Bài giảng Nhập môn lập trình - Bài 6: Xử lý chuỗi & con trỏ (Phần 1)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

Bài 6:

Xử Lý Chuỗi & Con trỏ

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

1. Khái niệm và cấu trúc về chuỗi

2. Các hàm nhập xuất chuỗi

3. Một số hàm cơ bản về chuỗi

4. Mảng và chuỗi

2

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

1. Khái niệm

• Chuỗi là một mảng ký tự được kết thúc bằng ký tự

null (‘\0’).

• Ký tự null (‘\0’) là ký tự dùng để kết thúc Chuỗi

• Hằng Chuỗi là Chuỗi được bao quanh bởi cặp dấu

nháy đôi. Ví dụ: “Hello”

• Ví dụ: để khai báo một mảng str chứa chuỗi có độ dài

20 ký tự, ta khai báo:

char str[21];

3

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

1. 1. Khai báo và khởi tạo Chuỗi

❖Có 2 cách khai báo và khởi tạo Chuỗi

– Cách 1: Dùng mảng một chiều

char <Tên biến> [Chiều dài tối đa]

❖Ví dụ: char str[12];

4

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

1. 1. Khai báo và khởi tạo Chuỗi

❖Ví dụ: char str[25];

➢ Ý nghĩa khai báo một mảng kiểu ký tự

tên là str có 25 phần tử ( như vậy tối đa ta có

thể nhập 24 ký tự vì phần tử thứ 25 đã chứa

ký tự kết thúc chuỗi ‘\0’.

➢Lưu ý: Chuỗi ký tự được kết thúc bằng ký tự

‘\0’. Do đó khi khai báo độ dài của chuỗi

luôn luôn khai báo dư 1 phần tử để chứa ký

tự ‘\0’.

5

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

1. 1. Khai báo và khởi tạo Chuỗi

− Cách 2: Dùng con trỏ

char *<Tên biến>

•Ví dụ: char *str;

▪ Trong khai báo này, bộ nhớ sẽ dành 2

byte để lưu trữ địa chỉ của biến con trỏ

str đang chỉ đến, chưa cung cấp nơi để

lưu trữ dữ liệu.

6

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

1. 1. Khai báo và khởi tạo Chuỗi

− Cách 2: Dùng con trỏ

❖ Trước khi sử dụng phải dùng từ khóa

new để cấp phát vùng nhớ.

Ví dụ:

char *str;

str = new char[51];//Cấp phát 51 ký tự

7

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

1. 1. Khai báo và khởi tạo Chuỗi

❖Chuỗi ký tự giống như mảng do đó để khởi

tạo một Chuỗi ký tự với những giá trị xác

định ta có thể thực hiện tương tự như với

mảng.

char <Biến>[ ]=<”Hằng Chuỗi ”>

8

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

1. 1. Khai báo và khởi tạo Chuỗi

❖Ví dụ:

char str[] = {‘H’, ’e’, ’l’, ’l’, ’o’, ’\0’};

char str[] = “Hello”;

char *str = “Hello”;

9

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

2.1. Nhập Chuỗi

❖Để nhập dữ liệu cho biến Chuỗi, ta dùng

hàm gets() của thư viện stdio.h.

char *gets(char *s);

❖Hàm gets() đọc các ký tự từ bàn phím vào

trong mảng trỏ đến bởi s cho đến khi nhấn

Enter. Ký tự null sẽ được đặt sau ký tự cuối

cùng của Chuỗi nhập vào trong mảng.

10

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

2.1. Nhập Chuỗi

❖ Lưu ý: Khi dùng cin>> để nhập dữ liệu cho

chuỗi, chương trình sẽ tự động ngắt chuỗi khi

gặp ký tự khoảng trắng trong chuỗi. Do đó, để

chuỗi không bị ngắt khi gặp ký tự khoảng trắng,

ta sẽ dùng hàm gets(), hoặc cin.getline() thay vì

hàm cin thông thường.

*cin.getline(chuỗi, số ký tự tối đa);

*Ví dụ:

char *str;

str = new char [30];

cin.getline(str, 30);

11

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

2.2. Xuất Chuỗi

❖Để xuất Chuỗi ra màn hình, ta dùng hàm

puts() của thư viện stdio.h.

int puts(const char *s);

❖Hoặc ta có thể dùng cout

cout << s;

12

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

2.2. Xuất Chuỗi

❖Ví dụ:

#include <iostream.h>

#include <stdio.h>

int main()

{

char str[20];

cout<<“Nhap chuoi:";

gets(str);

cout<<"\n Xuat chuoi:";

puts(str);

return 0;

}

13

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

2.2. Xuất Chuỗi

14

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

3. Các hàm thao tác trên Chuỗi

❖Để sử dụng các hàm này, ta phải khai báo

dòng lệnh sau:

#include <string.h>

❖Sao chꢀp nội dung chuỗi nguồn vào

chuỗi đích, nội dung của chuỗi đích sẽ bị

xóa.

strcpy(char *đích, char *nguồn);

15

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

3. Các hàm thao tác trên Chuỗi

❖Ví dụ: strcpy(s1, s2): Sao chꢀp Chuỗi s2 vào s1

#include <iostream.h>

#include <stdio.h>

#include <string.h>

void main()

{

char str1[20], str2[20];

cout<<"nhap chuoi 1:"; gets(str1);

strcpy(str2,str1);

cout<<"\nXuat chuoi 2:"; puts(str2);

}

16

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

3. Các hàm thao tác trên Chuỗi

❖Chꢀp n ký tự từ chuỗi nguồn sang chuỗi

đích. Nếu chiꢁu dài nguồn < n thꢂ hàm sẽ

điꢁn khoảng trắng cho đủ n ký tự vào đích.

strncpy(char *đích, char *nguồn, int n);

Ví dụ:

17

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

3. Các hàm thao tác trên Chuỗi

❖Nối chuỗi s2 vào cuối chuỗi s1

strcat(s1, s2)

Ví dụ:

#include <iostream.h>

#include <stdio.h>

#include <string.h>

void main()

{

char str1[20], str2[20];

cout<<"nhap chuoi 1:"; gets(str1);

cout<<"\nhap chuoi 2:"; gets(str2);

strcat(str1,str2);

cout<<"\nXuat chuoi sau khi noi:";

puts(str1);

}

18

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

3. Các hàm thao tác trên Chuỗi

❖Nối n ký tự đầu tiên của chuỗi s2 vào

chuỗi s1

strncat(char s1[],char s2[],int n);

19

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

3. Các hàm thao tác trên Chuỗi

• strchr(s1, ch) : Trả vꢁ con trỏ đến vị trí xuất

hiện đầu tiên của ký tự ch trong Chuỗi s1

Ví dụ:

void main()

{

char *p, h, str1[20];

cout<<"nhap chuoi 1:”; gets(str1);

cout<<"Nhap ktu muon tim:"; cin>>h;

p= strchr(str1,h);

if(p==NULL) cout<<"Khong tim thay ";

else cout<<"Tim thay tai vi tri "<<(p-str1);

}

20

Trung Tâm Tin Học – Ngành Mạng và Thiết Bị Di Động