Bài giảng Truyền nhiệt & thiết bị trao đổi nhiệt - Chương 5: Trao đổi nhiệt bức xạ - Nguyễn Thị Minh Trinh
MÔN HỌC:
TRUYỀN NHIỆT
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
1
CHƢƠNG 5:
TRAO ĐỔI NHIỆT BỨC XẠ
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
2
Chƣơng 5
TRAO ĐỔI NHIỆT BỨC XẠ
Khái niệm cơ bản về
bức xạ nhiệt
Các định luật cơ bản
về bức xạ nhiệt
Trao đổi nhiệt bức xạ
giữa các vật rắn đặt trong
môi trường trong suốt
Hai tấm phẳng
đặt song song
Hai vật
bọc nhau
Tác dụng của
màng chắn
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
3
Chƣơng 5
5.1. Khái niệm cơ bản về bức xạ nhiệt
Một vật bất kỳ có nhiệt độ lớn hơn độ không tuyệt đối (00K)
thì luôn có sự biến đổi nội năng của vật thành năng lượng sóng
điện từ, các sóng này truyền đi trong không gian theo mọi
phương với tốc độ ánh sáng và được gọi là tia bức xạ.
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
4
Chƣơng 5
5.1. Khái niệm cơ bản về bức xạ nhiệt
Vật có khả năng phát ra các tia bức xạ, thì nó cũng có khả
năng hấp thụ bức xạ từ các vật khác chiếu đến. Quá trình phát
xạ và hấp thụ luôn diễn ra đồng thời, và ta gọi đó là quá trình
trao đổi nhiệt bằng bức xạ.
Nếu nhiệt độ của vật càng cao thì lượng nhiệt trao đổi bằng
bức xạ càng lớn.
Trao đổi nhiệt bức xạ không cần tiếp xúc trực tiếp và có thể
xảy ra trong môi trường chân không.
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
5
Chƣơng 5
5.1. Khái niệm cơ bản về bức xạ nhiệt
CÁC THÀNH PHẦN CỦA NĂNG LƢỢNG BỨC XẠ
Q0 – Năng lượng bức xạ bên ngoài
chiếu đến vật
QA – Phần năng lượng bị vật hấp thụ
QR – Phần năng lượng bị vật phản xạ
QD – Phần năng lượng xuyên qua vật
Qo QA QR QD
Hay
Với A, R, D: hệ số hấp
thụ, phản xạ, xuyên qua
của vật
QA QA QD
A R D 1
Qo Qo Qo
0 A, R, D 1
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
6
Chƣơng 5
5.1. Khái niệm cơ bản về bức xạ nhiệt
CÁC THÀNH PHẦN CỦA NĂNG LƢỢNG BỨC XẠ (tt)
Vật có:A = 1 được gọi là vật đen tuyệt đối
R = 1 được gọi là vật trắng tuyệt đối (gƣơng)
D = 1 được gọi là vật trong suốt tuyệt đối
Ví dụ: Vật có bề mặt màu đen có A 1
Không khí sạch có thể coi như D = 1
Trong kỹ thuật, các vật rắn thường gặp có D = 0 và A + R = 1
được gọi là VẬT ĐỤC
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
7
Chƣơng 5
5.1. Khái niệm cơ bản về bức xạ nhiệt
CÁC THÀNH PHẦN CỦA NĂNG LƢỢNG BỨC XẠ (tt)
Khảo sát một vật đục có: nhiệt độ T và hệ số hấp thụ A1
- Bức xạ bản thân: E1
- Bức xạ tới: E2
- Năng lượng bị vật 1 hấp thụ:
A1.E2
- Năng lượng bị vật 1 phản xạ lại:
(1 – A1).E2
- Năng lượng bức xạ thực tế phát ra từ bề mặt vật:
Ehd = E1 + (1 – A1).E2
- Năng lượng bức xạ vật trao đổi thực với môi trường xung quanh:
,W/m2
q1 E1 A1E1 Ekq
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
8
Chƣơng 5
5.2. Các định luật cơ bản về bức xạ nhiệt
ĐỊNH LUẬT PLANK
Định luật thiết lập mối quan hệ giữa khả năng bức xạ đơn sắc
