Giáo trình thiết kế máy điện
CH¦¥NG I:
®¹i c-¬ng vÒ thiÕt kÕ m¸y ®iÖn
1.1. VÞ trÝ cña ngµnh chÕ t¹o m¸y ®iÖn vµ m«n häc:
1.2. T×nh h×nh ph¸t triÓn cña ngµnh:
1.3. NhiÖm vô cña ngµnh thiÕt kÕ m¸y ®iÖn:
X¸c ®Þnh kiÓm tra m¸y ®iÖn sao cho ®¶m b¶o ®-îc yªu cÇu vÒ kinh tÕ vµ
kü thuËt ®· ®Ò ra vµ trong nh÷ng ®iÒu kiÖn lµm viÖc kh¸c nhau
Yªu cÇu vÒ kü thuËt :P,U n ,kmm ,kmax
Yªu cÇu vÒ kinh tÕ :
,cos ,gi¸
§iÒu kiÖn kh¸c: tiªu chuÈn nhµ n-íc .§iÒu kiÖn khÝ hËu , ¸p suÊt ®é Èm
,trong nhµ, ngoµi trêi.
ChiÕn l-îc ph¸t triÓn kinh tÕ .NhÞp ®iÖu ph¸t triÓn cña khoa häc kü thuËt
nãi chung.
1.4. Ph-¬ng ph¸p thiÕt kÕ:
P®t=m*E*I*10^-3[kvA]
m lµ sè pha
E=4.44*m*f* *kdq*
B * *
pi * D
*l
=
*l
2* p
B :mËt ®é tõ th«ng trong khe hë kh«ng khÝ
i
A=
pi * D
D2 *l *n
6.1*10^7
HÖ sè m¸y ®iÖn :
=
P
dt
:hệ sè mÆt cùc (hÖ sè cung cùctõ)
ks:hÖ sè sãng (®é sin cña sãng ph¸t ra hay ®I vµo)
kdq:hÖ sè d©y quÊn=kn*kr
ý nghÜa:
D2 l
:thÓ tÝch trªn mét ®¬n vÞ c«ng suÊt
1/n
P
dt
D2 l
:thÓtÝch trªn mét ®¬n vÞ m«men
P / n
dt
A
AB
const,
biÕn ®æi mk®biÕn ®æi m«men khëi ®éng còng biÕn ®æi
B
1.5. C«ng cô thiÕt kÕ:
1.6. ThiÕt kÕ d©y:
-thiÕt kÕ ®¬n chiÕc :cã thÓ th¶ næi mét sè ®iÒu kiÖn kh«ng cÇn thiÕt
m«men më m¸y
-thiÕt kÕ d©y:
D©y c«ng suÊt:kW
1.1 1.7 2.8 4.5
1 1.5 3 4 5.5
kvA
20 ,50,110,180,320,
20,30,50,100,160,250,400
Hai m¸y ®ång d¹ng :DA/DB=lSA/lSB=hrA/hrB
P®t=mEI= * *J*s *B *sFe*J*s
sFe*sCu l4
p l3
Slµm m¸t/p
l2
1.7. C¸c kiÓu kÕt cÊu:
IM xxxx
X1 kiÓu l¾p ®Æt gåm 9 kiÓu
X2 ph-¬ng ph¸p l¾p ®Æt
X4 kÕt cÊu ®ång trôc ,ngâng trôc 8 kiÓu
X9 h-íng trôc
IM1001
IM1011
IM2001
1.8. M«i tr-êng lµm viÖc:
-khÝ hËu «n ®íi:Y
KhÝ hËu «n ®íi Èm/nhiÖt®íi Èm:T
1.9. CÊp b¶o vÖ:
IPxx
+ X1 :b¶o vÖ vËt r¾n 7 cÊp :(0 ,1,2 ,3 ,4 ,5 ,6 )
CÊp 0 : kh«ng b¶o vÖ
CÊp 1;b¶o vÖ ®-îc nh÷ng vËt lín cã kÝch th-íc 50 mm tr¸nh kh«ng cho
®-a tay ng-êi vµo
CÊp 2: kh«ng ®-îc cho ngãn tay vµo kh«ng cã vËt dµi qu¸ 80 mm c¸c
c¹nh kh¸c nhau kh«ng qu¸ 12 mm
