Giáo trình Hệ quản trị cơ sở dữ liệu Access

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG

1

LỜI NÓI ĐẦU

Trong sự phát triển của kinh tế tri thức hiện nay, không thể phủ nhận vai

trò của công nghệ thông tin. Đặc biệt lĩnh vực cơ sở dữ liệu đã và đang

được nhiều người quan tâm. Rất nhiều hệ quản trị cơ sở dữ liệu đã được ứng

dụng như Foxpro, Access, SQL Server, Informix, Oracle,… Nhưng đơn giản

và thân thiện hơn cả là hệ quản trị CSDL Access, mặc dù nó không có những

công cụ hỗ trợ mạnh như Informix hay Oracle, nhưng nó cũng hỗ trợ tương

đối tốt về mặt quản lý dữ liệu vừa và nhỏ, đồng thời nó cũng cung cấp công

cụ cho phép chúng ta có thể lập trình được. Chính vì vậy mà nhiều khi ta

còn gọi là ngôn ngữ Access. Microsoft Access cung cấp hệ thống chương

trình ứng dụng rất mạnh, giúp người dùng mau chóng và dễ dàng tạo lập các

trình ứng dụng từ bất kể nguồn dữ liệu nào thông qua Query, Form, Report kết

hợp với việc sử dụng một số lệnh Access Basic hay còn gọi là lập trình VBA.

Xuất phát từ thực tế nhu cầu học tập của học sinh, sinh viên chuyên

nghành CNTT của trường Cao đẳng nghề Việt Đức Vĩnh Phúc, chúng tôi viết

cuốn giáo trình này bám sát theo đề cương môn học của trường.

Giáo trình này gồm 6 chương:

Chương 1: Tổng quan về Microsoft Access

Chương 2: Tạo bảng

Chương 3: Truy vấn

Chương 4: Biểu mẫu (From)

Chương 5: Macro

Chương 6: Báo biểu (Report)

Trong quá trình biên soạn bài giảng này, mặc dù chúng tôi đã cố gắng

hết sức nhưng không tránh khỏi những sai sót. Chúng tôi rất mong nhận

được ý kiến đóng góp của độc giả để cuốn sách hoàn thiện hơn.

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG

2

CHƯƠNG

1

TỔNG QUAN VỀ MICROSOFT ACCESS

1. GIỚI THIỆU VỀ MICROSOFT ACCESS

Microsoft Access là một thành phần trong bộ Microsoft Office, là hệ

quản trị cơ sở dữ liệu trên môi trường Windows, trong đó có sẵn các công cụ

hữu hiệu và tiện lợi để dễ dàng xây dựng các chương trình cho một số các

bài toán thường gặp trong quản lý, thống kê, kế toán…

Microsoft Access là phương tiện để trao đổi thông tin trên mạng

Internet và Intranet, giúp người dùng nhanh chóng tạo và sử dụng các chương

trình ứng dụng trên mạng. Access không những dễ dàng liên kết các thông tin

liên quan mà còn có thể làm việc với nhiều nguồn dữ liệu khác: dBASE,

Paradox, SQL trên nhiều loại máy tính: máy tính văn phòng (PC), máy chủ

(Server) máy mini và máy lớn (mainframe). Access đảm nhận hai vai trò:

phần mềm trên máy khách (client) hoặc máy chủ và dễ dàng truy cập các

chương trình ứng dụng khác như Microsoft Word, Exel, PowerPoint.

Mỗi một tệp chương trình thường có có một đuôi quy định, ví dụ các tệp

của Microsoft Word có đuôi là .doc, tệp chương trình Pascal có đuôi là . pas …

Một tệp chương trình do Access tạo ra có đuôi là .MDB

Một hệ chương trình do Access tạo ra gọi là một Database (cơ sở dữ

liệu). Trong các ngôn ngữ như C, Pascal, Foxpro,. .. một hệ chương trình

gồm các tệp chương trình và các tệp dữ liệu được tổ chức một cách riêng biệt.

