Bài giảng Cơ sở dữ liệu - Chương 2: Mô hình thực thể-Kết hợp (Entity-Relationship)

Chương 2

Mô hình thực thể-kết hợp

(Entity-Relationship)

Nội dung chi tiết

 Quá trì nh thiết kế CSDL

 Mô hì nh E/R

 Thiết kế

 Ví dụ

Cơ sở dữ liệu - Khoa CNTT - ĐH KHTN TPHCM

2

Quá trình thiết kế CSDL

Lược đồ

quan hệ

HQT CSDL

quan hệ

Ý tưởng

E/R thiết kế

Cơ sở dữ liệu - Khoa CNTT - ĐH KHTN TPHCM

3

Quá trình thiết kế CSDL (tt)

Thế

giới

thực

Phân tích yêu cầu

Các yêu cầu về dữ liệu

Phân tích quan niệm

Lược đồ quan niệm

Các yêu cầu về chức năng

Phân tích chức năng

Các đặc tả chức năng

Độc lập HQT

Thiết kế mức logic

Lược đồ logic

Phụ thuộc

HQT cụ thể

Thiết kế

chương trình ứng dụng

Thiết kế mức vật lý

Lược đồ trong

Chương trình ứng dụng

Cơ sở dữ liệu - Khoa CNTT - ĐH KHTN TPHCM

4

Nội dung chi tiết

 Quá trì nh thiết kế CSDL

 Mô hì nh thực thể - kết hợp

- Thực thể

- Thuộc tí nh

- Mối kết hợp

- Lược đồ thực thể - kết hợp

- Thực thể yếu

 Thiết kế

 Ví dụ

Cơ sở dữ liệu - Khoa CNTT - ĐH KHTN TPHCM

5

Mô hình thực thể - kết hợp

 Được dùng để thiết kế CSDL ở mức quan niệm

 Biểu diễn trừu tượng cấu trúc của CSDL

 Lược đồ thực thể - kết hợp

(Entity-Relationship Diagram)

- Tập thực thể (Entity Sets)

- Thuộc tí nh (Attributes)

- Mối quan hệ (Relationship)

Cơ sở dữ liệu - Khoa CNTT - ĐH KHTN TPHCM

6

Tập thực thể

 Một thực thể là một đối tượng của thế giới thực

 Tập hợp cá c thực thể giống nhau tạo thành 1 tập

thực thể

 Chú ý

- Thực thể (Entity)

- Đối tượng (Object)

Cấu trúc của dữ liệu

Thao tác trên dữ liệu

- Tập thực thể (Entity set)

- Lớp đối tượng (Class of objects)

Cơ sở dữ liệu - Khoa CNTT - ĐH KHTN TPHCM

7

Tập thực thể (tt)

 Ví dụ “Quản lý đề á n cô ng ty”

- Một nhâ n viên là một thực thể

- Tập hợp cá c nhâ n viên là tập thực thể

- Một đề á n là một thực thể

- Tập hợp cá c đề á n là tập thực thể

- Một phò ng ban là một thực thể

- Tập hợp cá c phò ng ban là tập thực thể

Cơ sở dữ liệu - Khoa CNTT - ĐH KHTN TPHCM

8

Thuộc tính

 Là những đặc tí nh riêng biệt của tập thực thể

 Ví dụ tập thực thể NHANVIEN có cá c thuộc tí nh

- Họ tên

- Ngày sinh

- Địa chỉ

- …

 Là những giá trị nguyên tố

- Kiểu chuỗi

- Kiểu số nguyên

- Kiểu số thực

Cơ sở dữ liệu - Khoa CNTT - ĐH KHTN TPHCM

9

Mối quan hệ

 Là sự liên kết giữa 2 hay nhiều tập thực thể

 Ví dụ giữa tập thực thể NHANVIEN và PHONGBAN

có các liên kết

- Một nhâ n viên thuộc một phò ng ban nào đó

- Một phò ng ban có một nhâ n viên làm trưởng phò ng

Cơ sở dữ liệu - Khoa CNTT - ĐH KHTN TPHCM

10

Lược đồ E/R

 Là đồ thị biểu diễn cá c tập thực thể, thuộc tí nh và

mối quan hệ

- Đỉnh

Tên tập thực thể

Tên thuộc tính

Tên quan hệ

Tập thực thể

Thuộc tính

Quan hệ

- Cạnh là đường nối giữa

 Tập thực thể và thuộc tí nh

 Mối quan hệ và tập thực thể

Cơ sở dữ liệu - Khoa CNTT - ĐH KHTN TPHCM

11

Ví dụ lược đồ E/R

NGSINH

LUONG

DCHI

TENPHG

HONV

TENNV

PHAI

Lam_viec

NHANVIEN

PHONGBAN

La_truong_phong

Phu_trach

DDIEM_DA

TENDA

Phan_cong

DEAN

Cơ sở dữ liệu - Khoa CNTT - ĐH KHTN TPHCM

12

Thể hiện của lược đồ E/R

 Một CSDL được mô tả bởi lược đồ E/R sẽ chứa

đựng những dữ liệu cụ thể gọi là thể hiện CSDL

- Mỗi tập thực thể sẽ có tập hợp hữu hạn cá c thực thể

 Giả sử tập thực thể NHANVIEN có cá c thực thể như NV₁, NV₂,

…NV_n

- Mỗi thực thể sẽ có 1 giá trị cụ thể tại mỗi thuộc tí nh

 NV₁có TENNV=“Tung”, NGSINH=“08/12/1955”, PHAI=“‘Nam”

