Bài giảng Lắp ráp cài đặt máy tính

Chương 5 - Bộ nhớ RAM

1. Khái niệm về bộ nhớ

z

Bộ nhớ là thành phần quan trọng thứ hai trong hệ thống máy

tính, không có bộ nhớ thì máy tính không thể hoạt động được,

trong máy tính có hai loại bộ nhớ hay dùng nhất là RAM và

ROM

z

Bộ nhớ RAM ( Random Access Memory - Bộ nhớ truy cập

ngẫu nhiên ) : Bộ nhớ này lưu các chương trình phục vụ trực

tiếp cho quá trình xử lý của CPU, bộ nhớ RAM chỉ lưu trữ dữ

liệu tạm thời và dữ liệu sẽ bị xoá khi mất điện.

z

Bộ nhớ ROM ( Read Olly Memory - Bộ nhớ chỉ đọc ) : đây là

bộ nhớ cố định, dữ liệu không bị mất khi mất điện, bộ nhớ này

dùng để nạp các chương trình BIOS ( Basic Input Output

System - Chương trình vào ra cơ sở ) đây là chương trình phục

vụ cho quá trình khởi động máy tính và chương trình quản lý

cấu hình của máy.

2. Ý nghĩa của bộ nhớ RAM trong máy tính

z

Bộ nhớ RAM là bộ nhớ không thể thiếu trong bất kỳ hệ thống

máy tính nào, CPU chỉ có thể làm việc được với dữ liệu trên

RAM vì chúng có tốc độ truy cập nhanh, toàn bộ dữ liệu hiển

thị trên màn hình cũng được truy xuất từ RAM .

z

Khi ta khởi động máy tính để bắt đầu một phiên làm việc mới,

hệ điều hành cùng với các trình điều khiển phần cứng được nạp

lên bộ nhớ RAM .

Khi ta chạy một chương trình ứng dụng : Thí dụ Photo Shop thì

z

công cụ của chương trình này cũng được nạp lên bộ nhớ RAM

=> Tóm lại khi ta chạy bất kể một chương trình nào, thì công

cụ của chương trình đó đều được nạp lên RAM trước khi có thể

sử dụng được chúng.

z

Với một hệ thống để chạy đúng tốc độ thì khoảng chống của

RAM phải còn khoảng 30% trở lên, nếu ta sử dụng hết khoảng

trống của Ram thì máy sẽ chạy chậm hoặc bị treo .

3. Dung lượng bộ nhớ Ram

z

Dung lượng bộ nhớ RAM được tính bằng MB ( Mega Byte ),

dung lượng RAM càng lớn thì chứa được càng nhiều dữ liệu và

cho phép ta chạy được càng nhiều chương trình cùng lúc .

Dung lượng bộ nhớ nhiều hay ít không phụ thuộc vào

z

Mainboard và CPU mà phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng của

Xuan Vinh : 0912.421.959

người dùng. Nếu máy tính cài Hệ điều hành Win XP thì dung

lượng RAM tối thiểu phải đạt 128MB .

4. Tốc độ của bộ nhớ Ram ( RAM BUS )

z

Tốc độ bộ nhớ RAM là tốc độ truy cập dữ liệu vào Ram .

=> Trong các máy Pentium 2 và Pentium 3 khi lắp máy ta

chọn RAM có tốc độ bằng tốc độ Bus của CPU, nếu tốc độ của

2 linh kiện này khác nhau thì máy sẽ chạy ở tốc độ của linh

kiện có tốc độ thấp hơn, vì vậy ta lên chọn tốc độ của RAM >=

Bus của CPU

=> Trong các máy Pentium 4, khi lắp máy ta chọn RAM có

tốc độ >= 50% tốc độ Bus của CPU

{ Với máy Pentium 4 , khi hoạt động thì tốc độ Bus của CPU

nhanh gấp 2 lần tốc độ của RAM vì nó sử dụng công nghệ

(Quad Data Rate) nhân 4 tốc độ Bus cho CPU và công nghệ

(Double Data Rate) nhân 2 tốc độ Bus cho RAM }

z

Khi gắn một thanh RAM vào máy thì phải đảm bảo Mainboard

có hỗ trợ tốc độ của RAM mà ta định sử dụng .