Nhưng trong Access toàn bộ chương trình và dữ liệu được chứa trong một tệp

duy nhất có đuôi. MDB. Như vậy thuật ngữ hệ chương trình hay cơ sở dữ

liệu được hiểu là tổ hợp bao gồm cả chương trình và dữ liệu. Để ngắn gọn

nhiều khi ta gọi chương trình thay cho thuật ngữ hệ chương trình. Như vậy từ

đây khi nói đến chương trình hay hệ chương trình hay cơ sở dữ liệu thì cũng có

nghĩa đó là một hệ phần mềm gồm cả chương trình và dữ liệu do Access tạo ra.

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG

3

2. LÀM VIỆC VỚI MICROSOFT ACCESS

2.1 Khởi động Access

Để khởi động (chạy ) Microsoft Access bạn phải chắc chắn rằng

Microsoft Office ( trong đó có thành phần Microsoft Access ) đã được cài

đặt đúng cách trên máy tính.

Cách 1: Chọn Start, Program, Microsoft Access

Cách 2: Chạy từ icon trên Desktop hoặc TaskBar

Cách 3: Trong trường hợp không tìm thấy shortcut của chương trình

trên Desktop hoặc trong menu start ta có thể chạy trực tiếp tập tin Msaccess

trong thư mục đã cài đặt Office thông thường là “C:\Program Files\Microsoft

Office\Office”. Kết quả nhận được ở hình 1.1: Tại hình này:

- Nếu muốn mở một cơ sở dữ liệu đã có thì chọn trong danh sách ở mục Open.

- Nếu muốn tạo một cơ sở dữ liệu mới thì chọn Create a new file.

Thanh menu

Thanh công cụ

(Standard Toolbar)

Hình 1.1: Cửa sổ Microsoft Access

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG

4

2.2 Tạo một cơ sở dữ liệu mới

Trong Access tích hợp tất cả các đối tượng tạo thành file có đuôi là

.MDB

Để tạo 1 cơ sở dữ liệu mới ta làm như sau:

Từ cửa sổ Microsoft Access: chọn menu File, chọn chức năng Create a

new file ( hoặc kích chuột tại biểu tượng trên thanh công cụ). Tại cửa sổ tiếp

theo ta bấm chuột tại biểu tượng Blank Database để hiện ra cửa sổ hình 1.2:

Hình 1.2

Chọn thư mục sẽ chứa tệp cơ sở dữ liệu cần tạo trong hộp Save in (ví dụ

thư mục My documents) sau đó đặt tên cơ sở dữ liệu trong hộp File name

(chẳng hạn: Quanlyhanghoa). Cửa sổ tương ứng khi đó có dạng hình 1.3

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG

5

Hình 1.3

Kích chuột tại nút Create. Kết quả hiện ra cửa sổ tại hình 1.4:

Hình 1.4: Cửa sổ chính Database

Cửa sổ trên hình 1.4 được gọi là cửa sổ Database. Đây là một trong

những cửa sổ rất quan trọng của Access. Cửa sổ bao gồm:

Hệ menu với các menu: Open, Design, New

…

Tiêu đề Database: Quanlyhanghoa là tên của cơ sở dữ liệu

Các đối tượng của một cơ sở dữ liệu trong Access gồm (các mục):

+ Table: Đây là các bảng của cơ sở dữ liệu

+ Query: là các truy vấn của cơ sở dữ liệu

+ Form: các form dùng để thiết kế giao diện chương trình

+ Report: Các báo cáo thống kê

+ Macro: các Macro dùng để thực thi các hành động trong CSDL.

+ Module: chứa các thủ tục được viết bằng Access Basic.

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG

6

2.3 Làm việc với cơ sở dữ liệu đã tồn tại

Giả sử đã có cơ sở dữ liệu Quanlyhanghoa trong thư mục C:\My

Documents. Để làm việc (xem, bổ sung, thực hiện chương trình ) với cơ sở dữ

liệu trên ta lần lượt thao tác như sau:

Bước1: Từ cửa sổ Microsoft Access chọn menu File, Open

Database… hoặc kích chuột tại biểu tượng Open trên thanh Standard Toolbar.

