Bài giảng Kế hoạch và đầu tư - Chương 2: Quá trình nghiên cứu

7/25/2017

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

BỘ MÔN KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ

QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU

Hồ Ngọc Ninh

([email protected])

Các nội dung

• Cấu trúc của nghiên cứu

• Giai đoạn kế hoạch NC

• Giai đoạn thực hiện NC

• Xây dựng đề cương nghiên cứu

• Tính khả thi của nghiên cứu

2

CẤU TRÚC CỦA

NGHIÊN CỨU

3

1

7/25/2017

Cấu trúc của nghiên cứu

Tổng quan, các câu hỏi rộng,

lĩnh vực NC

Tên đề tài NC

Mục tiêu, giả thiết, giả

thuyết, câu hỏi, hướng

tiếp cận, phương pháp NC

Phân tích

Kết quả, thảo luận

Trở lại câu hỏi – Tổng quát hoá

4

QUÁ TRÌNH

NGHIÊN CỨU

Quá trình nghiên cứu

• Có nhiều cách phân chia quá trình nghiên cứu khác

nhau – cho nên có thể có các bước khác nhau

• Mỗi ngành có thể có sự khác biệt nhỏ

– Theo sự phát triển của luận điểm

– Theo giai đoạn

– Theo “đường xoắn ốc”

– .....

6

2

7/25/2017

Thiết kế quá trình theo luận điểm

NHẬN THỨC VẤN ĐỀ

Dòng kiến

thức

+ Hoạt động và mục tiêu kiến

thức

Giới hạn

Các bước

của quá

trình

Nhận thức

vấn đề

Khuyến cáo Phát triển

Đánh giá

Kết luận

Hình thức

logic

Tìm kiếm

Suy luận

[Takeda,1990]

7

Quá trình nghiên cứu theo các bước

LỰA CHỌN ĐỀ TÀI KHOA HỌC

BƯỚC I

HÌNH THÀNH LUẬN ĐIỂM KHOA HỌC

BƯỚC II

CHỨNG MINH LUẬN ĐIỂM KHOA HỌC

BƯỚC III

TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM KHOA HỌC

BƯỚC IV

Theo: Vũ Cao Đàm, 2005

8

QUAN SÁT

Xác định lĩnh

vực rộng của

nghiên cứu

Quá trình nghiên cứu

Kinh tế & Quản lý

THU THẬP

THÔNG TIN BAN

ĐẦU

XÁC ĐỊNH

VẤN ĐỀ

KHUNG LÝ

XÂY DỰNG

THUYẾT

CÁC GIẢ

THUYẾT

Mô tả

Xác định

Phỏng vấn &

vấn đề NC

các biến số

Tổng quan tài liệu

THIẾT KẾ NC

QUI NẠP

THU THẬP SỐ LIỆU,

PHÂN TÍCH VÀ

GIẢI THÍCH

Liệu giả thuyết đã

được chứng minh?

Liệu câu hỏi NC đã

được trả lời?

3

7/25/2017

“Đặc tính” của quá trình nghiên cứu

• NC luôn bắt đầu bằng đặt câu hỏi hay nêu

vấn đề;

• NC đòi hỏi phải có mục tiêu rõ ràng;

• NC cứu tuân theo một kế hoạch cụ thể;

• NC thường chia vấn đề chính thành những

vấn đề nhỏ có thể giải quyết;

10

11

12

“Đặc tính” của quá trình nghiên cứu

• NC được định hướng bởi vấn đề nghiên cứu

cụ thể, các câu hỏi NC và giả thuyết NC;

• NC chấp nhận một số giả thuyết then chốt;

• NC đòi hỏi thu thập và phân tích dữ liệu nhằm

giải quyết vấn đề nêu ra ban đầu;

• Về bản chất, NC là “đường phát triển xoắn

ốc”.

NC là

“đường

phát

triển

xoắn

ốc”

4

7/25/2017

Các thành phần quan trọng của nghiên cứu

• Phát biểu vấn đề, Câu hỏi nghiên cứu, Mục tiêu

NC, Lợi ích NC

• Lý thuyết, Giả thiết, Tài liệu tổng quan

• Các biến, Thông số, và Giả thuyết

• Định nghĩa, Chỉ tiêu, Thước đo

• Thiết kế nghiên cứu và Phương pháp luận

• Công cụ nghiên cứu, Chọn mẫu

• Phân tích số liệu

• Kết luận, Phân tích, đề xuất

Chữ đỏ có thể cần bổ sung???

