Bài giảng Lập trình hợp ngữ - Chương 10: Stack & chương trình con

Chương 9

STACK &

CHƯƠNG TRÌNH CON

Giới thiệu STACK

Một số ứng dụng của STACK

Cấu trúc của 1 CTC

Cơ chế làm việc của 1 CTC

Vấn đề truyền tham số

Chương trình gồm nhiều MODULE

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

1

GiỚI THIỆU STACK

STACK : là một cấu trúc dữ liệu một chiều. Các phần tử

cất vào và lấy ra theo phương thức LIFO (Last In First

Out). Mỗi chương trình phải dành ra một khối bộ nhớ

để làm stack bằng khai báo STACK. Ví dụ : .STACK

100H ; Xin cấp phát 256 bytes làm stack

⚫ Là 1 phần của bộ nhớ, được tổ chức lưu trữ dữ

liệu theo cơ chế vào sau ra trước (LIFO).

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

2

LẬP TRÌNH VỚI STACK

⚫ Trong lập trình có khi cần truy xuất đến các

phần tử trong STACK nhưng không được thay

đổi trật tự của STACK. Để thực hiện điều này ta

dùng thêm thanh ghi con trỏ BP :

trỏ BP về đỉnh Stack : MOV BP,SP

thay đổi giá trị của BP để truy xuất đến các phần

tử trong Stack : [BP+2]

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

3

⚫ Phần tử được đưa vào STACK lần đầu tiên gọi là

đáy STACK, phần tử cuối cùng được đưa vào

STACK được gọi là đỉnh STACK.

⚫ Khi thêm một phần tử vào STACK ta thêm từ

đỉnh, khi lấy một phần tử ra khỏi STACK ta cũng

lấy ra từ đỉnh ➔ địa chỉ của ô nhớ đỉnh STCAK

luôn luôn bị thay đổi.

SS dùng để lưu địa chỉ segemnt của đoạn bộ nhớ dùng làm STACK

SP để lưu địa chỉ của ô nhớ đỉnh STACK (trỏ tới đỉnh STACK)

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

4

THÍ DỤ

STACK

D

C

B

A

A,B,C là cá c Word

SP

MOV BP,SP

;AX = D

;AX = C

;AX = A

MOV AX,[BP]

MOV AX,[BP+2]

MOV AX,[BP+6]

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

5

Để lưu 1 phần tử vào Stack ta dùng lệnh PUSH

Để lấy 1 phần tử ra từ Stack ta dùng lệnh POP

PUSH nguồn : đưa nguồn vào đỉnh STACK

PUSHF

: cất nội dung thanh ghi cờ vào STACK

• nguồn là một thanh ghi 16 bit hay một từ nhớ

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

6

POP và POPF : dùng để lấy một phần tử ra khỏi STACK.

Cú pháp : POP đích : đưa nguồn vào đỉnh STACK

POPF

: cất nội dung ở đỉnh STACK

vào thanh ghi cờ

Chú ý : - Ở đây đích là một thanh ghi 16 bit (trừ thanh ghi

IP) hay một từ nhớ

Các lệnh PUSH, PUSHF, POP và POPF không ảnh hưởng

tới các cờ

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

7

MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA STACK

⚫ Khắc phục các hạn chế của lệnh MOV

Ex : MOV CS,DS ; sai

PUSH DS

POP CS ; đúng

•Truyền tham số cho các chương trình con

• Lưu tạm thời giá trị thanh ghi hay biến.

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

8

THÍ DỤ 2

⚫ Nhập vào 1 chuổi, in chuổi đảo ngược

Ex : nhập : Cong nghe thong tin

xuất : int gnoht ehgn gnoC

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

9

Ví dụ minh họa : dùng STACK trong thuật toán đảo

ngược thứ tự như sau :

⚫

; Nhập chuỗi kí tự

Khởi động bộ đếm

Đọc một kí tự

WHILE kí tự <> 13 DO

Cất kí tự vào STACK

Tăng biến đếm

Đọc một kí tự

END_WHILE

; Hiển thị đảo ngược

FOR biến đếm lần DO

Lấy một kí tự từ STACK

Hiển thị nó

END_FOR

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

10

GiỚI THIỆU CHƯƠNG TRÌNH CON

⚫ CTC là 1 nhóm các lệnh được gộp lại dưới 1

cái tên mà ta có thể gọi từ nhiều nơi khác

nhau trong chương trình thay vì phải viết lại

các nhóm lệnh này tại nơi cần đến chúng.