CÊp3: b¶o vÖ kh«ng cho dông cô sîi vµo ®-îc ®é dµy
2.5 mm c¸c
c¹nh kh¸c nhau kh«ng qu¸ 1 mm
CÊp 4 : b¶o vÖ tr¸nh vËt thÓ b¸n kÝnh
1 mm
CÊp 5 : kh«ng cho bôi vµo
CÊp 6 :kÝn hoµn toµn
+ X2 :b¶o vÖ n-íc 9 cÊp (0.8)
CÊp 0 : kh«ng b¶o vÖg× c¶
CÊp 1 :b¶o vÖ nh÷ng giät m-a
CÊp 2 :b¶o vÖ ®-îc n-íc r¬I chÕch r¬I chÕch 150 so víi ph-¬ng th¼ng
®øng
CÊp 3 :b¶o vÖ m-a r¬I ë gãc 600
CÊp 4 :b¶o vÖ theo mäi h-íng
CÊp 5 :b¶o vÖ n-íc d-íi d¹ng tia ( n-íc b¾n cã ¸p lùc )
CÊp 6:b¶o vÖ sãng
CÊp 7 : b¶o vÖ khi nhóng vµo trong n-íc
CÊp 8 : b¶o vÖ khi ngËp trong n-íc cã ¸p suÊt
1.10. NhiÖm vô thiÕt kÕ:
Cho c«ng suÊt , ®iÖn ¸p , tèc ®é ,sè cùc ,cos
, , mmin, m max cÊp b¶o
vÖ n¬I lµm viÖc cÊp c¸ch ®iÖn
tÝnh :x¸c ®Þnh kt chñ yÕu ( chän ph-¬ng ¸n )
tÝnh to¸n ®iÖn, tõ
tÝnh nhiÖt ( x¸c ®Þnh nhiÖt ®é c¸c phÇn cña m¸y)
tÝnh lµm m¸t
tÝnh kÕt cÊu
tÝnh kinh tÕ
1.11. Tr×nh tù thiªt kÕ:
1.12. Thu thËp th«ng tin:
vë ghi
gi¸o tr×nh : thiÕt kÕ m¸y ®iÖn - c« thanh vµ thÇy hµ
thiÕt kÕ m¸y biÕn ¸p thÇy phan tö thô
thiÕt kÕ m¸y biÕn ¸p vµ cuén kh¸ng thÇy ph¹m v¨n b×nh vµ
lª v¨n doanh
1.13. Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu vµ thi:
CH¦¥NG II:
VËt liÖu dïng trong m¸y ®iÖn
Ph©n lo¹i :theo vËt liÖu t¸c dông
:theo c¸ch ®iÖn
:theo kÕt cÊu
VËt liÖu t¸c dông lµ vËt liÖu trong ®ã thùc hiÖn qu¸ tr×nh biÕn ®æi n¨ng
l-îng
KÕt cÊu: lµ vËt liÖu mµ trong ®ã kh«ng thùc hiÖn qu¸ tr×nh trao ®æi n¨ng
l-îng(vá m¸y n¾p m¸y trôc m¸y)®Ó gi÷ cè ®Þnh c¸c vËt liÖu
Theo c¸ch ®iÖn :c¸ch ly phÇn mang ®iÖn kh¸c nhau (vÝ dô c¸ch ®iÖn gi÷a
c¸c vßng d©y)cã thÓ giµ ho¸ theo thêi gians
2.1. VËt liÖu dÉn tõ
Gåm m¹ch tõ xoay chiÒu vµ m¹ch tõ mét chiÒu
M¹ch tõ mét chiÒu dÉn tõ th«ng kh«ng ®æi
M¹ch tõ xoay chiÒu dÉn tõ th«ng thay ®æi biÕn thiªn víi tÇn sè f c¶m øng
trong m¹ch tõ c¸c dßng phuc« sinh ra tæn hao .§Ó h¹n chÕ t¨ng ®iÖn trë suÊt
b»ng t¨ng l-îng silic hoÆc trªn ®-êng ®I ®Æt c¸c ®iÖn trë b»ng c¸ch ®-a c¸c
tÊm máng phñ s¬n c¸ch ®iÖn