13

Các câu hỏi trong quá trình nghiên cứu

Trong toàn bộ quá trình nghiên cứu phải suy nghĩa đến các câu hỏi

(đây không phải là câu hỏi nghiên cứu):

– Ai: Ai là người NC, Ai tham gia vào đề tài NC, Ai là người

hưởng lợi từ NC, ...

– Cái gì, cái nào? NC cần quan tâm đến cái gì? Lý thuyết nào,..

– Ở đâu? Thực hiện NC ở đâu? (cả theo nghĩa rộng)

– Khi nào? Là khoảng thòi gian (số liệu và thời gian NC)

– Tại sao? Tại sao lại làm NC này? Tại sao lựa chọn địa điểm

kia, v.v

– Như thế nào? NC được thực hiện thế nào? - Phương pháp NC

14

CÁC GIAI ĐOẠN CỦA

NGHIÊN CỨU

15

5

7/25/2017

C¸c bưíc cña qu¸ tr×nh nghiªn cøu

1. X¸c ®Þnh lÜnh vùc cÇn nghiªn cøu

Giai

2. Lùa chän tªn ®Ò tµi nghiªn cøu

®o¹n

kÕ

3. Ph¸t biÓu vÊn ®Ò, c©u hái, môc tiªu,

hưíng tiÕp cËn, P.ph¸p, vµ gi¶ thiÕt/thuyÕt

ho¹ch

4. X©y dùng kÕ ho¹ch & néi dung NC

5. Thu thËp d÷ liÖu, sè liÖu, th«ng tin

6. Ph©n tÝch d÷ liÖu vµ kÕt qu¶, th¶o luËn

7. ViÕt, tr×nh bµy kÕt qu¶, phæ biÕn kÕt qu¶

Giai

®o¹n

thùc

hiÖn

16

GIAI ĐOẠN KẾ HOẠCH

NGHIÊN CỨU

17

Xác định

lĩnh vực và

vấn đề

nghiên cứu

18

6

7/25/2017

Xác định lĩnh vực cần nghiên cứu

• Lĩnh vực thường rộng và bao trùm, có nhiều vấn

đề và đề tài nghiên cứu chỉ giải quyết 1 hay một số

vấn đề trong đó

• Lĩnh vực ưa thích thì khi NC mới có kết quả tốt

• Xác định lĩnh vực hay ý tưởng nghiên cứu cần

– Dựa vào khả năng của người/cán bộ nghiên cứu

(những mặt mạnh, sự ưa thích, v.v)

– Dựa vào yêu cầu của cơ quan tài trợ hoặc cấp trên

19

Ý tưởng nghiên cứu (lĩnh vực) từ đâu?

• Những vấn đề và nhu cầu thực tế

• Những nghiên cứu trước đây

• Cuộc sống hàng ngày

• Lý thuyết

20

Vấn đề nghiên cứu

• Vấn đề khoa học = Vấn đề nghiên cứu

• Luôn tồn tại 2 lớp vấn đề khoa học:

– Lớp vấn đề (câu hỏi) về : Bản chất sự vật cần

làm sáng tỏ

– Lớp vấn đề về: Phương pháp chứng minh bản

chất sự vật

21

7

7/25/2017

Phương pháp phát hiện

vấn đề nghiên cứu

Ø

Nhận dạng bất đồng trong tranh luận

Nhận dạng các vướng mắc trong hoạt động thực

tế

Ø

Nghĩ ngược quan niệm thông thường

Lắng nghe người không am hiểu

Những câu hỏi xuất hiện bất chợt

Phân tích cấu trúc logic các công trình khoa học

22

23

24

Nêu vấn đề nghiên cứu

• Cần ngắn gọn, rõ ràng

• Có tính thời sự

• Có ý nghĩa về mặt thực tiễn

• Có ý nghĩa đối với tổng thể nghiên cứu

• Bổ sung những “thiếu hụt” trong nghiên cứu

Phát biểu vấn đề nghiên cứu

• Quan sát hiện tượng, sau đó phát biểu vấn

đề nghiên cứu

- Ví dụ: Sản xuất rau theo quy trình VietGap –

Mặc dầu SX mang lại HQKT cho nông dân, nhưng

vì sao ít được nông dân hưởng ứng và thực hiện?

