kết quả:
TenFunction=...
Với bài toán đăng nhập ở trên chúng ta có thể viết lại như sau (file
xulyform.asp dùng hàm)
Form.asp
<html>
<body>
<form method="post" action="xulyform.asp">
<input type="text" name="user">
<input type="password" name="pass">
<input type="submit" name="submit">
</form>
</body>
</html>
Xulyform.asp
<%Function CheckUser(username,password)
if (username<>"test") or (password <> "test") then
CheckUser="False"
else
14
ASP
CheckUser="True"
end if
End Function
%>
<%
dim a
a=CheckUser(request.form("user"),request.form("pass")) ‘ gọi hàm
if a="True" then
response.write "Dang nhap thanh cong"
else
response.write "Dang nhap that bai"
end if
%>
1.3.10 Sử dụng #include
Trong trường hợp muốn trộn mã nguồn từ 1 file asp vào 1 file asp khác trước
khi server thực thi nó, người ta dùng thẻ định hướng #include với cú pháp
<!--#include file=”Tenfile”-->
Một số ứng dụng của #include như người ta thường include file chứa các hàm
thư viện dùng chung cho cả ứng dụng vào đầu file Asp nào cần sử dụng thư
viện này, hoặc insert các file Header và Footer cho 1 trang web, insert các
thành phần được sử dụng chung trong nhiều file asp như menu,...
Ví dụ trong ứng dụng ASP có nhiều trang cần thao tác với database, chúng ta
sẽ viết riêng module thao tác với database ra một file myConnection.asp, rồi
include file này vào trang asp nào muốn thao tác với database
<!--#include file=“myConnection.asp"-->
<%
‘ mã nguồn
%>
Lưu ý là include file được thực hiện trước khi script chạy. Vì vậy đoạn lệnh
sau đây là không hợp lệ:
<% filename=”myConnection.asp”%>
<!--#include file=“<%=filename%>"-->
1.4 Các đối tượng căn bản
Đối tượng là một nhóm các hàm và biến. Một số đối tượng đã được xây dựng
sẵn và có thể sử dụng ngay mà không cần khởi tạo: Request, Response,
Session, Application, Server. Một số đối tượng cần khởi tạo nếu muốn sử
dụng Dictionary, Connection, Recordset...
1.4.1 Đối tượng Request
Request và Response là 2 đối tượng được dùng nhiều nhất trong lập trình
ASP, dùng trao đổi dữ liệu giữa trình duyệt và server.
Request cho phép lấy về các thông tin từ client. Khi browser gửi một yêu cầu
trang web lên server ta gọi là 1 request
Chương 1: Giới thiệu ASP
15
Chúng ta thường sử dụng các lệnh request sau:
1.4.1.1 Request.QueryString
Cho phép server lấy về các giá trị được gửi từ người dùng qua URL hoặc form
(method GET).
Ví dụ ở trang home.asp chúng ta đặt một dòng liên kết sang trang
gioithieu.asp với thẻ sau:
<a href=”gioithieu.asp?tacgia=Tran Van A”>Nhấn vào đây để sang trang giới
thiệu</a>
biến “tacgia” có giá trị là “Tran Van A” được người dùng gửi tới server kèm
theo
URL.
(người
dùng
có
thể
gõ
thẳng
địa
chỉ
của trình duyệt)
Server muốn nhận lại giá trị này thì dùng request.QueryString ở trang
gioithieu.asp
<%dim a
a=request.querystring(“tacgia”) ‘lúc này a có gía trị là “Tran Van A”
response.write “Tác giả của trang home.asp là: ” &a
%>
Hình 1.7
Tương tự như vậy nếu người dùng gửi giá trị Tran Van A thông qua một biến
trong form và chọn method GET
<form method=”get” action =”gioithieu.asp”>
<input type=”text” name=”tacgia” value=”Tran Van A”>
<input type=”submit” name=”submit” value=”Nhan vao day de sang trang
gioi thieu”>
</form>
16
ASP
1.4.1.2 Request.Form
Cho phép server lấy về các giá trị được gửi từ người dùng qua form (method
POST).
