Bài giảng Kỹ thuật số ứng dụng - Chương 4: Hệ tuần tự
Chѭѫng 4. HӋ tuҫn tӵ
Trang 75
Chѭѫng 4
+ӊ TUҪN TӴ
4.1. KHÁI NIӊM CHUNG
0ҥch sӕꢀÿѭӧc chia thành hai loҥi chính : HӋ tә hӧp và hӋ tuҫn tӵ.
Ĉӕi vӟi hӋ tә hӧp: tín hiӋu ngõ ra ӣ trҥng thái kӃ tiӃp chӍ phө thuӝc vào trҥng thái hiӋn tҥi cӫa
ngõ vào, mà bҩt chҩp trҥng thái hiӋn tҥi cӫa ngõ ra. Nhѭ vұy, khi các ngõ vào thay ÿәi trҥng thái (bӓ
qua thӡi gian trӉ cӫa tín hiӋu ÿi qua phҫn tӱ logic) thì lұp tӭc ngõ ra thay ÿәi trҥng thái.
Ĉӕi vӟi hӋ tuҫn tӵ: Các ngõ ra ӣ trҥng thái kӃ tiӃp vӯa phө thuӝc vào trҥng thái hiӋn tҥi
Fӫa ngõ vào, ÿӗng thӡi còn phө thuӝc trҥng thái hiӋn tҥi cӫa ngõ ra.
Do ÿó, vҩn ÿӅ thiӃt kӃ hӋ tuҫn tӵ sӁ khác so vӟi hӋ tә hӧp, Fѫ sӣ thiӃt kӃ hӋ tuҫn tӵ là dӵa trên
các Flip - Flop (trong khi viӋc thiӃt kӃ hӋ tә hӧp dӵa trên các cәng logic).
Ĉӕi vӟi hӋ tuҫn tӵ, khi các ngõ vào thay ÿәi trҥng thái thì các ngõ ra không thay ÿәi trҥng thái
ngay mà chӡꢀÿӃn cho ÿӃn khi có mӝt xung ÿLӅu khiӇn (gӑi là xung ÿӗng hӗ Ck) thì lúc ÿó các ngõ ra
Pӟi thay ÿәi trҥng thái theo các ngõ vào. Nhѭ vұy hӋ tuҫn tӵ còn có tính ÿӗng bӝ và tính nhӟ (có
khҧ năng lѭu trӳ thông tin, lѭu trӳ dӳ liӋu), nên hӋ tuҫn tӵ là cѫ sӣꢀÿӇ thiӃt kӃ các bӝ nhӟ.
4.2. BӜꢀĈӂM
4.2.1. Ĉҥi cѭѫng
%ӝꢀÿӃm ÿѭӧc xây dӵng trên cѫ sӣ các Flip - Flop (FF) ghép vӟi nhau sao cho hoҥt ÿӝng theo
Pӝt bҧng trҥng thái (quy luұt ÿӃm) cho trѭӟc.
6ӕ lѭӧng FF sӱ dөng là sӕ hàng cӫa bӝꢀÿӃm.
%ӝꢀÿӃm còn ÿѭӧc sӱ dөng ÿӇ tҥo ra mӝt dãy ÿӏa chӍ cӫa lӋnh ÿLӅu kiӇn, ÿӃm sӕ chu trình thӵc
hiӋn phép tính, hoһc có thӇ dùng trong vҩn ÿӅ thu và phát mã.
Có thӇ phân loҥi bӝꢀÿӃm theo nhiӅu cách:
- Phân loҥi theo cѫ sӣ các hӋꢀÿӃm: %ӝꢀÿӃm thұp phân, bӝꢀÿӃm nhӏ phân.
Trong ÿó bӝꢀÿӃm nhӏ phân ÿѭӧc chia làm hai loҥi:
+ BӝꢀÿӃm vӟi dung lѭӧng ÿӃm 2n.
+ BӝꢀÿӃm vӟi dung lѭӧng ÿӃm khác 2n (ÿӃm modulo M).
