Nghiên cứu các nhân tố tác động tới ý định sử dụng dịch vụ thanh toán di động dựa trên phân tích lợi ích - chi phí và ảnh hưởng xã hội
ꢀ661ꢁꢂꢃꢄꢅꢆꢇꢈꢉꢈ
TẠPꢀCHÍ
QUẢNꢀLÝ
ꢀꢁꢀKINHꢀTẾꢀQUỐCꢀTẾ
TạpꢀchíꢀQuảnꢀlýꢀvàꢀKinhꢀtếꢀquốcꢀtế
Trangꢀchủ:ꢀhttp://tapchi.ftu.edu.vn
NGHIÊNꢀCỨUꢀCÁCꢀNHÂNꢀTỐꢀTÁCꢀĐỘNGꢀTỚIꢀÝꢀĐỊNHꢀ
SỬꢀDỤNGꢀDỊCHꢀVỤꢀTHANHꢀTOÁNꢀDIꢀĐỘNGꢀDỰAꢀTRÊNꢀ
PHÂNꢀTÍCHꢀLỢIꢀÍCHꢀ-ꢀCHIꢀPHÍꢀVÀꢀẢNHꢀHƯỞNGꢀXÃꢀHỘI
ĐàoꢀThịꢀMinhꢀHậuꢀ
TrườngꢀĐạiꢀhọcꢀNgoạiꢀthương,ꢀHàꢀNội,ꢀViệtꢀNam
NguyễnꢀVânꢀHàꢃ
TrườngꢀĐạiꢀhọcꢀNgoạiꢀthương,ꢀHàꢀNội,ꢀViệtꢀNam
Ngàyꢀnhận:ꢀꢀꢁꢂꢀꢃꢂꢄꢀꢄꢅꢆꢇNgàyꢀhoànꢀthànhꢀbiênꢀtập:ꢀꢅꢄꢂꢅꢀꢂꢄꢀꢄꢅꢆꢇNgàyꢀduyệtꢀđăng:ꢀꢄꢀꢂꢅꢀꢂꢄꢀꢄꢅ
Tómꢀtắt:ꢀCácꢀnướcꢀtrênꢀthếꢀgiớiꢀđangꢀhướngꢀtớiꢀmộtꢀxãꢀhộiꢀkhôngꢀdùngꢀtiềnꢀmặtꢀ
vàꢀViệtꢀNamꢀcũngꢀkhôngꢀphảiꢀngoạiꢀlệ.ꢀTạiꢀViệtꢀNam,ꢀviệcꢀphátꢀtriểnꢀdịchꢀvụꢀthanhꢀ
toánꢀdiꢀđộngꢀ(TTDĐ)ꢀgópꢀphầnꢀđẩyꢀmạnhꢀthanhꢀtoánꢀkhôngꢀdùngꢀtiềnꢀmặtꢀđangꢀ
cóꢀnhiềuꢀtiềmꢀnăng,ꢀtuyꢀnhiên,ꢀthựcꢀtrạngꢀsửꢀdụngꢀtiềnꢀmặtꢀvẫnꢀcònꢀkháꢀphổꢀbiếnꢀ
trongꢀcácꢀgiaoꢀdịch.ꢀNghiênꢀcứuꢀđượcꢀthựcꢀhiệnꢀvớiꢀmụcꢀđíchꢀxácꢀđịnhꢀcácꢀnhânꢀtốꢀ
tácꢀđộngꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀcủaꢀcácꢀcáꢀnhânꢀdựaꢀtrênꢀphânꢀtíchꢀlợiꢀ
íchꢀ-ꢀchiꢀphíꢀvàꢀảnhꢀhưởngꢀxãꢀhội.ꢀNghiênꢀcứuꢀápꢀdụngꢀmôꢀhìnhꢀcấuꢀtrúcꢀtuyếnꢀtínhꢀ
SEMꢀđểꢀphânꢀtíchꢀ201ꢀmẫuꢀquanꢀsátꢀthuꢀthậpꢀđượcꢀthôngꢀquaꢀkhảoꢀsát.ꢀKếtꢀquảꢀ
thựcꢀnghiệmꢀchỉꢀraꢀrằngꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhận,ꢀchuẩnꢀmựcꢀxãꢀhộiꢀvàꢀhìnhꢀảnhꢀxãꢀhộiꢀcóꢀ
tácꢀđộngꢀtíchꢀcựcꢀtớiꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ.ꢀCụꢀthể,ꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀchịuꢀ
ảnhꢀhưởngꢀbởiꢀlợiꢀíchꢀcảmꢀnhậnꢀ(lợiꢀthếꢀtươngꢀđối),ꢀchiꢀphíꢀcảmꢀnhậnꢀ(chiꢀphíꢀphảiꢀ
trả)ꢀvàꢀhìnhꢀảnhꢀxãꢀhội.ꢀNgoàiꢀra,ꢀchuẩnꢀmựcꢀxãꢀhộiꢀcũngꢀtácꢀđộngꢀtíchꢀcựcꢀđếnꢀ
hìnhꢀảnhꢀxãꢀhội.ꢀDựaꢀtrênꢀkếtꢀquảꢀkếtꢀquảꢀnày,ꢀnghiênꢀcứuꢀđềꢀxuấtꢀmộtꢀsốꢀkiếnꢀnghịꢀ
dànhꢀchoꢀcácꢀnhàꢀcungꢀcấpꢀdịchꢀvụꢀthanhꢀtoánꢀdiꢀđộngꢀtạiꢀViệtꢀNam.
Từꢀkhóa:ꢀDịchꢀvụꢀthanhꢀtoánꢀdiꢀđộng,ꢀÝꢀđịnhꢀsửꢀdụng,ꢀPhânꢀtíchꢀlợiꢀíchꢀ-ꢀchiꢀ
phí,ꢀẢnhꢀhưởngꢀxãꢀhội,ꢀSEM
INVESTIGATINGꢀTHEꢀDETERMINANTSꢀOFꢀꢂ
INTENTIONꢀTOꢀUSEꢀMOBILEꢀPAYMENTꢀSERVICESꢀBASEDꢀONꢀ
COSTꢀ-ꢀBENEFITꢀANALYSISꢀANDꢀSOCIALꢀINFLUENCES
Abstract:ꢀManyꢀcountriesꢀinꢀtheꢀworldꢀareꢀmovingꢀtowardsꢀaꢀcashlessꢀsociety,ꢀ
andꢀVietnamꢀisꢀnoꢀexception.ꢀMobileꢀpaymentꢀservicesꢀhaveꢀenormousꢀpotentialꢀ
toꢀdevelopꢀinꢀVietnamꢀ-ꢀaꢀmarketꢀwithꢀyoungꢀcustomersꢀaccountingꢀforꢀalmostꢀ
halfꢀofꢀtheꢀcountry’sꢀpopulation.ꢀHowever,ꢀcashꢀpaymentꢀisꢀstillꢀprevalentꢀinꢀthisꢀ
country.ꢀInꢀorderꢀtoꢀidentifyꢀdeterminantsꢀofꢀindividualꢀintentionꢀtoꢀuseꢀmobileꢀ
ꢅꢀ Tácꢀgiảꢀliênꢀhệ,ꢀEmail:ꢀha.ng[email protected]
ꢀꢁꢂꢂꢂꢂꢂTạpꢀchíꢀQuảnꢀlýꢀvàꢀKinhꢀtếꢀquốcꢀtế,ꢀsốꢀ141ꢀ(10/2021)
paymentꢀservices,ꢀthisꢀstudyꢀisꢀconductedꢀfromꢀtheꢀperspectivesꢀofꢀcost-beneꢁtꢀ
analysisꢀ andꢀ socialꢀ inꢂuences.ꢀ Adoptingꢀ structuralꢀ equationꢀ modelingꢀ (SEM)ꢀ
toꢀanalyzeꢀaꢀsampleꢀofꢀ201ꢀobservations,ꢀthisꢀstudyꢀꢁndsꢀthatꢀperceivedꢀvalue,ꢀ
socialꢀnorms,ꢀandꢀsocialꢀself-imageꢀpositivelyꢀaꢃectꢀusers’ꢀintentionꢀtoꢀuseꢀmobileꢀ
paymentꢀservices.ꢀParticularly,ꢀperceivedꢀbeneꢁtꢀ(relativeꢀadvantage),ꢀperceivedꢀ
costꢀ(perceivedꢀfees)ꢀandꢀsocialꢀself-imageꢀareꢀthreeꢀimportantꢀdeterminantsꢀofꢀ
perceivedꢀvalue.ꢀMoreover,ꢀsocialꢀnormsꢀareꢀfoundꢀtoꢀexertꢀpositiveꢀinꢂuenceꢀonꢀ
socialꢀself-image.ꢀBasedꢀonꢀtheseꢀresults,ꢀtheꢀresearchꢀproposesꢀsomeꢀpracticalꢀ
solutionsꢀforꢀmobileꢀpaymentꢀserviceꢀprovidersꢀinꢀVietnam.
Keywords:ꢀMobileꢀPaymentꢀServices,ꢀIntentionꢀtoꢀUse,ꢀCostꢀ-ꢀBeneꢁtꢀAnalysis,ꢀ
SocialꢀInꢂuences,ꢀSEM
1.ꢀPhầnꢀmởꢀđầuꢀ
SựꢀphátꢀtriểnꢀmạnhꢀmẽꢀcủaꢀCáchꢀmạngꢀCôngꢀnghiệpꢀ4.0ꢀđãꢀvàꢀđangꢀlàmꢀthayꢀ
đổiꢀtoànꢀdiệnꢀmọiꢀmặtꢀcủaꢀcácꢀnềnꢀkinhꢀtếꢀtrênꢀthếꢀgiớiꢀnóiꢀchungꢀvàꢀViệtꢀNamꢀnóiꢀ
riêng.ꢀCôngꢀnghệꢀgiúpꢀxóaꢀbỏꢀràoꢀcảnꢀvềꢀkhoảngꢀcáchꢀkhôngꢀgianꢀvàꢀthờiꢀgian,ꢀtừꢀ
đóꢀtạoꢀđiềuꢀkiệnꢀphátꢀtriểnꢀnhữngꢀsảnꢀphẩmꢀvàꢀdịchꢀvụꢀtàiꢀchínhꢀvớiꢀưuꢀđiểmꢀchiꢀphíꢀ
thấp,ꢀdễꢀdàngꢀtiếpꢀcậnꢀvàꢀmangꢀlạiꢀtrảiꢀnghiệmꢀtốtꢀhơnꢀchoꢀngườiꢀtiêuꢀdùng.ꢀĐồngꢀ
thời,ꢀsựꢀphátꢀtriểnꢀbùngꢀnổꢀcủaꢀcácꢀgiaoꢀdịchꢀthươngꢀmạiꢀđiệnꢀtửꢀlàmꢀchoꢀdịchꢀvụꢀ
TTDĐꢀtrởꢀthànhꢀnềnꢀtảngꢀthanhꢀtoánꢀngàyꢀcàngꢀđượcꢀưaꢀchuộng.ꢀTrongꢀnghiênꢀcứuꢀ
này,ꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀđượcꢀhiểuꢀlàꢀbấtꢀkỳꢀdịchꢀvụꢀthanhꢀtoánꢀnàoꢀcóꢀsửꢀdụngꢀthiếtꢀbịꢀ
diꢀđộngꢀ(mobileꢀdevice)ꢀđểꢀthựcꢀhiện,ꢀủyꢀquyềnꢀvàꢀxácꢀnhậnꢀmộtꢀgiaoꢀdịchꢀthươngꢀ
mạiꢀ(Kimꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2010).ꢀ
ViệtꢀNamꢀđượcꢀđánhꢀgiáꢀlàꢀmộtꢀthịꢀtrườngꢀđầyꢀtiềmꢀnăngꢀchoꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ.ꢀ
TheoꢀkhảoꢀsátꢀcủaꢀStatistaꢀ(2021),ꢀViệtꢀNamꢀnằmꢀtrongꢀdanhꢀsáchꢀ10ꢀquốcꢀgiaꢀsửꢀ
dụngꢀđiệnꢀthoạiꢀdiꢀđộngꢀnhiềuꢀnhấtꢀthếꢀgiớiꢀvớiꢀkhoảngꢀ61,3ꢀtriệuꢀngườiꢀsửꢀdụng.ꢀ
SốꢀliệuꢀthốngꢀkêꢀcủaꢀVụꢀThanhꢀtoán,ꢀNgânꢀhàngꢀNhàꢀnướcꢀ(2021)ꢀchoꢀthấyꢀđếnꢀcuốiꢀ
nămꢀ2020,ꢀsốꢀlượngꢀgiaoꢀdịchꢀthanhꢀtoánꢀquaꢀđiệnꢀthoạiꢀdiꢀđộngꢀđạtꢀhơnꢀ1.044ꢀtỷꢀ
lượtꢀgiaoꢀdịchꢀvớiꢀgiáꢀtrịꢀđạtꢀgầnꢀ10,9ꢀtriệuꢀtỷꢀđồngꢀ(tăngꢀ118,5%ꢀvềꢀsốꢀlượngꢀvàꢀ
121%ꢀvềꢀgiáꢀtrịꢀsoꢀvớiꢀcùngꢀkỳꢀnămꢀ2019).ꢀTuyꢀnhiên,ꢀtỷꢀtrọngꢀtiềnꢀmặtꢀtrênꢀtổngꢀ
sốꢀcácꢀphươngꢀtiệnꢀthanhꢀtoánꢀvẫnꢀcònꢀcao,ꢀthậmꢀchíꢀcóꢀxuꢀhướngꢀtăngꢀlên.ꢀCụꢀthể,ꢀ
cuốiꢀnămꢀ2020,ꢀtỷꢀtrọngꢀtiềnꢀmặtꢀtrênꢀtổngꢀsốꢀcácꢀphươngꢀtiệnꢀthanhꢀtoánꢀlàꢀ11,05%ꢀ
nhưngꢀđếnꢀhếtꢀthángꢀ04/2021ꢀlạiꢀtăngꢀlênꢀmứcꢀ11,53%,ꢀtươngꢀứngꢀkhoảngꢀ1,43ꢀtriệuꢀ
tỷꢀđồngꢀ(VụꢀThanhꢀtoánꢀ-ꢀNgânꢀhàngꢀNhàꢀnước,ꢀ2021),ꢀcaoꢀhơnꢀmụcꢀtiêuꢀđượcꢀđưaꢀ
raꢀtrongꢀQuyếtꢀđịnhꢀsốꢀ2545/QĐ-TTgꢀcủaꢀThủꢀtướngꢀChínhꢀphủꢀbanꢀhànhꢀngàyꢀ
30/12/2016ꢀlàꢀdướiꢀ10%.
VớiꢀmongꢀmuốnꢀđẩyꢀmạnhꢀhơnꢀnữaꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ,ꢀgópꢀphầnꢀphátꢀtriểnꢀthanhꢀtoánꢀ
khôngꢀdùngꢀtiềnꢀmặtꢀtheoꢀđịnhꢀhướngꢀcủaꢀChínhꢀphủ,ꢀnghiênꢀcứuꢀđượcꢀthựcꢀhiệnꢀ
nhằmꢀxácꢀđịnhꢀcácꢀnhânꢀtốꢀtácꢀđộngꢀđếnꢀquyếtꢀđịnhꢀsửꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀcủaꢀkháchꢀhàngꢀ
dựaꢀtrênꢀphânꢀtíchꢀlợiꢀíchꢀ-ꢀchiꢀphíꢀvàꢀảnhꢀhưởngꢀxãꢀhội.ꢀMặcꢀdùꢀchủꢀđềꢀnghiênꢀcứuꢀ
vềꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀgầnꢀđâyꢀđãꢀthuꢀhútꢀsựꢀchúꢀýꢀcủaꢀnhiềuꢀhọcꢀgiảꢀtrongꢀvàꢀngoàiꢀnước,ꢀ
nhưngꢀcácꢀnghiênꢀcứuꢀthựcꢀnghiệmꢀvềꢀcácꢀnhânꢀtốꢀảnhꢀhưởngꢀđếnꢀquyếtꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀ
TạpꢀchíꢀQuảnꢀlýꢀvàꢀKinhꢀtếꢀquốcꢀtế,ꢀsốꢀ141ꢀ(10/2021)ꢂꢂꢂꢂꢂꢀꢄ
dịchꢀvụꢀTTDĐꢀchủꢀyếuꢀdựaꢀtrênꢀMôꢀhìnhꢀchấpꢀnhậnꢀcôngꢀnghệꢀTAMꢀ(technologyꢀ
acceptanceꢀmodel)ꢀhoặcꢀmôꢀhìnhꢀlýꢀthuyếtꢀhợpꢀnhấtꢀvềꢀchấpꢀnhậnꢀvàꢀsửꢀdụngꢀcôngꢀ
nghệꢀUTAUTꢀ(unitedꢀtheoryꢀofꢀacceptanceꢀandꢀuseꢀofꢀtechnology)ꢀ(Patilꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ
2020).ꢀViệcꢀphânꢀtíchꢀcácꢀkhíaꢀcạnhꢀchiꢀphíꢀvàꢀlợiꢀíchꢀcủaꢀmộtꢀdịchꢀvụꢀnhấtꢀđịnhꢀsẽꢀ
gópꢀphầnꢀgiảiꢀthíchꢀsựꢀhìnhꢀthànhꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀởꢀkháchꢀhàng,ꢀtừꢀđóꢀảnhꢀhưởngꢀ
đếnꢀquyếtꢀđịnhꢀcủaꢀhọꢀtrongꢀviệcꢀcóꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀđóꢀhayꢀkhôngꢀ(Kimꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ
2007;ꢀLuꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2011;ꢀYangꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2016).ꢀNgoàiꢀra,ꢀảnhꢀhưởngꢀxãꢀhộiꢀ-ꢀmộtꢀ
trongꢀnhữngꢀnhânꢀtốꢀchínhꢀtácꢀđộngꢀđếnꢀhànhꢀviꢀcủaꢀngườiꢀsửꢀdụngꢀcôngꢀnghệꢀthôngꢀ
tinꢀ(CNTT)ꢀ(Baptistaꢀ&ꢀOliveira,ꢀ2015;ꢀLinꢀ&ꢀLu,ꢀ2015;ꢀOliveiraꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2016;ꢀ
Hoangꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2020)ꢀcũngꢀđượcꢀphânꢀtíchꢀtrongꢀnghiênꢀcứuꢀnày.