 NV₂có TENNV= “Hang”, NGSINH=“07/19/1966”, PHAI=“Nu”

 Chú ý

- Khô ng lưu trữ lược đồ E/R trong CSDL

 Khá i niệm trừu tượng

- Lược đồ E/R chỉ giúp ta thiết kế CSDL trước khi chuyển

cá c quan hệ và dữ liệu xuống mức vật lý

Cơ sở dữ liệu - Khoa CNTT - ĐH KHTN TPHCM

13

Mối quan hệ - Thể hiện

 Thể hiện CSDL cò n chứa cá c mối quan hệ cụ thể

- Cho mối quan hệ R kết nối n tập thực thể E₁, E₂, …, E_n

- Thể hiện của R là tập hữu hạn cá c danh sá ch (e₁, e₂, …, e_n)

- Trong đó e_ilà cá c giá trị được chọn từ cá c tập thực thể E_i

 Xé t mối quan hệ

Lam_viec

NHANVIEN

PHONGBAN

NHANVIEN

Tung

PHONGBAN

Nghien cuu

Dieu hanh

(Tung, Nghien cuu)

(Hang, Dieu hanh)

(Vinh, Quan ly)

Hang

Vinh

Quan ly

Cơ sở dữ liệu - Khoa CNTT - ĐH KHTN TPHCM

14

Mối quan hệ - Multiplicity

 Xé t mối quan hệ nhị phâ n R (binary relationship) giữa

2 tập thực thể E và F, tí nh multiplicity bao gồm

- Một-Nhiều

 Một E có quan hệ với nhiều F

 Một F có quan hệ với một E

n

1

n

1

n

Quan_hệ

E

F

- Một-Một

 Một E có quan hệ với một F

 Một F có quan hệ với một E

- Nhiều-Nhiều

 Một E có quan hệ với nhiều F

 Một F có quan hệ với nhiều E

Cơ sở dữ liệu - Khoa CNTT - ĐH KHTN TPHCM

15

Mối quan hệ - Multiplicity (tt)

 (min, max) chỉ định mỗi thực thể e  E tham gia í t

nhất và nhiều nhất vào thể hiện của R

(min, max)

Quan_hệ

E

F

 (0,1) – khô ng hoặc 1

 (1,1) – duy nhất 1

 (0,n) – khô ng hoặc nhiều

 (1,n) – một hoặc nhiều

Cơ sở dữ liệu - Khoa CNTT - ĐH KHTN TPHCM

16

Mối quan hệ - Multiplicity (tt)

 Ví dụ

- Một phò ng ban có nhiều nhâ n viên

(1,n)

NV

Lam_viec

PB

- Một nhâ n viên chỉ thuộc 1 phò ng ban

(1,1)

NV

Lam_viec

PB

- Một nhâ n viên có thể được phâ n cô ng vào nhiều đề á n

hoặc khô ng được phâ n cô ng vào đề á n nào

(0,n)

NV

Phan_cong

DA

- Một nhâ n viên có thể là trưởng phò ng của 1 phò ng ban

(0,1)

nào đó

NV

La_truong_phong

PB

Cơ sở dữ liệu - Khoa CNTT - ĐH KHTN TPHCM

17

Mối quan hệ - Vai trò

 Một loại thực thể có thể tham gia nhiều lần vào một

quan hệ với nhiều vai trò khá c nhau

La nguoi quan ly

NHANVIEN

Quan_ly

(0,n)

Duoc quan ly boi

(0,1)

Cơ sở dữ liệu - Khoa CNTT - ĐH KHTN TPHCM

18

Thuộc tính trên mối quan hệ

 Thuộc tí nh trên mối quan hệ mô tả tí nh chất cho mối

quan hệ đó

 Thuộc tí nh này khô ng thể gắn liền với những thực

thể tham gia vào mối quan hệ

(0,n)

(1,n)

NHANVIEN

DEAN

Phan_cong

THGIAN

Cơ sở dữ liệu - Khoa CNTT - ĐH KHTN TPHCM

19

Thuộc tính khóa

 Cá c thực thể trong tập thực thể cần phải được phâ n

biệt

 Khó a K của tập thực thể E là một hay nhiều thuộc

tí nh sao cho

- Lấy ra 2 thực thể bất kỳ e₁, và e₂trong E

- Thì e₁và e₂khô ng thể có cá c giá trị giống nhau tại cá c

thuộc tí nh trong K

 Chú ý

- Mỗi tập thực thể phải có 1 khó a

- Một khó a có thể có 1 hay nhiều thuộc tí nh

- Có thể có nhiều khó a trong 1 tập thực thể, ta sẽ chọn ra 1

khó a làm khó a chí nh cho tập thực thể đó

Cơ sở dữ liệu - Khoa CNTT - ĐH KHTN TPHCM

20