Chẳng hạn file form.asp:
<form method=”POST” action =”xulyform.asp”>
<input type=”text” name=”User”>
<input type=”submit” name=”submit” value=”Nhan vao day de sang trang
gioi thieu”>
</form>
File xulyform.asp làm nhiệm vụ xử lý thông tin từ Form này sẽ dùng câu lệnh
request.form để nhận lại thông tin người dùng đã gõ vào:
<%Dim x
x=Request.form(“User”) %>
response.write “Tên người dùng là: ”&x
%>
1.4.2 Response
Đối tượng Response dùng để gửi các đáp ứng của server cho client.
Chúng ta thường dùng một số lệnh Response sau:
1.4.2.1 Response.Write
Đưa thông tin ra màn hình trang web
Ví dụ để đưa câu chào Hello ra màn hình ta dùng lệnh sau:
<%response.write “Hello”%>
Hiển thị thời gian trên server ra màn hình:
<%response.write now%>
hoặc <%=now%>
now là hàm lấy ngày giờ hệ thống trên server
1.4.2.2 Response.Redirect
Chuyển xử lý sang một trang Asp khác.
Ví dụ trang xulyform.asp sau khi kiểm tra form đăng nhập thấy người dùng
không có quyền vào website thì nó sẽ chuyển cho file Error.asp(file này hiển
thị một thông báo lỗi user không có quyền truy cập)
<% Response.redirect “error.asp” %>
1.4.2.3 Response.End
Ngừng xử lý các Script. Dùng lệnh này khi muốn dừng xử lý ở một vị trí nào
đó và bỏ qua các mã lệnh ASP ở phía sau. Đây là cách rất hay dùng trong
một số tình huống, chẳng hạn như debug lỗi
1.4.3 Đối tượng Session
Session là một phiên làm việc giữa từng người dùng và web server, nó bắt
đầu khi người đó lần đầu tiên truy cập tới 1 trang web trong website và kết
thúc khi người đó rời khỏi website hoặc không tương tác với website trong
một khoảng thời gian nhất định (time out). Như vậy tại một thời điểm một
website có bao nhiêu người truy cập thì có bấy nhiêu phiên ứng với mỗi
người, các phiên này độc lập nhau. Để lưu những thông tin tác dụng trong 1
Chương 1: Giới thiệu ASP
17
phiên, người ta dùng đối tượng Session, ví dụ khi một user bắt đầu session
với việc login vào hệ thống, và user đã login đó cần được hệ thống ghi nhớ
trong toàn phiên làm việc (nhằm tránh việc người dùng phải đăng nhập lại
mỗi khi đưa ra một request).Giá trị của biến kiểu session có phạm vi trong
tất cả các trang ASP của ứng dụng, nhưng không có tác dụng đối với phiên
làm việc khác.
Ví dụ, sử dụng biến session sau đây đếm số lần 1 người đã truy cập vào
trang web:
Home.asp
<% session(“x”)=session(“x”)+1 %>
session(“x”) đại diện cho số lần mà một user đã truy cập vào trang
home.asp. Với 2 người dùng khác nhau thì giá trị session(“x”) lại khác nhau.
Thật vậy , A có thể truy cập 10 lần (session(“x”) =10) trong khi B có thể
truy cập 2 lần thôi (session(“x”) =2)
Server kết thúc và hủy bỏ đối tượng session khi:
- Người dùng không triệu gọi các trang của ứng dụng hoặc cập nhật làm mới
(refresh) lại thông tin của trang trong một thời gian nhất định. Khi một
session hết thời gian hiệu lực nó sẽ được xem như hết hạn sử dụng ,tất cả
các biến lưu trong session và bản thân session sẽ bị hủy bỏ. Có thể kiểm tra
và tăng giảm thời gian Timeout của Session tính bằng giây như sau:
<%
Session.Timeout = 500
%>
- Trang ASP gọi đến phương thức Abandon của Session .
<%
Session.Abandon
%>
Việc khởi tạo và kết thúc 1 biến session có thể viết trong các hàm sự kiện
Session_OnStart và Session_OnEnd được định nghĩa trong file global.asa
1.4.4 Đối tượng Application
Application đại diện cho toàn bộ ứng dụng, bao gồm tất cả các trang web
trong website. Để lưu trữ những thông tin có tác dụng trong toàn ứng dụng,
tức là có giá trị trong tất cả các trang asp và tất cả các phiên, người ta dùng
đối tượng Application
Điểm khác của biến application so với biến session là session chỉ có tác dụng
đối với mỗi phiên, còn biến application có tác dụng với mọi phiên.