Hai lo¹i t«n :t«n c¸n nãng dÉn tõ ®¼ng h-íng
T«n c¸n nguéi dÉn tõ ®¼ng h-íng hoÆc mét h-íng
§Æc ®iÓm: gißn
Khi bÎ g·y theo h×nh r¨ng c-a
Ýt ¶nh h-ëng bëi t¸c ®éng c¬ khÝ
Ph¹m vi sö dông :chÕ t¹o m¸y quay
Kh¶ n¨ng dÉn tõ kÐm h¬n so víi t«n
chØ lµm t«n tÊm
dÉn ®Õn Ýt dïng
®Æc ®iÓm :gåm hai lo¹i
+®¼ng h-íng dïng cho m¸y ®iÖnquay mËt ®étõ tr-êng tèt h¬n lo¹i
(3)
+kh«ng ®¼ng h-íng chØ dÉn tõ tèt theo chiÒu c¸n dïng chÕ t¹o m¸y
biÕn ¸p
chÞu ¶nh h-ëng cña c¸c lùc c¬ khÝ
kh«ng chÞu nhiÖt cña dßng phuc«
c¸c th«ng sè kü thuËt
thÐp ®óc c¸n rÌn
®Æc tÝnh B(H)
B
H
S
B=
E=4.44*f* * * kdq
SuÊt tæn hao :w/kg
2.2. VËt liÖu dÉn ®iÖn
pFe B2 ton ( min =0.77 ) f
®ång (M0 M9) (09 thÓ hiÖn l-îngt¹p chÊt dïng phæ biÕn lµM1 ,dÉn ®Õn tæn
hao t¨ng pCu=R*I2
®iÖn trë suÊt cña ®ång lµ 0.0178 (
mm2/m)
BÒn dÎo ( phô thuéc c«ng nghÖ ) dÔ hµn Cu =8.9 (Kg/dm3)
Nh«m : A0 Al =2.7 (Kg/dm3)
rÎ
c¬ tÝnh kÐm ®ång , khã hµn
2.3. VËt liÖu c¸ch ®iÖn
CÊp :Y
A
E
B
F
H
C
90 105 120 135
155 180
Y:v¶I giÊy c¸ch ®iÖn kh«ng tÊm s¬n c¸ch ®iÖn
A:v¶I giÊy c¸ch ®iÖn cã tÊm s¬n c¸ch ®iÖn
E:sîi gèc xenlul« t¬ t»m sîi v« c¬ tæng hîp
B:ami¨ng ,sîi thuû tinh , mica
F: ami¨ng ,sîi thuû tinh , mica tÈm s¬n g«csilic
H: ami¨ng ,sîi thuû tinh , mica sø sîi tæng hîp
C:vËt liÖu ®Æc biÖt
TÝnh chÊt : + ®é bÒn c¬ cao
+ Ýt hót Èm
+ chÞu ho¸ chÊt c«n trïng vi khuÈn
+ chÞu nhiÖt
+ c-êng ®é c¸ch ®iÖn cao
+ chÞu ®é bÒn c¸ch ®iÖn cao
2.4. VËt liÖu kÕt cÊu
- Gang:dÉn tõ kÐm,®é cøng cao ,gißn dÔ vì tÝnh ®óc cao rÎ dÔ kiÕm
+c¬ tÝnh kh«ng æn ®Þnh
+dïng lµm vá m¸y n¾p m¸y bÖ m¸y
- Nh«m :c¬ tÝnh kÐm ®¾t h¬n nhÑ
+dïng lµm vá l¾p cho m¸y ®iÖn nhá c«ng suÊt nhá h¬n 70(kW )
- ThÐp (CT3 CT47);dïng lµm trôc
FeCrNi dïng lµm r«t or cñatuèc bin h¬I
- Nhùa :lµm c¸nh qu¹t giã
D©y quÊn xoay chiÒu
D©y quÊn mét pha
®éng c¬ mét pha cã mét pha d©y quÊn :tõ tr-êng cña nã lµ tõ tr-êng ®Ëp m¹ch
D©y quÊn 2 pha hay 1 pha l-íi
D©y quÊn 3 pha
1líp :®ång t©m ph©n t¸n ,®ång khu«n ph©n t¸n
2 líp :sãng vµ xÕp