Sauꢀphầnꢀmởꢀđầu,ꢀbàiꢀviếtꢀđượcꢀtrìnhꢀbàyꢀtheoꢀbốꢀcụcꢀnhưꢀsau:ꢀPhầnꢀ2ꢀtrìnhꢀbàyꢀ
tổngꢀquanꢀnghiênꢀcứu,ꢀmôꢀhìnhꢀvàꢀgiảꢀthuyếtꢀnghiênꢀcứu;ꢀPhầnꢀ3ꢀgiớiꢀthiệuꢀphươngꢀ
phápꢀnghiênꢀcứu;ꢀkếtꢀquảꢀnghiênꢀcứuꢀđượcꢀphânꢀtíchꢀtrongꢀPhầnꢀ4;ꢀPhầnꢀ5ꢀtrìnhꢀbàyꢀ
kếtꢀluậnꢀcủaꢀnghiênꢀcứuꢀvàꢀđưaꢀraꢀmộtꢀsốꢀkiếnꢀnghị;ꢀcácꢀhạnꢀchếꢀcủaꢀnghiênꢀcứuꢀvàꢀ
hướngꢀnghiênꢀcứuꢀtrongꢀtươngꢀlaiꢀđượcꢀchỉꢀraꢀtrongꢀPhầnꢀcuốiꢀcùng.
2.ꢀTổngꢀquanꢀnghiênꢀcứu,ꢀmôꢀhìnhꢀvàꢀgiảꢀthuyếtꢀnghiênꢀcứu
2.1ꢀTổngꢀquanꢀnghiênꢀcứu
CácꢀnghiênꢀcứuꢀvềꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀcủaꢀkháchꢀhàngꢀđốiꢀvớiꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀnóiꢀ
chungꢀvàꢀvớiꢀtừngꢀphươngꢀthứcꢀTTDĐꢀcụꢀthểꢀnóiꢀriêngꢀchủꢀyếuꢀđượcꢀthựcꢀhiệnꢀởꢀ
cácꢀthịꢀtrườngꢀphátꢀtriểnꢀnhưꢀMỹ,ꢀChâuꢀÂu.ꢀTạiꢀthịꢀtrườngꢀcácꢀnướcꢀđangꢀphátꢀtriển,ꢀ
đâyꢀvẫnꢀlàꢀchủꢀđềꢀtươngꢀđốiꢀmớiꢀmẻꢀ(Patilꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2020).
Oliveiraꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2016)ꢀdựaꢀtrênꢀthuyếtꢀhợpꢀnhấtꢀvềꢀchấpꢀnhậnꢀvàꢀsửꢀdụngꢀcôngꢀ
nghệꢀmởꢀrộngꢀvàꢀthuyếtꢀphổꢀbiếnꢀsựꢀđổiꢀmớiꢀIDTꢀ(innovationꢀdiꢃusionꢀtheory)ꢀđểꢀtiếnꢀ
hànhꢀnghiênꢀcứuꢀtạiꢀBồꢀĐàoꢀNha.ꢀCácꢀtácꢀgiảꢀđãꢀkếtꢀluậnꢀrằngꢀkhảꢀnăngꢀtươngꢀthíchꢀ
tácꢀđộngꢀmạnhꢀnhấtꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀTTDĐ,ꢀsauꢀđóꢀlàꢀđếnꢀtácꢀđộngꢀcủaꢀtínhꢀbảoꢀ
mật,ꢀhiệuꢀquảꢀkỳꢀvọng,ꢀmongꢀmuốnꢀđổiꢀmới,ꢀảnhꢀhưởngꢀxãꢀhội.ꢀÁpꢀdụngꢀmôꢀhìnhꢀ
chấpꢀnhậnꢀcôngꢀnghệꢀTAMꢀvàꢀthuyếtꢀphổꢀbiếnꢀsựꢀđổiꢀmớiꢀIDT,ꢀArvidssonꢀ(2014)ꢀthựcꢀ
hiệnꢀnghiênꢀcứuꢀtạiꢀThụyꢀĐiểnꢀnhằmꢀtìmꢀhiểuꢀtháiꢀđộꢀcủaꢀngườiꢀtiêuꢀdùngꢀkhiꢀbắtꢀđầuꢀ
sửꢀdụngꢀcácꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ.ꢀCácꢀbiếnꢀgiảiꢀthíchꢀcóꢀýꢀnghĩaꢀthốngꢀkêꢀtrongꢀmôꢀhìnhꢀlàꢀ
tínhꢀdễꢀsửꢀdụng,ꢀlợiꢀthếꢀtươngꢀđối,ꢀđộꢀtinꢀcậy,ꢀrủiꢀroꢀbảoꢀmật,ꢀđộꢀtuổiꢀvàꢀthuꢀnhập.ꢀCácꢀ
biếnꢀsốꢀnhưꢀchiꢀphí,ꢀkhảꢀnăngꢀtươngꢀthích,ꢀngoạiꢀtácꢀmạngꢀlướiꢀ(networkꢀexternalities)ꢀ
vàꢀviệcꢀsửꢀdụngꢀthanhꢀtoánꢀthẻꢀtrướcꢀđâyꢀkhôngꢀảnhꢀhưởngꢀđếnꢀtháiꢀđộꢀcủaꢀngườiꢀsửꢀ
dụngꢀđốiꢀvớiꢀTTDĐ.ꢀKếtꢀquảꢀnàyꢀcóꢀnhữngꢀđiểmꢀtươngꢀđồngꢀvàꢀkhácꢀbiệtꢀnhấtꢀđịnhꢀ
vớiꢀnghiênꢀcứuꢀcủaꢀSchierzꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2010)ꢀkhiꢀxemꢀxétꢀcácꢀyếuꢀtốꢀquyếtꢀđịnhꢀsựꢀ
chấpꢀnhậnꢀcủaꢀngườiꢀtiêuꢀdùngꢀởꢀĐứcꢀđốiꢀvớiꢀcácꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ.ꢀNhữngꢀtácꢀgiảꢀnàyꢀ
cũngꢀchỉꢀraꢀrằngꢀtínhꢀdễꢀsửꢀdụngꢀgópꢀphầnꢀdựꢀđoánꢀtháiꢀđộꢀđốiꢀvớiꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀbênꢀ
cạnhꢀtácꢀđộngꢀcủaꢀtínhꢀbảoꢀmật,ꢀtínhꢀhữuꢀích,ꢀtínhꢀdiꢀđộngꢀvàꢀchuẩnꢀmựcꢀchủꢀquan.ꢀ
Tuyꢀnhiên,ꢀkhácꢀvớiꢀArvidssonꢀ(2014),ꢀnghiênꢀcứuꢀcủaꢀSchierzꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2010)ꢀlạiꢀ
tìmꢀthấyꢀmốiꢀquanꢀhệꢀcóꢀýꢀnghĩaꢀgiữaꢀkhảꢀnăngꢀtươngꢀthíchꢀvàꢀtháiꢀđộꢀvớiꢀdịchꢀvụꢀ
ꢀꢅꢂꢂꢂꢂꢂTạpꢀchíꢀQuảnꢀlýꢀvàꢀKinhꢀtếꢀquốcꢀtế,ꢀsốꢀ141ꢀ(10/2021)
TTDĐ.ꢀSửꢀdụngꢀmôꢀhìnhꢀUTAUT,ꢀJungꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2020)ꢀđãꢀthựcꢀhiệnꢀnghiênꢀcứuꢀ
khámꢀpháꢀnhữngꢀyếuꢀtốꢀthúcꢀđẩyꢀvàꢀhạnꢀchếꢀviệcꢀchấpꢀnhậnꢀsửꢀdụngꢀTTDĐꢀcủaꢀngườiꢀ
tiêuꢀdùngꢀởꢀMỹ.ꢀNghiênꢀcứuꢀđãꢀxácꢀđịnhꢀđượcꢀhiệuꢀquảꢀkỳꢀvọng,ꢀảnhꢀhưởngꢀxãꢀhội,ꢀ
khảꢀnăngꢀtươngꢀthích,ꢀkiếnꢀthứcꢀvềꢀdịchꢀvụ,ꢀsựꢀtinꢀtưởngꢀcảmꢀnhậnꢀcóꢀtácꢀđộngꢀcùngꢀ
chiềuꢀvàꢀrõꢀràngꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀhànhꢀvi;ꢀtuyꢀnhiênꢀkhôngꢀcóꢀtácꢀđộngꢀrõꢀràngꢀcủaꢀnỗꢀlựcꢀ
kỳꢀvọng,ꢀrủiꢀroꢀcảmꢀnhậnꢀvàꢀlợiꢀthếꢀtươngꢀđối,ꢀkhẳngꢀđịnhꢀlạiꢀkếtꢀquảꢀcủaꢀOzturkꢀ&ꢀ
cộngꢀsựꢀ(2017).ꢀCũngꢀthựcꢀhiệnꢀnghiênꢀcứuꢀtạiꢀMỹ,ꢀnhưngꢀOzturkꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2017)ꢀ
lạiꢀdựaꢀtrênꢀhọcꢀthuyếtꢀgiáꢀtrịꢀđểꢀxemꢀxétꢀtácꢀđộngꢀcủaꢀcácꢀgiáꢀtrịꢀtiêuꢀcựcꢀ(rủiꢀroꢀcảmꢀ
nhậnꢀvàꢀloꢀngạiꢀvềꢀquyềnꢀriêngꢀtư)ꢀvàꢀcácꢀgiáꢀtrịꢀtíchꢀcựcꢀ(giáꢀtrịꢀthựcꢀtếꢀvàꢀtínhꢀtiệnꢀlợi)ꢀ
đếnꢀviệcꢀchấpꢀnhậnꢀcôngꢀnghệꢀTTDĐꢀquaꢀkếtꢀnốiꢀkhôngꢀdâyꢀtầmꢀngắnꢀ(Neаr-Fieldꢀ
Communicаtionsꢀ-ꢀNFC).ꢀKếtꢀquảꢀnghiênꢀcứuꢀcũngꢀchỉꢀraꢀmốiꢀquanꢀhệꢀkhôngꢀrõꢀràngꢀ
giữaꢀrủiꢀroꢀcảmꢀnhậnꢀvàꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụng,ꢀkhảꢀnăngꢀtươngꢀthíchꢀcònꢀcóꢀtácꢀđộngꢀcùngꢀ
chiềuꢀrõꢀràngꢀnhấtꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụng.ꢀNgoàiꢀra,ꢀnghiênꢀcứuꢀcònꢀchỉꢀraꢀmốiꢀquanꢀhệꢀ
ngượcꢀchiềuꢀgiữaꢀloꢀngạiꢀvềꢀquyềnꢀbảoꢀmậtꢀvàꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụng,ꢀvàꢀmốiꢀquanꢀhệꢀcùngꢀ
chiềuꢀgiữaꢀcácꢀbiếnꢀgiáꢀtrịꢀthựcꢀtế,ꢀtínhꢀtiệnꢀlợi,ꢀsựꢀyêuꢀthíchꢀsmartphoneꢀvàꢀýꢀđịnhꢀ
hànhꢀvi.ꢀNghiênꢀcứuꢀcủaꢀLinꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2020)ꢀxemꢀxétꢀcácꢀđộngꢀcơꢀtácꢀđộngꢀđếnꢀýꢀ
địnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀO’Payꢀ-ꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀphổꢀbiếnꢀnhấtꢀtạiꢀĐàiꢀLoan.ꢀKếtꢀ
quảꢀnghiênꢀcứuꢀchỉꢀraꢀrằngꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhận,ꢀchuẩnꢀmựcꢀxãꢀhộiꢀvàꢀhìnhꢀảnhꢀxãꢀhộiꢀlàꢀ
cácꢀnhânꢀtốꢀchínhꢀtácꢀđộngꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀTTDĐ.ꢀTrongꢀđó,ꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀlàꢀ
yếuꢀtốꢀảnhꢀhưởngꢀlớnꢀnhấtꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀhànhꢀvi.
TạiꢀViệtꢀNam,ꢀVũꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2019)ꢀápꢀdụngꢀmôꢀhìnhꢀC-TAM-TPB,ꢀmôꢀhìnhꢀkếtꢀ
hợpꢀTAMꢀvàꢀthuyếtꢀhànhꢀviꢀdựꢀđịnhꢀTPBꢀ(TheoryꢀofꢀPlannedꢀBehavior),ꢀnhằmꢀphânꢀ
tíchꢀcácꢀnhânꢀtốꢀảnhꢀhưởngꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀTTDĐꢀcủaꢀngườiꢀtiêuꢀdùng.ꢀKếtꢀquảꢀ
nghiênꢀcứuꢀchoꢀthấy,ꢀtháiꢀđộꢀảnhꢀhưởngꢀtíchꢀcựcꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀTTDĐꢀcủaꢀkháchꢀ
hàng.ꢀTrongꢀkhiꢀđó,ꢀkếtꢀquảꢀnghiênꢀcứuꢀchoꢀthấy,ꢀchuẩnꢀchủꢀquanꢀtứcꢀlàꢀảnhꢀhưởngꢀ
củaꢀxãꢀhội,ꢀngườiꢀthân,ꢀbạnꢀbè,ꢀđồngꢀnghiệpꢀkhôngꢀảnhꢀhưởngꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀ
TTDĐꢀcủaꢀkháchꢀhàng.ꢀMặtꢀkhác,ꢀkếtꢀquảꢀnghiênꢀcứuꢀchoꢀthấy,ꢀnhậnꢀthứcꢀkiểmꢀsoátꢀ
hànhꢀviꢀtácꢀđộngꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀTTDĐꢀcủaꢀkháchꢀhàng.ꢀPhanꢀ&ꢀĐặngꢀ(2019)ꢀlạiꢀ
chọnꢀmôꢀhìnhꢀUTAUTꢀlàmꢀcơꢀsởꢀlýꢀthuyếtꢀđểꢀxácꢀđịnhꢀnhữngꢀnhânꢀtốꢀchủꢀyếuꢀảnhꢀ
hưởngꢀđếnꢀquyếtꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀthanhꢀtoánꢀquaꢀthiếtꢀbịꢀdiꢀđộngꢀcủaꢀkháchꢀhàngꢀ
trênꢀđịaꢀbànꢀHàꢀNội.ꢀKếtꢀquảꢀnghiênꢀcứuꢀchỉꢀraꢀrằngꢀđốiꢀvớiꢀcảꢀhaiꢀnhómꢀkháchꢀhàngꢀ
chưaꢀsửꢀdụngꢀvàꢀđã/đangꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀthanhꢀtoánꢀquaꢀthiếtꢀbịꢀdiꢀđộng,ꢀ5ꢀnhânꢀtốꢀ
baoꢀgồmꢀhiệuꢀquảꢀkỳꢀvọng,ꢀnỗꢀlựcꢀkỳꢀvọng,ꢀảnhꢀhưởngꢀxãꢀhội,ꢀanꢀtoànꢀvàꢀbảoꢀmật,ꢀ
danhꢀtiếngꢀnhàꢀcungꢀcấpꢀđềuꢀảnhꢀhưởngꢀtíchꢀcựcꢀtớiꢀquyếtꢀđịnhꢀcủaꢀkháchꢀhàng.