của vật đen tuyệt đối với nhiệt độ và chiều dài bước sóng:
C15
,W/m2
Eo
eC T 1
2
Với C1 và C2 là hằng số Plank thứ nhất và thứ hai
C1 = 0,374.10–15 ,Wm2
C2 = 1,4388.10–2 ,mK
– Chiều dài bước sóng ,m
T – Nhiệt độ tuyệt đối của vật ,K
e – Cơ số logarit tự nhiên
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
9
Chƣơng 5
5.2. Các định luật cơ bản về bức xạ nhiệt
ĐỒ THỊ ĐỊNH LUẬT PLANK
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
10
Chƣơng 5
5.2. Các định luật cơ bản về bức xạ nhiệt
ĐỊNH LUẬT WIEN
Nhiệt độ càng tăng thì giá trị cực đại m của quang phổ
càng dịch về phía bước sóng ngắn
mT 2,9
Với – Chiều dài bước sóng ,m
T – Nhiệt độ tuyệt đối của vật ,K
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
11
Chƣơng 5
5.2. Các định luật cơ bản về bức xạ nhiệt
ĐỊNH LUẬT STEFAN - BOLTZMANN
Định luật thiết lập mối quan hệ giữa khả năng bức xạ bán cầu
của vật đen tuyệt đối phụ thuộc vào nhiệt độ:
4
T
,W/m2
Eo C
o
100
Với C0 = 5,67 ,W/m2K4 là hệ số bức xạ của vật đen tuyệt đối
Đối với vật xám:
4
4
T
T
,W/m2
E C
C
100
o
100
Với = C/Co – là độ đen của vật 0 < < 1
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
12
Chƣơng 5
5.2. Các định luật cơ bản về bức xạ nhiệt
ĐỊNH LUẬT KIRCHHOFF
Định luật thiết lập mối quan hệ giữa khả năng bức xạ của vật
với hệ số hấp thụ A
- Xét 2 tấm phẳng đặt song song;
1 tấm là vật đen, 1 tấm là vật xám
E1 E2
Eo f T
A1 A2 An
En
Hay
4
T
C
E
E
100
Eo
Eo
A
4
A
T
C
o
100
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
13
Chƣơng 5
5.3. Trao đổi nhiệt bức xạ giữa các vật rắn
TRƢỜNG HỢP HAI TẤM PHẲNG ĐẶT SONG SONG
Mật độ dòng nhiệt do bức xạ truyền
qua giữa 2 tấm phẳng:
4
4
T
T
2
1
C
o
100
100
Q12
F
,W/m2
q12
1 1
1
1 2
1
Với
Là độ đen tương
đương của hệ
12
1 1
1
1 2
Sơ đồ mạng
nhiệt trở bức xạ
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
14
Chƣơng 5
5.3. Trao đổi nhiệt bức xạ giữa các vật rắn
TRƢỜNG HỢP HAI TẤM PHẲNG ĐẶT SONG SONG
CÓ BỐ TRÍ MÀNG CHẮN
Xeùt trường hợp giữa 2 taám
phaúng song song đặt một maøn
chắn böùc xaï coù ñoä ñen c
Mật độ dòng nhiệt do bức xạ
truyền qua giữa 2 tấm phẳng:
4
T
T2
4
1
C
o
100
100
q12
1 1
1 1
1 1
2
1 2
c 2
2 2
Sô ñoà maïng nhieät trôû böùc xaï
,W/m2
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
15
Chƣơng 5
5.3. Trao đổi nhiệt bức xạ giữa các vật rắn
TRƢỜNG HỢP HAI TẤM PHẲNG ĐẶT SONG SONG
CÓ BỐ TRÍ MÀNG CHẮN (tt)
Tröôøng hôïp n maøng chaén coù ñoä ñen khaùc nhau:
4
4
T
T
1
2
C
o
100
100
,W/m2
q12
n
1 1
1 1
1 1
2
1 2
ci 2
2 2
i1
4
4
T
T
1
2
C
0
100
100
,W/m2
q12
n
1 1
2
1
n 1
1 2
i1 ci
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
16
Chƣơng 5
5.3. Trao đổi nhiệt bức xạ giữa các vật rắn
TRƢỜNG HỢP HAI VẬT BỌC NHAU
Khaûo saùt:
+ Vaät 1: dieän tích F1, nhieät ñoä T1, heä soá haáp thu A1,
+ Vaät 2: dieän tích F2, nhieät ñoä T2, heä soá haáp thu A2,
Vì F1 F2 : tính doøng böùc xaï Q12.