Sù ph©n bè c¸c r·nh trong c¸c pha
2 cùc 6 r·nh 3 pha quÊn tËp trung
kÝch th-íc bèi d©y theo c«ng thøc trong tµi liÖu
trªn thùc tÕ ta cã thÓ tÝnh nh- sau
l lµchiÒu dµi lâi thÐp
c nh« ra ngoµi c lín th× dÔ lång d©y an toµn tèn d©y cã thÓ d©y quÊn ch¹m n¾p
d t¨ng tèn d©y dÔ ch¹m n¾p dÔ lång d©y
a:cung nèi gi÷a 2 t©m r·nh
¶nh h-ëng ®Õn gi¸ thµnh
¶nh h-ëng ®Õn n¨ng suÊt lång d©y
¶nh h-ëng ®Õn ®é tin cËy
C¸c th«ng sè d©y quÊn m¸y ®iÖn xoay chiÒu
CH¦¥NG III:
D©y quÊn m¸y ®iÖn
3.1.Víi m¸y ®iÖn mét chiÒu
Y1:kho¶ng c¸ch gi÷a 2 c¹nh t¸c dông cña 1 phÇn tö
Y2:kho¶ng c¸ch gi÷a 2 c¹nh t¸c dông thø nhÊt cña phÇn tö nµy vµ thø 2 cña
phÇn tö kia
Ylµ kho¶ng c¸ch gi÷a 2 c¹nh t-¬ng øng cña 2 phÇn tö kÒ nhau
YGkho¶ng c¸ch trªn vµnh gãp tÝnh b»ng sè phiÕn gãp gi÷a 2 ®Çu cña 1 phÇn tö
PhÇn tö bao gåm :2 c¹nh t¸c dông trong ®ã chøa mét sè vßng d©y
1 vßng d©y chøa 2 c¹nh t¸c dông
1 bèi d©y cã thÓ chøa
phÇn tö
y1
y2
3.1.1. XÕp ®¬n
2phÇn tö kÒ nhau ®-îc nèi nèi tiÕp yg=y=1
3.1.2. XÕp phøc
Hai ®Çu cña mét phÇn tö nèi 2 phiÕn c¸ch nhau
Yg=y=m
1 phiÕn
1
2 3 4 5 6
Trong mét bèi d©y cã nhiÒu phÇn tö ta ®Õm sè phiÕn gãp vµ sè r·nh
thùc:Z nt=S=G
3.1.3. D©y quÊn sãng
Hai ®Çu cña mét phÇn tö ®-îc nèi víi 2 phiÕn gãp rÊt xa b»ng 1/2 chu vi
phÇn øng
Sau khi ®i hÕt 1 vßng phÇn øng trë vÒ phiÕn ngay tr-íc phiÕn xuÊt ph¸t
sãng ®¬n
Cßn tr-íc m phiÕn
®iÒu kiÖn ®èi xøng
sãng phøc(m=2+4)
S/2*a nguyªn ®iÒu kiÖn kh«ng cã dßng c©n b»ng
Znt
Z
S
Sè phÇn tö hay sè thanh dÉn trong mçi r·nh®Òu nh- nhau
nguyªn
Znt
(®èi xøng vÒ c¬ )
vÞ trÝ chæi than :chæi than ®-îc ®Æt trªn ®-êng trung tÝnh
h×nh häc cã nghÜalµ ph¶I ®Æt ë chç mµ khi nèi ng¾n m¹ch1 phÇn tö th× phÇn tö
®ã cã 2 c¹nh t¸c dông ®ang n»m trªn ®-êng trung tÝnh h×nh häc
quan hÖ gi÷a sè ®«I cùc vµ sè ®«I m¹ch nh¸nh
XÕp ®¬n
XÕp phøc
Sãng ®¬n
a=p
a=m
a=1
Sãng phøc
a=m
3.2. D©y quÊn xoay chiÒu
3.2.1. D©y quÊn mét pha
§éng c¬ mét pha cã mét pha d©y quÊn :tõ tr-êng cña nã lµ tõ tr-êng ®Ëp