Dưới đây là các loại RAM và tốc độ cũng

như CPU tương thích với nó

Chủng loại và Loại Bus CPU Loại Mainboard

Đời máy

tốc độ Ram

SDRam

tương thích

Thiết lập

FSB = 66MHz

66MHz

Pentium 2

66MHz

SDRam

100MHz

SDRam

133MHz

Thiết lập

FSB = 100MHz

Thiết lập

Pentium 2

Pentium 3

100MHz

133MHz

Pentium 3

FSB = 133MHz

Lưu ý : trong các Máy Pentium 2 và Pentium 3 thì tốc độ

SDRam khi lắp vào hệ thống phải bằng hoặc cao hơn

tốc độ FSB của CPU

DDR

200MHz

DDR

266MHz

DDR

333MHz

DDR

400MHz

DDR2

533MHz

DDR2

Mainboard có hỗ trợ

DDR = 200MHz

Mainboard có hỗ trợ

DDR = 266MHz

Mainboard có hỗ trợ

DDR = 333MHz

Mainboard có hỗ trợ

DDR = 400MHz

Mainboard có hỗ trợ Pentium 4

DDR2 = 533MHz ( New)

Mainboard có hỗ trợ Pentium 4

DDR2 = 667MHz ( New)

Mainboard có hỗ trợ Pentium 4

DDR2 = 800MHz ( New)

400MHz

Pentium 4

400MHz

533MHz

667MHz

800MHz

1066MHz

1334MHz

1600MHz

667MHz

DDR2

800MHz

Lưu ý : trong các Máy Pentium 4 thì tốc độ DDRam khi lắp

vào hệ thống phải bằng hoặc cao hơn 50% tốc độ Bus (FSB) của

Xuan Vinh : 0912.421.959

CPU và tốc độ DDRam này phải được Mainboard hỗ trợ

( DDR2 là DDR có tốc độ nhân 2 )

5. Các loại bộ nhớ Ram

z

( Synchonous Dynamic Ram - Ram động theo kịp tốc

SDRam

độ của hệ thống )

SDRam được sử dụng trong các hệ thông máy Pentium 2 và

Pentium 3

SDRam sử dụng trong hệ thống máy Pentium 2 và Pentium 3

chúng có hình dạng như trên, khe cắm được chia làm 3 múi

và có các tốc độ 66MHz ,100MHz và 133Mhz

Khe cắm SDRam trên Mainboard được chia làm 3 múi

z

tên đầy đủ là

( Double Data Rate

DDR SDRam

DDRam

SDRam - SDRam có tốc độ dữ liệu nhân 2 )

DDRam sử dụng trong các máy Pentium 4

Khe cắm được chia làm 2 múi , có các tốc

độ Bus là 266MHz, 333MHz và 400MHz

Xuan Vinh : 0912.421.959

Khe cắm SDRam trên Mainboard được chia làm 2 múi

Đây là thanh DDR có tốc độ nhân 2 - hỗ trợ cho

z

DDRam 2 :

các CPU đời mới nhất có tốc độ Bus > 800MHz

DDRam2 sử dụng cho máy Pentium 4 có các

loại tốc độ 533MHz, 667MHz và 800MHz

hỗ trợ các CPU có tốc độ Bus > 800MHz

6. Chọn RAM cho các máy Pentium 2 và Pentium 3 .

Tính tương thích của hệ thống

z

Trong hệ thống máy tính thì 3 linh kiện là Mainboard , CPU và

RAM luôn luôn có sự rằng buộc lẫn nhau hay nói cách khác,

khi lắp vào hệ thống chúng phải tương thích với nhau thì mới

cho ta một tốc độ tối ưu.

Dưới đây là một số ví dụ để các bạn tham khảo .

z

Ở máy Pentium 3, do một số đời máy không tự động nhận tốc

độ FSB của CPU vì vậy ta phải thiết lập tốc độ FSB cho CPU

thông qua các Jumper

Hình ảnh minh hoạ => Mainboard thiết lập FSB

là 133MHz trong khi lắp CPU có Bus 100MHz

=> Trường hợp này máy sẽ không hoạt động .