Ñaëc ñieåm:
Naêng löôïng böùc xạ cuûa vaät
1 phaùt ra toaøn boä rôi treân vaät
2, coøn naêng löôïng böùc xaï phaùt
ra töø vaät 2 chæ coù moät phaàn rôi
leân vaät 1, phaàn coøn laïi rôi leân
chính baûn thaân noù.
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
17
Chƣơng 5
5.3. Trao đổi nhiệt bức xạ giữa các vật rắn
TRƢỜNG HỢP HAI VẬT BỌC NHAU (tt)
4
4
Co
T
T
1
2
Q12
F
F
1 21 2
100
100
1
1
21
1
1
2
- Với 21 laø soá % naêng löôïng böùc xaï cuûa vaät 2 rôi leân vaät 1
(heä soá chieáu xaï hoaëc heä soá goùc)
F1
21
F2
Heä soá goùc 21 thuaàn tuùy mang tính chaát hình hoïc, khoâng phuï
thuoäc baûn chaát vaät lyù cuûa vaät.
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
18
Chƣơng 5
5.3. Trao đổi nhiệt bức xạ giữa các vật rắn
TRƢỜNG HỢP HAI VẬT BỌC NHAU (tt)
4
4
CoF1
T
T
1
2
Q12
100 100
1 F 1
1
1
1 F 2
2
4
1
4
12
ñaët
T
T
1
2
Q C F
12 o 1
12
1 F 1
1
1
100 100
1 F 2
2
Tröôøng hôïp ñaëc bieät:
Khi F1 << F2 (töùc F1/F2 0)
4
4
T
T
1
2
Q12 1F1C
1F1E1 E2
o
100
100
Ñoä ñen 2 khoâng aûnh höôûng ñeán quaù trình trao ñoåi nhieät böùc xaï
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
19
Chƣơng 5
5.3. Trao đổi nhiệt bức xạ giữa các vật rắn
VÍ DỤ
VD 5.1 Một vách phẳng được cấu tạo từ hai tấm tôn có diện
tích F = 2m2, khoảng cách giữa chúng = 5 cm. Độ đen
1 = 2 = 0,6. Nhiệt trở dẫn nhiệt của tôn có thể bỏ qua. Áp
suất không khí giữa hai tấm tôn xem bằng áp suất khí trời
(pkq = 760 mmHg).
Tính nhiệt lượng truyền qua vách trong 4 trường hợp:
200 C
400C
Q
Q
Khoâng khí B = 760 mmHg
Khoâng khí B = 760 mmHg
200 C
400C
a)
b)
200 C
400C
Q
Q
Chaân khoâng
400C
Chaân khoâng
200 C
c)
d)
CBGD: NGUYỄN THỊ MINH TRINH
20
Tải về để xem bản đầy đủ
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Truyền nhiệt & thiết bị trao đổi nhiệt - Chương 5: Trao đổi nhiệt bức xạ - Nguyễn Thị Minh Trinh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
bai_giang_truyen_nhiet_thiet_bi_trao_doi_nhiet_chuong_5_trao.pdf