Ví dụ, để đếm xem có bao nhiêu người truy cập vào website, chúng ta có thể
dùng một biến Application. Mỗi khi một người dùng mới truy cập vào website
ta tăng biến này lên 1 đơn vị để chỉ rằng đã có thêm 1 người truy cập.
<% application(“x”)=application(“x”)+1 %>
Trang home.asp muốn hiển thị số người truy cập chỉ cần in giá trị của biến
này
<% response.write “Số người đã truy cập vào website là:”&application(“x”)
%>
Với 2 phiên khác nhau thì giá trị application(“x”) là như nhau. Thật vậy , A và
18
ASP
B khi truy cập vào trang home.asp đều thấy: “Số người đã truy cập vào
website là 3” (trong trường hợp application(“x”) =3)
Việc khởi tạo và kết thúc 1 biến application có thể viết trong các hàm sự kiện
Application_onStart và Application_onEnd được định nghĩa trong file
global.asa
Khóa Application:
Do biến application có thể được dùng chung bởi nhiều phiên nên sẽ có trường
hợp xảy ra xung đột khi có 2 phiên cùng thay đổi giá trị một biến application.
Để ngăn chặn điều này chúng ta có thể dùng phương thức Application.lock để
khóa biến application trước khi thay đổi nó. Sau khi sử dụng xong biến này
có thể giải phóng khóa bằng phương thức application.unlock (xem ví dụ sau).
1.4.5 File Global.asa
File này là file tùy chọn chứa các khai báo đối tượng, biến có phạm vi toàn
ứng dụng. Mã lệnh viết dưới dạng Script. Mỗi ứng dụng chỉ được phép có
nhiều nhất 1 file Global.asa, nằm ở thư mục gốc của ứng dụng. Người ta
thường dùng global.asa trong trường hợp muốn có những xử lý khi một
session bắt đầu hay kết thúc, một application bắt đầu hay kết thúc, thông
qua các hàm sự kiện :
Application_Onstart : hàm sự kiện này xảy ra khi ứng dụng asp bắt đầu
hoạt động, tức là khi người dùng đầu tiên truy cập tới trang web đầu tiên khi
ứng dụng hoạt động.
Session_Onstart: hàm sự kiện này xảy ra mỗi khi có một người dùng mới
truy cập vào ứng dụng (bắt đầu 1 session)
Session_OnEnd: hàm sự kiện này xảy ra mỗi khi 1 người dùng kết thúc
session của họ
Application_OnEnd: hàm sự kiện này xảy ra khi ứng dụng dừng.
File Global.asa có cấu trúc như sau:
<script language="vbscript" runat="server">
Sub Application_OnStart
‘..........
End sub
Sub Application_OnEnd
‘.............
End Sub
Sub Session_OnStart
‘.........
Application("x")=Application("x")+1
End sub
Sub Session_OnEnd
‘............
End Sub
</script>
Chương 1: Giới thiệu ASP
19
Ví dụ sau đây sẽ đếm số người dùng hiện đang truy cập website. Số người
dùng được lưu trữ trong biến Application(“songuoi”). Ở bất cứ đâu trong ứng
dụng nếu muốn hiển thị số người dùng chúng ta chỉ việc chèn lệnh hiển thị
nó:
<%=Application(“songuoi”)%>
Ngoài ra ứng dụng cũng cho phép đếm số lần 1 người đã truy cập website
trong phiên làm việc của họ. Số lần được lưu trữ trong biến Session(“solan”)
Global.asa
<script language="vbscript" runat="server">
Sub Application_OnStart
Application("songuoi")=0
End Sub
Sub Session_OnStart
Application.Lock
Application("songuoi")=Application("songuoi")+1
Application.UnLock
Session(“solan”)=0
End Sub
Sub Session_OnEnd
Application.Lock
Application("songuoi")=Application("songuoi")-1
Application.UnLock
End Sub
Sub Application_OnEnd
End Sub
</script>
Home.asp
<html>
<body>
<p>
Có <%response.write(Application("songuoi"))%>
người đang truy cập website
</p>
<%session(“solan”)= session(“solan”)+1 %>
<p>
Bạn đã truy cập trang này <%response.write(session("solan"))%>
lần!
</p>
</body>
</html>
20
ASP
Tải về để xem bản đầy đủ
27 trang
21800
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Tài liệu Lập trình ASP - Chương 1: Giới thiệu ASP", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tai_lieu_lap_trinh_asp_chuong_1_gioi_thieu_asp.pdf