Kết quả ở hình 1.5:

Bước 2: Chọn thư mục trong đó có chứa tệp cơ sở dữ liệu cần mở trong

hộp Look in

Kết quả trong cửa sổ sẽ hiện ra danh sách các cơ sở dữ liệu trong thư

mục này nếu giá trị tại hộp File of type là: Microsoft Access.

Trong trường hợp có quá nhiều cơ sở dữ liệu đã tồn tại để nhanh chóng

tìm được cơ sở dữ liệu cần mở ta chú ý đến một số tuỳ chọn khác trên cửa sổ

như: Last modified, text or propery…

Hình 1.5

Bước 3: Chọn tên cơ sở dữ liệu muốn mở tại hộp File name (hoặc kích

kích chuột tại tên của cơ sở dữ liệu cần mở hiện trong cửa sổ),ví dụ

Quanlyhanghoa, sau đó kích chuột tại nút Open. Kết quả nhận được trong

hình 1.6:

Khi mở xong một cơ sở dữ liệu, nếu muốn chọn mục nào thì ta bấm

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG

7

chuột vào mục đó. Như hình trên ta đang chọn mục Tables, mục này chứa

danh sách các bảng của cơ sở dữ liệu Quanlyhanghoa. Nhìn vào mục Tables

của cửa sổ Database của cơ sở dữ liệu ta thấy mới chỉ có bảng hang (hàng).

Hình 1.6

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG

8

CHƯƠNG

2

BẢNG VÀ MỐI QUAN HỆ

1. CẤU TRÚC CỦA MỘT BẢNG

- Các bảng là khối cấu trúc cơ bản nhất của một cơ sở dữ liệu. Một

bảng trong cơ sở dữ liệu phải chứa thông tin thích hợp cho một kiểu cụ thể

của thực thể tức là bảng là nơi chứa các thông tin về một chủ đề cụ thể,

chẳng hạn như danh sách thư tín. Ta có thể có một hay nhiều bảng trong một

cơ sở dữ liệu.

- Các bảng trong cơ sở dữ liệu có cấu trúc giống như các tờ bảng tính.

Một bảng gồm nhiều trường/cột (field) và mẩu tin/dòng (record).

- Các dòng (mẩu tin, record) trong bảng tượng trưng cho một dạng mô tả

các điển hình của các thực thể được lưu trữ trong bảng. Trật tự các dòng

trong bảng không quan trọng, ta có thể sắp xếp chúng theo bất kỳ trật tự nào

mà vẫn không thay đổi ý nghĩa thông tin trong bảng.

- Trường là một mục thông tin cụ thể. Các trường có thể có các kiểu dữ

liệu khác nhau như: Text, Number, Date/Time, ….

- Các bảng trong một cơ sở dữ liệu thường có quan hệ với nhau.

2. THIẾT KẾ BẢNG

2.1 Tạo bảng

Giả sử ta đang làm việc với CSDL Quanlybanhang như hình 2.1:

Hình 2.1

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG

9

Trình tự để tạo một bảng như sau:

a) Từ cửa sổ Database chọn Table

Kết quả sẽ mở cửa sổ Tables, trong đó có chứa danh sách các bảng đã

tồn tại và 3 nút lệnh: Open, Design, New

Nút New dùng để tạo bảng mới

Nút Open dùng để mở nhập dữ liệu cho bảng được chọn

Nút Design dùng để xem, sửa cấu trúc của bảng được chọn

Khi tạo bảng mới ta có thể chọn một trong ba lựa chọn sau:

+ Create table in Table View thì bảng được thiết kế theo ý của người

sử dụng. Khi xây dựng bảng mới ta thường sử dụng phương pháp này.

+ Create table by Using Wizard: bảng được xây dựng bằng công cụ

Wizards (có sẵn) của Access và ta chỉ việc trả lời các câu hỏi mà Access yêu

cầu.

+ Create table by Entering data: bảng được xây dựng theo các cột dữ

liệu (thường ít sử dụng cách này).

b) Chọn nút Create table in Design View

Kết quả nhận được cửa sổ thiết kế hình 2.2 như sau:

Hình 2.2

Tên bảng được Access đặt mặc định là Table1. Sau này ta có thể thay

tên bảng bằng một tên khác có ý nghĩa hơn.