Nhưꢀvậy,ꢀcóꢀthểꢀthấyꢀcácꢀnghiênꢀcứuꢀliênꢀquanꢀđếnꢀđềꢀtàiꢀTTDĐꢀđaꢀphầnꢀtậpꢀ
trungꢀvàoꢀbốiꢀcảnhꢀcácꢀnướcꢀphátꢀtriểnꢀvớiꢀhaiꢀmôꢀhìnhꢀlýꢀthuyếtꢀchủꢀđạoꢀlàꢀTAMꢀvàꢀ
UTAUT.ꢀCácꢀphânꢀtíchꢀvềꢀcácꢀnhânꢀtốꢀảnhꢀhưởngꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀ
ởꢀcácꢀnướcꢀđangꢀphátꢀtriểnꢀvàꢀđặcꢀbiệtꢀởꢀViệtꢀNamꢀvẫnꢀcònꢀkháꢀít.ꢀDoꢀsựꢀkhácꢀbiệtꢀ
vềꢀđiềuꢀkiệnꢀkinhꢀtế,ꢀxãꢀhội,ꢀmôiꢀtrườngꢀthểꢀchếꢀvàꢀcơꢀsởꢀhạꢀtầng,ꢀcácꢀkếtꢀquảꢀthựcꢀ
nghiệmꢀtừꢀcácꢀthịꢀtrườngꢀphátꢀtriểnꢀcóꢀthểꢀkhôngꢀcóꢀgiáꢀtrịꢀápꢀdụngꢀđốiꢀvớiꢀcácꢀthịꢀ
TạpꢀchíꢀQuảnꢀlýꢀvàꢀKinhꢀtếꢀquốcꢀtế,ꢀsốꢀ141ꢀ(10/2021)ꢂꢂꢂꢂꢂꢀꢆ
trườngꢀđangꢀphátꢀtriển.ꢀHơnꢀnữa,ꢀchưaꢀcóꢀnghiênꢀcứuꢀnàoꢀxemꢀxétꢀcụꢀthểꢀcácꢀnhânꢀ
tốꢀliênꢀquanꢀđếnꢀlợiꢀích,ꢀchiꢀphíꢀvàꢀảnhꢀhưởngꢀxãꢀhộiꢀđốiꢀvớiꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀ
TTDĐꢀcủaꢀngườiꢀtiêuꢀdùngꢀViệtꢀNam.ꢀDoꢀđó,ꢀnghiênꢀcứuꢀnàyꢀsẽꢀgópꢀphầnꢀlàmꢀsángꢀ
tỏꢀhơnꢀcácꢀnhânꢀtốꢀảnhꢀhưởngꢀtớiꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀtạiꢀthịꢀtrườngꢀtrongꢀ
nướcꢀdựaꢀtrênꢀphânꢀtíchꢀlợiꢀíchꢀ-ꢀchiꢀphíꢀvàꢀảnhꢀhưởngꢀxãꢀhội.
2.2ꢀMôꢀhìnhꢀvàꢀgiảꢀthuyếtꢀnghiênꢀcứu
DựaꢀtrênꢀnghiênꢀcứuꢀcủaꢀLinꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2020),ꢀkếtꢀhợpꢀvớiꢀLýꢀthuyếtꢀlợiꢀíchꢀ-ꢀ
chiꢀphíꢀ(Yangꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2016;ꢀHernandez-Ortegaꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2017)ꢀvàꢀảnhꢀhưởngꢀ
xãꢀhộiꢀ(Baptistaꢀ&ꢀOliveira,ꢀ2015;ꢀLinꢀ&ꢀLu,ꢀ2015;ꢀOliveiraꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2016),ꢀ
nghiênꢀcứuꢀsửꢀdụngꢀmôꢀhìnhꢀnghiênꢀcứuꢀđượcꢀmôꢀtảꢀởꢀHìnhꢀ1ꢀdướiꢀđây:
Hìnhꢀ1.ꢀMôꢀhìnhꢀnghiênꢀcứuꢀđềꢀxuất
Nguồn:ꢀĐềꢀxuấtꢀcủaꢀnhómꢀtácꢀgiả
Trongꢀcácꢀbiếnꢀliênꢀquanꢀđếnꢀphânꢀtíchꢀlợiꢀíchꢀ–ꢀchiꢀphí,ꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀđượcꢀ
hiểuꢀlàꢀsựꢀđánhꢀđổiꢀbùꢀđắpꢀgiữaꢀlợiꢀíchꢀnhậnꢀđượcꢀvàꢀchiꢀphíꢀphátꢀsinhꢀ(Cocosilaꢀ&ꢀ
Igonor,ꢀ2015;ꢀHernandez-Ortegaꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2017).ꢀTheoꢀmôꢀhìnhꢀnghiênꢀcứuꢀđềꢀ
xuất,ꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀvàꢀảnhꢀhưởngꢀxãꢀhộiꢀlàꢀnhữngꢀyếuꢀtốꢀquanꢀtrọngꢀquyếtꢀđịnhꢀ
ꢀꢀꢂꢂꢂꢂꢂTạpꢀchíꢀQuảnꢀlýꢀvàꢀKinhꢀtếꢀquốcꢀtế,ꢀsốꢀ141ꢀ(10/2021)
đếnꢀviệcꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ.ꢀCảꢀlợiꢀíchꢀcảmꢀnhậnꢀvàꢀchiꢀphíꢀcảmꢀnhậnꢀđềuꢀcóꢀ
tácꢀđộngꢀđếnꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀcủaꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ.ꢀĐốiꢀvớiꢀkhíaꢀcạnhꢀlợiꢀíchꢀcảmꢀ
nhận,ꢀlợiꢀthếꢀtươngꢀđốiꢀvàꢀkhảꢀnăngꢀtươngꢀthíchꢀđượcꢀsửꢀdụngꢀlàmꢀbiếnꢀđoꢀlườngꢀ
trongꢀmôꢀhình.ꢀCácꢀnghiênꢀcứuꢀliênꢀquanꢀđếnꢀCNTTꢀchỉꢀraꢀrằngꢀhaiꢀđặcꢀđiểmꢀvềꢀlợiꢀ
íchꢀbaoꢀgồmꢀlợiꢀthếꢀtươngꢀđốiꢀvàꢀkhảꢀnăngꢀtươngꢀthíchꢀđóngꢀvaiꢀtròꢀchiꢀphốiꢀviệcꢀ
sửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀ(Agarwalꢀ&ꢀPrasad,ꢀ1997;ꢀKleijnenꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2007).ꢀKếꢀthừaꢀcácꢀ
nghiênꢀcứuꢀtrước,ꢀhaiꢀbiếnꢀnàyꢀđượcꢀsửꢀdụngꢀtrongꢀnghiênꢀcứuꢀhiệnꢀtạiꢀđểꢀđoꢀlườngꢀ
lợiꢀíchꢀcảmꢀnhậnꢀcủaꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ.ꢀMộtꢀsốꢀhọcꢀgiảꢀ(Kimꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2007;ꢀYangꢀ
&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2016)ꢀchoꢀrằngꢀchiꢀphíꢀcảmꢀnhậnꢀbaoꢀgồmꢀcảꢀchiꢀphíꢀtiềnꢀtệꢀvàꢀchiꢀphíꢀ
phiꢀtiềnꢀtệ.ꢀTrongꢀmôꢀhìnhꢀnghiênꢀcứuꢀnày,ꢀchiꢀphíꢀcảmꢀnhậnꢀcủaꢀviệcꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀ
vụꢀTTDĐꢀđượcꢀđoꢀlườngꢀthôngꢀquaꢀrủiꢀroꢀbảoꢀmậtꢀ(phảnꢀánhꢀchiꢀphíꢀphiꢀtiềnꢀtệ)ꢀvàꢀ
chiꢀphíꢀphảiꢀtrảꢀ(phảnꢀánhꢀchiꢀphíꢀtiềnꢀtệ).ꢀ
Đốiꢀvớiꢀnhânꢀtốꢀảnhꢀhưởngꢀxãꢀhội,ꢀnghiênꢀcứuꢀnàyꢀsửꢀdụngꢀthướcꢀđoꢀchuẩnꢀmựcꢀ
xãꢀhộiꢀvàꢀhìnhꢀảnhꢀxãꢀhộiꢀđạiꢀdiệnꢀchoꢀbiếnꢀảnhꢀhưởngꢀxãꢀhộiꢀ(Linꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2020).ꢀ
TrongꢀbốiꢀcảnhꢀsửꢀdụngꢀCNTT,ꢀnghiênꢀcứuꢀvềꢀchuẩnꢀmựcꢀxãꢀhộiꢀchoꢀthấyꢀmứcꢀđộꢀ
sẵnꢀsàngꢀsửꢀdụngꢀCNTTꢀcủaꢀmộtꢀcáꢀnhânꢀchịuꢀảnhꢀhưởngꢀtừꢀnhữngꢀngườiꢀxungꢀ
quanhꢀ(Liébana-Cabanillasꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2014;ꢀOliveiraꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2016).ꢀNgoàiꢀra,ꢀ
cácꢀnghiênꢀcứuꢀvềꢀhìnhꢀảnhꢀxãꢀhộiꢀnhấnꢀmạnhꢀrằngꢀviệcꢀcảiꢀthiệnꢀhìnhꢀảnhꢀbảnꢀthânꢀ
dựaꢀtrênꢀýꢀkiếnꢀcủaꢀmọiꢀngườiꢀtrongꢀmộtꢀnhómꢀxãꢀhộiꢀthúcꢀđẩyꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀcủaꢀ
mộtꢀcáꢀnhânꢀ(Chunꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2012;ꢀLiébana-Cabanillasꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2014).
2.2.1ꢀLợiꢀthếꢀtươngꢀđốiꢀ(Relativeꢀadvantageꢀ-ꢀRA)
Kimꢀ&ꢀHwangꢀ(2010)ꢀchoꢀrằngꢀcácꢀthiếtꢀbịꢀdiꢀđộngꢀnhưꢀđiệnꢀthoạiꢀthôngꢀminhꢀ
choꢀphépꢀngườiꢀdùngꢀthuꢀthậpꢀthôngꢀtinꢀvàꢀthựcꢀhiệnꢀcácꢀgiaoꢀdịchꢀtạiꢀbấtꢀcứꢀthờiꢀ
gianꢀvàꢀđịaꢀđiểmꢀnào.ꢀBênꢀcạnhꢀđó,ꢀngườiꢀdùngꢀnhậnꢀđượcꢀgiáꢀtrịꢀcủaꢀcácꢀdịchꢀvụꢀ
giáꢀtrịꢀgiaꢀtăngꢀtrênꢀdiꢀđộngꢀ(mobileꢀvalue-addedꢀservices)ꢀthôngꢀquaꢀviệcꢀcungꢀcấpꢀ
dịchꢀvụꢀkịpꢀthờiꢀvàꢀhiệuꢀquảꢀ(Kleijnenꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ2007;ꢀLinꢀ&ꢀLu,ꢀ2015;ꢀYangꢀ&ꢀ
cộngꢀsự,ꢀ2016).ꢀWangꢀ(2014)ꢀchoꢀrằngꢀsựꢀtiệnꢀlợiꢀcủaꢀcôngꢀnghệꢀdiꢀđộngꢀcóꢀtácꢀđộngꢀ
cùngꢀchiềuꢀđếnꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhận.
H1a:ꢀLợiꢀthếꢀtươngꢀđốiꢀtácꢀđộngꢀtíchꢀcựcꢀđếnꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀcủaꢀngườiꢀdùng.
2.2.2ꢀKhảꢀnăngꢀtươngꢀthíchꢀ(Serviceꢀcompatibilityꢀ-ꢀSC)
TheoꢀKleijnenꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2007),ꢀngườiꢀtiêuꢀdùngꢀsửꢀdụngꢀcácꢀdịchꢀvụꢀgiáꢀtrịꢀ
giaꢀtăngꢀtrênꢀdiꢀđộngꢀđểꢀđápꢀứngꢀcácꢀnhuꢀcầuꢀdịchꢀvụꢀcụꢀthểꢀcủaꢀhọꢀvàꢀkhảꢀnăngꢀ
cácꢀdịchꢀvụꢀgiáꢀtrịꢀgiaꢀtăngꢀtrênꢀdiꢀđộngꢀđápꢀứngꢀcácꢀyêuꢀcầuꢀnàyꢀđượcꢀgọiꢀlàꢀmứcꢀ
độꢀtươngꢀthíchꢀcủaꢀdịchꢀvụ.ꢀKhiꢀngườiꢀtiêuꢀdùngꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀđểꢀthựcꢀ
hiệnꢀgiaoꢀdịchꢀvàꢀcảmꢀnhậnꢀrằngꢀdịchꢀvụꢀnàyꢀhoạtꢀđộngꢀgiốngꢀnhưꢀtiềnꢀmặtꢀvàꢀthẻꢀ
vậtꢀlý,ꢀnhuꢀcầuꢀdịchꢀvụꢀcủaꢀhọꢀđượcꢀthỏaꢀmãnꢀvàꢀgiáꢀtrịꢀtiêuꢀdùngꢀcảmꢀnhậnꢀđượcꢀ
tăngꢀlên.
H1b:ꢀKhảꢀnăngꢀtươngꢀthíchꢀtácꢀđộngꢀtíchꢀcựcꢀđếnꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀcủaꢀngườiꢀdùng.
TạpꢀchíꢀQuảnꢀlýꢀvàꢀKinhꢀtếꢀquốcꢀtế,ꢀsốꢀ141ꢀ(10/2021)ꢂꢂꢂꢂꢂꢀꢇ
2.2.3ꢀRủiꢀroꢀbảoꢀmậtꢀ(Securityꢀriskꢀ-ꢀSR)
TheoꢀnghiênꢀcứuꢀcủaꢀOliveiraꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2016),ꢀbảoꢀmậtꢀlàꢀmốiꢀquanꢀtâmꢀhàngꢀ
đầuꢀđốiꢀvớiꢀngườiꢀdùngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀvìꢀhọꢀthườngꢀloꢀsợꢀrằngꢀviệcꢀsửꢀdụngꢀcácꢀ
dịchꢀvụꢀnàyꢀsẽꢀdẫnꢀđếnꢀviệcꢀròꢀrỉꢀthôngꢀtinꢀcáꢀnhânꢀhoặcꢀlịchꢀsửꢀtiêuꢀdùng,ꢀgianꢀlậnꢀ
thẻꢀtínꢀdụng,ꢀtínhꢀphíꢀnhiềuꢀlầnꢀhayꢀtrộmꢀcắpꢀđiệnꢀthoại.ꢀĐốiꢀvớiꢀcácꢀcáꢀnhânꢀsửꢀdụngꢀ
điệnꢀthoạiꢀthôngꢀminhꢀlàmꢀphươngꢀtiệnꢀthanhꢀtoán,ꢀnguyꢀcơꢀròꢀrỉꢀthôngꢀtinꢀcáꢀnhânꢀ
caoꢀhơnꢀdẫnꢀđếnꢀnhữngꢀđánhꢀgiáꢀkhôngꢀtíchꢀcựcꢀvềꢀcácꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ.
H2a:ꢀRủiꢀroꢀbảoꢀmậtꢀtácꢀđộngꢀtiêuꢀcựcꢀđếnꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀcủaꢀngườiꢀdùng.
2.2.4ꢀChiꢀphíꢀphảiꢀtrảꢀ(Perceivedꢀfeesꢀ-ꢀPF)
Mộtꢀsốꢀnghiênꢀcứuꢀ(Hsiao,ꢀ2011;ꢀLuꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2011;ꢀYangꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2016)ꢀ
đãꢀchỉꢀraꢀrằngꢀchiꢀphíꢀphảiꢀtrảꢀảnhꢀhưởngꢀngượcꢀchiềuꢀđếnꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhận.ꢀKhiꢀsửꢀ
dụngꢀTTDĐ,ꢀngườiꢀtiêuꢀdùngꢀcóꢀthểꢀphảiꢀtrảꢀcácꢀkhoảnꢀphíꢀphátꢀsinhꢀnhưꢀphíꢀgiaoꢀ
dịchꢀngoàiꢀgiáꢀthànhꢀcủaꢀsảnꢀphẩmꢀhoặcꢀdịchꢀvụꢀ(Luꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2011).ꢀChiꢀphíꢀphảiꢀ
trảꢀcàngꢀcao,ꢀchiꢀphíꢀngườiꢀtiêuꢀdùngꢀcảmꢀnhậnꢀcàngꢀcao,ꢀdẫnꢀtớiꢀlàmꢀgiảmꢀgiáꢀtrịꢀ
cảmꢀnhậnꢀcủaꢀcácꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ.
H2b:ꢀChiꢀphíꢀphảiꢀtrảꢀtácꢀđộngꢀtiêuꢀcựcꢀđếnꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀcủaꢀngườiꢀdùng.
