Tiềm năng phát triển du lịch nông thôn tại Cù Lao Tân Triều, tỉnh Đồng Nai
TAÏP CHÍ PHAÙT TRIEÅN KH&CN, TAÄP 19, SOÁ X5-2016
Tiềm năng phát triển du lịch nông thôn
tại cù lao Tân Triều, tỉnh Đồng Nai
Hoàng Ngọc Minh Châu
Trần Duy Minh
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM
TÓM TẮT:
Cù lao Tân Triều không chỉ được biết đến
như một vùng chuyên canh cây bưởi nổi danh
khắp cả nước bấy lâu nay mà còn là địa
phương có khá nhiều điều kiện thuận lợi để
khai thác loại hình du lịch nông thôn nhằm đa
dạng hóa sản phẩm du lịch và phát huy hơn
nữa các giá trị mà cây bưởi đem lại. Bài viết
nghiên cứu tiềm năng phát triển du lịch nông
thôn tại vùng trồng bưởi Tân Triều, tỉnh Đồng
Nai trên cơ sở những cách hiểu về du lịch nông
thôn cũng như các điều kiện cơ bản của quá
trình hình thành và phát triển loại hình du lịch
này. Từ đó đề xuất một số hình thức cụ thể
nhằm có thể triển khai loại hình du lịch này một
các phù hợp và hiệu quả nhất.
Từ khóa: du lịch nông thôn, bưởi, Tân Triều, Đồng Nai
1. Khái niệm du lịch nông thôn
chủ yếu bởi địa phương phục vụ lợi ích lâu dài của
Khi đề cập đến du lịch nông thôn, một trong
những định nghĩa phổ biến nhất được nhiều học giả
trích dẫn là của tác giả Bernard Lane (1994) đúc kết
trong bài viết “Du lịch nông thôn là gì?” đăng trên
tạp chí Du lịch Bền vững, quyển 2, số1-2, tại trang
14. Theo đó, du lịch nông thôn với hình thức thuần
túy nhất là loại hình du lịch:
dân cư trong làng xã.
- Với nhiều loại hình, thể hiện đặc tính đa dạng
về môi trường, kinh tế, lịch sử, địa điểm của mỗi
nông thôn.
Theo từ điển du lịch (Encyclopedia of tourism,
2000, Routledge, trang 514-515) thì khái niệm du
lịch nông thôn (Rural tourism) được giải thích như
sau: Du lịch nông thôn là loại hình khai thác các
vùng nông thôn như một nguồn tài nguyên và đáp
ứng nhu cầu của cư dân đô thị trong việc tìm kiếm
không gian yên tĩnh và giải trí ngoài trời hơn là chỉ
liên quan đến thiên nhiên. Du lịch nông thôn bao
gồm các chuyến thăm vườn quốc gia và công viên
công cộng, du lịch di sản trong khu vực nông thôn,
các chuyến đi tham quan danh lam thắng cảnh và
thưởng thức cảnh quan nông thôn, và du lịch nông
nghiệp. Nói chung, khu vực nông thôn hấp dẫn nhất
đối với khách du lịch là những vùng ven khu nông
nghiệp, thường là vùng dân cư thưa thớt, vùng biệt
lập hoặc những vùng cao, miền núi ít được biết đến.
- Được diễn ra ở những khu vực nông thôn;
- Thiết thực cho nông thôn – hoạt động dựa trên
những đặc điểm tiêu biểu của những khu vực nông
thôn với quy mô kinh doanh nhỏ, không gian mở,
được tiếp xúc trực tiếp và hòa mình vào thế giới
thiên nhiên, những di sản văn hóa, xã hội và văn
hóa truyền thống ở làng xã;
- Có quy mô nông thôn – bao gồm các công
trình xây dựng cũng như quy mô khu định cư
thường có quy mô nhỏ (thôn, bản);
- Dựa trên đặc điểm, yếu tố truyền thống, phát
triển chậm và được tổ chức chặt chẽ, gắn kết với
các hộ dân địa phương. Được phát triển và quản lý
Trang 61
SCIENCE & TECHNOLOGY DEVELOPMENT, Vol 19, No.X5-2016
Tại nhiều nơi trên thế giới, du lịch nông thôn
được định nghĩa là:
Ở Việt Nam, thuật ngữ du lịch nông thôn chưa
được đề cập đến nhiều trong các tài liệu chính thức.