m¹ch
D©y quÊn 2 pha hay 1 pha l-íi
Fq=Fm *sin(t )
=
Fm *sint *cos Fm *cost *sin
Fq= Fm *sint *cos Fm *sin
t / 2
*cos
/ 2
D©y quÊn 3 pha
1líp :®ång t©m ph©n t¸n ,®ång khu«n ph©n t¸n
2 líp :sãng vµ xÕp
3.2.2. Sù ph©n bè c¸c r·nh trong c¸c pha
A
z
Y
c
b
X
2 cùc 6 r·nh 3 pha quÊn tËp trung
Z
q
2* m * p
D©y quÊn 1 líp
a z b x c y
D©y quÊn 2 líp a x b z c y
Líp d-íi theo b-íc d©y y hoÆc tr-ît A-Z ®I n r·nh vÒ phÝa tr-íc
Aazzbbxxccyy
azzbbxxccyya
3.2.3. KÝch th-íc bèi d©y theo c«ng thøc trong tµi liÖu
trªn thùc tÕ ta cã thÓ tÝnh nh- sau
d
a
l
l lµchiÒu dµi lâi thÐp
c nh« ra ngoµi c lín th× dÔ lång d©y an toµn tèn d©y cã thÓ d©y quÊn ch¹m n¾p
d t¨ng tèn d©y dÔ ch¹m n¾p dÔ lång d©y
a:cung nèi gi÷a 2 t©m r·nh
¶nh h-ëng ®Õn gi¸ thµnh
¶nh h-ëng ®Õn n¨ng suÊt lång d©y
¶nh h-ëng ®Õn ®é tin cËy
3.2.4. C¸c th«ng sè d©y quÊn m¸y ®iÖn xoay chiÒu
Sè pha biÕt tr-íc
Sè cùc cho 2p , n1=60*f/p
B-íc d©y y1=Z/2*p=
(d©y quÊn 1 líp)
* Z
y1= *
=
(d©y quÊn 2 líp )
2* p
C¸ch chän d©y quÊn mét líp(2 líp)
D©y quÊn mét líp dïng chom¸y ®iÖn nhá p=0.5015 kW v× yªu cÇu
sãng ®iÒu hoµ h×nh sin kh«ng quan träng nh- d©y quÊn 2 líp.¦u ®iÓm ®¬n gi¶n
dÔ lång d©y
Nh-îc ®iÓm :kn=1 kh«ng c¶I thiÖn sãng b»ngb-íc ng¾n ®-îc
+d©y quÊn 2 líp:dïng cho m¸y ®iÖn lín tèc ®é lín(vÝ dô 2p=2 ,
n=1500(vßng/phót)
Sè m¹ch nh¸nh song song (a)
Sè m¹ch chËp song song (n)
Chän a,n /®-êng kÝnh d©y
2.1(mm)
1
3
kW d
1.1
1
10 kW d
1.3
11
30 kW d 1.55
KiÓu d©y quÊn
+®ång khu«n :kÕt cÊu ch¾c ch¾n bèi tr-íc ®Ì lªn bèi sau ,sau khi
bÞ ch¸y th× ph¶I th¸o hÕt kh«ng söa côc bé .Lång d©y khã gi¶m n¨ng
suÊt
+§ång t©m (hoa sen):gåm 2 mÆt khi ch¸ymét nhãm cã thÓ söa
côc bé ®-îc kh«ng ph¶I chê dÔ lång kÐm ch¾c ch¾n tèn d©y
+kiÓu ph©n t¸n:1 nhãm bèi d©y ®Çu chia lµm 2 nöa ®æ vÒ 2 phÝa
Ýt tèn d©y bèi d©y ng¾n h¬n
khã lång d©y
-u ®iÓm khi q lín
D¹ng r·nh chia lµm 3 lo¹id©y quÊn
+r·nh kin:d©y quÊn kh«ng ®-a tõ miÖng r·nh mµ ®-a tõ 2 ®Çu r·nh