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG 10

Cửa sổ Design Table được chia làm 2 phần:

+ Phần trên gồm 3 cột: Field Name, Data Type, Description dùng để

khai báo các trường của bảng, mỗi trường khai báo trên một dòng

+ Phần dưới dùng để quy định các thuộc tính của bảng.

Để di chuyển giữa hai phần ta có thể dùng chuột hoặc bấm phím F6.

Ba cột của phần trên có ý nghĩa như sau:

- Field Name (Tên trường): là một dãy không quá 64 kí tự, bao gồm chữ

cái, chữ số, khoảng trống. Nói chung tên các đối tượng trong Access như tên

bảng, tên trường, tên mẫu biểu, … cho phép sử dụng dấu cách. Tuy nhiên tên

một trường không cho phép bắt đầu bằng dấu cách

- Data Type (Kiểu dữ liệu): Trong cột Data Type ta có thể chọn 1

kiểu dữ liệu cho trường. Có 10 kiểu dữ liệu sau:

-

Text

Memo

Number

Ký tự

Số nguyên, thực

Ngày tháng /giờ

Tiền tệ

độ dài ≤ 255 byte

dài: 1,2,3 hoặc 8 byte

dài 8 byte

- Date /Time

-

Curreny

AutoNumber

Yes/No

Số

Boolean

1 Bit

- OLE Object

Hyperlink

-Lookup Wizard

Đối tượng nhúng kết 1 Giga Byte

hình ảnh, nhị phân

Ký tự hoặc kết hợp ký tự

và số

Cho phép chọn giá trị từ

bảng khác

-

- Description ( Mô tả): Để giải thích cho rõ hơn một trường nào đó. Văn

bản mô tả sẽ được hiển thị khi nhập số liệu cho các trường.

c) Lưu cấu trúc bảng

Sau khi hoàn chỉnh viêc thiết kế, ta cần ghi cấu trúc bảng và đặt tên cho

bảng. Thực hiện như sau:

:

- Chọn File, Save hoặc bấm chuột tại biểu tượng ghi

. Khi bảng được

ghi lần đầu thì Access sẽ hiện cửa sổ Save as như hình 2.3:

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG 11

Hình 2.3

Trong hộp Table Name ta đưa vào tên bảng, rồi bấm OK.

Sau khi bấm OK nếu chưa đặt khoá chính thì Access sẽ có thông báo

như hình 2.4: Nếu chọn No thì cấu trúc của bảng được ghi như thiết kế (không

có khía chính)

Nếu chọn Yes thì Access tự động tạo thêm trường có tên ID, kiểu

AutoNumber và

dùng trường này làm khoá chính.

Hình 2.4

Chú ý:

+ Sau khi ghi xong thì Access trở lại cửa sổ thiết kế bảng

+ Để ra khỏi cửa sổ thiết kế và trở về cửa sổ Database, ta cần đóng cửa

sổ thiết kế theo quy tắc của windows

+ Khi đóng cửa sổ thiết kế bảng Access sẽ yêu cầu ghi các thay đổi trên

thiết kế

2.2. Đặt khoá chính

+ Khoá chính là một hay nhiều trường xác định duy nhất một bản ghi.

Mỗi bảng trong cơ sở dữ liệu nên có một khoá chính.

+ Lợi ích của khoá chính:

Access tự động tạo chỉ mục (Index) trên khoá nhằm tăng tốc độ truy

vấn và các thao tác khác.

Khi xem mẫu tin (dạng bảng hay mẫu biểu), các mẫu tin sẽ được trình

bày theo thứ tự khoá chính.

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG 12

Khi nhập số liệu, Access kiểm tra sự trùng nhau trên khoá chính. Access

dùng khoá chính để tạo sự liên kết giữa các bảng.

+ Đặt khoá chính

Thực hiện theo trình tự sau:

-

Chọn các trường làm khoá chính.