Trong nghiên cứu này, khái niệm du lịch nông thôn
được hiểu một cách đơn giản là các hoạt động du
lịch diễn ra ở vùng nông thôn giới thiệu về cuộc
sống nông thôn cùng các giá trị văn hóa, lịch sử
của địa phương.
“Tất cả các loại hình du lịch diễn ra trong khu
vực nông thôn” (Bourdeau, 2001).
“Bao gồm một loạt các hoạt động, dịch vụ và
tiện nghi được cung cấp bởi nông dân nhằm thu hút
khách du lịch đến khu vực nông thôn” (Gannon,
1988).
2. Điều kiện hình thành và phát triển du lịch
nông thôn
“Là lĩnh vực hoạt động du lịch chuyên sâu” với
đối tượng tham gia là “các du khách có nhu cầu
tương tác với môi trường nông thôn và các cộng
đồng địa phương” (Tổ chức Du lịch thế giới -
UNWTO).
(1) Tính độc đáo của tài nguyên du lịch nông
thôn
Tài nguyên du lịch khu vực nông thôn bao gồm
nhiều dạng, nhiều loại. Ở nông thôn, khu vực nào
có càng nhiều tài nguyên nổi bật so với các địa
phương khác thì khả năng hình thành điểm đến du
lịch càng cao. Ngoài ra, từng tài nguyên du lịch đơn
lẻ thì không đủ mạnh, vì thế có nhiều phương pháp
giúp kết hợp với các tài nguyên du lịch đơn lẻ với
nhau để tăng nét hấp dẫn của điểm đến du lịch nông
thôn. Ví dụ như sự kết hợp tham quan vườn cây
trái, nhà cổ, với dịch vụ vụ ẩm thực, lưu trú, trải
nghiệm nghề truyền thống, các lễ hội địa phương
v.v. để tạo ra mô hình du lịch nông thôn hấp dẫn
(ITDR, 2013).
Như vậy, có thể nói du lịch nông thôn là loại
hình du lịch trong đó nông nghiệp, sinh hoạt, nghề
truyền thống, cảnh quan,… vốn chưa được xem là
tài nguyên du lịch, giờ được sử dụng như những tài
nguyên du lịch dành cho du khách tiếp xúc, trải
nghiệm với đời sống nông thôn. Việc này phụ thuộc
vào phương pháp phát triển nhưng có nghĩa là tất cả
mọi nông thôn đều có khả năng trở thành điểm đến
du lịch. Trong tâm trí mỗi người ắt sẽ xuất hiện
hình ảnh du lịch thực tế của những người thành thị
chưa từng tiếp xúc với cuộc sống nông thôn bình
thường đến trải nghiệm nông nghiệp, ăn những thức
ăn tươi ngon từ các loại rau do mình hái, hoặc ngồi
nghe người dân nói về đời sống nông thôn. Đối với
người dân nông thôn thì đó chỉ là cuộc sống và sinh
hoạt thường ngày, nhưng chỉ cần thêm vào một chút
dịch vụ giá trị gia tăng nào đó cho phù hợp với du
lịch thì có thể làm thành điều hấp dẫn thú vị cho du
khách và cư dân thành phố. Thêm vào đó, nhờ có
du lịch mà nhu cầu về nông nghiệp tăng lên, các giá
trị văn hóa có hướng kế thừa, nên có thể nói du lịch
nông thôn giúp cho việc gia tăng thu nhập. Nói cách
khác, du lịch nông thôn là cơ hội mở rộng kinh
doanh ở khu vực nông thôn đó thông qua du lịch.
Mặt khác, một khi du lịch phát triển thành công tại
địa phương thì cũng có thể phát sinh các vấn đề
thay đổi về mặt xã hội và môi trường ở địa phương
đó. Vì thế, cần phải cân nhắc từ phương diện xã hội
và môi trường khi phát triển du lịch nông thôn.
(2) Điều kiện vị trí – tính thuận tiện trong đi lại
Du lịch nông thôn không đơn giản chỉ là chuẩn
bị các chương trình du lịch mà bằng cách nào đó
cần phải lôi kéo được du khách đến nữa. Điều kiện
quan trọng là vị trí và cách tiếp cận. Tiêu chuẩn xác
định vị trí sẽ là cự ly từ thành phố chính, cự ly từ
điểm du lịch quan trọng, tính thuận tiện trong giao
thông, có hay không đối với phương tiện giao thông
công cộng...