cã khe hë ®Ó gi¶m tõ th«ng t¶n
Khi kÝn hoµn toµntõ th«ng kh«ng mãc vßng qua stator mµ ®I qua lâi thÐp nh-
h×nh vÏ
th-êng dïng cho ®éng c¬ cã ®iÖn ¸p thÊp
+r·nh nöa kÝn:
Kt ®b Ýt nhÊt mét sîi d©y lät khi miÖng cµng lín th× tæn hao phô lín
D©y quÊn mÒm
+r·nh hë:
-u ®iÓm :®é tin cËy cao do uèn vµ t¹o h×nh bªn ngoµi
cøng vµ mÒm kh«ng râ rµng
giíi h¹n gi÷a 2 kiÓu
D©y men(emay)
D©y bäc sîi ;giÊy sîi cottong t¬ t»m sîi thuû tinh
cã len chÞu nhiÖt cao nh-ng
chiÒu dµy to lín
chän d©y
Chän d©y cã cÊp c¸ch ®iÖnchÞu nhiÖt t-¬ng øng
Chän chiÒu dµy d©y (dµy c¸ch ®iÖn)
Chän chÊt l-îng
D©y v« c¬ cã c-êng ®é chÞu nhiÖt h÷u c¬
®é b¸m men (khi bÎ d©y ®øt th× men míi ®øt theo
tèt)
3.3. D©y quÊn kÝch thÝch, bï, c¶n
3.3.1. D©y quÊn kÝch thÝch m¸y mét chiÒu
kÝch thÝch song song hay nèi tiÕp
kÝch thÝch song song th×Ut =Uu
kÝch thÝch nèi tiÕp th×
It=Iu
chän chiÒu quÊn sîi d©y
3.3.2. D©y quÊn kÝch thÝch m¸y ®ång bé
chän ®iÖn ¸p :d©y trßn ,d©y dÑt
Ucao d©y nhá nhiÒu vßng
U thÊp d©y lín Ýt vßng
ChiÒu quÊn ;th-êng quÊn theo (*)khi quay cã lùc ly t©m Ýt bÞ ¶nh h-ëng nÕu c
hän(**) th× d©y dÔ bÞ háng kÐm dÉn nhiÖt
D©y quÊn bï :lµm b»ng c¸c thanh dÉn
D©y quÊn c¶n :dïng thanh ®ång hµn hai ®Çu nèi vµnh ng¾n m¹ch ho¹t ®éng
theo nguyªn lýthanh dÉn nèi ng¾n m¹ch cña dßng ®iÖn
sinh ra m«men
t¹o kh¶ n¨ng ®ång bé æn ®Þnh
chän c¸ch ®iÖn :
+theo cÊp chÞu nhiÖt
+theo chiÒu dµy sè líp c¸ch ®iÖn
b×a c¸ch ®iÖn mÆt bãng :bÒn vÒ c¬
®µn håi
cÊp E
lôa mÒm kÐm ,c¬ tÝnh +thuû tinh hoÆc mica
gißn, ami¨ng ®éc kh«ng dÉn nhiÖt
b×a c¸ch ®iÖn
Sè pha cho biÕt tr-íc
Sè cùc cho 2*p
C¸ch chän d©y quÊn mét líp(2 líp)
D©y quÊn mét líp dïng chom¸y ®iÖn nhá p=0.5015 kW v× yªu cÇu sãng ®iÒu
hoµ h×nh sin kh«ng quan träng nh- d©y quÊn 2 líp.¦u ®iÓm ®¬n gi¶n dÔ lång
d©y
Nh-îc ®iÓm :kn=1 kh«ng c¶I thiÖn sãng b»ngb-íc ng¾n ®-îc
+d©y quÊn 2 líp:dïng cho m¸y ®iÖn lín tèc ®é lín(vÝ dô 2p=2 ,
n=1500(vßng/phót)
Sè m¹ch nh¸nh song song (a)
Sè m¹ch chËp song song (n)