2.2.5ꢀGiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀ(Perceivedꢀvalueꢀ-ꢀPV)
Theoꢀphânꢀtíchꢀlợiꢀíchꢀ-ꢀchiꢀphí,ꢀkhiꢀápꢀdụngꢀmộtꢀhệꢀthốngꢀCNTT,ꢀngườiꢀdùngꢀxemꢀ
xétꢀcôngꢀsứcꢀbỏꢀraꢀhoặcꢀchiꢀphíꢀcầnꢀthiếtꢀbênꢀcạnhꢀlợiꢀíchꢀcủaꢀhệꢀthốngꢀ(Hernandez-
Ortegaꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2017).ꢀSauꢀkhiꢀsoꢀsánhꢀchiꢀphíꢀvàꢀlợiꢀích,ꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀđượcꢀ
hìnhꢀthànhꢀvàꢀđiềuꢀnàyꢀảnhꢀhưởngꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀcủaꢀhọꢀ(Kimꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ
2007;ꢀLinꢀ&ꢀLu,ꢀ2015).ꢀNgườiꢀtiêuꢀdùngꢀđánhꢀgiáꢀsựꢀkhácꢀbiệtꢀgiữaꢀlợiꢀíchꢀ(nhưꢀlợiꢀ
thếꢀtươngꢀđốiꢀvàꢀkhảꢀnăngꢀtươngꢀthích)ꢀvàꢀchiꢀphíꢀcầnꢀthiếtꢀ(nhưꢀrủiꢀroꢀcảmꢀnhậnꢀ
vàꢀchiꢀphíꢀphảiꢀtrả)ꢀcủaꢀmộtꢀsảnꢀphẩmꢀhoặcꢀdịchꢀvụꢀkhiꢀđánhꢀgiáꢀtổngꢀgiáꢀtrịꢀcủaꢀnóꢀ
(Yangꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2012).ꢀSoꢀsánhꢀlợiꢀíchꢀvàꢀchiꢀphíꢀdẫnꢀđếnꢀviệcꢀhìnhꢀthànhꢀnhậnꢀ
thứcꢀvềꢀgiáꢀtrị,ꢀtừꢀđóꢀxácꢀđịnhꢀliệuꢀngườiꢀtiêuꢀdùngꢀcóꢀsửꢀdụngꢀsảnꢀphẩmꢀhoặcꢀdịchꢀ
vụꢀhayꢀkhông.ꢀMộtꢀsốꢀnghiênꢀcứuꢀđãꢀchỉꢀraꢀrằngꢀcảmꢀnhậnꢀcủaꢀngườiꢀdùngꢀcóꢀảnhꢀ
hưởngꢀcùngꢀchiềuꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀhànhꢀviꢀcủaꢀhọꢀ(Kimꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2007;ꢀHsiao,ꢀ2011;ꢀ
Kimꢀ&ꢀHan,ꢀ2011;ꢀHsuꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2015;ꢀLinꢀ&ꢀLu,ꢀ2015;ꢀYangꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2016).ꢀ
H3:ꢀGiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀtácꢀđộngꢀtíchꢀcựcꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀcủaꢀ
ngườiꢀdùng.
2.2.6ꢀChuẩnꢀmựcꢀxãꢀhộiꢀ(Socialꢀnormsꢀ-ꢀSN)
Khiꢀcácꢀcáꢀnhânꢀmuốnꢀđápꢀứngꢀcácꢀkỳꢀvọngꢀcủaꢀngườiꢀkhácꢀđểꢀgiànhꢀđượcꢀsựꢀ
côngꢀnhận,ꢀảnhꢀhưởngꢀcủaꢀchuẩnꢀmựcꢀxãꢀhộiꢀsẽꢀchủꢀyếuꢀbắtꢀnguồnꢀtừꢀbạnꢀbè,ꢀbạnꢀ
họcꢀvàꢀđồngꢀnghiệpꢀ(Hsuꢀ&ꢀLu,ꢀ2004;ꢀLinꢀ&ꢀLu,ꢀ2015).ꢀChunꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2012)ꢀ
phátꢀhiệnꢀraꢀrằngꢀhìnhꢀảnhꢀxãꢀhộiꢀchịuꢀảnhꢀhưởngꢀcủaꢀcácꢀchuẩnꢀmựcꢀxãꢀhộiꢀ(khiꢀ
ꢀꢈꢂꢂꢂꢂꢂTạpꢀchíꢀQuảnꢀlýꢀvàꢀKinhꢀtếꢀquốcꢀtế,ꢀsốꢀ141ꢀ(10/2021)
việcꢀsửꢀdụngꢀCNTTꢀcủaꢀngườiꢀdùngꢀdẫnꢀđếnꢀsựꢀchấpꢀnhậnꢀcủaꢀnhữngꢀngườiꢀxungꢀ
quanh,ꢀhìnhꢀảnhꢀxãꢀhộiꢀcủaꢀngườiꢀdùngꢀsẽꢀđượcꢀcảiꢀthiện).
H4a:ꢀChuẩnꢀmựcꢀxãꢀhộiꢀtácꢀđộngꢀtíchꢀcựcꢀđếnꢀhìnhꢀảnhꢀxãꢀhộiꢀcủaꢀngườiꢀdùng.
H4b:ꢀChuẩnꢀmựcꢀxãꢀhộiꢀtácꢀđộngꢀtíchꢀcựcꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀcủaꢀ
ngườiꢀdùng.
2.2.7ꢀHìnhꢀảnhꢀxãꢀhộiꢀ(Socialꢀself-imageꢀ-ꢀSSI)
Luꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2011)ꢀkhámꢀpháꢀraꢀrằngꢀkhiꢀnhữngꢀngườiꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀ
cóꢀđượcꢀsựꢀchấpꢀnhậnꢀtừꢀnhữngꢀngườiꢀkhácꢀtrongꢀnhómꢀxãꢀhội,ꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀ
vụꢀcủaꢀhọꢀsẽꢀtăngꢀlên.ꢀCácꢀnhàꢀnghiênꢀcứuꢀcũngꢀđềꢀxuấtꢀrằngꢀhìnhꢀảnhꢀxãꢀhộiꢀảnhꢀ
hưởngꢀđếnꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀvàꢀsựꢀchấpꢀnhậnꢀtừꢀcácꢀnhómꢀxãꢀhộiꢀlàmꢀtăngꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀ
nhậnꢀ(Chunꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2012;ꢀBadrinarayananꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2014).ꢀNóiꢀcáchꢀkhác,ꢀ
giáꢀtrịꢀcủaꢀTTDĐꢀđượcꢀcácꢀcáꢀnhânꢀcảmꢀnhậnꢀsẽꢀtăngꢀlênꢀkhiꢀđượcꢀnhómꢀxãꢀhộiꢀcủaꢀ
họꢀcôngꢀnhận.
H5a:ꢀHìnhꢀảnhꢀxãꢀhộiꢀtácꢀđộngꢀtíchꢀcựcꢀđếnꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀcủaꢀngườiꢀdùng.
H5b:ꢀHìnhꢀảnhꢀxãꢀhộiꢀtácꢀđộngꢀtíchꢀcựcꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀcủaꢀ
ngườiꢀdùng.
3.ꢀPhươngꢀphápꢀnghiênꢀcứu
3.1ꢀDữꢀliệuꢀnghiênꢀcứu
Mẫuꢀđượcꢀthuꢀthậpꢀthôngꢀquaꢀbảngꢀcâuꢀhỏiꢀkhảoꢀsátꢀtrựcꢀtuyếnꢀtrênꢀnềnꢀtảngꢀ
GoogleꢀForms.ꢀĐốiꢀtượngꢀkhảoꢀsátꢀlàꢀnhữngꢀkháchꢀhàngꢀcáꢀnhân,ꢀchưaꢀhoặcꢀđãꢀvàꢀ
đangꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀtrênꢀđịaꢀbànꢀThànhꢀphốꢀHàꢀNội.ꢀSauꢀhơnꢀ1ꢀthángꢀtriểnꢀ
khaiꢀkhảoꢀsátꢀtừꢀđầuꢀthángꢀ04/2021ꢀđếnꢀgiữaꢀthángꢀ05/2021,ꢀnghiênꢀcứuꢀđãꢀthuꢀvềꢀ
tổngꢀcộngꢀ217ꢀphiếuꢀtrảꢀlời,ꢀtrongꢀđóꢀcóꢀ16ꢀphiếuꢀtrảꢀlờiꢀbịꢀloạiꢀdoꢀcóꢀcácꢀcâuꢀhỏiꢀbịꢀ
bỏꢀtrốngꢀhoặcꢀchưaꢀđượcꢀhoànꢀthành.ꢀDoꢀvậy,ꢀcỡꢀmẫuꢀnghiênꢀcứuꢀkhảꢀdụngꢀlàꢀ201ꢀ
đượcꢀsửꢀdụngꢀđểꢀphânꢀtíchꢀthựcꢀnghiệm.ꢀ
3.2ꢀĐoꢀlườngꢀcácꢀbiếnꢀnghiênꢀcứu
Nghiênꢀcứuꢀsửꢀdụngꢀthangꢀđoꢀthamꢀkhảoꢀtừꢀcácꢀnghiênꢀcứuꢀtrướcꢀđây,ꢀđánhꢀgiáꢀ
dựaꢀtrênꢀthangꢀđoꢀLikertꢀ7ꢀmứcꢀđộꢀ(1:ꢀHoànꢀtoànꢀkhôngꢀđồngꢀýꢀÚꢀ7:ꢀHoànꢀtoànꢀ
đồngꢀý).ꢀCụꢀthể,ꢀthangꢀđoꢀLợiꢀthếꢀtươngꢀđốiꢀthamꢀkhảoꢀtừꢀLuꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2011);ꢀ
thangꢀđoꢀKhảꢀnăngꢀtươngꢀthíchꢀthamꢀkhảoꢀtừꢀKleijnenꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2007),ꢀChenꢀ
(2008);ꢀthangꢀđoꢀRủiꢀroꢀbảoꢀmậtꢀthamꢀkhảoꢀtừꢀCheungꢀ&ꢀLeeꢀ(2001),ꢀLeeꢀ(2009);ꢀ
thangꢀđoꢀChiꢀphíꢀphảiꢀtrảꢀthamꢀkhảoꢀtừꢀLuarnꢀ&ꢀLinꢀ(2005),ꢀWeiꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2009);ꢀ
thangꢀđoꢀGiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀthamꢀkhảoꢀtừꢀKimꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2007);ꢀthangꢀđoꢀChuẩnꢀ
mựcꢀxãꢀhộiꢀthamꢀkhảoꢀtừꢀHsuꢀ&ꢀLuꢀ(2004);ꢀthangꢀđoꢀHìnhꢀảnhꢀxãꢀhộiꢀthamꢀkhảoꢀ
từꢀChunꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2012);ꢀthangꢀđoꢀÝꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀthamꢀkhảoꢀtừꢀ
Davisꢀ(1989).
TạpꢀchíꢀQuảnꢀlýꢀvàꢀKinhꢀtếꢀquốcꢀtế,ꢀsốꢀ141ꢀ(10/2021)ꢂꢂꢂꢂꢂꢀꢉ
3.3ꢀPhươngꢀphápꢀxửꢀlýꢀvàꢀphânꢀtíchꢀdữꢀliệu
DữꢀliệuꢀđượcꢀxửꢀlýꢀbằngꢀphầnꢀmềmꢀAMOSꢀ(phiênꢀbảnꢀ20.0.0)ꢀvàꢀphầnꢀmềmꢀ
SPSSꢀ(phiênꢀbảnꢀ22.0.0.0),ꢀápꢀdụngꢀmôꢀhìnhꢀcấuꢀtrúcꢀtuyếnꢀtínhꢀ(StructuralꢀEquationꢀ
Modelingꢀ-ꢀSEM)ꢀđểꢀphânꢀtích.ꢀĐâyꢀlàꢀmộtꢀtrongꢀnhữngꢀkỹꢀthuậtꢀphứcꢀhợpꢀvàꢀlinhꢀ
hoạtꢀnhấtꢀđượcꢀsửꢀdụngꢀđểꢀphânꢀtíchꢀmốiꢀquanꢀhệꢀphứcꢀtạpꢀtrongꢀmôꢀhìnhꢀnhânꢀquảꢀ
quaꢀphânꢀtíchꢀ2ꢀthànhꢀphần:ꢀmôꢀhìnhꢀđoꢀlườngꢀvàꢀmôꢀhìnhꢀcấuꢀtrúc.ꢀMôꢀhìnhꢀđoꢀ
lườngꢀđượcꢀđánhꢀgiáꢀquaꢀphânꢀtíchꢀnhânꢀtốꢀkhẳngꢀđịnhꢀ(CFA)ꢀđểꢀkiểmꢀtraꢀđộꢀtinꢀcậyꢀ
vàꢀtínhꢀhợpꢀlệꢀcủaꢀthangꢀđo.ꢀMôꢀhìnhꢀcấuꢀtrúcꢀđượcꢀsửꢀdụngꢀđểꢀkiểmꢀtraꢀmứcꢀđộꢀtácꢀ
độngꢀcủaꢀcácꢀmốiꢀquanꢀhệꢀtrongꢀmôꢀhình.
4.ꢀKếtꢀquảꢀnghiênꢀcứu
4.1ꢀThốngꢀkêꢀmôꢀtảꢀmẫuꢀnghiênꢀcứu
Bảngꢀ1.ꢀKếtꢀquảꢀthốngꢀkêꢀmôꢀtảꢀmẫuꢀnghiênꢀcứu
Sốꢀlượngꢀ Tỷꢀtrọngꢀ
Biếnꢀnhânꢀkhẩuꢀhọc
(người)
ꢈꢄ
(%)
25,9
74,1
6,0
Giớiꢀtính
Độꢀtuổi
Namꢀ
Nữ
149
ꢅꢄ
Dướiꢀ18ꢀtuổi
18-23ꢀtuổi
24-30ꢀtuổi
31-50ꢀtuổi
Trênꢀ50ꢀtuổi
ꢅꢄꢅ
ꢄꢀ
60,2
10,0
18,9
5,0
38
ꢅꢀ
Trìnhꢀđộꢀhọcꢀvấn Phổꢀthông
Caoꢀđẳng/Đạiꢀhọc
ꢅꢃ
9,0
148
35
73,6
17,4
41,8
22,4
18,9
9,5
Sauꢀđạiꢀhọc
Thuꢀnhậpꢀhàngꢀ
tháng
Dướiꢀ5ꢀtriệuꢀVND
84
Từꢀ5ꢀtriệuꢀVNDꢀđếnꢀdướiꢀ10ꢀtriệuꢀVND
Từꢀ10ꢀtriệuꢀVNDꢀđếnꢀdướiꢀ20ꢀtriệuꢀVND
Từꢀ20ꢀtriệuꢀVNDꢀđếnꢀdướiꢀ30ꢀtriệuꢀVND
Từꢀ30ꢀtriệuꢀVNDꢀđếnꢀdướiꢀ50ꢀtriệuꢀVND
Trênꢀ50ꢀtriệuꢀVND
45
38
ꢅꢁ
ꢅꢀ
5,0
ꢈ
2,5
Kinhꢀnghiệmꢀ
sửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀ
TTDĐ
Dướiꢀ1ꢀtháng
ꢅꢀ
5,0
1-3ꢀtháng
ꢅꢄ
6,0
4-6ꢀtháng
ꢅꢅ
5,5
7ꢀtháng-1ꢀnăm
26
12,9
67,2
3,5
Trênꢀ1ꢀnăm
135
ꢉ
Chưaꢀtừngꢀsửꢀdụng
Nguồn:ꢀTổngꢀhợpꢀcủaꢀnhómꢀtácꢀgiả
ꢇꢊꢂꢂꢂꢂꢂTạpꢀchíꢀQuảnꢀlýꢀvàꢀKinhꢀtếꢀquốcꢀtế,ꢀsốꢀ141ꢀ(10/2021)
DựaꢀvàoꢀkếtꢀquảꢀthốngꢀkêꢀmôꢀtảꢀmẫuꢀnghiênꢀcứuꢀđượcꢀtrìnhꢀbàyꢀởꢀBảngꢀ1ꢀbênꢀ
trên,ꢀcóꢀthểꢀrútꢀraꢀkếtꢀluậnꢀvềꢀđặcꢀđiểmꢀcủaꢀmẫuꢀnghiênꢀcứuꢀnhưꢀsau:
Vềꢀgiớiꢀtính,ꢀsốꢀlượngꢀmẫuꢀkhảoꢀsátꢀcóꢀsựꢀchênhꢀlệchꢀtươngꢀđốiꢀlớnꢀgiữaꢀtỷꢀlệꢀ
namꢀvàꢀnữ,ꢀtrongꢀđóꢀsốꢀlượngꢀkháchꢀhàngꢀthamꢀgiaꢀkhảoꢀsátꢀlàꢀnữꢀchiếmꢀưuꢀthếꢀ
hơnꢀcảꢀvớiꢀ74,1%,ꢀsốꢀlượngꢀkháchꢀhàngꢀnamꢀgiớiꢀchỉꢀchiếmꢀ25,9%.ꢀVềꢀđộꢀtuổi,ꢀ
kếtꢀquảꢀchoꢀthấyꢀphầnꢀlớnꢀkháchꢀhàngꢀthamꢀgiaꢀkhảoꢀsátꢀnằmꢀtrongꢀđộꢀtuổiꢀtừꢀ18ꢀ
đếnꢀ23ꢀ(chiếmꢀ60,2%),ꢀkếꢀtiếpꢀlàꢀkháchꢀhàngꢀtừꢀ31-50ꢀtuổiꢀ(18,9%).ꢀNgượcꢀlại,ꢀ
sốꢀlượngꢀkháchꢀhàngꢀtrênꢀ50ꢀtuổiꢀchiếmꢀtỷꢀtrọngꢀnhỏꢀnhấtꢀ(5%).ꢀVềꢀtrìnhꢀđộꢀhọcꢀ
vấn,ꢀđaꢀsốꢀkháchꢀhàngꢀthamꢀgiaꢀkhảoꢀsátꢀcóꢀtrìnhꢀđộꢀcaoꢀđẳng/đạiꢀhọcꢀ(148ꢀngười,ꢀ
chiếmꢀ73,6%),ꢀvàꢀsauꢀđạiꢀhọcꢀ(35ꢀngười,ꢀchiếmꢀ17,4%).ꢀVềꢀthuꢀnhậpꢀhàngꢀtháng,ꢀ
khoảngꢀgầnꢀ½ꢀsốꢀlượngꢀkháchꢀhàngꢀthamꢀgiaꢀkhảoꢀsátꢀcóꢀmứcꢀthuꢀnhậpꢀdướiꢀ5ꢀtriệuꢀ
VND/thángꢀ(41,8%),ꢀtiếpꢀtheoꢀlàꢀcácꢀkháchꢀhàngꢀcóꢀthuꢀnhậpꢀtừꢀ5-10ꢀtriệuꢀVND/
thángꢀ(22,4%)ꢀvàꢀ10-20ꢀtriệuꢀVND/thángꢀ(18,9%).ꢀVềꢀkinhꢀnghiệmꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀ
TTDĐ,ꢀsốꢀlượngꢀkháchꢀhàngꢀđãꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀtrênꢀ1ꢀnămꢀchiếmꢀtỷꢀtrọngꢀtươngꢀ
đốiꢀlớnꢀ(67,2%),ꢀchỉꢀcóꢀ3,5%ꢀchưaꢀtừngꢀsửꢀdụng.