Điều kiện vị trí là một trong những yêu cầu cần
xem xét đầu tiên khi lập kế hoạch phát triển du lịch
nông thôn. Giả sử nếu đường vào làng chưa được
thuận tiện, gây khó khăn trong việc mời gọi du
khách thì phương pháp cần thiết là từ giai đoạn ban
đầu ta suy nghĩ cách bán sản phẩm du lịch có liên
kết với các điểm đến du lịch xung quanh. Tuy
nhiên, cũng có trường hợp cách tiếp cận tuy chưa
được hoàn chỉnh lắm, nhưng nếu khu vực nông thôn
Trang 62
TAÏP CHÍ PHAÙT TRIEÅN KH&CN, TAÄP 19, SOÁ X5-2016
đó có các tài nguyên du lịch đặc sắc như đề cập trên
đây thì vẫn trở thành điểm đến du lịch.
Bưởi Tân Triều hay còn được biết với tên gọi
bưởi Biên Hòa là một đặc sản trứ danh của vùng đất
Biên Hòa – Đồng Nai. Bưởi Tân Triều nổi tiếng về
chất lượng được trồng tại vùng đất ven sông Đồng
Nai từ xã Hiệp Hòa thuộc thành phố Biên Hòa đến
các xã ven sông thuộc địa phận huyện Vĩnh Cửu.
Về mặt tự nhiên, vùng đất này có địa hình thấp,
không bị ngập, độ dốc tương đối thấp, thoát nước
tốt, địa hình không bị chia cắt mạnh, được bồi tụ
phù sa. Nhiệt độ trung bình năm từ 26,8 đến 27,5oC,
tổng số giờ nắng trung bình năm từ 2150 giờ đến
2450 giờ, lượng mưa trung bình năm từ 330 đến
630mm, lượng bốc hơi trung bình năm từ 1.190 đến
1.225mm, độ ẩm trung bình năm từ 78% đến
80,5%1. Đây là các yếu tố thuận lợi thích hợp cho
việc trồng các loại cây ăn trái trong đó đặc biệt có
cây bưởi là cây trồng chủ yếu của địa phương từ lâu
nay.
Cự ly đi lại lý tưởng nhất là có thể đi du lịch và
về trong ngày từ thành phố trung tâm hoặc từ điểm
du lịch quan trọng nào đó (nghĩa là 1 chiều mất
khoảng 1 giờ), như thế sẽ kích thích được nhiều
khách đi du lịch trong ngày. Nhưng nếu đi về trong
ngày khó (1 chiều trên 2 giờ trở lên) thì đòi hỏi phải
có cơ sở vật chất lưu trú, hoặc phải lập chương trình
trọn gói sao cho có thể sử dụng các cơ sở lưu trú tại
thành phố trung tâm hoặc các điểm du lịch quan
trọng.
Vì lẽ này mà chúng ta cần xem xét tình hình
phát triển tại các địa phương xung quanh để làm rõ
vị trí của đối tượng nông thôn đó trên phương diện
đi lại (ITDR, 2013).
(3) Tính cạnh tranh trên thị trường
Khi đa đầy đủ các điều kiện về chất lượng tài
nguyên du lịch, điều kiện vị trí - đi lại như nói trên
thì tính cạnh tranh trên thị trường sẽ được nâng cao.
Ngược lại, nếu trường hợp cả đôi bên đều yếu thì
cần nâng cao giá trị, chất lượng của sản phẩm du
lịch bằng nhiều phương pháp như phát triển sản
phẩm du lịch (sức hấp dẫn), nâng cao độ thân thiện,
hiếu khách của người dân v.v.. Về sản phẩm du lịch
(sức hấp dẫn), giả sử nông thôn có điều kiện tiếp
cận không tốt, nhưng có những điều mà chỉ ở điểm
đến đó mới có thể xem được, có thể trải nghiệm
được, thì sản phẩm đó vẫn có thể bán được. Trong
hoạt động du lịch, nếu trong sản phẩm du lịch có
“tính duy nhất (only one)”, “các nơi khác chưa thực
hiện (number one)” v.v. thì rất dễ để sản phẩm hóa.
Thêm vào đó, khi cân nhắc làm các sản phẩm du
lịch thì các câu khẩu hiệu (slogan) biểu hiện đặc
trưng của làng cũng rất hiệu quả. Để đạt được như
thế, từ giai đoạn phát triển tài nguyên du lịch nói
trên ta phải đánh giá các yếu tố bên trong và các
yếu tố bên ngoài một cách kỹ lưỡng thì mới đạt hiệu
quả (ITDR, 2013).