Xuan Vinh : 0912.421.959

Mainboard thiết lập FSB là 133MHz bằng với tốc độ Bus

của CPU vì vậy máy có hoạt động, nhưng sử dụng RAM có

Bus 100MHz do đó hệ thống sẽ chạy ở tốc độ là 100MHz

Thiết lập tốc độ trên Mainboard là 100MHz bị sai so với

tốc độ Bus của CPU là 133MHz nên máy sẽ không chạy

Xuan Vinh : 0912.421.959

Máy có hoạt động vì đã thiết lập đúng tốc độ Bus cho CPU

Tuy máy sử dụng RAM tốc độ 133MHz nhưng chúng chỉ chạy

ở tốc độ 100MHz theo CPU

Với các máy Pentium2 và Pentium 3 mà thiết lập và sử dụng

linh kiện như trên là chính xác và sẽ cho tốc độ tối ưu .

7. Vấn đề chọn RAM, CPU và Mainboard cho máy Pentium 4

z

Trong các Máy Pentium 4 không có Jumper để thiết lập tốc độ

Bus cho CPU mà chúng đã được tự động hoá .

Mỗi loại Mainboard thông thường chỉ hỗ trợ 2 loại tốc độ Bus

z

cho CPU và 2 loại tốc độ Bus cho RAM, do vậy khi mua

Mainboard, CPU và RAM ta phải chú ý điều này .

Có 3 yếu tố rằng buộc như sau mà ta phải tuân thủ khi lắp Máy

z

Xuan Vinh : 0912.421.959

Pentium 4 :

+ Bus ( FSB) của CPU phải được Mainboard hỗ trợ

+ Tốc độ Bus của RAM phải được Mainboard hỗ trợ

+ Tốc độ Bus của RAM >= 50% tốc độ Bus của CPU ( Để

khai thác được tốc độ tối đa của CPU )

: Nếu hai RAM có Bus khác nhau chênh lệch là

Lưu ý

1USD, thì hai CPU tương ứng sẽ chênh lệch là 10USD, vì vậy

ta có thể chấp nhận thiệt tốc độ RAM để khai thác tối đa tốc độ

CPU

Ghi chú : Ta nên dùng RAM có tốc độ Bus > 50% tốc độ Bus

của CPU là 1 nấc

Ta tham khảo các trường hợp sau đây

Lắp CPU có Bus (FSB) 800MHz vào Mainboard chỉ hỗ trợ

FSB 400 và 533MHz vì vậy máy sẽ không chạy .

Xuan Vinh : 0912.421.959

Lắp RAM có tốc độ Bus 400 vào Mainboard chỉ hỗ trợ RAM

tốc độ 266 và 333MHz vì vậy máy sẽ không nhận RAM

Cả RAM và CPU đều được Mainboard hỗ trợ vì vậy

máy chạy bình thường và chạy ở tốc độ Bus 400MHz

( Trường hợp này hay dùng vì tốc độ

Bus RAM > 50% Bus CPU 1 nấc )

Cả RAM và CPU đều được Mainboard hỗ trợ vì vậy

máy chạy bình thường và chạy ở tốc độ Bus 533MHz

Xuan Vinh : 0912.421.959

Cả RAM và CPU đều được Mainboard hỗ trợ vì vậy

máy chạy bình thường, tuy nhiên trường hợp này ít dùng

vì tốc độ RAM = 50% tốc độ Bus của CPU

Cả RAM và CPU đều được Mainboard hỗ trợ vì vậy

máy chạy bình thường, tuy nhiên trường hợp này ít dùng

vì tốc độ RAM >> 50% tốc độ Bus của CPU

Ghi chú : Ta nên dùng RAM có tốc độ Bus > 50% tốc độ Bus của

CPU là 1 nấc

8. Khái niệm về ROM BIOS

z

ROM BIOS ( Read Olly Memory Base Input Output System -

Bộ nhớ chỉ đọc Lưu các chương trình vào ra cơ sở )

+ ROM BIOS là một IC được gắn cố định trên Mainboard

(thường gắn nhưng không hàn ), và thường giao tiếp trực tiếp

Xuan Vinh : 0912.421.959

với Sourth Bridge .

+ Là bộ nhớ chỉ đọc nên ta không thể ghi dữ liệu vào ROM

được, tuy nhiên khi nạp lại ROM ta vẫn có thể ghi vào ROM

bằng các thiết bị đặc biệt .

