Bài giảng Kiến trúc máy tính - Chương 4: Bộ xử lý trung tâm (Central Processing Unit - CPU) - Vũ Thị Lưu

Chương 4  
BỘ XỬ LÝ TRUNG TÂM  
(Central Processing Unit - CPU)  
4.1. Khái niệm CPu  
4.2 Cấu trúc cơ bản của CPU  
4.3. Tập lệnh  
4.4. Hoạt động của CPU  
4.5. Cấu trúc của các bộ xử lý tiên tiến  
4.6. Kiến trúc Intel  
Định nghĩa CPU  
CPU ( Center Processor Unit ) - Đơn vị xử lý trung tâm : Là  
một linh kiện quan trọng nhất của máy tính, được ví như bộ  
não của con người, toàn bộ quá trình xử lý, tính toán và  
điều khiển đều được thực hiện tại đây.  
Cpu là linh kiện quyết định tốc độ của máy  
tính, tốc độ xử lý của CPU được tính bằng  
MHZ, GHZ  
1MHz = 1000.000 Hz  
1GHz = 1000.000.000 Hz  
Các yếu tố tác động đến hiệu suất của  
CPU  
Độ rộng Bus dữ liệu và Bus địa chỉ (Data Bus  
và Add Bus)  
Tốc độ xử lý và tốc độ Bus của CPU  
Bộ nhớ Cache ( Bộ nhớ đệm )  
Độ rộng Bus dữ liệu và Bus địa chỉ  
(Data Bus và Add Bus)  
Độ rộng Bus dữ liệu là  
nói tới số lượng đường truyền  
dữ liệu bên trong và bên  
ngoài CPU  
Vd: CPU có 12 đường  
truyền dữ liệu ( ta gọi độ  
rộng Data Bus là 12 bit ),  
Tốc độ xử lý và tốc độ Bus của CPU  
Tốc độ xử lý của CPU: Là tốc độ chạy bên trong của CPU, tốc  
độ này được tính bằng MHz hoặc GHz  
Tốc độ Bus của CPU (FSB) : Là tốc độ dữ liệu ra vào các chân  
của CPU - còn gọi là Bus phía trước : Front Site Bus (FSB)  
Bộ nhớ cache  
Bộ nhớ Cache là bộ nhớ nằm bên trong của CPU, nó có tốc  
độ truy cập dữ liệu theo kịp tốc độ xử lý của CPU, điều này  
khiến cho CPU trong lúc xử lý không phải chờ dữ liệu từ  
RAM vì dữ liệu từ RAM phải đi qua Bus của hệ thống nên  
mất nhiều thời gian.  
Một dữ liệu trước khi được xử lý , thông qua các lệnh gợi ý  
của ngôn ngữ lập trình, dữ liệu được nạp sẵn lên bộ nhớ  
Cache, vì vậy khi xử lý đến, CPU không mất thời gian chờ  
đợi .  
4.2. Cấu trúc cơ bản của CPU  
1. Nhiệm vụ và cấu trúc của CPU  
Nhiệm vụ của CPU  
- Nhận lệnh (Fetch Instruction): CPU đọc lệnh từ bộ nhớ  
- Giải mã lệnh (Decode Instruction): Xác định thao tác mà lệnh yêu cầu  
- Nhận dữ liệu (Fetch Data): nhận dữ liệu từ bộ nhớ hoặc các cổng vào-ra  
- Xử lý dữ liệu (Process Data): thực hiện phép toán số học hay phép toán  
logic với các dữ liệu  
- Ghi dữ liệu (Write Data): ghi dữ liệu ra bộ nhớ haycổng vào-ra  
Sơ đồ cấu trúc cơ bản của CPU  
Đơn vị  
điều khiển  
(CU)  
Đơn vị số học  
và logic  
Tập các  
thanh ghi  
(RF)  
(ALU)  
bus bên trong  
Đơn vị phối ghép bus (BIU)  
bus điều khiển bus dữ liệu  
bus địa chỉ  
Các thành phần cơ bản của CPU  
- Đơn vị điều khiển (Control Unit – CU)  
- Đơn vị số học và logic (Arithmetic and  
Logic Unit - ALU)  
- Tập thanh ghi (Register File - RF)  
- Đơn vị nối ghép bus (Bus Interface Unit -BIU)  
- Bus bên trong (Internal Bus)  
2. Đơn vị số học và logic  
† Chức năng: Thực hiện các phép toán số học  
và phép toán logic:  
- Số học: cộng, trừ, nhân, chia, tăng,  
giảm, đảo dấu  
- Logic: AND, OR, XOR, NOT, phép dịch bit.  