Vấn đề là gì?

• Xây dựng lý thuyết để giải thích hiện tượng

hay hành vi

- Qui nạp: Từ số liệu đến lý thuyết

- Diễn dịch: Từ lý thuyết đến số liệu/thực tế

8

7/25/2017

Phát biểu vấn đề nghiên cứu

• Vấn đề nghiên cứu không phải là tên đề tài hay sự

cần thiết của đề tài

• Mỗi một đề tài thường có từ 1-2 vấn đề.

• Phát hiện và phát biểu vấn đề thường khó

• Lưu ý: do có vấn đề nên LÀM NGHIÊN CỨU

NÀY

25

26

27

Các bước tiến hành

•

Tìm kiếm tài liệu (trên mạng, thư viện, ...)

Suy nghĩ xem vấn đề mình quan tâm là gì, mình thích

làm gì (không phải là sở thích của GV hướng dẫn)

•

Suy nghĩ về khả năng lựa chọn của mình (từ vấn đề mà

mình quan tâm, thích)

Nếu được đề nghị lĩnh vực mà phù hợp với mình thì có

thể quyết định

Chia xẻ sự lựa chọn của mình với đồng nghiệp, bạn bè,

hoặc giáo viên, ...

Bắt đầu ghi chép lại

VD: Quá trình xác định vấn đề quản lý & Marketing

Các nhiệm vụ

Phân tích

số liệu

thứ cấp

Thảo luận với

nhà hoạch định

chính sách

Nghiên cứu

định tính

Phỏng vấn

chuyên gia

Bối cảnh của vấn đề

Bước I: Xác định và định nghĩa vấn đề

Vấn đề ra quyết định quản lý

Vấn đề nghiên cứu marketing

Bước II: Tiếp cận vấn đề

Mô hình phân

Những

thông tin

cần thiết

Mục tiêu/

Cơ sở

lý thuyết

Câu hỏi

Giả

tích: Chiều

dọc; Đồ thị;

Toán

nghiên cứu thuyết

Bước III: Thiết kế nghiên cứu

9

7/25/2017

Vấn đề ra quyết định quản lý và

NGHIÊN CỨU Marketing

Vấn đề ra quyết định quản lý

Vấn đề nghiên cứu Marketing

Liệu có nên giới thiệu

sản phẩm mới?

Xác định sở thích người tiêu dùng

và khả năng mua đối với SF mới

Liệu chiến dịch quảng cáo

có cần thay đổi?

Xác định hiệu lực của

chiến dịch quảng cáo hiện hành.

Liệu giá của sản phẩm có nên tăng? Xác định độ co giãn giá của cầu

và ảnh hưởng đến lượng bán

và lợi nhuận ở các mức giá thay

đổi khác nhau

28

29

30

Xác định

đề tài

nghiên cứu

Xác định tên đề tài nghiên cứu

Khái niệm Đề tài: Là một hình thức tổ chức nghiên

cứu:

- Một nhóm nghiên cứu

- Một nhiệm vụ nghiên cứu

Các loại “Đề tài”

- Đề tài / Dự án / Đề án

- Chương trình

10

7/25/2017

Các loại đề tài

¾ Đề tài

Nghiên cứu mang tính học thuật là chủ yếu

¾ Dự án

Đề tài áp dụng với thời hạn, địa điểm ấn định

¾ Chương trình

Đề tài lớn, gồm một số đề tài, dự án

¾ Đề án

Nghiên cứu nhằm đề xuất một đề tài, dự án, chương

trình

31

32

33

Nguyên tắc xác định đề tài

• Ngắn gọn

• Mang tính khoa học hay học thuật

• Đơn giản, dễ hiểu, và hiểu một nghĩa

• Phản ánh nội dung và vấn đề nghiên cứu

• Có tính hấp dẫn (thực tế)

• Có giá trị/đóng góp về Khoa học

Tên đề tài xác định nên dựa vào

• Tầm cỡ của vấn đề nghiên cứu

• Sự quan tâm của cộng đồng, xã hội

• Yêu cầu của đầu ra, sản phẩm NC

• Tính khả thi: lực lượng NC, thời gian NC,

kinh phí, kỹ thuật…

11

7/25/2017

Tiêu chuẩn xác định tên đề tài

cần trả lời một số câu hỏi

• Đã có NC tương tự triển khai hay chưa, nếu có

có thể ứng dụng kết quả hay không? Mức độ?

