Bài giảng Nhập môn Công nghệ học Phần mềm (Introduction to Software Engineering) - Phần 6, Chương 11: Các chủ đề khác trong SE
Phần VI
Chương 11
Các chủ đề khác trong SE
Nhập môn
Công nghệ học Phần mềm
Introduction to Software Engineering
• ước lượng chi phí phần mềm (SE Cost
Estimation)
Department of Software Engineering
Faculty of Information Technology
Hanoi University of Technology
TEL: 04-8682595 FAX: 04-8692906
Email: cnpm@it-hut.edu.vn
• Quản lý chất lượng (Quality Management)
• Cải tiến quá trình (Process Improvement)
• Các chủ đề tiên tiến khác (Advanced topics)
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.1
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.2
I. ước lượng chi phí phần mềm (SE
Cost Estimation)
1) Năng suất (Productivity)
2) Các kỹ thuật ước đoán (Estimation
Techniques)
3) Mô hình chi phí thuật toán (Algorithmic Cost
Model)
Năng suất (Productivity)
• Năng suất là số đơn vị đầu ra trên số giờ làm
việc
• Trong SE, năng suất có thể ước lượng bởi một
số thuộc tính chia cho tổng số nỗ lực để phát
triển:
- Số đo kích thước (thí dụ số dòng lệnh)
- Số đo chức năng (số chức năng tạo ra trên 1
khoảng thời gian )
4) Nhân lực và thời gian dự án (Project duration
and staffing)
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.3
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.4
Các kỹ thuật ước đoán (Estimation
Techniques)
Mô hình chi phí thuật toán
(Algorithmic Cost Model)
Nguyên tắc: Dùng một phương trình toán học để
dự đoán (Kitchenham 1990a) dạng:
• Mô hình chi phí thuật toán: sử dụng các thông tin
có tính lịch sử (thường là kích thước)
•
• ý kiến chuyên gia
• Đánh giá tương tự: chỉ áp dụng khi có nhiều dự án
trong cùng một lĩnh vực
Cố gắng = C x PMs x M với:
- C là độ phức tạp
- PM là số đo năng suất
- M là hệ số phụ thuộc và quá trình, năng suất
- s được chọn gần với 1, phản ánh độ gia tăng của
yêu cầu với các dự án lớn
• Luật Parkinson: chi phí phụ thuộc thời gian và số
nhân công
• Giá để thắng thầu: phụ thuộc khả năng KH
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.5
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.6
1
Mô hình chi phí thuật toán (tiếp)
Mô hình chi phí thuật toán (tiếp)
Chú ý: - Rất khó dự đoán PM vào giai đoạn đầu
2) Mô hình định cỡ (calibrate model): sử dụng một mô
hình ước đoán có hiệu quả, do vậy cần có 1 CSDL về
phân lịch và các cố gắng của một dự án trọn vẹn.
Nó có thể dùng kết hợp với mô hình COCOMO
3) mô hình chi phí thuật toán trong lập kế hoạch dự án
- Việc dự đoán C và M là khách quan và có thể
thay đổi từ người này sang người khác.
1) Mô hình COCOMO (Boehm 1981): Mô hình COCOMO
tuân theo PT trên, với các lựa chọn sau:
- Đơn giản: PM = 2,4 (KDSI)1,05 x M
- Khiêm tốn: PM = 3,0 (KDSI)1,12 x M
- Lồng nhau: PM = 3,6 (KDSI)1,20 x M
với KDSI là số lệnh nguồn theo đơn vị nghìn
- Có thể dùng để đánh giá chi phí đầu tư nhằm giảm
chi phí
- có 3 thành phần phải xem xét trong khi tính chi phí
DA.