Chän a,n /®-êng kÝnh d©y
2.1(mm)
KiÓu d©y quÊn
+®ång khu«n :kÕt cÊu ch¾c ch¾n bèi tr-íc ®Ì lªn bèi sau ,sau khi bÞ ch¸y th×
ph¶I th¸o hÕt kh«ng söa côc bé .Lång d©y khã gi¶m n¨ng suÊt
+§ång t©m (hoa sen):gåm 2 mÆt khi ch¸ymét nhãm cã thÓ söa côc bé ®-îc
kh«ng ph¶I chê dÔ lång kÐm ch¾c ch¾n tèn d©y
+kiÓu ph©n t¸n:1 nhãm bèi d©y ®Çu chia lµm 2 nöa ®æ vÒ 2 phÝa
Ýt tèn d©y bèi d©y ng¾n h¬n
khã lång d©y
-u ®iÓm khi q lín
D¹ng r·nh chia lµm 3 lo¹id©y quÊn
+r·nh kin:d©y quÊn kh«ng ®-a tõ miÖng r·nh mµ ®-a tõ 2 ®Çu r·nh
cã khe hë ®Ó gi¶m tõ th«ng t¶n
Khi kÝn hoµn toµntõ th«ng kh«ng mãc vßng qua stator mµ ®I qua lâi thÐp nh-
h×nh vÏ
th-êng dïng cho ®éng c¬ cã ®iÖn ¸p thÊp
+r·nh nöa kÝn:
Kt ®b Ýt nhÊt mét sîi d©y lät khi miÖng cµng lín th× tæn hao phô lín
D©y quÊn mÒm
+r·nh hë:
3.4. D©y quÊn m¸y biÕn ¸p
3.4.1. D©y quÊn h×nh trô hay d©y dÉn trßn
®Æc ®iÓm:
+d©y dÉn trßn
+quÊn theo h-íng trôc vßng sau n»m c¹nh vßng tr-íc
+nhiÒu líp nhiÒu vßng trong 1 líp dïng cho d©y quÊn cao ¸p cña m¸y nhá
+t¶n nhiÖt kÐm
+®iÖn ¸p gi÷a 2 líp cao c¸ch ®iÖn líp dÇy thÕ 2 ®Çu cuén d©y víi lâi xÊp xØ
nhau
r·nh th«ng dÇu
giÊy b×a
chiÒu cao cöa sæ m¹ch tõ
Khi cã qu¸ ®iÖn ¸p th× ®iÖn ¸p tËp trung ë ®Çu cuén d©y
A
X
ë ®©y U®Çu=Ucuèi dÉn ®Õn ®iÖn ¸p ph©n bè ®Òu tr¸nh ®-îc qu¸ ®iÖn ¸p
c¸c vßng d©y ®iÒu chØnh ®iÖn ¸p lÊy ë líp ngoµi
A
X
A
X
dïng chuyÓn m¹ch theo kiÓu thanh r¨ng b¸nh
r¨ng
dïng m¹ch kiÓu h×nh trßn
X1
Z3
X2
r·nh dÇu ngang
Z2
X3
Y1
Z1
Y2
Y3
vÝ dô
D©y quÊn h×nh trô d©y quÊn h×nh ch÷ nhËt
chØ ®-îc quÊn 12 líp
quÊn b»ng d©y ch÷ nhËt cã thÓ chËp mét sè sîi däc theo h-íng trôc
quÊn theo h-íng trôc
c¸c vßng d©y kh¸c nhau
cã c¸ch ®iÖn gi÷a2 líp hoÆc r·nh dÇu däc
quÊn ®-îc Ýt vßng chËp ®-îc Ýt sîi v× vËy chØ dïng cho m¸y nhá d©y quÊn h¹
¸p
t¶n nhiÖt tèt kÕt cÊu kÐm ch¾c ch¾n
b(mm)=7
tõ tr-êng t¶n kh«ng ph©n bè ®Òu dÉn ®Õn
tæn hao phô t¨ng
h-íng trôc
h-íng kÝnh
Cã thÓ cho phÐp
b
b
7mm
d©y quÊn tõ b¨ng ®ång ®ång tÊm cuén nÕu sè vßng Ýt