• NC có cần triển khai ngay không? Có tài trợ hay

không?

• Ai là người hưởng lợi hay sử dụng kết quả ý

nghĩa

• Mức độ rủi ro như thế nào

34

Phương pháp xác định tên đề tài

• Cho điểm các chỉ tiêu

• So sánh điểm các tiêu chuẩn của một số ý

tưởng đề tài đề xuất

• Tên đề tài nên có:

CỤM TỪ KHÓA LÝ THUYẾT + Ứng dụng

35

Ví dụ: Từ khóa

• Quản lý rủi ro trong nuôi trồng thủy sản của các

hộ nông dân xã An Thanh, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải

Dương

• Quản lý rủi ro trong nuôi trồng thủy sản xã An

Thanh, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương

• Giải pháp quản lý rủi ro trong nuôi trồng thủy

sản của các hộ nông dân xã An Thanh, huyện Tứ

Kỳ, tỉnh Hải Dương

• Giải pháp phát triển nuôi trồng thủy sản trên địa

bàn xã Mỹ Trung, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định

• Phát triển nuôi trồng thủy sản trên địa bàn xã

Mỹ Trung, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định

36

12

7/25/2017

Chú ý khi chọn tên đề tài

•

Tên đề tài = bộ mặt của tác giả

Ø Tên đề tài phải thể hiện được tư tưởng khoa học của đề tài

Ø Tên đề tài phải được hiểu một nghĩa

Tránh dùng những cụm từ bất định để đặt tên đề tài,

chẳng hạn:

Ø Phá rừng: Thực trạng và giải pháp

Ø Hội nhập – Thách thức và thời cơ

•

Tránh dùng từ “Một số”, “chủ yếu”, “thực trạng” (vì

thừa), từ chỉ mục đích “Nhằm”, “để”.

37

Lưu ý khóa luận

• Tên đề tài phải gắn với chuyên ngành đào tạo.

• Tên đề tài phải đảm bảo nhà NC có khả năng

hoàn thành, nhưng nó cũng phải có tính mới

(nhất là khóa luận);

• Ít rủi ro;

• Phù hợp với nguồn lực cho phép (chủ yếu về

kỹ thuật);

• Số liệu/thông tin có thể tiếp cận (thu thập được)

38

Phương pháp?

• Suy nghĩ điểm mạnh, khả năng và sở thích của

mình là gì?

• Đọc các NC trước đây.

• Thảo luận với đồng nghiệp, bạn bè, thầy, cô giáo

• Tìm kiếm tài liệu;

• Ghi lại các ý tưởng (từ tài liệu);

• Phát triển các ý tưởng của mình từ các NC trước

đây (giả sử mình là nhà NC đó) –Phát triển cây

vấn đề;

• Phát triển ý tưởng của mình (Brainstorming).

39

13

7/25/2017

Một số điểm suy nghĩ khi xác định tên đề tài

• Tên đề tài có trước hay số liệu có trước?

– Anh/Chị có cho rằng mình chọn đề tài sau đó thu thập số

liệu?

– Liệu có thể quyết định đề tài khi biết số liệu có thể tồn tại??

• Tên đề tài có trước hay một số phương pháp (kinh

tế lượng, mô hình hóa, v.v) có trước?

– Anh/Chị có cho rằng mình chọn đề tài sau đó đi học các

phương pháp?

– Một số phương pháp đòi hỏi phải có thời gian, kinh phí, khả

năng và cơ sở VCKT. Theo Anh/Chị?

40

Mục tiêu

nghiên cứu

41

Mục tiêu nghiên cứu

M

ục tiêu (objectives) nghiên cứu

– Bản chất sự vật cần làm rõ

– Trả lời câu hỏi: Làm cái gì?