- Chọn Edit, Primary Key hoặc nhắp biểu tượng khoá

Ví dụ: Trong hình 2.5 chọn MaH là khoá chính.

Hình 2.5

+ Đặt lại khoá chính: Để đặt lại khoá chính ta chọn các trường làm khoá

rồi thực hiện như trên.

+ Xoá khoá chính: Chọn trường khoá, bấm nú

. Hoặc bấm

chuột phải tại tại trường khoá chọn lại Primary Key (nút này đã được chọn):

2.3 Thuộc tính của trường

a) Cách đặt giá trị cho các thuộc tính

Các thuộc tính

của trường

Hình 2.6

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG 13

Trong cửa sổ thiết kế bảng, mỗi khi chọn một trường ở nửa trên thì

nửa dưới thể hiện các thuộc tính của trường vừa chọn. Mỗi thuộc tính nằm

trên một dòng như hình 2.6.

Lúc đầu mỗi thuộc tính hoặc bỏ trống hoặc có giá trị mặc định ví dụ giá

trị mặc định của thuộc tính FieldSize của trường kiểu Text là 50 (giá trị này

ta có thể đặt lại bằng cách chọn Tools/Options /Tables/ Queries trong ô

Default Field Sizes Chọn Text =giá trị mới)

Giá trị của thuộc tính có thể gõ trực tiếp từ bàn phím hoặc có thể chọn

từ một danh sách của combo box.

b) Tổng quan về các thuộc tính

FieldSize: Số ký tự (Độ dài) của trường Text hoặc kiểu của trường Number

Format: Dạng hiển thị dữ liệu kiểu số và ngày

DecimalPlaces: Số chữ số thập phân trong kiểu number và Currency

InputMask: Quy định khuôn dạng nhập liệu (Mặt nạ nhập liệu)

Caption: Đặt nhãn cho trường. Nhãn sẽ được hiển thị khi nhập liệu thay vì tên

trường (nhãn mặc định)

Default Value: Xác định giá trị mặc định của trường.

Validation Rule: Quy tắc dữ liệu hợp lệ. Dữ liệu phải thoả mãn quy tắc này

mới được nhập.

Required: Không chấp nhận chuỗi rỗng. Cần phải nhập một dữ liệu cho

trường.

AllowZeroLength: Chấp nhận chuỗi rỗng trong trường Text, Memo

Indexed: Tạo chỉ mục để tăng tốc độ tìm kiếm tren trường này.

3. THIẾT LẬP QUAN HỆ GIỮA CÁC BẢNG

3.1 Mối quan hệ giữa các bảng

+ Quan hệ một - nhiều(1-n): Quan hệ một nhiều là mối quan hệ trong

đó một record này tương ứng với một hay nhiều record của bảng kia.Đây là loại

quan hệ khá thông dụng. Loại quan hệ này có thể tạo thành bước cơ bản cho

mối quan hệ nhiều-nhiều.

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG 14

+ Quan hệ nhiều - nhiều(n-n): Mối quan hệ nhiều nhiều chỉ tồn tại gián

tiếp, nó được xây dựng trên mối quan hệ một – nhiều.

+ Tính toàn vẹn tham chiếu:

Ta có thể làm cho cơ sở dữ liệu của mình mạnh mẽ hơn bằng cách kết

hợp chặt chẽ tính toàn vẹn tham chiếu, xoá và cập nhật theo các mức. Các quy

tắc của tính toàn vẹn tham chiếu phải chắc chắn rằng mối quan hệ giữa các

bảng là hợp lệ. Các quy tắc này còn ngăn ngừa việc thay đổi tình cờ dữ liệu.

Tính toàn vẹn tham chiếu không cho phép việc thêm dữ liệu ở bên

nhiều của mối quan hệ nếu giá trị giá trị khoá không so khớp với bên một

trong quan hệ một

–

nhiều.

Tính toàn vẹn tham chiếu còn giúp để tránh tình trạng các mẫu

tin(record) bị “mồ côi”. Các mẫu tin trong bảng bên nhiều của mối quan hệ

không có mẫu tin nào tương ứng ở bên một. Để khắc phục điều này ta ngăn

chặn việc xoá các mẫu tin bên một nếu vẫn còn có một hay nhiều mẫu tin

tương ứng ở bên nhiều.