Vùng trồng bưởi tập trung và sớm nhất chính là
cù lao Tân Triều thuộc địa bàn xã Tân Bình, huyện
Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai, cách thành phố Biên Hòa
khoảng 3km. Trước năm 2006, người dân Tân Triều
chỉ phát triển vùng bưởi ở quy mô nhỏ, theo hình
thức hộ gia đình với tổng diện tích khoảng 200
hecta. Cho đến nay, cây bưởi không chỉ gói gọn
trong phạm vi Tân Triều mà đã phát triển thành
vùng bưởi tập trung gần 900 hecta thuộc địa bàn
nhiều xã ven sông Đồng Nai của huyện Vĩnh Cửu.
Theo kết quả điều tra, khảo sát tập đoàn giống bưởi
tại Biên Hòa do trung tâm nghiên cứu cây ăn quả
Đông Nam Bộ thực hiện năm 2003 đã ghi nhận
được 25 giống bưởi, trong đó có 15 giống trồng phổ
biến và nhiều nhất là bưởi Đường Lá Cam, bưởi
Thanh Trà, bưởi Da Láng2. Từ năm 2012, sản phẩm
bưởi Tân Triều đã được Cục Sở hữu trí tuệ Việt
Nam cấp Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý
1
Phòng Chỉ dẫn địa lý - Cục sở hữu trí tuệ (NOIP), Bảo hộ chỉ
dẫn địa lý “Tân Triều” cho sản phẩm bưởi,
_vn.nsf/vwDisplayContentNews/0EAF5332AFD08FF947257AB
7003844C6?OpenDocument
3. Tiềm năng du lịch nông thôn tại cù lao Tân
Triều
2
Nguyễn Thị Huệ (2011), Thương hiệu bưởi Tân Triều,
8679-6a99293b1a89-glptype-news-glpprint-24952-glpsite-1.html
Trang 63
SCIENCE & TECHNOLOGY DEVELOPMENT, Vol 19, No.X5-2016
số 00031 cho sản phẩm bưởi và Ủy ban nhân dân
tỉnh Đồng Nai là cơ quan quản lý chỉ dẫn địa lý
này.
diện tích đất nông nghiệp và cảnh quan sinh thái
nông nghiệp vẫn còn được duy trì ở mức độ cao.
Khi đến Tân Triều, du khách vẫn có thể dễ dàng
tiếp cận một vùng quê sông nước yên bình với
những vườn bưởi xanh mát và bầu không khí mát
mẻ trong lành. Chắc chắn, đây sẽ là một trong
những điều thú vị hàng đầu, thỏa mãn nhu cầu của
khách du lịch nông thôn - đa phần vốn là những cư
dân đô thị, những người có mong muốn tìm kiếm
một trải nghiệm khác biệt mà không gian đô thị
không thể có được. Hơn thế nữa, khoảng cách rất
gần các trung tâm đô thị kết hợp với điều kiện hạ
tầng giao thông phát triển thông suốt sẽ tạo thuận
lợi cho việc di chuyển của du khách từ nới cư trú
đến đây. Chính yếu tố thuận lợi về mặt vị trí này
càng giúp gia tăng thêm giá trị của điểm đến khi
khả năng tiếp cận được nâng cao, tạo nên nguồn
khách dồi dào hơn.
Bên cạnh những giá trị kinh tế mà sản phẩm
bưởi đem lại, vùng trồng bưởi Tân Triều còn có rất
nhiều tiềm năng để phát triển du lịch. Đặc biệt, với
điều kiện tự nhiên thuận lợi lại có cả một hệ sinh
thái nông nghiệp đặc thù, cù lao Tân Triều là điểm
đến lý tưởng để triển khai loại hình du lịch nông
thôn với nhiều hình thức hấp dẫn có thể triển khai
nhằm đáp ứng nhu cầu du khách đến từ các đô thị
lớn trong khu vực lân cận.
