Bài giảng Truyền nhiệt & thiết bị trao đổi nhiệt - Chương 2: Khái niệm cơ bản về dẫn nhiệt và phương trình vi phân dẫn nhiệt của vật rắn - Nguyễn Thị Minh Trinh
ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HCM – TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA
MÔN HỌC:
TRUYỀN NHIỆT
1
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HCM – TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA
CHƢƠNG 2:
KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ DẪN NHIỆT
VÀ PHƢƠNG TRÌNH VI PHÂN
DẪN NHIỆT CỦA VẬT RẮN
2
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
Chƣơng 2
Tổng quan về dẫn nhiệt
NỘI DUNG
2.1 Trường nhiệt độ
2.2 Gradient nhiệt độ
2.3 Định luật Fourier
2.4 Phương trình vi phân dẫn nhiệt
2.5 Điều kiện đơn trị
3
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
Chƣơng 2
2.1 Trƣờng nhiệt độ
TRƢỜNG NHIỆT ĐỘ (1)
t
t'
1
1
t2
t4
t'2
t'4
t3
t'3
t7
t'7
t6
t'6
t5
t'5
Trường nhiệt độ (TNĐ) là tập hợp giá trị nhiệt độ của tất cả
các điểm khác nhau trong không gian tại một thời điểm nào đó.
t f
x,y,z,
Phương trình trường nhiệt độ:
4
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
Chƣơng 2
2.1 Trƣờng nhiệt độ
TRƢỜNG NHIỆT ĐỘ (2)
Phân loại trường nhiệt độ:
TNĐ ổn định: không biến thiên theo thời gian
TNĐ không ổn định: biến thiên theo thời gian
- Theo thời gian
TNĐ 1 chiều
TNĐ 2 chiều
TNĐ 3 chiều
- Theo tọa độ
5
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
Chƣơng 2
2.1 Trƣờng nhiệt độ
TRƢỜNG NHIỆT ĐỘ (3)
6
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
Chƣơng 2
2.2 Gradient nhiệt độ
MẶT ĐẲNG NHIỆT
Mặt đẳng nhiệt là tập hợp tất cả
các điểm trên vật có nhiệt độ nhƣ
nhau tại một thời điểm nào đó.
t
t
1
1
t
t
1
1
t2
t2
t2
t3
t2
t3
t3
Tính chất của mặt đẳng nhiệt:
- Các mặt đẳng nhiệt không cắt nhau
- Mặt đẳng nhiệt cắt bề mặt vật hoặc khép kín
- Nhiệt độ trong vật chỉ thay đổi theo phương cắt
các mặt đẳng nhiệt.
7
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
Chƣơng 2
2.2 Gradient nhiệt độ
GRADIENT NHIỆT ĐỘ
Mặt đẳng nhiệt
Gradient nhiệt độ là vector có phương trùng với phương
pháp tuyeán của maët ñaúng nhieät, coù chieàu döông theo chieàu
taêng nhieät ñoä và có giá trị bằng đạo hàm của nhiệt độ theo
phương đó.
t
gradt n
o n
8
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
Chƣơng 2
2.3 Định luật Fourier
ĐỊNH LUẬT FOURIER (1)
(Định luật cơ bản về dẫn nhiệt)
“Nhiệt lượng dQ truyền qua phần tử bề mặt đẳng nhiệt dF
trong khoảng thời gian d tỷ lệ thuận với gradient nhiệt độ”
t
n
J
dQ no dFd
Với là hệ số dẫn nhiệt của vật liệu, W/m2K
dQ
t
n
q
no
W/m2
Mật độ dòng nhiệt:
dFd
9
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
Chƣơng 2
2.3 Định luật Fourier
ĐỊNH LUẬT FOURIER (2)
(Định luật cơ bản về dẫn nhiệt)
Nhiệt lượng truyền qua bề mặt đẳng nhiệt F sau khoảng thời
gian được tính bằng biểu thức:
t
n
J
Q dFd
0 F
Muốn tính nhiệt lượng Q truyền qua vật phải biết sự phân bố
nhiệt độ bên trong vật.
Tìm phương trình trường nhiệt độ là nhiệm vụ cơ bản
của dẫn nhiệt.
10
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
Chƣơng 2
2.4 Phƣơng trình vi phân dẫn nhiệt
PHƢƠNG TRÌNH VI PHÂN DẪN NHIỆT (1)
Cơ sở thiết lập dựa vào 2 định luật:
. Định luật Fourier
. Định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng
Các giả thiết ban đầu:
Vật đồng chất và đẳng hướng.
Các thông số vật lý của vật là hằng số.
Vật hoàn toàn cứng, nên sự thay đổi thể tích do nhiệt độ gây
nên rất nhỏ.
Nguồn nhiệt phát sinh bên trong vật phân bố đều.