3.2 Cách tạo quan hệ

Bước 1: Kích chuột tại biểu tượng

hoặc chọn Relationship từ

menu Tools để

hiển thị cửa sổ Relationship cùng với cửa sổ Show Table, xem

hình 2.7:

Hình 2.7

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG 15

Tác dụng của 3 tab trên cửa sổ:

+ Tab Table để hiện các bảng có trong cơ sở dữ liệu

+ Tab Queries để hiện các truy vấn có trong cơ sở dữ liệu

+ Tab để hiện tất cả các bảng, các truy vấn có trong cơ sở dữ liệu

Bước 2: Chọn các bảng và truy vấn muốn tạo đưa vào quan hệ. Sử dụng các

phím Ctrl hoặc Shift để chọn nhiều bảng hoặc truy vấn, sau đó bấm nút Add.

Sau khi chọn xong bấm nút Close để đóng cửa sổ Show Table, như hình 2.8.

Hình 2.8

Bước 3: Chọn một trường từ bảng chính (Primary table) và kéo sang trường

tương ứng của bảng quan hệ, xuất hiện bảng như hình 2.9

Hình 2.9

Nên chọn mục Enforce Refential Intergrity sau đó chọn tiếp 2 mục phía

dưới để đảm bảo toàn vẹn dữ liệu (se nói chi tiết trong phần sau).

Có thể bấm nút Join Type để xác định lại kiểu kết nối.

Cuối cùng bấm chuột tại Create để tạo quan hệ. Khi đó sẽ có đường

thẳng nối giữa hai trường biểu diễn quan hệ vừa tạo nhu hình 2.10:

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG 16

Hình 2.10

3.3 Chỉnh sửa quan hệ

Xoá quan hệ: bấm chuột tại đường quan hệ rồi bấm phím Delete.

Thay đổi kiểu quan hệ, ta kích chuột tại đường quan hệ bấm chuột

phải chọn Edit Relationship sau đó chọn nút Join Type, ta được hình 2.11:

Hình 2.11: Các kiểu quan hệ của Access

Lựa chọn 1: Chỉ những bản ghi có giá trị bằng nhau trên trường liên kết

của hai bảng mới được liên kết với nhau. Thực tế hay sử dụng kiểu quan hệ

này.

Lựa chọn 2: Tất cả những bản ghi của bảng chính (là bảng bắt đầu kéo

chuột khi tạo quan hệ) đều được liên kết để tạo thành bản ghi mới. Với những

bản ghi có giá trị bằng nhau trên trường liên kết giữa hai bảng sẽ được tạo

ra, ngoài ra còn trường hợp những bản ghi của bảng chính không có giá trị

của trường liên kết trên bảng quan hệ, khi đó bản ghi mới vẫn được tạo ra với

những trường của bảng quan hệ đều có giá trị “trống”.

Lựa chọn 3: Tất cả những bản ghi của bảng quan hệ (bảng quan hệ là

bảng kéo chuột trỏ đến sau) đều được liên kết để tạo thành bản ghi mới. Với

những bản ghi có giá trị bằng nhau trên trường liên kết giữa hai bảng sẽ được

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG 17

tạo ra, ngoài ra còn trường hợp những bản ghi của bảng quan hệ không có giá

trị của trường liên kết trên bảng chính, khi đó bản ghi mới vẫn được tạo ra với

những trường của bảng chính đều có giá trị “trống”.

Lựa chọn 1 còn gọi là liên kết nội, lựa chọn 2 gọi là kiên kết trái (bảng

bên trái được bảo toàn) và lựa chọn 3 là liên kết phải (bảng bên phải được bảo

toàn). Liên kết trái và phải được gọi là liên kết ngoại.