quÊn h-íng kÝnh :vßng sau ®Ì lªn vßng tr-íc
quÊn song hµnh 2 b¨ng ®ång vµ c¸ch ®iÖn
chiÒu réng b¨ng ®ång b»ng chiÒu cao cuén d©y b»ng chiÒu cao vßng d©y
cuèn ®-îc Ýt vßng v× t¶n nhiÖt kÐm
khã lÊy ®Çu ra kh«ng quÊn cao ¸p ®-îc dïng lµm d©y quÊn h¹ ¸p cña m¸y
trung b×nh vµ nhá
dÔ quÊn
khã söa ch÷a
chÞu lùc ng¾n m¹ch tèt
d©y quÊn ph©n ®o¹n
ta ph©n ®o¹n 1 pha thµnh nhiÒu ®o¹n
+cuén d©y mét pha ®-îc chia thµnh nhiÒu cuén
+d©y dÉn cã thÓ lµ d©y dÉn trßn hoÆc d©y dÉn ch÷ nhËt
Cuén d©y h×nh ch÷ nhËt c¸c sîi d©y ®-îc chËp thµnh mét sîi cuèn thµnh mét
vßng hoÆcthµnh nhiÒu vßng nèi song song
+t¶n nhiÖt tèt
+mçi cuén lµ d©y quÊn nhiÒu líp
øng dông:
+d©y trßn:cao ¸p m¸y nhá
+d©y dÑt :h¹ ¸p m¸y lín
Hai ®Çu A ,X ë trªn vµ ë d-íicuén d©y
Thay d©y quÊn vßng chËp tõ12 sîi 50mm2
quÊn 12 sîi quÊn 9 vßng 50 mm2
NÕu l-íi U 35kV kh«ng ®-îc chia ®Òu sè vßng d©y ph©n ®o¹n. ThiÕt kÕ vßng
®iÖn dung
vßng ®iÖn dung
vµnh ch¾n dÉn ®iÖn tr¸nh phãng ®iÖn gi÷a ®Çu d©y
vµ g«ng tõ
cuén
d©y
D©y quÊn xo¾n èc
QuÊn tõ d©y dÑt
QuÊn theo h-íng kÝnh vßng sau ®Ì lªn vßng tr-íc
Cã nhiÒu b¸nh ®Üa galet nèi tiÕp nhau liªn tôc
Do ®ã cuèn l¹i hai cuén ta ®-îc
5 ®Õn 7 mm r·nh dÇu ngang
Cã thÓ chËp mét sè sîi (2 ,3,4,5 )th-êng lµ 3 sîi nh-ng ph¶I ho¸n vÞ theo
h-íng kÝnh
vÝ dô chËp hai sîi
2
2
1
1
cuèn ®-îc nhiÒu vßng tiÕt diÖn lín øng dông cho cao ¸p m¸y lín
+2 ®Çu A,X ë trªn vµ ë d-íi t¨ng c-êng c¸ch ®iÖn nh÷ng cuén ®Çu ®Æt vßng
®iÖn dung hoÆcvµnh tÜnh ®iÖn ®Ó chèng sÐt
1
dÉn ®Õn 82 vßng chia lµm 20 galet mçi galÐt cã 4
vßng cã thÓ thùc hiÖn
10
nh- sau
1
2
0
2
3
9
1
4
8
1
5
1
2
3
4
5
6
7
8
9
7
1
7
5
1
8
4
1
9
3
1
1
0
2
1
1 1
+quÊn ®-îc sè vßng ph©n bè trªn galÐt
+t¶n nhiÖt tèt
+kÕt cÊu ch¾c ch¾n chÞu lùc ng¾n m¹ch tèt
D©y quÊn h×nh xo¾n
Tải về để xem bản đầy đủ
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình thiết kế máy điện", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
giao_trinh_thiet_ke_may_dien.doc