3. Đơn vị điều khiển  
Chức năng  
- Điều khiển nhận lệnh từ bộ nhớ đưa vào thanh ghi lệnh  
- Tăng nội dung của PC để trỏ sang lệnh kế tiếp  
- Giải mã lệnh đã được nhận để xác định thao tác mà lệnh  
yêu cầu  
- Phát ra các tín hiệu điều khiển thực hiện lệnh  
- Nhận các tín hiệu yêu cầu từ bus hệ thống và đáp ứng với  
các yêu cầu đó.  
Các tín hiệu đưa đến đơn vị điều khiển  
- Clock: tín hiệu nhịp từ mạch tạo dao động bên  
ngoài.  
- Mã lệnh từ thanh ghi lệnh đưa đến để giải mã.  
- Các cờ từ thanh ghi cờ cho biết trạng thái của  
CPU.  
- Các tín hiệu yêu cầu từ bus điều khiển  
Các tín hiệu phát ra từ đơn vị điều khiển  
- Các tín hiệu điều khiển bên trong CPU:  
- Điều khiển các thanh ghi  
- Điều khiển ALU  
- Các tín hiệu điều khiển bên ngoài CPU:  
- Điều khiển bộ nhớ  
- Điều khiển các môđun vào-ra  
4. Tập thanh ghi  
* Chức năng và đặc điểm:  
- Tập hợp các thanh ghi nằm trong CPU  
- Chứa các thông tin tạm thời phục vụ cho hoạt động ở thời điểm  
hiện tại của CPU  
- Được coi là mức đầu tiên của hệ thống nhớ  
- Tuỳ thuộc vào bộ xử lý cụ thể số lượng thanh ghi nhiều -> tăng  
hiệu năng của CPU  
- Có hai loại thanh ghi  
- Các thanh ghi lập trình được  
- Các thanh ghi không lập trình được  
Phân loại thanh ghi theo chức năng  
1. - Thanh ghi địa chỉ: quản lý địa chỉ của ngăn nhớ hay cổng  
vào-ra.  
2. - Thanh ghi dữ liệu: chứa tạm thời các dữ liệu  
3. - Thanh ghi đa năng: có thể chứa địa chỉ hoặc dữ liệu.  
4. - Thanh ghi điều khiển/trạng thái: chứa các thông tin  
điều khiển và trạng thái của CPU.  
5. - Thanh ghi lệnh: chứa lệnh đang được thực hiện  
Bộ đếm chương trình PC  
- Còn được gọi là con trỏ lệnh IP (Instruction Pointer)  
- Giữ địa chỉ của lệnh tiếp theo sẽ được nhận vào.  
- Sau khi một lệnh được nhận vào, nội dung PC tự động tăng để  
trỏ sang lệnh kế tiếp.  
Minh họa bộ đếm chương trình  
Tải về để xem bản đầy đủ
pdf 80 trang baolam 27460 Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Kiến trúc máy tính - Chương 4: Bộ xử lý trung tâm (Central Processing Unit - CPU) - Vũ Thị Lưu", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfbai_giang_kien_truc_may_tinh_chuong_4_bo_xu_ly_trung_tam_cen.pdf