- Phân loҥi theo hѭӟng ÿӃm gӗm: 0ҥch ÿӃm lên (ÿӃm tiӃn), mҥch ÿӃm xuӕng (ÿӃm lùi),
Pҥch ÿӃm vòng.
- Phân loҥi mҥch ÿӃm theo tín hiӋu chuyӇn: bӝꢀÿӃm nӕi tiӃp, bӝꢀÿӃm song song, bӝꢀÿӃm
Kӛn hӧp.
- Phân loҥi dӵa vào chӭc năng ÿLӅu khiӇn:
+ BӝꢀÿӃm ÿӗng bӝ: Sӵ thay ÿәi ngõ ra phө thuӝc vào tín hiӋu ÿLӅu kiӇn Ck.
+ BӝꢀÿӃm không ÿӗng bӝ.
0һc dù có rҩt nhiӅu cách phân loҥi nhѭng chӍ có ba loҥi chính:
§
(không ÿӗng bӝ),
%ӝꢀÿӃm nӕi tiӃp
§ %ӝꢀÿӃm song song (ÿӗng bӝ),
§ %ӝꢀÿӃm hӛn hӧp ꢁÿӃm song song ghép nӕi tiӃp nhau).
Khoa ĈTVT – ĈHBKĈN – Tháng 08.2006
Trang 76
4.2.2. BӝꢀÿӃm nӕi tiӃp
1. Khái niӋm
%ӝꢀÿӃm nӕi tiӃp là bӝꢀÿӃm trong ÿó các TFF hoһc JKFF giӳ chӭc năng cӫa TFF ÿѭӧc ghép nӕi
tiӃp vӟi nhau và hoҥt ÿӝng theo mӝt loҥi mã duy nhҩt là BCD 8421. Ĉӕi vӟi loҥi bӝꢀÿӃm này, các
ngõ ra thay ÿәi trҥng thái không ÿӗng thӡi vӟi tín hiӋu ÿLӅu khiӇn Ck (tӭc không chӏu sӵꢀÿLӅu khiӇn
Fӫa tín hiӋu ÿLӅu khiӇn Ck) do ÿó mҥch ÿӃm nӕi tiӃp còn gӑi là mҥch ÿӃm không ÿӗng bӝ.
2. Phân loҥi
- ĈӃm lên.
- ĈӃm xuӕng.
- ĈӃm lên /xuӕng.
- ĈӃm Modulo M.
a. Ĉ͇m lên
Ðây là bӝꢀÿӃm có nӝi dung tăng dҫn. Nguyên tҳc ghép nӕi các TFF (hoһc JKFF thӵc hiӋn chӭc
Qăng TFF) ÿӇ tҥo thành bӝꢀÿӃm nӕi tiӃp còn phө thuӝc vào tín hiӋu ÿӗng bӝ Ck. Có 2 trѭӡng hӧp
khác nhau:
- Tín hiӋu Ck tác ÿӝng theo sѭӡn xuӕng: TFF hoһc JKFF ÿѭӧc ghép nӕi vӟi nhau theo qui
luұt sau:
Cki+1 = Qi
-
Tín hiӋu Ck tác ÿӝng theo sѭӡn lên: TFF hoһc JKFF ÿѭӧc ghép nӕi vӟi nhau theo qui luұt
sau:
Cki+1 = Qi
Trong ÿó T luôn luôn giӳꢀӣ mӭc logic 1 (T = 1) và ngõ ra cӫa TFF ÿӭng trѭӟc nӕi vӟi ngõ vào
Ck cӫa TFF ÿӭng sau.
ĈӇ minh hӑa chúng ta xét ví dө vӅ mӝt mҥch ÿӃm nӕi tiӃp, ÿӃm 4, ÿӃm lên, dùng TFF.
6ӕ lѭӧng TFF cҫn dùng: 4 = 22 dùng 2 TFF.