11
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
Chƣơng 2
2.4 Phƣơng trình vi phân dẫn nhiệt
PHƢƠNG TRÌNH VI PHÂN DẪN NHIỆT (2)
Xét 1 phần tử thể tích hình hộp có các cạnh dx, dy, dz:
Qz+dz
Qy+dy
Qx
Qy
z
y
Qx+dx
dx
dy
x
Qz
12
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
Chƣơng 2
2.4 Phƣơng trình vi phân dẫn nhiệt
PHƢƠNG TRÌNH VI PHÂN DẪN NHIỆT (3)
Từ định luật FOURIER ta có được:
13
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
Chƣơng 2
2.4 Phƣơng trình vi phân dẫn nhiệt
PHƢƠNG TRÌNH VI PHÂN DẪN NHIỆT (4)
• Nhiệt lượng do chênh lệch nhiệt độ vào và ra khỏi phần tử:
2
2
2
t t t
2
(a)
dQ1 dQx1 dQy1 dQz1 dxdydzd
2
2
x y z
• Nhiệt lượng phát ra do bản thân nội tại của phần tử:
(b)
dQ2 qvdvd qvdxdydzd
Với qv là năng suất phát nhiệt của nguồn nhiệt bên trong vật, W/m3
• Gọi dQ là độ biến thiên nội năng:
t
dQ mc d
t
c d
dxdydz
(c)
Với
c là nhiệt dung riêng của vật, J/kgK
là khối lượng riêng của vật, kg/m3
14
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
Chƣơng 2
2.4 Phƣơng trình vi phân dẫn nhiệt
PHƢƠNG TRÌNH VI PHÂN DẪN NHIỆT (5)
Theo định luật bảo toàn năng lượng:
Từ (a), (b) và (c): dQ1 + dQ2 = dQ
Phương trình vi phân dẫn nhiệt của vật rắn:
2
2
2
t t t t qv
()
2
2
2
c x y z c
15
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
Chƣơng 2
2.4 Phƣơng trình vi phân dẫn nhiệt
PHƢƠNG TRÌNH VI PHÂN DẪN NHIỆT (6)
()
Dạng viết khác của phương trình vi phân dẫn nhiệt
t
qv
a2t
c
2t 2t 2t
2t
x2 y2 z2
Với
- Toán tử Laplace
c
- Hệ số khuếch tán nhiệt [m2/s]
a
Là thông số vật lý đặc trưng cho tốc độ
biến thiên nhiệt độ của vật trong bài toán
dẫn nhiệt không ổn định.
16
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
Chƣơng 2
2.4 Phƣơng trình vi phân dẫn nhiệt
PHƢƠNG TRÌNH VI PHÂN DẪN NHIỆT (7)
Trong hệ tọa độ trụ (r, , z)
Phương trình vi phân dẫn nhiệt có dạng:
()
2
2
2
t t 1 t 1 t t qv
2
2
2
2
c r r r r z c
Trong hệ tọa độ cầu (r, , )
Phương trình vi phân dẫn nhiệt có dạng:
()
2
2
qv
t 1
1
r sin
t
1 t
2 (rt)
sin
2
r2 sin2 2
c r
c
r
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
Chƣơng 2
2.5 Điều kiện đơn trị
ĐIỀU KIỆN ĐƠN TRỊ (1)
1. Điều kiện hình học: Cho biết trước hình dáng, kích thước
của vật
2. Điều kiện vật lý: Cho biết trước các thông số vật lý của
vật (, , c, …) và quy luật phân bố nguồn
nhiệt bên trong qv
3. Điều kiện thời gian: Cho biết quy luật phân bố nhiệt độ
trong vật ở một thời gian nào đó.
Thông thường, tại thời điểm ban đầu nếu nhiệt độ phân bố
đều trong vật thì:
t f
x, y,z
to const
0
18
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
Chƣơng 2
2.5 Điều kiện đơn trị
ĐIỀU KIỆN ĐƠN TRỊ (2)
4. Điều kiện biên: Điều kiện trao đổi nhiệt trên bề mặt vật thể
Có 4 loại điều kiện biên:
Điều kiện biên loại 1: Cho biết nhiệt độ bề mặt tw
chưa biết mật độ dòng nhiệt q
Điều kiện biên loại 2: Cho biết mật độ dòng nhiệt q
chưa biết nhiệt độ bề mặt tw
19
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
Chƣơng 2
2.5 Điều kiện đơn trị
ĐIỀU KIỆN ĐƠN TRỊ (3)
Điều kiện biên loại 3: Cho biết nhiệt độ môi trường tf
và quy luật trao đổi nhiệt giữa bề mặt vật và môi trường.
Q Q
t
w
t t
n
w
f
20
CBGD: ThS.NGUYỄN THỊ MINH TRINH – ĐHBK TP.HCM
Tải về để xem bản đầy đủ
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Truyền nhiệt & thiết bị trao đổi nhiệt - Chương 2: Khái niệm cơ bản về dẫn nhiệt và phương trình vi phân dẫn nhiệt của vật rắn - Nguyễn Thị Minh Trinh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
bai_giang_truyen_nhiet_thiet_bi_trao_doi_nhiet_chuong_2_khai.pdf