Trước hết, Tân Triều vẫn còn bảo lưu rất rõ
những đặc trưng của một vùng nông thôn dù cho
nơi đây có khoảng cách không xa tới các trung tâm
đô thị và quá trình đô thị hóa có xu hướng ngày
càng lan rộng. Do đặc trưng là vùng nông nghiệp
chuyên canh một loại nông sản có giá trị kinh tế nên
Hình 1. Vị trí địa lý của Tân Triều trong tương quan với các địa phương lân cận
(Nguồn: tác giả)
Trang 64
TAÏP CHÍ PHAÙT TRIEÅN KH&CN, TAÄP 19, SOÁ X5-2016
Bên cạnh đó, Tân Triều có vị trí gần kề với khu
du lịch văn hóa Bửu Long và nhiều điểm đến nổi
bật khác tại Biên Hòa như Cù lao Phố, đình Tân
Lân, Văn miếu Trấn Biên... Đồng thời, Tân Triều
còn là vùng đất ven sông, nằm giữa đoạn chảy từ hồ
thủy điện Trị An về đến Cù Lao phố vốn là đoạn
sông có nhiều điểm đến thú vị của tuyến du lịch
đường sông trên dòng Đồng Nai hiền hòa thơ mộng.
Đây là điều kiện thuận lợi giúp cho du lịch Tân
Triều có khả năng liên kết với các điểm đến khác
tạo nên vùng liên các khu du lịch sinh thái hay hình
thành tuyến du lịch nội tỉnh, nhằm thúc đẩy du lịch
phát triển du lịch, đặc biệt là du lịch gắn với hệ sinh
thái tự nhiên của huyện Vĩnh Cửu nói riêng và tỉnh
Đồng Nai nói chung.
theo chiều hướng tích cực và kết hợp với những
phương cách khai thác hiệu quả những tiềm năng đa
dạng của địa phương, có thể biến Tân Triều trở nên
một điểm đến mới trong khu vực. Không chỉ mới
mẻ nhưng còn hấp dẫn bởi các hoạt động đầy thú vị
của loại hình du lịch nông thôn, chắc chắn du lịch
sẽ phát huy tích cực hơn nữa các giá trị quý báu mà
cây bưởi mang lại cho địa phương.
4. Một số đề xuất khai thác và phát triển du
lịch nông thôn tại Tân Triều
Mục tiêu cơ bản của du lịch nông thôn là tạo cơ
hội cho du khách có thể tiếp xúc trực tiếp và trải
nghiệm cách đầy đủ về đời sống nông thôn. Bởi đó,
trong bối cảnh của cù lao Tân Triều, loại hình du
lịch nông thôn là một lựa chọn hoàn toàn phù hợp
với nhiều điều kiện và tiềm năng sẵn có của địa
phương. Có thể tổ chức bằng cách khai thác theo
nhiều hình thức nhằm đáp ứng cao độ những nhu
cầu của nhiều đối tượng du khách khác nhau.
Không chỉ dừng lại ở lợi thế sinh cảnh đặc trưng
của một vùng thôn quê với phần lớn diện tích là các
vườn chuyên canh cây bưởi và một số loại cây ăn
trái khác, cù lao Tân Triều còn mang trong mình rất
nhiều các giá trị nhân văn đặc trưng gắn liền với
cuộc sống lao động của chính những người nông
dân nơi đây. Nhiều giá trị trong số đó có thể đưa
vào khai thác tạo sự trải nghiệm mới mẻ cho du
khách như: kỹ thuật chăm sóc và thu hoạch bưởi,
cách thức chế biến các sản phẩm từ bưởi mà đặc
biệt là các món ăn, những kinh nghiệm truyền thống
tốt đẹp trong ứng xử với thiên nhiên, đời sống văn
hóa tinh thần của nông dân vườn bưởi… Một khi
được kết hợp và khai thác hợp lý, hiệu quả du lịch
sẽ có thể gia tăng nhờ đáp ứng được nhiều nhu cầu
của du khách cũng như giữ chân họ được lâu hơn
khi du lịch đến Tân Triều.
Theo kết quả khảo sát trực tiếp du khách do
nhóm tác giả thực hiện, rất nhiều khách đến tham
quan Tân Triều đang sống và làm việc tại các trung
tâm đô thị lớn thuộc các tỉnh thành trong khu vực.