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.7
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.8
Nhân lực và thời gian dự án (Project
duration and staffing)
(1) Chi phí phần cứng của HT
(2) Chi phí phương tiện, thiết bị (máy tính, phần mềm)
trong phát triển HT
• Mô hình COCOMO cũng dự đoán lịch cho
một DA trọn vẹn:
(3) Chi phí của các nỗ lực yêu cầu
Chi phí phần mềm (Software Cost) được tính:
SC = Basic Cost x RELY x TIME x STOR x TOOL x
EXP x lương TB 1 người/tháng
với: STOR là không gian lưu trữ, TIME là thời gian cần
thiết, TOOL là công cụ, EXP là kinh nghiệm, RELY là
độ tin cậy (có thể chọn là 1,2)
- Dự án đơn giản: TDEV = 2.5 (PM)0.38
- Dự án trung bình: TDEV = 2.5 (PM)0.35
- Dự án lồng: TDEV = 2.5 (PM)0.32
với TDEV là tổng thời gian cần thiết cho
một DA
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.9
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.10
II.Quản lý chất lượng
(Quality Management)
1) Đảm bảo chất lượng quá trình
2) Xem xét lại chất lượng
3) Các chuẩn phần mềm
4) Các chuẩn tài liệu
Đảm bảo chất lượng quy trình
•
•
Đảm bảo chất lượng quy trình là một khái niệm đa chiều. chưa
có định nghĩa rõ ràng. Nhìn chung khái niệm này có thể xem
như là phát triển SP phải đáp ứng được đặc tả của nó
(Crossby, 1979)
. Đặc tả phải hướng về đặc trưng SP mà KH muốn
. Chúng ta không biết đặc tả thế nào về chất lượng
. Đặc tả phần mềm luôn luôn không đầy đủ
Quản lý chất lượng là đáp ứng 3 loại hoạt động sau:
. Đảm bảo chất lượng
5) Độ đo phần mềm
6) Độ đo chất lượng sản phẩm
. Kế hoạch chất lượng: chọn thủ tục tương ứng, chuẩn và kích thước
. Điều khiển chất lượng: các thủ tục và chuẩn phải được tôn trọng
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.11
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.12
2
Xem xét lại chất lượng
Đảm bảo chất lượng quy trình(tiếp)
•
•
Là phương pháp chính để khẳng định chất
lượng của quá trình sản xuất
Định nghĩa
Quá trình
Phát triển
sản phẩm
KĐ chất lượng
sản phẩm
3 kiểu xem xét:
- Thanh tra thiết kế hay chương trình
- Xem xét tiến triển
K
Quá trình
cải tiến
Quá trình
chuẩn hoá
- Xem xét chất lượng
Chất lượng
C
Chất lượng dựa vào quá trình
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.13
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.14
Các chuẩn phần mềm
Xem xét lại chất lượng (tiếp)
• Vai trò quan trọng của ĐBCLPM là chuẩn
hoá các sản phẩm và quá trình
xem xét
đầy đủ
Lựa chọn đội ngũ
• Tầm quan trọng:
. Cung cấp SP tương ứng và thực tế
Xem xét
Sắp xếp vị trí
và thời gian
. Cung cấp các framework để cài đặt cá quá trình
ĐBCL
. Đảm bảo tính liên tục: công việc thực hiện bởi 1
người có thể thực hiện tiếp bởi người khác
Phân bố tài liệu
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.15
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.16
Độ đo phần mềm (Software Metric)
Các chuẩn tài liệu
• Độ đo phần mềm là một kiểu độ đo liên
quan đến HT phần mềm, quá trình hay TL,
Thí dụ như số dòng lệnh, số thông báo lỗi
khi cung cấp SP
• Tài liệu là 1 phần quan trọng trong SE để theo
dõi, để hiểu và để làm
• 3 kiểu chuẩn tài liệu:
• Hai lớp độ đo: Độ đo ĐK và độ đo dự đoán
– Các chuẩn của quá trình lập tài liệu: Qui định
chuẩn khi tạo tài liệu
Sản phẩm PM
Quá trình PM
– Chuẩn TL: Chuẩn để quản trị chính TL đó
Độ đo Dự đoán
– Chuẩn trao đổi TL: Dùng trong trao đổi qua E-
mail, copy hay lưu trữ trong CSDL
Độ đo ĐK
Các quyết định QL
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.17
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.18
3
III. Cải tiến Quy trình
(Process Improvement)
Độ đo chất lượng SP
• Việc biểu diễn, đánh giá độ đo bằng các số liệu
hơn là kinh nghiệm
• Chất lượng quy trình và sản phẩm
• Mô hình hoá và phân tích quy trình
• Độ đo
• Độ đo chất lượng TK (xem chất lượng TK
trong phần IV: tính liên kết, độ liên kết, dễ hiểu
và thích hợp)
• Độ đo chất lượng CT: chiều dài mã, độ phức
tạp, mức lồng điều kiện, . . .