3.4 Tạo các toàn vẹn tham chiếu

Để đảm bảo tính toàn vạn tham chiếu của các bảng chúng ta chọn như

sau: Chọn mục: Enforce Refential Intergrity trong cửa sổ tạo quan hệ (hình

2.12):

Hình 2.12

Nếu thoả mãn các điều kiện:

+ Trường quan hệ của bảng chính là khoá chính

+ Các trường quan hệ có cùng kiểu dữ liệu

+ Cả hai bảng thuộc cùng cơ sở dữ liệu

Thì Access luôn đảm bảo tính chất sau: Mỗi bản ghi trong bảng quan

hệ phải có một bản ghi tương ứng trong bảng chính. Điều này ảnh hưởng đến

các phép: xoá trên bảng chính và phép thêm trong bảng quan hệ.

Khi đã chọn Enforce Referntial Intergrity thì có thể sử dụng thêm các

tuỳ chọn sau:

+ Cascade Update Related Fields: Khi sửa giá trị trường khoá trong

bảng chính giá trị tương ứng của các bản ghi trong trường quan hệ sẽ bị sửa

theo. Không cho phép thêm vào một bản ghi mới vào bảng quan hệ khi giá

trị của trường quan hệ chưa có trong bảng chính. Trong hình 2.12 ta không

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG 18

thể thêm vào bảng HoaDon một bản ghi mà trong đó Mak chưa tồn tại trong

bảng Khach.

+ Cascade Delete Related Records: Khia xoá một bản ghi trong bảng

chính, các bản ghi tương ứng trong bảng quan hệ sẽ bị xoá. Trong hình 2.12

khi muốn xoá một mặt hàng nào đó trong bảng Khach thì các bản ghi tương

ứng trong bảng HoaDon cũng bị xoá theo.

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG 19

BÀI TẬP CHƯƠNG

2

Bài 1: Tạo bảng Solieu trong cơ sở dữ liệu QUANLYDIEM có cấu trúc như

sau:

Tên trường

Socongto

Chuho

Kiểu dữ liệu

Text

Mô tả

Số công tơ

Text

Tên chủ hộ

Địa chỉ

Diachi

Text

Sotruoc

Sosau

Long Interger

Số điện tháng trước

Số điện tháng sau

Bài 2: Để quản lý thi cử của một trường phổ thông người ta lập cơ sở dữ liệu

THICU gồm các bảng sau:

Bảng: SoBD_Phach có cấu trúc như sau:

Tên trường

Kiểu dữ liệu

Mô tả

SoBD

Text

Số báo danh

Phach1

Phach2

Text

Phách môn

1

2

Bảng: Phach_Diem_1 có cấu trúc như sau:

Tên trường

Kiểu dữ liệu

Mô tả

Phach

Diem

Text

Phách môn

1

Single

Điểm môn thứ

1

2

Bảng: Phach_Diem_2 có cấu trúc như sau:

Tên trường

Kiểu dữ liệu

Mô tả

Phach

Text

Phách môn

2

Diem

Single

Điểm môn thứ

GIÁO TRÌNH HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU ACCESS

TRANG 20

Bảng: Danhsach có cấu trúc như sau:

Tên trường

SoBD

Kiểu dữ liệu

Text

Mô tả

Số báo danh

Họ và tên

Lớp

Hoten

Text

Lop

Text

Diachi

Text

Địa chỉ

Tongdiem

Single

Tổng điểm 3

Ghi chú: các trường gạch chân là các trường khoá của các bảng. Hãy tạo quan

hệ giữa các bảng trên.

Bài 4: Trong bài toán quản lý công ty người ta xây dựng cơ sở

dữ liệu QUANLYCONGTY gồm các bảng sau:

Bảng: Chinhanh có cấu trúc như sau:

Tên trường

Kiểu dữ liệu

Mô tả

MaCN

Text

mã chi nhánh

TenCN

Diachi

Text

tên chi nhánh

địa chỉ chi nhánh

Bảng: Nhanvien có cấu trúc như sau:

Tên trường

Kiểu dữ liệu

Mô tả

MaNV

TenNV

Text

mã nhân viên

họ tên nhân viên

Diachi

Que

Text

Địa chỉ

Text

quê quán

ngày sinh

Ngaysinh

MaCN

Date/Time

Text

chi nhánh mà NV đó làm

việc