– Mục tiêu phải cụ thể, rõ ràng, nêu rõ được nghiên cứu

sẽ làm cái gì

Mục đích nghiên cứu

Trả lời câu hỏi: Để làm cái gì?

42

14

7/25/2017

Lưu ý:

• Tiêu chuẩn S.M.A.R.T được áp dụng trong xây

dựng mục tiêu của dự án (kể cả dự án NC);

• Trong NC nói chung chỉ áp dụng 1 phần

S.M.A.R.T

=

Specific (cụ thể)

Measurable (có thể đo lường)

Attainable/available (đạt được)

Realistic

Timely

(Thực tế) và

(đúng hạn)

43

Mục tiêu NC

• Mục tiêu về lí thuyết ??

• Mục tiêu về thực trạng vấn đề??

• Mục tiêu về giải pháp??

• ???

44

Ví dụ: Một đề tài cao học

• Tên đề tài: “Quản lý rủi ro trong nuôi trồng thủy sản của

các hộ nông dân trên địa bàn xã An Thanh, huyện Tứ

Kỳ, tỉnh Hải Dương”

Hãy viết mục tiêu nghiên cứu (Mục tiêu chung và cụ thể) cho

đề tài?

45

15

7/25/2017

Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chung

Mục tiêu cụ thể

Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về rủi ro và quản lý rủi

ro trong nuôi trồng thủy sản

Đánh giá thực trạng

quản lý rủi ro trong nuôi trồng

thủy sản của các hộ nông dân ở

xã An Thanh, huyện Tứ Kỳ,

từ đó đề xuất giải nhằm tăng

cường khả năng quản lý rủi ro

trong nuôi trồng thủy sản của

hộ nông dân ở địa bàn nghiên

cứu thời gian tới

Đánh giá thực trạng rủi ro và quản lý rủi ro trong nuôi trồng thủy

sản của các hộ nông dân trên địa bàn xã An Thanh, huyện Tứ

Kỳ, tỉnh Hải Dương.

Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng quản lý rủi ro trong

nuôi trồng thủy sản của các hộ nông dân ở xã.

Đề xuất giải pháp giải nhằm tăng cường khả năng quản lý rủi ro

trong nuôi trồng thủy sản của hộ nông dân ở địa bàn nghiên cứu

Bài tập

Viết mục tiêu nghiên cứu chung và

cụ thể cho 2 đề tài:

• Giải pháp phát triển nuôi trồng thủy sản

trên địa bàn xã Mỹ Trung, huyện Mỹ Lộc, tỉnh

Nam Định

• Phát triển nuôi trồng thủy sản trên địa bàn

xã Mỹ Trung, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định

47

Phát triển nuôi trồng thủy sản trên địa bàn xã Mỹ

Trung, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định

•

Mục tiêu chung:

Đánh giá thực trạng phát triển nuôi trồng thủy sản trên địa bàn xã Mỹ Trung,

từ đó đề xuất giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển nuôi trồng thủy sản trên

địa bàn xã thời gian tới

•

Mục tiêu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển nuôi trồng thủy

sản;

2. Đánh giá thực trạng phát triển nuôi trồng thủy sản trên địa bàn xã Mỹ

Trung

3. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nuôi trồng thủy sản trên

địa bàn xã Mỹ Trung

4. Đề xuất giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển nuôi trồng thủy sản trên địa

bàn xã thời gian tới

48

16

7/25/2017

Giải pháp phát triển nuôi trồng thủy sản trên địa

bàn xã Mỹ Trung, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định

•

Mục tiêu chung:

Đánh giá thực trạng thực hiện các giải pháp phát triển nuôi trồng thủy sản

trên địa bàn xã Mỹ Trung, từ đó đề xuất hoàn thiện các giải pháp phát triển

nuôi trồng thủy sản trên địa bàn xã thời gian tới

•

Mục tiêu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về giải pháp phát triển nuôi

trồng thủy sản;

2. Đánh giá thực trạng thực hiện các giải pháp phát triển nuôi trồng thủy

sản trên địa bàn xã Mỹ Trung

3. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện các giải pháp phát triển

nuôi trồng thủy sản trên địa bàn xã Mỹ Trung

4. Đề xuất hoàn thiện các giải pháp phát triển nuôi trồng thủy sản trên địa

bàn xã thời gian tới

49

Câu hỏi

nghiên cứu

50

Câu hỏi nghiên cứu là gì?