• Mô hình thuần thục khả năng SEI
• Phân loại quy trình
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.19
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.20
Sơ đồ khái quát của
Quá trình cải tiến quy trình
• Cải tiến quy trình có nghĩa hiểu quy trình tồn tại và
thay đổi quy trình này để nâng cao chất lượng SP
hay giảm chi phí & thời gian phát triển
Xác định
các thay đổi
• Không đơn giản là chấp nhận 1 phương pháp hay
công cụ đặc biệt nào hay sử dụng 1 mô hình quy
trình đã sử đâu đó
Hiệu chỉnh
Các thay đổi
Xác định
Các cải tiến
Phân tích
Quy trình
Đào tạo
đội ngũ
• Quá trình Cải tiến quy trình phải được xem xét như
1 hoạt động đặc biệt trong 1 tổ chức hoặc 1 phần
của tổ chức lớn
Mô hình
Quy trình
Lập
kế hoạch
Kế hoạch
đào tạo
Mô hình
xem xét lại
Phản hồi
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.21
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.22
Quá trình cải tiến quy trình (tiếp)
Chất lượng quy trình và
• Phân tích quy trình: xem xét quy trình đã tồn tại, tạo
ra mô hình quy trình để lập TL và hiểu quy trình đó
• Xác định cải tiến: sử dụng kết quả phân tích để xác
định chất lượng, lập lịch hay chi phí những pha gay
cấn
sản phẩm
• Xem chương trước
• Xác định thay đổi: Thiết lập các thủ tục, phương
pháp, công cụ mới và tích hợp với các cái đã tồn tại
• Đào tạo: không đào tạo quy trình sẽ thất bại
• Hiệu chỉnh thay đổi: các thay đổi có tác dụng ngay
với HT
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.23
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.24
4
Mô hình hoá (tiếp)
Mô hình hoá và phân tích quy trình
Các ký pháp dùng trong mô hình:
• Vai trò: nghiên cứu các quy trình đang tồn tại và
phát triển mô hình trừu tượng cho các quy trình
này (thâu tóm các đặc trưng)
. Activity (hoạt động): biểu diễn bởi hình chữ
nhật tròn
. Process (quá trình): tập các hoạt động, biểu diễn
bởi hình chữ nhật tròn có bóng mờ
. Deliverable (phân phối): biểu diễn bởi 1 hình
chữ nhật có bóng mờ. Nó là đầu ra của 1 hoạt
động
. Condition (điều kiện): biểu diễn bởi 1 hình chữ
nhật. Nó là tiền hay hậu điều kiện
. Role (vai trò): biểu diễn bởi hình tròn
• Phân tích là nghiên cứu để hiểu mối liên quan giữa
các phần của quy trình. Điểm xuất phát là mô hình
hình thức đã sử dụng
• Kỹ thuật:
. Hỏi và phỏng vấn
. Kỹ thuật Ethnographic: dùng để hiểu bản chất của phát triển
phần mềm như các hoạt động của con người
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.25
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.26
Mô hình hoá (tiếp)
Độ đo quy trình
• Độ đo của 1 quy trình là các dữ liệu định lượng về
quy trình phần mềm (Tập các độ đo là chủ yếu cho
quá trình cải tiến quy trình –Humphey, 1989).