Lợi ích

CTC làm cho cấu trúc logic của của CT dễ

kiểm soát hơn, dễ tìm sai sót hơn và có thể

tái sử dụng mã ➔ tiết kiệm được công sức

và thời gian lập trình.

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

11

CẤU TRÚC CỦA CTCON

TÊNCTC PROC [NEAR|FAR]

CÁC LỆNH CỦA CTC

RET

TÊNCTC ENDP

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

12

MINH HỌA

⚫ Viết chương trình nhập 1 số n (n nguyên

dương và <9). Tính giai thừa của n và xuất ra

màn hình dưới dạng số hex (giới hạn kết quả

16 bit).

⚫ Viết chương trình tìm số hoàn thiện (giới hạn

2 chữ số) và in nó ra màn hình.

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

13

THÍ DỤ

.DATA

EXTRN MemVar : WORD, Array1 : BYTE , ArrLength :ABS

…

.CODE

EXTRN NearProc : NEAR , FarProc : FAR

….

MOV AX,MemVar

MOV BX, OFFSET Array1

MOV CX, ArrLength

…

CALL NearProc

….

CALL FarProc

…..

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

14

CƠ CHẾ LÀM VIỆC CỦA CTC

⚫ Cơ chế gọi và thực hiện CTC trong ASM

cũng giống như ngôn ngữ cấp cao.

➔ Khi gặp lệnh gọi CTC thì :

. Địa chỉ của lệnh ngay sau lệnh gọi CTC sẽ được đưa vào

STACK.

. Địa chỉ của CTC được gọi sẽ được nạp vào thanh ghi IP.

. Quyền điều khiển của CT sẽ được chuyển giao cho CTC.

. CTC sẽ thực hiện các lệnh của nó và khi gặp RET, nó sẽ lấy

địa chỉ cất trên STACK ra và nạp lại thanh ghi IP để thực thi

lệnh kế tiếp.

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

15

PUBLIC EXTRN GLOBAL

Để thuận lợi trong việc dịch, liên kết chương trình đa

file, Assembler cung cấp các điều khiển Public, Extrn

và Global.

PUBLIC

Chỉ cho Assembler biết nhãn (label) nào nằm trong

module này được phép sử dụng ở các module

khá c.

Cú phá p : PUBLIC tên nhã n

khai bá o nhã n

TÊN CTC

TÊN BiẾN

TÊN ĐI TRƯỚC NHÃN

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

16

EXTRN

Báo cho Assembler biết những nhãn đã

được khai báo PUBLIC ở các module

khác được sử dụng trong module này mà

không cần phải khai báo lại.

Cú pháp : EXTRN Tên nhãn : Kiểu

BYTE

DATAPTR

NEAR

WORD

DWORD

FAR

PROC

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

17

GLOBAL

THAY THẾ PUBLIC VÀ EXTRN.

Viết chương trình nằm trên 2 file (2 module) với sự phân công như

sau :

Module của chương trình chính (Main.ASM) có nhiệm vụ xác định

Offset của 2 chuổi ký tự và gọi CTC nối 2 chuổi này và cho hiện kết

quả ra màn hình.

Module CTC (Sub.ASM) làm nhiệm vụ nối 2 chuổi và đưa vào bộ

nhớ.

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

18

Ví dụ minh hoạ về STACK, CALL/RET : chương

trình in một số nguyên (16 bit) ra màn hình

PrintNum10 PROC

; số nguyên N nằm trong AX

PUSH BX CX DX

MOV CX, 0

; so lan push (so ky tu)

; cho DX = 0 trước khi chia

; số dư trong DX, phần nguyên

; lưu phần dư vào stack

; đã hết chưa?

laysodu:

XOR DX, DX

MOV BX, 10

DIV BX

trong AX

PUSH DX

INC CX

CMP AX, 0

JNZ laysodu

; chưa hết, lấy số dư tiếp

MOV AH, 2

INSO:

POP DX

ADD DL, '0'

INT 21H

LOOP inso

POP DX

RET

CX BX

ENDP

PrintNum10

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

19

CHƯƠNG TRÌNH ĐA FILE

⚫ Cho phép nhiều user cùng tham gia giải

quyết 1 chương trình lớn.

⚫ Sửa module nào thì chỉ cần dịch lại module

đó.

⚫ Mỗi module chỉ giải quyết 1 vấn đề ➔ dễ tìm

sai só t.

Chương 10: CHƯƠNG TRÌNH CON

20