Do tất bật với nhịp sống đô thị và căng thẳng với
những công việc hằng ngày, khi có thời gian dành
cho nghỉ ngơi thì hầu hết thường muốn tìm đến với
địa điểm thôn quê tương tự như Tân Triều. Không
chỉ để tận hưởng bầu không khí yên bình và trong
lành của thôn quê trong chốc lát mà rất nhiều người
còn có mong muốn kéo dài khoảng thời gian này
với nhiều hoạt động trải nghiệm hơn cũng như sẵn
lòng chi trả thêm cho những hoạt động đó. Đáp ứng
cho nhu cầu này, hình thức homestay là một lựa
chọn khá phù hợp để có thể triển khai trong các
vườn bưởi của Tân Triều. Lưu trú tại nhà dân trong
những điều kiện cơ sở vật chất đã được đầu tư xây
dựng đạt chuẩn, vừa đảm bảo các nhu cầu cơ bản
của du khách trong lưu trú nhưng cũng vừa thân
thiện với môi trường xung quanh, sẽ là một trải
nghiệm thực sự thú vị cho những ai tham gia hoạt
động du lịch này.
Tuy nhiên, hoạt động du lịch trên thực tế tại Tân
Triều hiện nay vẫn còn rất hạn chế. Trên cù lao Tân
Triều mới có duy nhất một điểm du lịch nhà vườn
đó là Khu du lịch sinh thái vườn Làng bưởi Năm
Huệ với diện tích khoảng 200 hecta trồng hơn 500
gốc bưởi các loại. Những vườn bưởi của người dân
xung quanh có diện tích nhỏ hơn chủ yếu trồng và
thu hoạch trái để bán chứ chưa có bất kỳ hoạt động
kinh doanh du lịch nào. Nhưng nếu nhìn vấn đề này
Trang 65
SCIENCE & TECHNOLOGY DEVELOPMENT, Vol 19, No.X5-2016
Hình 2. Cảnh quan sinh thái nông nghiệp trong vườn bưởi
(Nguồn: tác giả)
phong vị rất riêng của địa phương. Trong không
gian ấm cúng và chan hòa đầy lòng hiếu khách đó,
chắc hẳn du khách có thể cảm nhận cách trọn vẹn
nhất về cuộc sống và sẽ rất ấn tượng với những gì
mà chuyến đi đem lại.
Không chỉ dừng lại ở đó, để hình thức homestay
thực sự phát huy hiệu quả, có thể kết hợp với nhiều
hoạt động gắn với cuộc sống hàng ngày của cư dân
địa phương hầu giúp du khách có một trải nghiệm
thực sự đầy đủ ngoài những thời gian nghỉ ngơi hay
ngoạn cảnh đồng quê. Những hoạt động tưởng
chừng rất đỗi bình dị như tham gia làm vườn cùng
với gia chủ, chăm sóc và thu hoạch cây trái… sẽ
không chỉ có ý nghĩa như một sự trải nghiệm thực
tế về những công việc của nông dân đối với những
du khách đến từ thành thị mà còn giúp tăng thêm
phần thú vị cho thời gian ở lại tại Tân Triều. Bên
cạnh những công việc gắn với ruộng vườn, du
khách còn có thể tham gia vào nhiều sinh hoạt khác
trong gia đình nông dân. Đơn thuần như việc tham
gia các khâu chuẩn bị và chế biến bữa ăn cho gia
đình cũng là một cơ hội tốt để hòa nhập thực sự
cùng với cuộc sống của người dân. Khác hẳn với
những bữa ăn được phục vụ trong nhà hàng, cả gia
chủ và khách sẽ cùng nhau quần bên mâm cơm gia
đình, thưởng thức những món ăn đặc sắc mang
Phát huy thế mạnh của vùng là các giá trị phong
phú mà cây bưởi mang lại, có thể nghiên cứu tạo ra
nhiều sản phẩm đặc thù nhằm đa dạng hóa các dịch
vụ phục vụ du khách tại đây. Không những là ưu
thế nổi trội mà các sản phẩm dịch vụ khai thác từ
bưởi còn là điểm đặc thù riêng có của vùng đất này
so với những địa bàn khác cùng khai thác loại hình
du lịch nông thôn. Trên thực tế, nhiều thành phần từ
cây bưởi có công dụng làm thực phẩm, làm thuốc,
chăm sóc sức khỏe, chăm sóc sắc đẹp… Bởi đó, có
thể khai thác chuyên sâu theo từng lĩnh vực cụ thể
để vừa phát huy hết giá trị của cây bưởi vừa đáp
ứng cho những yêu cầu riêng của từng nhóm du
khách đến đây.