4.2ꢀPhânꢀtíchꢀmôꢀhìnhꢀđoꢀlường
Trướcꢀtiên,ꢀnhómꢀtácꢀgiảꢀkiểmꢀđịnhꢀđộꢀphùꢀhợpꢀcủaꢀmôꢀhìnhꢀquaꢀcácꢀchỉꢀsốꢀvềꢀ
mứcꢀđộꢀphùꢀhợpꢀcủaꢀmôꢀhình,ꢀkếtꢀquảꢀđượcꢀtổngꢀhợpꢀởꢀBảngꢀ2ꢀbênꢀdưới.ꢀNhómꢀtácꢀ
giảꢀnhậnꢀthấyꢀrằngꢀtấtꢀcảꢀkếtꢀquảꢀcủaꢀcácꢀchỉꢀsốꢀliênꢀquanꢀđềuꢀđápꢀứngꢀcácꢀtiêuꢀchíꢀ
vềꢀgiáꢀtrịꢀchấpꢀnhận.
Bảngꢀ2.ꢀKiểmꢀđịnhꢀđộꢀphùꢀhợpꢀcủaꢀmôꢀhình
Chỉꢀsốꢀđoꢀlường Giáꢀtrịꢀchấpꢀnhận
Thamꢀkhảo
Haydukꢀ(1987)
Kếtꢀquả
2,033
χ2/df
GFI
≤ꢀ3
≥ꢀ0,8
Baumgartnerꢀ&ꢀHomburgꢀ(1996);ꢀ
Dollꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(1994)
0,800
AGFI
≥ꢀ0,8
Baumgartnerꢀ&ꢀHomburgꢀ(1996);ꢀ
Dollꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(1994)
0,856
NFI
≥ꢀ0,8
≥ꢀ0,9
Hairꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2010)
Bagozziꢀ&ꢀYiꢀ(1988)
Bagozziꢀ&ꢀYiꢀ(1988)
0,837
0,909
0,072
CFI
RMSEA
≤ꢀ0,08
Nguồn:ꢀTổngꢀhợpꢀcủaꢀnhómꢀtácꢀgiả
Kiểmꢀđịnhꢀđộꢀtinꢀcậyꢀvàꢀphùꢀhợpꢀcủaꢀcácꢀnhómꢀbiếnꢀgồmꢀcácꢀkiểmꢀđịnh:ꢀtínhꢀ
nhấtꢀquánꢀnộiꢀbộ,ꢀgiáꢀtrịꢀhộiꢀtụꢀvàꢀgiáꢀtrịꢀphânꢀbiệt.
KếtꢀquảꢀởꢀBảngꢀ3ꢀchoꢀthấyꢀtấtꢀcảꢀcácꢀthangꢀđoꢀnhómꢀyếuꢀtốꢀtrongꢀmôꢀhìnhꢀnghiênꢀ
cứuꢀđềuꢀcóꢀhệꢀsốꢀCronbach’sꢀAlphaꢀ(CA)ꢀvàꢀchỉꢀsốꢀđộꢀtinꢀcậyꢀtổngꢀhợpꢀ(Compositeꢀ
Reliabilityꢀ-ꢀCR)ꢀcóꢀgiáꢀtrịꢀlớnꢀhơnꢀ0,7ꢀ(Fornellꢀ&ꢀLarcker,ꢀ1981;ꢀNunnally,ꢀ1978).ꢀ
Ngoàiꢀra,ꢀbiếnꢀquanꢀsátꢀtrongꢀmôꢀhìnhꢀđềuꢀcóꢀgiáꢀtrịꢀtươngꢀquanꢀbiếnꢀtổngꢀthoảꢀmãnꢀ
TạpꢀchíꢀQuảnꢀlýꢀvàꢀKinhꢀtếꢀquốcꢀtế,ꢀsốꢀ141ꢀ(10/2021)ꢂꢂꢂꢂꢂꢇꢃ
điềuꢀkiệnꢀ≥ꢀ0,3ꢀ(Nunnallyꢀ&ꢀBernstein,ꢀ1994).ꢀKếtꢀquảꢀnàyꢀphảnꢀánhꢀrằngꢀthangꢀđoꢀ
đượcꢀsửꢀdụngꢀtrongꢀnghiênꢀcứuꢀđạtꢀtínhꢀnhấtꢀquánꢀnộiꢀbộ.
Bảngꢀ3.ꢀKiểmꢀđịnhꢀtínhꢀnhấtꢀquánꢀnộiꢀbộ,ꢀgiáꢀtrịꢀhộiꢀtụꢀvàꢀgiáꢀtrịꢀphânꢀbiệt
Biếnꢀ
quanꢀ quanꢀbiếnꢀ
Tươngꢀ
Trọngꢀ
sốꢀchưaꢀ
chuẩnꢀhóa
Trọngꢀsốꢀ
đãꢀchuẩnꢀ
hóa
Giáꢀ Giáꢀ
trịꢀ trịꢀ
AVE MSV
Hệꢀsốꢀ Hệꢀsốꢀ
CA CR
Yếuꢀtố
sát
RA1
RA2
RA3
RA4
SC1
SC2
SC3
SC4
SR1
SR2
SR3
SR4
PF1
tổng
0,655
0,758
0,613
0,691
0,758
0,819
0,773
0,823
0,644
0,765
0,677
0,761
0,617
0,798
0,806
0,788
0,833
0,733
0,708
0,691
0,671
0,746
0,765
0,746
0,761
0,792
0,850
0,849
0,595
0,752
0,780
Lợiꢀthếꢀ
tươngꢀ
đối
0,843 0,844
0,908 0,909
0,863 0,865
0,907 0,910
1,000
1,111
1,003
1,223
1,000
1,181
1,184
1,223
1,000
1,276
1,107
1,315
1,000
1,337
1,333
1,279
1,388
1,000
0,887
1,076
1,000
1,165
1,183
1,178
1,000
1,014
1,120
1,096
1,000
1,111
1,048
0,714
0,800
0,675
0,838
0,802
0,866
0,823
0,887
0,702
0,862
0,728
0,839
0,633
0,874
0,883
0,807
0,873
0,752
0,743
0,877
0,697
0,830
0,809
0,848
0,810
0,835
0,904
0,895
0,685
0,890
0,885
0,577 0,546
Khảꢀ
0,714 0,706
0,618 0,153
0,672 0,153
năngꢀ
tươngꢀ
thích
Rủiꢀroꢀ
bảoꢀmật
Chiꢀphíꢀ
phảiꢀtrả
PF2
PF3
PF4
PF5
Giáꢀtrịꢀ
cảmꢀ
nhận
PV1
PV2
PV3
SN1
SN2
SN3
SN4
SSI1
SSI2
SSI3
SSI4
USE1
USE2
USE3
0,844 0,835
0,875 0,875
0,629 0,629
0,637 0,458
Chuẩnꢀ
mựcꢀxãꢀ
hội
Hìnhꢀ
ảnhꢀxãꢀ
hội
0,919 0,920
0,837 0,864
0,743 0.451
0,682 0,601
Ýꢀđịnhꢀ
sửꢀdụngꢀ
dịchꢀvụꢀ
TTDĐ
Nguồn:ꢀTổngꢀhợpꢀcủaꢀnhómꢀtácꢀgiả
ꢇꢁꢂꢂꢂꢂꢂTạpꢀchíꢀQuảnꢀlýꢀvàꢀKinhꢀtếꢀquốcꢀtế,ꢀsốꢀ141ꢀ(10/2021)
Theoꢀkếtꢀquảꢀphânꢀtíchꢀchoꢀthấy,ꢀtấtꢀcảꢀcácꢀhệꢀsốꢀđãꢀchuẩnꢀhóaꢀvàꢀchưaꢀchuẩnꢀ
hóaꢀđềuꢀlớnꢀhơnꢀ0,5ꢀ(Andersonꢀ&ꢀGerbing,ꢀ1988);ꢀđồngꢀthờiꢀcácꢀgiáꢀtrịꢀphươngꢀsaiꢀ
trungꢀbìnhꢀrútꢀtríchꢀ(AverageꢀVarianceꢀExtractedꢀ-ꢀAVE)ꢀđềuꢀlớnꢀhơnꢀ0,5ꢀ(Fornellꢀ&ꢀ
Larcker,ꢀ1981)ꢀnênꢀcóꢀthểꢀkếtꢀluậnꢀcácꢀnhânꢀtốꢀđạtꢀgiáꢀtrịꢀhộiꢀtụ.
Tấtꢀcảꢀgiáꢀtrịꢀphươngꢀsaiꢀriêngꢀlớnꢀnhấtꢀ(MaximumꢀSharedꢀVarianceꢀ-ꢀMSV)ꢀcủaꢀ
cácꢀbiếnꢀtrongꢀmôꢀhìnhꢀnghiênꢀcứuꢀđềuꢀnhỏꢀhơnꢀchỉꢀsốꢀAVEꢀ(Hairꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2010;ꢀ
Kline,ꢀ2011).ꢀDoꢀvậy,ꢀtaꢀcóꢀthểꢀkếtꢀluậnꢀrằngꢀmôꢀhìnhꢀkhôngꢀviꢀphạmꢀgiảꢀthiếtꢀvềꢀ
giáꢀtrịꢀphânꢀbiệt.
4.3ꢀPhânꢀtíchꢀmôꢀhìnhꢀcấuꢀtrúc
KếtꢀquảꢀphânꢀtíchꢀmôꢀhìnhꢀcấuꢀtrúcꢀtuyếnꢀtínhꢀSEMꢀchoꢀthấyꢀmôꢀhìnhꢀthíchꢀhợpꢀ
vớiꢀdữꢀliệuꢀnghiênꢀcứu:ꢀχ2ꢀ=ꢀ907,699;ꢀdfꢀ=ꢀ415;ꢀpꢀ=ꢀ0,000;ꢀCMIN/dfꢀ=ꢀ2,033;ꢀGFIꢀ
=ꢀ0,800;ꢀTLIꢀ=ꢀ0,880;ꢀCFIꢀ=ꢀ0,909;ꢀRMSEAꢀ=ꢀ0,072ꢀ(tiêuꢀchíꢀsoꢀsánhꢀtươngꢀtựꢀkhiꢀ
kiểmꢀđịnhꢀđộꢀphùꢀhợpꢀcủaꢀmôꢀhình,ꢀtổngꢀhợpꢀtạiꢀBảngꢀ2).
KếtꢀquảꢀkiểmꢀđịnhꢀgiảꢀthuyếtꢀnghiênꢀcứuꢀđượcꢀtổngꢀhợpꢀtrongꢀBảngꢀ4.
Bảngꢀ4.ꢀKiểmꢀđịnhꢀgiảꢀthuyếtꢀnghiênꢀcứu
Hệꢀsốꢂ
ướcꢀlượng
Độꢀlệchꢀ Giáꢀtrịꢀ
Giáꢀtrịꢀ
P-value
Mốiꢀquanꢀhệ
Giảꢀthuyết
chuẩn
0,161
0,134
0,060
0,054
0,105
0,093
0,083
0,054
0,070
tớiꢀhạn
3,512
0,848
0,978
-1,746
6,241
7,752
2,062
4,444
2,091
PV
←
←
←
←
←
←
←
←
←
RA
0,561
0,122
0,066
-0,108
0,611
0,665
0,175
0,283
0,163
***
0,396
0,328
***
***
***
***
***
*
H1a:ꢀChấpꢀnhận
H1b:ꢀBácꢀbỏ
PV
SC
SR
PF
PV
H2a:ꢀBácꢀbỏ
PV
H2b:ꢀChấpꢀnhận
H3:ꢀChấpꢀnhận
H4a:ꢀChấpꢀnhận
H4b:ꢀChấpꢀnhận
H5a:ꢀChấpꢀnhận
H5b:ꢀChấpꢀnhận
USE
SSI
USE
PV
PV
SN
SN
SSI
SSI
USE
Chúꢀthích:ꢀ*,ꢀ**,ꢀ***ꢀtươngꢀứngꢀchỉꢀmứcꢀýꢀnghĩaꢀ5%,ꢀ1%,ꢀ1ꢀ‰
Nguồn:ꢀTổngꢀhợpꢀcủaꢀnhómꢀtácꢀgiả
4.4ꢀThảoꢀluậnꢀkếtꢀquảꢀnghiênꢀcứu
KếtꢀquảꢀnghiênꢀcứuꢀchỉꢀraꢀrằngꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀchịuꢀtácꢀđộngꢀ
mạnhꢀnhấtꢀcủaꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀ(βꢀ=ꢀ0,611,ꢀpꢀ<ꢀ0,001),ꢀsauꢀđóꢀlàꢀchuẩnꢀmựcꢀxãꢀhộiꢀ
(βꢀ=ꢀ0,175,ꢀpꢀ<ꢀ0,001)ꢀvàꢀhìnhꢀảnhꢀxãꢀhộiꢀ(βꢀ=ꢀ0,163,ꢀpꢀ<ꢀ0,05).ꢀNgoàiꢀra,ꢀchuẩnꢀmựcꢀ
xãꢀhộiꢀcũngꢀtácꢀđộngꢀtíchꢀcựcꢀđángꢀkểꢀđếnꢀhìnhꢀảnhꢀxãꢀhộiꢀ(βꢀ=ꢀ0,665;ꢀpꢀ<ꢀ0,001).ꢀ
Kếtꢀquảꢀnghiênꢀcứuꢀcũngꢀchoꢀthấyꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀchịuꢀtácꢀđộngꢀcủaꢀcácꢀyếuꢀtốꢀlợiꢀ
thếꢀtươngꢀđốiꢀ(βꢀ=ꢀ0,561;ꢀpꢀ<ꢀ0,001),ꢀhìnhꢀảnhꢀxãꢀhộiꢀcủaꢀbảnꢀthânꢀ(βꢀ=ꢀ0,283;ꢀpꢀ<ꢀ
0,001)ꢀvàꢀchiꢀphíꢀphảiꢀtrảꢀ(βꢀ=ꢀ-0,108;ꢀpꢀ<ꢀ0,001)ꢀnhưngꢀlạiꢀkhôngꢀbịꢀảnhꢀhưởngꢀbởiꢀ
TạpꢀchíꢀQuảnꢀlýꢀvàꢀKinhꢀtếꢀquốcꢀtế,ꢀsốꢀ141ꢀ(10/2021)ꢂꢂꢂꢂꢂꢇꢄ
khảꢀnăngꢀtươngꢀthíchꢀ(pꢀ=ꢀ0,396ꢀ>ꢀ0,05)ꢀvàꢀrủiꢀroꢀbảoꢀmậtꢀ(pꢀ=ꢀ0,328ꢀ>ꢀ0,05).ꢀĐiềuꢀ
nàyꢀđồngꢀnghĩaꢀvớiꢀviệcꢀcácꢀgiảꢀthuyếtꢀH1a,ꢀH2b,ꢀH3,ꢀH4bꢀvàꢀH5bꢀđượcꢀchấpꢀnhận.ꢀ
Tầmꢀquanꢀtrọngꢀcủaꢀcácꢀnhânꢀtốꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhận,ꢀchuẩnꢀmựcꢀxãꢀhộiꢀvàꢀhìnhꢀảnhꢀ
xãꢀhộiꢀđốiꢀvớiꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀđượcꢀnhómꢀtácꢀgiảꢀchỉꢀraꢀtrongꢀnghiênꢀ
cứuꢀnàyꢀlàꢀphùꢀhợpꢀvớiꢀcácꢀnghiênꢀcứuꢀquốcꢀtếꢀtrướcꢀđâyꢀ(Yangꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2012,ꢀ
2015;ꢀCocosilaꢀ&ꢀTrabelsi,ꢀ2016;ꢀLinꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2020).ꢀ
Nghiênꢀcứuꢀcũngꢀchỉꢀraꢀrằngꢀsựꢀphátꢀtriểnꢀcủaꢀmộtꢀhìnhꢀảnhꢀxãꢀhộiꢀtíchꢀcựcꢀvềꢀ
bảnꢀthânꢀtừꢀviệcꢀsửꢀdụngꢀcácꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀsẽꢀlàmꢀtăngꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀvàꢀýꢀđịnhꢀ
sửꢀdụng.ꢀKhiꢀcácꢀcáꢀnhânꢀđốiꢀmặtꢀvớiꢀcácꢀchuẩnꢀmựcꢀvàꢀkỳꢀvọngꢀcủaꢀxãꢀhộiꢀđểꢀsửꢀ
dụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ,ꢀhọꢀsẽꢀđápꢀứngꢀnhữngꢀchuẩnꢀmựcꢀvàꢀkỳꢀvọngꢀnàyꢀđểꢀđượcꢀcôngꢀ
nhậnꢀ(Yangꢀ&ꢀcộngꢀsự,ꢀ2012).ꢀNhữngꢀchuẩnꢀmựcꢀvàꢀkỳꢀvọngꢀxãꢀhộiꢀđóꢀcũngꢀsẽꢀgópꢀ
phầnꢀxâyꢀdựngꢀhìnhꢀảnhꢀxãꢀhộiꢀcủaꢀmỗiꢀcáꢀnhân.