. Exception (Ngoại lệ): Hộp bao kép. Việc thay
đổi do một sự kiện nào đó
. Communication (Giao tiếp): Biểu diễn bởi
Trao đổi thông tin giữa con người với nhau hay
với HT
• Phân loại:
– Thời gian để thực hiện 1 quy trình đặc biệt
– Tài nguyên yêu cầu cho 1 quy trình đặc biệt
– Số các biến cố
• Khó khăn: Cái nào là cần định lượng đo đếm. Tuy
nhiên có thể xem: mục đích (Goals, Câu hỏi, Độ
đo)
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.27
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.28
Mô hình thuần thục khả năng (của
SEI)
Mô hình thuần thục khả năng SEI (tiếp)
•
Viện CNPM (SEI) Carnegie-Melon-University đề xuất. Mô hình
SEI phân quá trình phần mềm thành 5 mức khác nhau:
. Mức được quản trị: 1 tổ chức đã định nghĩa các quá trình và
1 CT để thu thập dữ liệu về chất lượng. Số đo quá trình và
thủ rục được sưu tập cho quá các hoạt động của quá trình cải
tiến
.
Mức khởi đầu: 1 tổ chức không quản lý thực sự các thủ tục hay DA. Phần
mềm có thể phát triển song không thể dự đoán trước (ngân sách, thời gian, .
. .)
. Mức tối ưu: Đã thoả thuận tiếp tục quá trình cải tiến. Quá
trình này có ngân sách và kế hoạch để thực hiện và là phần
tích hợp của quá trình tổ chức
.
.
Mức lặp: 1 tổ chức có thể có quản lý hình thức về đảm bảo chất lượng, các
thủ tục điều khiển cấu hình. Tổ chức có thể lặp lại các DA cùng kiểu
Mức có định nghĩa: ở mức này, một tổ chức có định nghĩa các qua trình của
mình mà như vậy có 1 cơ sở cho quá trình cải tiến chất lượng. Các thủ tục
hình thức đảm bảo rằng các quá trình đã định là sẽ được tuân thủ
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.29
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.30
5
Phân loại quy trình
IV. Các chủ đề tiên tiến khác
• Việc phân loại độ chín của các quy trình như
trên thường áp dụng cho các DA lớn
• Phân loại:
• Phương pháp hình thức (Formal methods)
• Công nghệ học phần mềm phòng sạch (Cleanroom
SE)
. Quy trình không hình thức : các quá trình mà
mô hình không định nghĩa 1 cách chặt chẽ
. Quy trình được quản lý: mô hình quá trình được
định nghĩa (định hướng)
. Quy trình có phương pháp: một số phương pháp
phát triển đã được định nghĩa
• CNHPM hướng thành phần (CBSE)
• CNHPM khách/chủ (Client/Server SE)
• Kỹ nghệ Web (Web Engineering)
• Tái kỹ nghệ (Re-engineering)
• CNHPM dựa trên máy tính (CASE)
(Chi tiết xem trong các tài liệu)
. Quy trình cải tiến:
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.31
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.32
Tái kỹ nghệ phần mềm
Phát triển và tái kỹ nghệ
(Software Re-engineering)
Thiết kế và
Cài đặt
Đặc tả hệ thống
• Dịch chuyển mã nguồn
• Cấu trúc lại CT
• Tái lập DL
Hệ thống mới
Forward Engineering
Hiểu và dịch
chuyển
Hệ thống
• Kỹ nghệ ngược
Hệ thống
đang tồn tại
Hệ thống
được tái tạo
Software Re-engineering
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.33
HUT, Falt. of IT
Dept. of SE, 2001
SE-VI.34
6
6 trang
19880
Free
Bạn đang xem tài liệu "Bài giảng Nhập môn Công nghệ học Phần mềm (Introduction to Software Engineering) - Phần 6, Chương 11: Các chủ đề khác trong SE", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_nhap_mon_cong_nghe_hoc_phan_mem_introduction_to_so.pdf