Ngoài việc thưởng thức trực tiếp những múi
bưởi thanh tao mang hương vị rất riêng của Tân
Trang 66
TAÏP CHÍ PHAÙT TRIEÅN KH&CN, TAÄP 19, SOÁ X5-2016
Triều, từ trái bưởi có thể chế biến ra khá nhiều món
ăn đặc sắc khác nhau. Do đó, bên cạnh các hoạt
động tham quan và tìm hiểu hệ sinh thái vườn, có
thể tăng cường nhiều dịch vụ phục vụ ẩm thực với
thực đơn chú trọng các món ăn mới lạ có nguyên
liệu là bưởi cho thực khách khi tham quan du lịch
như: gỏi bưởi, súp bưởi, chè bưởi, rượu bưởi...
Không chỉ thưởng thức cách đơn thuần, việc tham
gia và học cách chế biến món ăn có thể xem như
một sản phẩm dịch vụ ý nghĩa giúp du khách trải
nghiệm đầy đủ hơn về con người và cuộc sống nơi
đây. Do đó khả năng áp dụng một chương trình
chuyên đề ẩm thực bưởi đậm chất thôn quê có tính
khả thi rất cao. Du khách tham gia chương trình sẽ
vừa được tìm hiểu công dụng và giá trị của bưởi,
vừa học cách chế biến phù hợp nhất, lại vừa thưởng
thức chính sản phẩm do mình tạo ra trong khung
cảnh thôn quê bình dị nhưng rất giàu ý nghĩa.
khá xa lạ. Về với Tân Triều sẽ là cơ hội rất tốt để
khỏa lấp những phần còn thiếu về cuộc sống nông
thôn trong vốn tri thức về môi trường sống xung
quanh mình. Thêm vào đó, trải nghiệm cuộc sống
thông qua du lịch nông thôn sẽ giúp các bạn trẻ mở
rộng thêm kiến thức và kỹ năng sống nhờ chính
việc tham gia vào nhiều hoạt động thực tế gắn với
công việc của những người nông dân nông thôn trên
những mảnh vườn của họ. Do vậy, một phương
thức khác có thể triển khai giúp đa dạng hóa các
hình thức tổ chức du lịch nông thôn là các chương
trình trải nghiệm bản thân cho những nhóm đối
tượng này.
Không chỉ có trái bưởi mà các bộ phận khác từ
cây bưởi có nhiều công dụng hữu hiệu đặc biệt
trong chăm sóc sức khỏe và sắc đẹp. Do vậy nên
Tân Triều còn có thêm lợi thế để phát triển các dịch
vụ chăm sóc và phục hồi sức khỏe, các liệu pháp
chữa bệnh thay thế gắn với không gian nông thôn
yên bình và trong lành. Điều làm nên sự khác biệt
cho dịch vụ này là sử dụng các nguyên dược liệu
hoàn toàn từ thảo mộc trong đó có cây bưởi như hoa
bưởi, vỏ bưởi, tinh dầu bưởi... đều là những nguyên
liệu có giá trị đã được khoa học kiểm nghiệm và
chứng minh. Có thể xem các dịch vụ này như một
hình thức hỗ trợ làm phong phú thêm cho khả năng
đáp ứng nhu cầu của du khách khi tham gia loại
hình du lịch nông thôn tại vùng quê Tân Triều.
Hình 3. Một số sản phẩm từ trái bưởi tại Tân Triều
(Nguồn: Trung tâm xúc tiến du lịch Đồng Nai,
5. Kết luận
Trong bối cảnh đô thị hóa lan rộng, các vùng
thôn quê với cảnh quan sinh thái nông nghiệp gần
gũi với thiên nhiên cũng ngày càng trở nên có giá trị
hơn vì diện tích đang dần thu hẹp để nhường chỗ
cho những không gian đô thị. Xu hướng tìm về với
các vùng nông thôn để tạm quên đi môi trường sống
náo nhiệt thường ngày, sống chậm hơn trong bầu
không khí trong lành và trải nghiệm những điều thú
vị của cuộc sống thôn quê đang dần dà trở nên phổ
biến hơn. Chính vì lẽ đó mà du lịch nông thôn đã
trở thành một loại hình nhận được nhiều quan tâm
Trang 67
Thêm vào đó, với môi trường nông thôn còn bảo
lưu nhiều hoạt động đặc thù, Tân Triều cũng có thể
trở thành điểm đến lý tưởng cho những chương
trình trải nghiệm dành cho giới trẻ đặc biệt là học
sinh, sinh viên. Đặc thù của du lịch nông thôn là
mang đến cho du khách tham gia những trải nghiệm
thực thụ về cuộc sống thôn quê. Trong khi đó với
phần lớn bạn trẻ sinh trưởng tại các thành phố, cuộc
sống tại những vùng nông thôn là những điều còn
SCIENCE & TECHNOLOGY DEVELOPMENT, Vol 19, No.X5-2016
trong giai đoạn hiện nay khi mà nhu cầu đang gia
tăng cách nhanh chóng.