Đốiꢀvớiꢀcácꢀkhíaꢀcạnhꢀvềꢀlợiꢀíchꢀcảmꢀnhận,ꢀchỉꢀcóꢀlợiꢀthếꢀtươngꢀđốiꢀcóꢀtácꢀđộngꢀ
cùngꢀchiềuꢀtrựcꢀtiếpꢀđếnꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhận.ꢀTrongꢀkhiꢀđó,ꢀmốiꢀquanꢀhệꢀgiữaꢀkhảꢀnăngꢀ
tươngꢀthíchꢀvàꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀlạiꢀkhôngꢀcóꢀýꢀnghĩa,ꢀđồngꢀnghĩaꢀvớiꢀviệcꢀbácꢀbỏꢀ
giảꢀthuyếtꢀH1b.ꢀKếtꢀquảꢀnàyꢀtươngꢀtựꢀvớiꢀkếtꢀquảꢀcủaꢀArvidssonꢀ(2014).ꢀVềꢀcácꢀyếuꢀ
tốꢀliênꢀquanꢀđếnꢀchiꢀphíꢀcảmꢀnhận,ꢀgiảꢀthuyếtꢀH2bꢀvềꢀchiꢀphíꢀphảiꢀtrảꢀđượcꢀủngꢀhộꢀ
trongꢀkhiꢀgiảꢀthuyếtꢀH2aꢀvềꢀrủiꢀroꢀbảoꢀmậtꢀbịꢀbácꢀbỏ.ꢀTrongꢀbốiꢀcảnhꢀTTDĐ,ꢀchiꢀphíꢀ
phảiꢀtrảꢀcóꢀtácꢀđộngꢀtiêuꢀcựcꢀđếnꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀtừꢀviệcꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ,ꢀ
nhưngꢀrủiꢀroꢀbảoꢀmậtꢀlạiꢀkhôngꢀcóꢀtácꢀđộngꢀrõꢀràngꢀđếnꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhận,ꢀphùꢀhợpꢀ
vớiꢀnghiênꢀcứuꢀcủaꢀOzturkꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2017);ꢀJungꢀ&ꢀcộngꢀsựꢀ(2020).ꢀ
5.ꢀKếtꢀluậnꢀvàꢀkiếnꢀnghị
Nghiênꢀcứuꢀsửꢀdụngꢀmôꢀhìnhꢀtíchꢀhợpꢀgiữaꢀphânꢀtíchꢀlợiꢀíchꢀ-ꢀchiꢀphíꢀvàꢀảnhꢀ
hưởngꢀxãꢀhộiꢀđểꢀxácꢀđịnhꢀcácꢀyếuꢀtốꢀtácꢀđộngꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ.ꢀ
Kếtꢀquảꢀphânꢀtíchꢀthựcꢀnghiệmꢀchoꢀthấyꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhận,ꢀchuẩnꢀmựcꢀxãꢀhộiꢀvàꢀhìnhꢀ
ảnhꢀxãꢀhộiꢀcóꢀtácꢀđộngꢀtíchꢀcựcꢀtớiꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀcủaꢀkháchꢀhàng,ꢀ
trongꢀđóꢀyếuꢀtốꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀcóꢀtácꢀđộngꢀmạnhꢀmẽꢀhơnꢀcả.ꢀĐốiꢀvớiꢀcácꢀnhânꢀtốꢀ
vềꢀlợiꢀíchꢀ-ꢀchiꢀphí,ꢀlợiꢀthếꢀtươngꢀđốiꢀlàꢀưuꢀđiểmꢀđượcꢀcácꢀkháchꢀhàngꢀđánhꢀgiáꢀcaoꢀ
hơnꢀcảꢀvàꢀgópꢀphầnꢀgiaꢀtăngꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀcủaꢀhọꢀkhiꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀnày.ꢀTuyꢀ
nhiên,ꢀchiꢀphíꢀphảiꢀtrảꢀcóꢀtácꢀđộngꢀtiêuꢀcựcꢀtớiꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀcủaꢀkháchꢀhàngꢀđốiꢀ
vớiꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ.ꢀBênꢀcạnhꢀđó,ꢀkếtꢀquảꢀnghiênꢀcứuꢀchỉꢀraꢀrằngꢀrủiꢀroꢀbảoꢀmậtꢀvàꢀ
khảꢀnăngꢀtươngꢀthíchꢀcủaꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀkhôngꢀcóꢀảnhꢀhưởngꢀtớiꢀgiáꢀtrịꢀcảmꢀnhận.ꢀ
Ngoàiꢀra,ꢀtrongꢀhaiꢀnhânꢀtốꢀvềꢀảnhꢀhưởngꢀxãꢀhộiꢀthìꢀchuẩnꢀmựcꢀxãꢀhộiꢀảnhꢀhưởngꢀ
tớiꢀhìnhꢀảnhꢀxãꢀhộiꢀcủaꢀbảnꢀthânꢀngườiꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ.
Nghiênꢀcứuꢀcóꢀnhữngꢀđóngꢀgópꢀquanꢀtrọngꢀcảꢀvềꢀmặtꢀhọcꢀthuậtꢀvàꢀthựcꢀtiễn.ꢀVềꢀ
mặtꢀhọcꢀthuật,ꢀnghiênꢀcứuꢀsửꢀdụngꢀmộtꢀmôꢀhìnhꢀnghiênꢀcứuꢀcóꢀnhữngꢀđiểmꢀkhácꢀ
biệtꢀnhấtꢀđịnhꢀsoꢀvớiꢀcácꢀnghiênꢀcứuꢀtrướcꢀđểꢀkhámꢀpháꢀcácꢀnhânꢀtốꢀtácꢀđộngꢀtớiꢀýꢀ
địnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀcủaꢀngườiꢀtiêuꢀdùngꢀtạiꢀViệtꢀNamꢀ–ꢀmộtꢀthịꢀtrườngꢀtiềmꢀ
năngꢀphátꢀtriểnꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀnhưngꢀchưaꢀcóꢀnhiềuꢀcácꢀnghiênꢀcứuꢀhànꢀlâmꢀvềꢀchủꢀ
ꢇꢅꢂꢂꢂꢂꢂTạpꢀchíꢀQuảnꢀlýꢀvàꢀKinhꢀtếꢀquốcꢀtế,ꢀsốꢀ141ꢀ(10/2021)
đềꢀnày.ꢀNghiênꢀcứuꢀđãꢀphânꢀloạiꢀcácꢀnhânꢀtốꢀvàoꢀcácꢀnhómꢀcụꢀthểꢀđểꢀđánhꢀgiáꢀvaiꢀ
tròꢀcủaꢀlợiꢀíchꢀcảmꢀnhậnꢀ(gồmꢀlợiꢀthếꢀtươngꢀđốiꢀvàꢀkhảꢀnăngꢀtươngꢀthích),ꢀchiꢀphíꢀ
cảmꢀnhậnꢀ(gồmꢀrủiꢀroꢀbảoꢀmậtꢀvàꢀchiꢀphíꢀphảiꢀtrả)ꢀvàꢀảnhꢀhưởngꢀxãꢀhộiꢀ(gồmꢀchuẩnꢀ
mựcꢀxãꢀhộiꢀvàꢀhìnhꢀảnhꢀxãꢀhội).ꢀCácꢀbiếnꢀmới,ꢀchưaꢀđượcꢀbiếtꢀđếnꢀnhiềuꢀtrongꢀcácꢀ
nghiênꢀcứuꢀvềꢀTTDĐꢀtạiꢀViệtꢀNamꢀnhưꢀlợiꢀthếꢀtươngꢀđốiꢀvàꢀhìnhꢀảnhꢀxãꢀhộiꢀđềuꢀcóꢀ
tácꢀđộngꢀrõꢀrệtꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ.ꢀ
Vềꢀmặtꢀthựcꢀtiễn,ꢀdựaꢀvàoꢀkếtꢀquảꢀthựcꢀnghiệm,ꢀnghiênꢀcứuꢀđềꢀxuấtꢀmộtꢀsốꢀkiếnꢀ
nghịꢀđốiꢀvớiꢀcácꢀnhàꢀcungꢀcấpꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀnhằmꢀkhuyếnꢀkhích,ꢀthúcꢀđẩyꢀngườiꢀ
tiêuꢀdùngꢀsửꢀdụngꢀcácꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀnhiềuꢀhơnꢀnữa.
Thứꢀnhất,ꢀnângꢀcaoꢀlợiꢀthếꢀtươngꢀđốiꢀcủaꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ.ꢀĐểꢀnângꢀcaoꢀhơnꢀnữaꢀ
giáꢀtrịꢀcảmꢀnhậnꢀcủaꢀkháchꢀhàngꢀđốiꢀvớiꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ,ꢀcácꢀnhàꢀcungꢀcấpꢀdịchꢀvụꢀ
cầnꢀtậpꢀtrungꢀnângꢀcaoꢀlợiꢀthếꢀtươngꢀđốiꢀcủaꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀsoꢀvớiꢀcácꢀdịchꢀvụꢀthanhꢀ
toánꢀkhácꢀnhiềuꢀhơnꢀnữaꢀnhưꢀhợpꢀtácꢀcùngꢀvớiꢀcácꢀsànꢀgiaoꢀdịchꢀthươngꢀmạiꢀđiệnꢀtửꢀ
đểꢀtíchꢀhợpꢀcácꢀphươngꢀthứcꢀthanhꢀtoánꢀđiệnꢀtử,ꢀmangꢀlợiꢀíchꢀvàꢀsựꢀthuậnꢀtiệnꢀchoꢀ
kháchꢀhàng.ꢀĐểꢀđạtꢀđượcꢀnhữngꢀmụcꢀtiêuꢀnhưꢀtrên,ꢀcácꢀcôngꢀtyꢀphátꢀhànhꢀdịchꢀvụꢀ
cầnꢀphátꢀtriểnꢀvàꢀmởꢀrộngꢀmạngꢀlướiꢀliênꢀkếtꢀvớiꢀcácꢀđốiꢀtácꢀcủaꢀmìnhꢀđểꢀcóꢀthểꢀcungꢀ
cấpꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀởꢀmọiꢀlúcꢀmọiꢀnơiꢀvàꢀđápꢀứngꢀnhiềuꢀhơnꢀcácꢀmụcꢀđíchꢀthanhꢀtoánꢀ
khácꢀnhauꢀcủaꢀkháchꢀhàng.
Thứꢀhai,ꢀgiaꢀtăngꢀkhảꢀnăngꢀtươngꢀthíchꢀcủaꢀdịchꢀvụ.ꢀCácꢀnhàꢀphátꢀhànhꢀdịchꢀvụꢀ
nênꢀưuꢀtiênꢀphátꢀtriểnꢀhơnꢀnữaꢀhìnhꢀthứcꢀthanhꢀtoánꢀquaꢀmãꢀQRꢀcodeꢀnhằmꢀmangꢀ
đếnꢀtrảiꢀnghiệmꢀthanhꢀtoánꢀcôngꢀnghệꢀhữuꢀíchꢀchoꢀkháchꢀhàng.ꢀThanhꢀtoánꢀquaꢀ
QRꢀcodeꢀnênꢀđượcꢀcungꢀcấpꢀtạiꢀnhiềuꢀđiểmꢀthanhꢀtoánꢀnơiꢀngườiꢀtiêuꢀdùngꢀthườngꢀ
xuyênꢀtớiꢀmuaꢀsắm.ꢀBênꢀcạnhꢀđó,ꢀcácꢀnhàꢀcungꢀcấpꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀcóꢀthểꢀcungꢀcấpꢀ
hìnhꢀthứcꢀthanhꢀtoánꢀQRꢀcodeꢀdànhꢀchoꢀkháchꢀhàngꢀkhiꢀsửꢀdụngꢀcácꢀứngꢀdụngꢀđặtꢀ
xeꢀhayꢀgiaoꢀđồꢀănꢀđểꢀnângꢀcaoꢀkhảꢀnăngꢀtươngꢀthíchꢀcủaꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ.
Thứꢀba,ꢀtăngꢀcườngꢀtínhꢀbảoꢀmậtꢀcủaꢀdịchꢀvụ.ꢀKhiꢀxâyꢀdựngꢀhệꢀthốngꢀTTDĐ,ꢀcácꢀ
nhàꢀcungꢀcấpꢀdịchꢀvụꢀnênꢀchúꢀýꢀtớiꢀvấnꢀđềꢀbảoꢀmậtꢀvàꢀtoànꢀvẹnꢀdữꢀliệuꢀđiệnꢀtử,ꢀhạnꢀ
chếꢀnhữngꢀrủiꢀroꢀphátꢀsinh.ꢀĐểꢀnângꢀcaoꢀmứcꢀđộꢀbảoꢀmậtꢀchoꢀcácꢀgiaoꢀdịchꢀTTDĐ,ꢀ
cácꢀngânꢀhàngꢀvàꢀcôngꢀtyꢀphátꢀhànhꢀdịchꢀvụꢀcầnꢀquảnꢀlýꢀchặtꢀchẽꢀquáꢀtrìnhꢀtriểnꢀkhaiꢀ
vàꢀkiểmꢀtraꢀhệꢀthống.
Thứꢀtư,ꢀgiaꢀtăngꢀcácꢀưuꢀđãiꢀvềꢀphíꢀthanhꢀtoánꢀdịchꢀvụ.ꢀKhiꢀsửꢀdụngꢀTTDĐ,ꢀngườiꢀ
tiêuꢀdùngꢀcóꢀthểꢀphảiꢀtrảꢀcácꢀkhoảnꢀphíꢀphátꢀsinhꢀnhưꢀphíꢀgiaoꢀdịchꢀngoàiꢀgiáꢀthànhꢀ
củaꢀsảnꢀphẩmꢀhoặcꢀdịchꢀvụ.ꢀDoꢀđó,ꢀđểꢀkhuyếnꢀkhíchꢀkháchꢀhàngꢀTTDĐꢀnhiềuꢀhơnꢀ
nữa,ꢀnhàꢀcungꢀcấpꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀcầnꢀgiaꢀtăngꢀcácꢀưuꢀđãiꢀvềꢀphíꢀthanhꢀtoánꢀdịchꢀvụ,ꢀ
hoặcꢀđưaꢀraꢀnhiềuꢀchươngꢀtrìnhꢀkhuyếnꢀmãiꢀdànhꢀchoꢀkháchꢀhàngꢀkhiꢀTTDĐꢀchoꢀ
cácꢀgiaoꢀdịchꢀcủaꢀmình.
Thứꢀnăm,ꢀxemꢀxétꢀtớiꢀtácꢀđộngꢀcủaꢀcácꢀyếuꢀtốꢀvềꢀảnhꢀhưởngꢀxãꢀhội.ꢀCácꢀnhàꢀcungꢀ
cấpꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀcóꢀthểꢀthôngꢀquaꢀcácꢀphươngꢀtiệnꢀthôngꢀtinꢀđạiꢀchúngꢀđểꢀgiớiꢀ
TạpꢀchíꢀQuảnꢀlýꢀvàꢀKinhꢀtếꢀquốcꢀtế,ꢀsốꢀ141ꢀ(10/2021)ꢂꢂꢂꢂꢂꢇꢆ
thiệu,ꢀquảngꢀbáꢀloạiꢀhìnhꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀđếnꢀvớiꢀnhiềuꢀngườiꢀtiêuꢀdùngꢀtiềmꢀnăng.ꢀ
Bênꢀcạnhꢀđó,ꢀcácꢀnhàꢀcungꢀcấpꢀdịchꢀvụꢀcũngꢀcầnꢀphảiꢀnângꢀcaoꢀchấtꢀlượngꢀdịchꢀvụ,ꢀ
hỗꢀtrợꢀgiảiꢀđápꢀnhữngꢀvướngꢀmắcꢀcủaꢀkháchꢀhàngꢀkịpꢀthời,ꢀgiúpꢀkháchꢀhàngꢀcóꢀđượcꢀ
sựꢀanꢀtâmꢀtrongꢀviệcꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀđượcꢀcungꢀcấp,ꢀtrởꢀthànhꢀcầuꢀnốiꢀđểꢀ
giớiꢀthiệuꢀvớiꢀgiaꢀđình,ꢀngườiꢀthânꢀvàꢀbạnꢀbè.