Dữ liệu trong ROM được các nhà sản xuất Mainboard nạp sẵn,

dữ liệu này không bị mất khi mất điện, nó bao gồm :

+ Các câu lệnh hướng dẫn cho CPU thực hiện quá trình

POST máy ( Power On Self Test - Bật nguồn và kiểm tra )

+ Các thông báo lỗi bằng tiếng bíp hay bằng ký tự trên màn

hình khi nó kiểm tra và phát hiện lỗi .

z

+ Bản ( Default) thiết lập cấu hình máy - CMOS Setup

+ Trình điều khiển bàn phím và các cổng vào ra .

ROM BIOS là IC được gắn trên Mainboard

ROM BIOS là IC vuông chân cắm gần chipset cầu nam

9. Điều gì sảy ra khi hỏng ROM BIOS

z

Khi hỏng ROM BIOS thì CPU không thể lấy được dữ liệu để

thực hiện quá trình POST máy và cũng không đưa ra được

thông báo gì và như vậy biểu hiện sẽ là

=> Máy không có tiếng bíp cũng không lên màn hình .

Nếu ta dùng Card Test Main để kiểm ta thì thấy đèn BOIS sẽ

không sáng .

Dùng Card Test Main kiểm tra thấy đèn BIOS

không sáng là biểu hiện của hỏng BIOS

10. RAM CMOS

z

Khái niệm về RAM CMOS

Là một chíp rất nhỏ nằm tích hợp trong Chipset cầu nam,

RAM CMOS được nuôi bằng nguồn Pin 3V vì vậy dữ liệu

trong RAM CMOS không bị mất khi tắt máy .

z

Nhiệm vụ của RAM CMOS

Xuan Vinh : 0912.421.959

+ Nhiệm vụ chính của RAM CMOS là lưu bảng thiết lập cấu

hình của máy, cung cấp cho CPU trong quá trình khởi động .

+ Khi ta bật máy tính, quá trình POST máy bắt đầu, CPU sẽ

đọc và làm theo các hướng dẫn trong RAM CMOS, nếu RAM

CMOS bị mất dữ liệu ( ví dụ khi ta tháo Pin ra ) thì CPU sẽ đọc

bản CMOS mặc định được ghi trên ROM BIOS

z

Quá trình thiết lập cấu hình máy - CMOS SETUP

+ Thiết lập cấu hình máy là quá trình bắt buộc khi ta thực hiện

lắp ráp 1 bộ máy tính ( sẽ nói chi tiết ở phần lắp máy )

+ Để vào chương trình CMOS SETUP ta bầm liên tục phím

Delete hoặc phím F2 hoặc phím F10 ( Tuỳ hiệu máy ) trong lúc

máy đang khởi động .

+ Chương trình CMOS sẽ đọc và hiển thị nội dung đã có trong

RAM CMOS để cho ta thiết lập lại, trong trường hợp là

Mainboard hoàn toàn mới (Chưa có dữ liệu trong RAM

CMOS ) thì chương trình sẽ đọc và hiển thị bản Default được

ghi cố định trong ROM BIOS .

11. Biểu hiện khi hỏng RAM

Khi RAM hỏng thường có biểu hiện là :

Bật máy tính có 3 tiếng bít dài , không lên màn hình

Lỗi Card Video cũng có các tiếng bíp nhưng thông thường

Lưu ý :

là

một tiếng bíp dài ba tiếng bíp ngắn .

:

Nguyên nhân

z

RAM bị hỏng

z

RAM cắm vào Mainboard tiếp xúc không tốt

RAM không được Mainboard hỗ trợ về tốc độ Bus

Kiểm tra RAM

z

Tháo RAM ra ngoài , vệ sinh chân sạch sẽ bằng xăng sau đó

lắp lại

z

Thay thử một thanh RAM mới ( lưu ý phải thanh RAM có Bus

được Main hỗ trợ )

Trường hợp sau khi thay RAM mà vẫn còn tiếng kêu nhưng

z

tiếng kêu khác đi thì ta cần kiểm tra Card Video hoặc thay thử

Card Video khác .

: Trong tất cả các trường hợp máy lên được phiên bản

Lưu ý

BIOS trên màn hình là RAM và Card Video đã bình thường .

Xuan Vinh : 0912.421.959

Bài giảng Lắp ráp cài đặt máy tính - Chương 5: Bộ nhớ RAM