chế khiến cho việc tổ chức khai thác du lịch chưa
thực sự đạt hiệu quả. Đánh giá đúng tiềm năng và
có chiến lược khai thác hợp lý loại hình du lịch
nông thôn là việc làm quan trọng để phát huy hết
các giá trị của địa phương, vừa đáp ứng nhu cầu xã
hội cũng vừa góp phần cho phát triển kinh tế xã hội
vùng bưởi Tân Triều.
Sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi, vùng trồng
bưởi Tân Triều có tiềm năng và cơ hội rất lớn để
phát triển loại hình này đặc biệt là những điểm đặc
thù riêng có do các giá trị mà cây bưởi đem lại. Tuy
nhiên trên thực tế, vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề hạn
Rural tourism development potential
in Tan Trieu islet, Dong Nai Province
Hoang Ngoc Minh Chau
Tran Duy Minh
University of Social Sciences and Humanities, VNU-HCM
ABSTRACT:
Tan Trieu Islet, Dong Nai province not only
is known as an area specializing in pomelo
very popular all over the country, but also has
many advantages for exploiting rural tourism
potential in order to diversify tourism products
and enhance the added value of pomelo in the
region. This paper investigates the potential of
developing rural tourism in Tan Trieu islet
based on the foundation of the establishment
and development of rural tourism. Hence, the
paper suggests some specific types for
effective exploitation of rural tourism potential
in Tan Trieu pomelo Islet.
Keywords: rural tourism, pomelo, Tan Trieu Islet, Dong Nai
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]. Bernard Lane (1994), “What is rural
tourism?” Journal of sustainable tourism Vol 2
(1-2)
State, and the Aspects of Tranning and Co-
operation, Conference “Rural Tourism
development in Bulgaria and in the Balkan
countries, Karlovo.
[2]. Bernard Lane (2009), “Rural Tourism: An
Overview” Pp. 354–368 in The SAGE hand
book of tourism studies, edited by Tazim
Jamal & Mike Robinson, London: SAGE.
[3]. Bourdeau, Laurent (2001), La relation
tourisme-ruralité, Téoros.
[5]. Jafar Jafari
-
Honggen Xiao (2000),
The Encyclopaedia of tourism, Routledge,
London.
[6]. Nguyễn Thị Huệ (2011), Thương hiệu bưởi
Tân
Triều,
[4]. Gannon (1988) trích trong Kloeze (1994), The
Benefits of Rural Tourism, the role of the
5de077a2-2371-476e-8679-6a99293b1a89-
Trang 68
TAÏP CHÍ PHAÙT TRIEÅN KH&CN, TAÄP 19, SOÁ X5-2016
glptype-news-glpprint-24952-glpsite-1.html
(truy cập tháng 08/2016)
oxyUrl=/noip/cms_vn.nsf/vwDisplayContentN
ews/0EAF5332AFD08FF947257AB7003844
C6?OpenDocument (truy cập tháng 08/2016)
tháng 08/2016)
[7]. Phạm Văn Sáng (2012), Hoàn Thiện Chuỗi
Giá Trị Bưởi Tân Triều – Đồng Nai, Báo cáo
tổng kết đề tài Nghiên cứu khoa học, Sở Khoa
học và Công nghệ tỉnh Đồng Nai.
[8]. Phòng Chỉ dẫn Địa lý - Cục sở hữu trí tuệ
(NOIP), Bảo hộ chỉ dẫn địa lý “Tân Triều” cho
sản phẩm bưởi,
[10]. Viện nghiên cứu phát triển du lịch - ITDR
(2013), Cẩm nang phát triển du lịch nông thôn
Việt Nam.
Trang 69
9 trang
08/01/2024
22640
Free
Bạn đang xem tài liệu "Tiềm năng phát triển du lịch nông thôn tại Cù Lao Tân Triều, tỉnh Đồng Nai", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tiem_nang_phat_trien_du_lich_nong_thon_tai_cu_lao_tan_trieu.pdf