6.ꢀꢀHạnꢀchếꢀcủaꢀnghiênꢀcứuꢀvàꢀhướngꢀnghiênꢀcứuꢀtrongꢀtươngꢀlai
Nghiênꢀcứuꢀnàyꢀvẫnꢀtồnꢀtạiꢀnhữngꢀhạnꢀchếꢀnhấtꢀđịnh.ꢀThứꢀnhất,ꢀnghiênꢀcứuꢀchỉꢀ
đềꢀcậpꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀcácꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀnóiꢀchung,ꢀkhôngꢀđềꢀcậpꢀđếnꢀmộtꢀcáchꢀ
thứcꢀthanhꢀtoánꢀhayꢀmộtꢀdịchꢀvụꢀthanhꢀtoánꢀcụꢀthểꢀnào.ꢀCóꢀthểꢀtồnꢀtạiꢀsựꢀkhácꢀbiệtꢀvềꢀ
ýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀgiữaꢀcácꢀphươngꢀthứcꢀvàꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀkhácꢀnhau.ꢀThứꢀhai,ꢀdựaꢀtrênꢀ
khungꢀlýꢀthuyếtꢀvềꢀlợiꢀíchꢀ-ꢀchiꢀphí,ꢀnghiênꢀcứuꢀtậpꢀtrungꢀphânꢀtíchꢀảnhꢀhưởngꢀcủaꢀꢀlợiꢀ
íchꢀcảmꢀnhậnꢀ(gồmꢀlợiꢀthếꢀtươngꢀđốiꢀvàꢀkhảꢀnăngꢀtươngꢀthích)ꢀvàꢀchiꢀphíꢀcảmꢀnhậnꢀ
(rủiꢀroꢀbảoꢀmậtꢀvàꢀchiꢀphíꢀphảiꢀtrả)ꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ.ꢀTrongꢀkhiꢀđó,ꢀ
cácꢀnhânꢀtốꢀkhácꢀhayꢀđượcꢀđềꢀcậpꢀtrongꢀcácꢀnghiênꢀcứuꢀtrướcꢀđâyꢀvềꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀ
chẳngꢀhạnꢀnhưꢀtháiꢀđộꢀhayꢀniềmꢀtinꢀcủaꢀngườiꢀtiêuꢀdùngꢀđốiꢀvớiꢀdịchꢀvụꢀkhôngꢀđượcꢀ
đưaꢀvàoꢀmôꢀhìnhꢀnghiênꢀcứu.ꢀThứꢀba,ꢀquyꢀmôꢀmẫuꢀnghiênꢀcứuꢀvớiꢀ201ꢀquanꢀsátꢀkhảꢀ
dụngꢀlàꢀkháꢀnhỏꢀmặcꢀdùꢀvẫnꢀthỏaꢀmãnꢀđiềuꢀkiệnꢀvềꢀkíchꢀthướcꢀmẫuꢀtốiꢀthiểuꢀ(Hairꢀ&ꢀ
cộngꢀsự,ꢀ2010)ꢀlàꢀphảiꢀgấpꢀ5ꢀlầnꢀtổngꢀsốꢀbiếnꢀquanꢀsát.ꢄꢀNgoàiꢀra,ꢀtínhꢀkháiꢀquátꢀcủaꢀ
kếtꢀquảꢀnghiênꢀcứuꢀcóꢀthểꢀkhôngꢀđượcꢀđảmꢀbảoꢀvìꢀđốiꢀtượngꢀkhảoꢀsátꢀtrongꢀđộꢀtuổiꢀ
từꢀ18-23ꢀtuổiꢀchiếmꢀđaꢀsốꢀvàꢀviệcꢀkhảoꢀsátꢀthựcꢀhiệnꢀtạiꢀHàꢀNộiꢀchoꢀdùꢀsựꢀđaꢀdạngꢀvềꢀ
vănꢀhóaꢀvùngꢀmiềnꢀítꢀnhiềuꢀđượcꢀphảnꢀánhꢀquaꢀthựcꢀtếꢀlàꢀđốiꢀtượngꢀkhảoꢀsátꢀcóꢀthểꢀ
đếnꢀtừꢀcácꢀvùngꢀmiềnꢀkhácꢀnhauꢀtrênꢀkhắpꢀcảꢀnước.ꢀCácꢀhạnꢀchếꢀnàyꢀchínhꢀlàꢀcácꢀgợiꢀ
ýꢀchoꢀcácꢀnghiênꢀcứuꢀtrongꢀtươngꢀlaiꢀvềꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐ.ꢀCácꢀnghiênꢀ
cứuꢀtrongꢀtươngꢀlaiꢀcóꢀthểꢀtậpꢀtrungꢀvàoꢀmộtꢀsốꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀcụꢀthểꢀđểꢀđánhꢀgiáꢀ
liệuꢀcóꢀsựꢀkhácꢀbiệtꢀđángꢀkểꢀvềꢀcácꢀnhânꢀtốꢀảnhꢀhưởngꢀđếnꢀcácꢀloạiꢀdịchꢀvụꢀkhácꢀnhauꢀ
không.ꢀHayꢀviệcꢀmởꢀrộngꢀmôꢀhìnhꢀnghiênꢀcứuꢀđểꢀđánhꢀgiáꢀtácꢀđộngꢀcủaꢀcácꢀnhânꢀtốꢀ
quanꢀtrọngꢀkhácꢀđốiꢀvớiꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀTTDĐꢀcũngꢀlàꢀmộtꢀhướngꢀnghiênꢀ
cứuꢀtiềmꢀnăng.ꢀNgoàiꢀra,ꢀcácꢀnghiênꢀcứuꢀtrongꢀtươngꢀlaiꢀcóꢀthểꢀgiaꢀtăngꢀcỡꢀmẫuꢀvàꢀ
đaꢀdạngꢀđốiꢀtượngꢀkhảoꢀsátꢀđểꢀkiểmꢀđịnhꢀcácꢀkếtꢀquảꢀthựcꢀnghiệmꢀtrongꢀbàiꢀviếtꢀnày.
Tàiꢀliệuꢀthamꢀkhảo
Agarwal,ꢀR.ꢀ&ꢀPrasad,ꢀJ.ꢀ(1997),ꢀ“Theꢀroleꢀofꢀinnovationꢀcharacteristicsꢀandꢀperceivedꢀ
voluntarinessꢀinꢀtheꢀacceptanceꢀofꢀinformationꢀtechnologies”,ꢀDecisionꢀSciences,ꢀ
Vol.ꢀ28ꢀNo.ꢀ3,ꢀpp.ꢀ557ꢀ-ꢀ582.
Anderson,ꢀJ.ꢀ&ꢀGerbing,ꢀD.ꢀ(1988),ꢀ“Structuralꢀequationꢀmodelingꢀinꢀpractice:ꢀaꢀreviewꢀ
andꢀ recommendedꢀ two-stepꢀapproach”,ꢀ Psychologicalꢀ Bulletin,ꢀVol.ꢀ 103ꢀNo.ꢀ 3,ꢀꢇ
pp.ꢀ411ꢀ-ꢀ423.
Arvidsson,ꢀN.ꢀ(2014),ꢀ“Consumerꢀattitudesꢀonꢀmobileꢀpaymentꢀservicesꢀ-ꢀResultsꢀfromꢀaꢀ
proofꢀofꢀconceptꢀtest”,ꢀInternationalꢀJournalꢀofꢀBankꢀMarketing,ꢀVol.ꢀ32ꢀNo.ꢀ2,ꢀꢇ
pp.ꢀ150ꢀ-ꢀ170.
ꢄꢀ Nghiênꢀcứuꢀsửꢀdụngꢀ31ꢀbiếnꢀquanꢀsát,ꢀnhưꢀvậyꢀkíchꢀthướcꢀmẫuꢀtốiꢀthiểuꢀcầnꢀđạtꢀlàꢀNꢀ=ꢀ5*31ꢀ=ꢀ155
ꢇꢀꢂꢂꢂꢂꢂTạpꢀchíꢀQuảnꢀlýꢀvàꢀKinhꢀtếꢀquốcꢀtế,ꢀsốꢀ141ꢀ(10/2021)
Badrinarayanan,ꢀ V.,ꢀ Becerra,ꢀ E.ꢀ &ꢀ Madhavaram,ꢀ S.ꢀ (2014),ꢀ “Inꢂuenceꢀ ofꢀ congruityꢀ inꢀ
store-attributeꢀdimensionsꢀandꢀself-imageꢀonꢀpurchaseꢀintentionsꢀinꢀonlineꢀstoresꢀofꢀ
multichannelꢀretailers”,ꢀJournalꢀofꢀRetailingꢀandꢀConsumerꢀServices,ꢀVol.ꢀ21ꢀNo.ꢀ6,ꢀ
pp.ꢀ1013ꢀ-ꢀ1020.
Bagozzi,ꢀR.ꢀ&ꢀYi,ꢀY.ꢀ(1988),ꢀ“Onꢀtheꢀevaluationꢀofꢀstructuralꢀequationꢀmodels”,ꢀJournalꢀofꢀ
theꢀAcademyꢀofꢀMarketingꢀScience,ꢀVol.ꢀ16,ꢀpp.ꢀ74ꢀ-ꢀ94.
Baptista,ꢀG.ꢀ&ꢀOliveira,ꢀT.ꢀ(2015),ꢀ“Understandingꢀmobileꢀbanking:ꢀtheꢀuniꢁedꢀtheoryꢀofꢀ
acceptanceꢀandꢀuseꢀofꢀtechnologyꢀcombinedꢀwithꢀculturalꢀmoderators”,ꢀComputersꢀ
inꢀHumanꢀBehavior,ꢀVol.ꢀ50,ꢀpp.ꢀ418ꢀ-ꢀ430.
Baumgartner,ꢀH.ꢀ&ꢀHomburg,ꢀC.ꢀ(1996),ꢀ“Applicationsꢀofꢀstructuralꢀequationꢀmodelingꢀinꢀ
marketingꢀandꢀconsumerꢀresearch:ꢀaꢀreview”,ꢀInternationalꢀJournalꢀofꢀResearchꢀinꢀ
Marketing,ꢀVol.ꢀ13ꢀNo.ꢀ2,ꢀpp.ꢀ139ꢀ-ꢀ161.
Chen,ꢀL.ꢀ(2008),ꢀ“Aꢀmodelꢀofꢀconsumerꢀacceptanceꢀofꢀmobileꢀpayment”,ꢀInternationalꢀ
JournalꢀofꢀMobileꢀCommunications,ꢀVol.ꢀ6ꢀNo.ꢀ1,ꢀpp.ꢀ32ꢀ-ꢀ52.
Cheung,ꢀC.ꢀ&ꢀLee,ꢀM.ꢀ(2001),ꢀ“Trustꢀinꢀinternetꢀshopping:ꢀinstrumentꢀdevelopmentꢀandꢀ
validationꢀthroughꢀclassicalꢀandꢀmodernꢀapproaches”,ꢀJournalꢀofꢀGlobalꢀInformationꢀ
Management,ꢀVol.ꢀ9ꢀNo.ꢀ3,ꢀpp.ꢀ23ꢀ-ꢀ35.
Chun,ꢀH.,ꢀ Lee,ꢀH.ꢀ &ꢀKim,ꢀ D.ꢀ(2012),ꢀ “Theꢀintegratedꢀ modelꢀofꢀ smartphoneꢀadoption:ꢀ
hedonicꢀandꢀutilitarianꢀvalueꢀperceptionsꢀofꢀsmartphonesꢀamongꢀKoreanꢀcollegeꢀ
students”,ꢀ Cyberpsychology,ꢀ Behavior,ꢀ andꢀ Socialꢀ Networking,ꢀ Vol.ꢀ 15ꢀ No.ꢀ 9,ꢀꢇ
pp.ꢀ473ꢀ-ꢀ479.
Cocosila,ꢀM.ꢀ&ꢀIgonor,ꢀA.ꢀ(2015),ꢀ“Howꢀimportantꢀisꢀtheꢀ“social”ꢀinꢀsocialꢀnetworking?ꢀ
Aꢀ perceivedꢀ valueꢀ empiricalꢀ investigation”,ꢀ Informationꢀ Technologyꢀ &ꢀ People,ꢇꢀ
Vol.ꢀ28ꢀNo.ꢀ2,ꢀpp.ꢀ366ꢀ-ꢀ382.
Cocosila,ꢀM.ꢀ&ꢀTrabelsi,ꢀH.ꢀ(2016),ꢀ“Anꢀintegratedꢀvalue-riskꢀinvestigationꢀofꢀcontactlessꢀ
mobileꢀ paymentsꢀ adoption”,ꢀ Electronicꢀ Commerceꢀ Researchꢀ andꢀ Applications,ꢇꢀ
Vol.ꢀ20ꢀNo.ꢀ6,ꢀpp.ꢀ159ꢀ-ꢀ170.
Davis,ꢀ F.ꢀ(1989),ꢀ“Perceivedꢀusefulness,ꢀperceivedꢀeaseꢀofꢀuse,ꢀandꢀuserꢀacceptanceꢀofꢀ
informationꢀtechnology”,ꢀMISꢀQuarterly,ꢀVol.ꢀ13ꢀNo.ꢀ3,ꢀpp.ꢀ319ꢀ-ꢀ340.
Doll,ꢀW.,ꢀXia,ꢀW.ꢀ&ꢀTorkzadeh,ꢀG.ꢀ(1994),ꢀ“Aꢀconꢁrmatoryꢀfactorꢀanalysisꢀofꢀtheꢀend-userꢀ
computingꢀsatisfactionꢀinstrument”,ꢀMISꢀQuarterly,ꢀVol.ꢀ18ꢀNo.ꢀ4,ꢀpp.ꢀ453ꢀ-ꢀ461.
Fornell,ꢀC.ꢀ&ꢀLarcker,ꢀD.ꢀ(1981),ꢀ“Evaluatingꢀstructuralꢀequationꢀmodelsꢀwithꢀunobservableꢀ
variablesꢀandꢀmeasurementꢀerror”,ꢀJournalꢀofꢀMarketingꢀResearch,ꢀVol.ꢀ18ꢀNo.ꢀ1,ꢀ
pp.ꢀ39ꢀ-ꢀ50.
Hair,ꢀJ.F.Jr.,ꢀBlack,ꢀW.C.,ꢀBabin,ꢀB.J.ꢀ&ꢀAnderson,ꢀR.E.ꢀ(2010),ꢀMultivariateꢀdataꢀanalysis,ꢀ
PrenticeꢀHall,ꢀUpperꢀSaddleꢀRiver,ꢀNJ.ꢀ
Hayduk,ꢀL.ꢀ(1987),ꢀStructuralꢀequationꢀmodelingꢀwithꢀLISREL,ꢀJohnsꢀHopkinsꢀUniversityꢀ
Press,ꢀBaltimore.
Hernandez-Ortega,ꢀ B.,ꢀ Aldas-Manzano,ꢀ J.,ꢀ Ruiz-Mafe,ꢀ C.ꢀ &ꢀ Sanz-Blas,ꢀ S.ꢀ (2017),ꢀ
“Perceivedꢀ valueꢀ ofꢀ advancedꢀ mobileꢀ messagingꢀ services:ꢀ aꢀ cross-culturalꢀ
comparisonꢀ ofꢀ Greekꢀ andꢀ Spanishꢀ users”,ꢀ Informationꢀ Technologyꢀ &ꢀ People,ꢇꢀ
Vol.ꢀ30ꢀNo.ꢀ2,ꢀpp.ꢀ324ꢀ-ꢀ355.
Hoang,ꢀ T.H.,ꢀ Duong,ꢀ T.H.N.ꢀ &ꢀ Pham,ꢀ H.T.ꢀ (2020),ꢀ “Anꢀ empiricalꢀ analysisꢀ ofꢀ factorsꢀ
aꢃectingꢀtheꢀintentionꢀofꢀusingꢀdigitalꢀwalletsꢀinꢀVietnam”,ꢀJournalꢀofꢀInternationalꢀ
EconomicsꢀandꢀManagement,ꢀVol.ꢀ21ꢀNo.ꢀ1,ꢀpp.ꢀ86ꢀ-ꢀ107.
Hsiao,ꢀK.ꢀ(2011),ꢀ“Whyꢀinternetꢀusersꢀareꢀwillingꢀtoꢀpayꢀforꢀsocialꢀnetworkingꢀservices”,ꢀ
OnlineꢀInformationꢀReview,ꢀVol.ꢀ35ꢀNo.ꢀ5,ꢀpp.ꢀ770ꢀ-ꢀ788.