1. Câu hỏi nghiên cứu là cách để giúp người nghiên

cứu có thể “tiếp cận” từng chủ đề cụ thể theo quan

điểm của người nghiên cứu.

2. Câu hỏi nghiên cứu là một dạng câu hỏi mà nhờ nó

có thể đưa ra được các câu trả lời nhằm giải thích,

mô tả, xác định, dự báo hoặc đánh giá chất lượng

trong NC.

51

17

7/25/2017

Không nên đặt câu hỏi nghiên cứu theo kiểu?

1) Phát biểu chủ đề/đề tài nghiên cứu duới dạng một

câu hỏi duy nhất

2) Chia từng khái niệm – mỗi khái niệm là một câu hỏi

NC

3) Mô tả từng điểm của khái niệm/nội dung: Mỗi khái

niệm/nội dung đưa ra 1 câu hỏi

52

53

54

“Cây câu hỏi”

Câu hỏi cấp I

Câu hỏi cấp II

Câu hỏi cấp III

Câu hỏi cấp IV

Các dạng câu hỏi trong 1 nghiên cứu

Mức 5

Mức 4

Câu hỏi về chủ đề

Các câu hỏi về đề mục

Mức

3

Câu hỏi nghiên cứu

Câu hỏi điều tra

Mức

2

Mức

1

Câu hỏi về thước đo

18

7/25/2017

Lưu ý khi xây dựng câu hỏi NC

• Xác định vấn đề nghiên cứu và sự thiếu hụt của

nhận thức về vấn đề đó

• Ví dụ khi nghiên cứu về thị trường quyền sử

dụng đất

– Tại sao nông dân “ngại” tích tụ đất đai?

55

Ví dụ: Một số đề tài KLTN

Tên đề tài: “Quản lý rủi ro trong nuôi trồng thủy sản của các hộ

nông dân trên địa bàn xã An Thanh, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải

Dương”

•

• Câu hỏi nghiên cứu:

- Thực trạng nuôi trồng thủy sản và rủi ro trong nuôi trồng thủy sản ở

xã An Thanh, huyện Tứ Kỳ đang diễn ra như thế nào? Có những loại

rủi ro nào và tần suất xuất hiện của nó? Mức độ ảnh hưởng của các loại

rủi ro đến hoạt động nuôi trồng thủy sản của hộ ra sao?

- Thực trạng công tác quản lý rủi ro trong nuôi trồng thủy sản của các

hộ nông dân ở xã An Thanh, huyện Tứ Kỳ diễn ra như thế nào?

- Những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng quản lý rủi ro trong nuôi trồng

thủy sản của các hộ nông dân ở xã An Thanh, huyện Tứ Kỳ là gì?

- Những giải pháp giúp các hộ nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro trong

nuôi trồng thủy sản là gì?

56

Phạm vi

nghiên cứu

57

19

7/25/2017

Phạm vi nghiên cứu

Lựa chọn phạm vi nghiên cứu quyết định tới:

• Tính tin cậy của kết quả nghiên cứu

• Quỹ thời gian cần thiết cho nghiên cứu

• Kinh phí đầu tư cho nghiên cứu.

58

59

60

Các loại phạm vi nghiên cứu

Các loại phạm vi cần xác định:

• Phạm vi của khách thể (mẫu khảo sát)

• Phạm vi quãng thời gian diễn biến của sự kiện

(đủ nhận biết quy luật)

• Phạm vi giới hạn của nội dung vì hạn chế

về chuyên gia và kinh phí

Phạm vi nghiên cứu

• Phạm vi về thời gian

– Th.gian của số liệu NC (Phạm vi quãng thời gian diễn

biến của sự kiện (đủ nhận biết quy luật))

– Th.gian làm NC

• Phạm vi về không gian

• Phạm vi về nội dung (giới hạn của nội dung vì hạn

chế về chuyên gia và kinh phí)

20

Bài giảng Kế hoạch và đầu tư - Chương 2: Quá trình nghiên cứu - Hồ Ngọc Ninh