TạpꢀchíꢀQuảnꢀlýꢀvàꢀKinhꢀtếꢀquốcꢀtế,ꢀsốꢀ141ꢀ(10/2021)ꢂꢂꢂꢂꢂꢇꢇ
Hsu,ꢀC.ꢀ&ꢀLu,ꢀH.ꢀ(2004),ꢀ“Whyꢀdoꢀpeopleꢀplayꢀon-lineꢀgames?ꢀAnꢀextendedꢀTAMꢀwithꢀ
socialꢀinꢂuencesꢀandꢀꢂowꢀexperience”,ꢀInformationꢀ&ꢀManagement,ꢀVol.ꢀ41ꢀNo.ꢀ7,ꢇ
pp.ꢀ853ꢀ-ꢀ868.
Hsu,ꢀM.,ꢀChang,ꢀC.ꢀ&ꢀChuang,ꢀL.ꢀ(2015),ꢀ“Understandingꢀtheꢀdeterminantsꢀofꢀonlineꢀrepeatꢀ
purchaseꢀintentionꢀandꢀmoderatingꢀroleꢀofꢀhabit:ꢀtheꢀcaseꢀofꢀonlineꢀgroup-buyingꢀinꢀ
Taiwan”,ꢀInternationalꢀJournalꢀofꢀInformationꢀManagement,ꢀVol.ꢀ35ꢀNo.ꢀ1,ꢀpp.ꢀ45ꢀ-ꢀ56.
Jung,ꢀJ.,ꢀKwon,ꢀE.ꢀ&ꢀKim,ꢀD.ꢀ(2020),ꢀ“Mobileꢀpaymentꢀserviceꢀusage:ꢀU.S.ꢀconsumers’ꢀ
motivationsꢀandꢀintentions”,ꢀComputersꢀinꢀHumanꢀBehaviorꢀReports,ꢀVol.ꢀ1,ꢀ100008.
Kim,ꢀB.ꢀ&ꢀHan,ꢀI.ꢀ(2011),ꢀ“Theꢀroleꢀofꢀutilitarianꢀandꢀhedonicꢀvaluesꢀandꢀtheirꢀantecedentsꢀ
inꢀaꢀmobileꢀdataꢀserviceꢀenvironment”,ꢀExpertꢀSystemsꢀwithꢀApplications,ꢀVol.ꢀ38ꢀ
No.3,ꢀpp.ꢀ2311ꢀ-ꢀ2318.
Kim,ꢀ C.,ꢀ Mirusmonov,ꢀ M.ꢀ &ꢀ Lee,ꢀ I.ꢀ (2010),ꢀ “Anꢀ empiricalꢀ examinationꢀ ofꢀ factorsꢀ
inꢂuencingꢀtheꢀintentionꢀtoꢀuseꢀmobileꢀpayment”,ꢀComputersꢀinꢀHumanꢀBehavior,ꢀ
Vol.ꢀ26ꢀNo.ꢀ3,ꢀpp.ꢀ310ꢀ-ꢀ322.
Kim,ꢀD.ꢀ&ꢀHwang,ꢀY.ꢀ(2010),ꢀ“Aꢀstudyꢀofꢀmobileꢀinternetꢀuser’sꢀserviceꢀqualityꢀperceptionsꢀ
fromꢀ aꢀuser’sꢀutilitarianꢀandꢀ hedonicꢀvalueꢀtendencyꢀperspectives”,ꢀInformationꢀ
SystemsꢀFrontiers,ꢀVol.ꢀ14ꢀNo.ꢀ2,ꢀpp.ꢀ409ꢀ-ꢀ421.
Kim,ꢀ H.,ꢀ Chan,ꢀ H.ꢀ &ꢀ Gupta,ꢀ S.ꢀ (2007),ꢀ “Value-basedꢀ adoptionꢀ ofꢀ mobileꢀ internet:ꢀ anꢀ
empiricalꢀinvestigation”,ꢀDecisionꢀSupportꢀSystems,ꢀVol.ꢀ43ꢀNo.ꢀ1,ꢀpp.ꢀ111ꢀ-ꢀ126.
Kleijnen,ꢀ M.,ꢀ Ruyter,ꢀ K.ꢀ &ꢀ Wetzels,ꢀ M.ꢀ (2007),ꢀ “Anꢀ assessmentꢀ ofꢀ valueꢀ creationꢀ inꢀ
mobileꢀserviceꢀdeliveryꢀandꢀtheꢀmoderatingꢀroleꢀofꢀtimeꢀconsciousness”,ꢀJournalꢀofꢀ
Retailing,ꢀVol.ꢀ83ꢀNo.ꢀ1,ꢀpp.ꢀ33ꢀ-ꢀ46.
Kline,ꢀR.ꢀ(2011),ꢀPrinciplesꢀandꢀpracticeꢀofꢀstructuralꢀequationꢀmodeling,ꢀGuilfordꢀPress,ꢀ
NewꢀYork.
Lee,ꢀM.ꢀ(2009),ꢀ“Factorsꢀinꢂuencingꢀtheꢀadoptionꢀofꢀinternetꢀbanking:ꢀanꢀintegrationꢀofꢀ
TAMꢀandꢀTPBꢀwithꢀperceivedꢀriskꢀandꢀperceivedꢀbeneꢁt”,ꢀElectronicꢀCommerceꢀ
ResearchꢀandꢀApplications,ꢀVol.ꢀ8ꢀNo.ꢀ3,ꢀpp.ꢀ130ꢀ-ꢀ141.
Liébana-Cabanillas,ꢀF.,ꢀSánchez-Fernández,ꢀJ.ꢀ&ꢀMuñoz-Leiva,ꢀF.ꢀ(2014),ꢀ“Roleꢀofꢀgenderꢀ
onꢀ acceptanceꢀ ofꢀ mobileꢀ payment”,ꢀ Industrialꢀ Managementꢀ &ꢀ Dataꢀ Systems,ꢇꢀ
Vol.ꢀ114ꢀNo.ꢀ2,ꢀpp.ꢀ220ꢀ-ꢀ240.
Lin,ꢀK.ꢀ&ꢀLu,ꢀH.ꢀ(2015),ꢀ“Predictingꢀmobileꢀsocialꢀnetworkꢀacceptanceꢀbasedꢀonꢀmobileꢀ
valueꢀandꢀsocialꢀinꢂuence”,ꢀInternetꢀResearch,ꢀVol.ꢀ25ꢀNo.ꢀ1,ꢀpp.ꢀ107ꢀ-ꢀ130.
Lin,ꢀK.,ꢀWang,ꢀY.ꢀ &ꢀHuang,ꢀT.ꢀ (2020),ꢀ“Exploringꢀtheꢀantecedentsꢀofꢀmobileꢀpaymentꢀ
serviceꢀusage”,ꢀOnlineꢀInformationꢀReview,ꢀVol.ꢀ44ꢀNo.ꢀ1,ꢀpp.ꢀ299ꢀ-ꢀ318.
Lu,ꢀY.,ꢀYang,ꢀS.,ꢀChau,ꢀP.ꢀ&ꢀCao,ꢀY.ꢀ(2011),ꢀ“Dynamicsꢀbetweenꢀtheꢀtrustꢀtransferꢀprocessꢀ
andꢀintentionꢀtoꢀuseꢀmobileꢀpaymentꢀservices:ꢀaꢀcross-environmentꢀperspective”,ꢀ
Informationꢀ&ꢀManagement,ꢀVol.ꢀ48ꢀNo.ꢀ8,ꢀpp.ꢀ393ꢀ-ꢀ403.
Luarn,ꢀP.ꢀ&ꢀLin,ꢀH.ꢀ(2005),ꢀ“Towardꢀanꢀunderstandingꢀofꢀtheꢀbehavioralꢀintentionꢀtoꢀuseꢀ
mobileꢀbanking”,ꢀComputersꢀinꢀHumanꢀBehavior,ꢀVol.ꢀ21ꢀNo.ꢀ6,ꢀpp.ꢀ873ꢀ-ꢀ891.
Nunnally,ꢀJ.ꢀ(1978),ꢀPsychometricꢀtheory,ꢀMcGrawꢀHill,ꢀNewꢀYork.
Nunnally,ꢀJ.ꢀ&ꢀBernstein,ꢀI.ꢀ(1994),ꢀPsychometricꢀtheory,ꢀMcGrawꢀHill,ꢀNewꢀYork.
Oliveira,ꢀ T.,ꢀ Thomas,ꢀ M.,ꢀ Baptista,ꢀ G.ꢀ &ꢀ Campos,ꢀ F.ꢀ (2016),ꢀ “Mobileꢀ payment:ꢀ
understandingꢀtheꢀdeterminantsꢀofꢀcustomerꢀadoptionꢀandꢀintentionꢀtoꢀrecommendꢀ
theꢀtechnology”,ꢀComputersꢀinꢀHumanꢀBehavior,ꢀVol.ꢀ61,ꢀpp.ꢀ404ꢀ-ꢀ414.
Ozturk,ꢀA.,ꢀBilgihan,ꢀA.,ꢀSalehi-Esfahani,ꢀS.ꢀ&ꢀHua,ꢀN.ꢀ(2017),ꢀ“Understandingꢀtheꢀmobileꢀ
paymentꢀ technologyꢀ acceptanceꢀ basedꢀ onꢀ valenceꢀ theory:ꢀ aꢀ caseꢀ ofꢀ restaurantꢀ
ꢇꢈꢂꢂꢂꢂꢂTạpꢀchíꢀQuảnꢀlýꢀvàꢀKinhꢀtếꢀquốcꢀtế,ꢀsốꢀ141ꢀ(10/2021)
transactions”,ꢀ Internationalꢀ Journalꢀ ofꢀ Contemporaryꢀ Hospitalityꢀ Management,ꢀ
Vol.ꢀ29ꢀNo.ꢀ8,ꢀpp.ꢀ2027ꢀ-ꢀ2049.
Patil,ꢀP.,ꢀTamilmani,ꢀK.,ꢀRana,ꢀN.P.ꢀ&ꢀRaghavan,ꢀV.ꢀ(2020),ꢀ“Understandingꢀconsumerꢀ
adoptionꢀofꢀmobileꢀpaymentꢀinꢀIndia:ꢀextendingꢀMeta-UTAUTꢀmodelꢀwithꢀpersonalꢀ
innovativeness,ꢀanxiety,ꢀtrust,ꢀandꢀgrievanceꢀredressal”,ꢀInternationalꢀJournalꢀofꢀ
InformationꢀManagement,ꢀVol.ꢀ54,ꢀp.ꢀ102144.
Phan,ꢀH.N.ꢀ&ꢀĐặngꢀT.D.ꢀ(2019),ꢀ“Nghiênꢀcứuꢀquyếtꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀdịchꢀvụꢀthanhꢀtoánꢀquaꢀ
thiếtꢀbịꢀdiꢀđộngꢀcủaꢀkháchꢀhàngꢀtrênꢀđịaꢀbànꢀHàꢀNội”,ꢀTạpꢀchíꢀNgânꢀhàng,ꢀSốꢀ22,ꢀ
tr.ꢀ21ꢀ-ꢀ27.
Schierz,ꢀ P.,ꢀ Schilke,ꢀ O.ꢀ &ꢀ Wirtz,ꢀ B.ꢀ (2010),ꢀ “Understandingꢀ consumerꢀ acceptanceꢀ ofꢀ
mobileꢀpaymentꢀservices:ꢀanꢀempiricalꢀanalysis”,ꢀElectronicꢀCommerceꢀResearchꢀ
andꢀApplications,ꢀVol.ꢀ9ꢀNo.ꢀ3,ꢀpp.ꢀ209ꢀ-ꢀ216.
Statista.ꢀ(2021),ꢀ“Vietnamꢀsmartphoneꢀuseꢀinꢀtopꢀ10ꢀglobally”,ꢀMinistryꢀofꢀInformationꢀandꢀ
Communicationꢀ (MIC)ꢀ Portal,ꢀ https://english.mic.gov.vn/Pages/TinTuc/147433/ꢀ
Vietnam-smartphone-use-in-top-10-globally.html,ꢀtruyꢀcậpꢀngàyꢀ10/09/2021.
ThủꢀtướngꢀChínhꢀphủ.ꢀ(2016),ꢀQuyếtꢀđịnhꢀsốꢀ2545/QĐ-TTgꢀngàyꢀ30/12/2016ꢀphêꢀduyệtꢀĐềꢀ
ánꢀphátꢀtriểnꢀthanhꢀtoánꢀkhôngꢀdùngꢀtiềnꢀmặtꢀtạiꢀViệtꢀNamꢀgiaiꢀđoạnꢀ2016-2020.
VụꢀThanhꢀtoánꢀ-ꢀNgânꢀhàngꢀNhàꢀnước.ꢀ(2021),ꢀ“Thanhꢀtoánꢀkhôngꢀtiềnꢀmặtꢀbùngꢀnổ,ꢀnhưngꢀ
tien-mat-bung-no-nhung-tien-mat-van-qua-nhieu.htm,ꢀtruyꢀcậpꢀngàyꢀ05/07/2021.
Vũ,ꢀV.Đ.,ꢀNguyễn,ꢀQ.H.ꢀ&ꢀHà,ꢀH.Đ.ꢀ(2019),ꢀ“Cácꢀnhânꢀtốꢀảnhꢀhưởngꢀđếnꢀýꢀđịnhꢀsửꢀdụngꢀ
thanhꢀtoánꢀdiꢀđộngꢀcủaꢀngườiꢀtiêuꢀdùng”,ꢀTạpꢀchíꢀTàiꢀchính,ꢀSốꢀ713,ꢀtr.ꢀ33ꢀ-ꢀ36.
Wang,ꢀC.ꢀ(2014),ꢀ“Antecedentsꢀandꢀconsequencesꢀofꢀperceivedꢀvalueꢀinꢀmobileꢀgovernmentꢀ
continuanceꢀuse:ꢀanꢀempiricalꢀresearchꢀinꢀChina”,ꢀComputersꢀinꢀHumanꢀBehavior,ꢀ
Vol.ꢀ34ꢀNo.ꢀ1,ꢀpp.ꢀ140ꢀ-ꢀ147.
Wei,ꢀ T.,ꢀ Marthandan,ꢀ G.,ꢀ Chong,ꢀA.,ꢀ Ooi,ꢀ K.ꢀ &ꢀArumugam,ꢀ S.ꢀ (2009),ꢀ “Whatꢀ drivesꢀ
Malaysianꢀm‐commerceꢀadoption?ꢀAnꢀempiricalꢀanalysis”,ꢀIndustrialꢀManagementꢀ
&ꢀDataꢀSystems,ꢀVol.ꢀ109ꢀNo.ꢀ3,ꢀpp.ꢀ370ꢀ-ꢀ388.
Yang,ꢀH.,ꢀYu,ꢀJ.,ꢀZo,ꢀH.ꢀ&ꢀChoi,ꢀM.ꢀ(2015),ꢀ“Userꢀacceptanceꢀofꢀwearableꢀdevices:ꢀanꢀ
extendedꢀperspectiveꢀofꢀperceivedꢀvalue”,ꢀTelematicsꢀandꢀInformatics,ꢀVol.ꢀ33ꢀ
No.ꢀ2,ꢀpp.ꢀ256ꢀ-ꢀ269.
Yang,ꢀH.,ꢀYu,ꢀJ.,ꢀZo,ꢀH.ꢀ&ꢀChoi,ꢀM.ꢀ(2016),ꢀ“Userꢀacceptanceꢀofꢀwearableꢀdevices:ꢀanꢀ
extendedꢀperspectiveꢀofꢀperceivedꢀvalue”,ꢀTelematicsꢀandꢀInformatics,ꢀVol.ꢀ33ꢀ
No.ꢀ2,ꢀpp.ꢀ256ꢀ-ꢀ269.
Yang,ꢀS.,ꢀLu,ꢀY.,ꢀGupta,ꢀS.,ꢀCao,ꢀY.ꢀ&ꢀZhang,ꢀR.ꢀ(2012),ꢀ“Mobileꢀpaymentꢀservicesꢀadoptionꢀ
acrossꢀtime:ꢀanꢀempiricalꢀstudyꢀofꢀtheꢀeꢃectsꢀofꢀbehavioralꢀbeliefs,ꢀsocialꢀinꢂuences,ꢀ
andꢀpersonalꢀtraits”,ꢀComputersꢀinꢀHumanꢀBehavior,ꢀVol.ꢀ28ꢀNo.ꢀ1,ꢀpp.ꢀ129ꢀ-ꢀ142.
TạpꢀchíꢀQuảnꢀlýꢀvàꢀKinhꢀtếꢀquốcꢀtế,ꢀsốꢀ141ꢀ(10/2021)ꢂꢂꢂꢂꢂꢇꢉ
18 trang
25460
Free
Bạn đang xem tài liệu "Nghiên cứu các nhân tố tác động tới ý định sử dụng dịch vụ thanh toán di động dựa trên phân tích lợi ích - chi phí và ảnh hưởng xã hội", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- nghien_cuu_cac_nhan_to_tac_dong_toi_y_dinh_su_dung_dich_vu_t.pdf