®
Tr˱ͥng hͫp Ck tác ÿ͡ng theo s˱ͥn xu͙ng (hình 4.1a):
Ck
Q1
Q2
1
1
T
T
Ck1
Ck2
Ck
Clr
Hình 4.1a
Chѭѫng 4. HӋ tuҫn tӵ
Trang 77
Tr˱ͥng hͫp Ck tác ÿ͡ng theo s˱ͥn lên (hình 4.1b):
Ck
Q1
Q2
1
1
T
T
Ck1
Ck2
Ck
Q1
Clr
H 4.1b
Trong các sѫꢀÿӗ mҥch này Clr (Clear) là ngõ vào xóa cӫa TFF. Ngõ vào Clr tác ÿӝng mӭc thҩp,
khi Clr = 0 thì ngõ ra Q cӫa FF bӏ xóa vӅ 0 (Q=0).
Giҧn ÿӗ thӡi gian cӫa mҥch ÿӃm ӣ hình 4.1a ÿѭӧc cho:
8
5
1
3
4
7
2
Ck
Q1
0
1
0
0
0
0
1
1
1
1
1
1
0
0
0
1
Q2
Hình 4.2a. Gi̫n ÿ͛ thͥi gian m̩ch hình 4.1a
%ҧng trҥng thái hoҥt ÿӝng cӫa mҥch hình 4.1a:
Xung vào
Trҥng thái hiӋn tҥi
Trҥng thái kӃ tiӃp
Ck
1
Q2
0
Q1
0
Q2
0
Q1
1
0
1
0
2
0
1
1
3
1
0
1
4
1
1
0
Khoa ĈTVT – ĈHBKĈN – Tháng 08.2006
Giҧn ÿӗ thӡi gian mҥch hình 4.1b :
Trang 78
8
5
1
3
4
7
2
Ck
Q1
0
0
0
1
0
1
1
0
1
0
1
0
0
1
1
0
1
1
1
Q1
0
0
Q2
0
1
1
Hình 4.2b. Gi̫n ÿ͛ thͥi gian m̩ch hình 4.1b
%ҧng trҥng thái hoҥt ÿӝng cӫa mҥch hình 4.1b :
Xung vào
Trҥng thái hiӋn tҥi
Trҥng thái kӃ tiӃp
Ck
1
Q2
0
Q1
0
Q2
0
Q1
1
2
0
1
1
0
3
1
0
1
1
4
1
1
0
0
b. Ĉ͇m xu͙ng
Ĉây là bӝꢀÿӃm có nӝi dung ÿӃm giҧm dҫn. Nguyên tҳc ghép các FF cNJng phө thuӝc vào tín hiӋu
ÿLӅu khiӇn Ck:
- Tín hiӋu Ck tác ÿӝng sѭӡn xuӕng: TFF hoһc JKFF ÿѭӧc nghép nӕi vӟi nhau theo qui luұt
sau:
Cki+1
=
Qi
-
Tín hiӋu Ck tác ÿӝng sѭӡn xuӕng: TFF hoһc JKFF ÿѭӧc nghép nӕi vӟi nhau theo qui luұt
sau:
Cki+1 = Qi
Trong ÿó T luôn luôn giӳꢀӣ mӭc logic 1 (T = 1) và ngõ ra cӫa TFF ÿӭng trѭӟc nӕi vӟi ngõ vào
Ck cӫa TFF ÿӭng sau.
Ví dө: Xét mӝt mҥch ÿӃm 4, ÿӃm xuӕng, ÿӃm nӕi tiӃp dùng TFF.
6ӕ lѭӧng TFF cҫn dùng:
4 = 22 Þ dùng 2 TFF.
Chѭѫng 4. HӋ tuҫn tӵ
Trang 79
6ѫꢀÿӗ mҥch thӵc hiӋn khi sӱ dөng Ck tác ÿӝng sѭӡn xuӕng và Ck tác ÿӝng sѭӡn lên lҫn lѭӧt
ÿѭӧc cho trên hình 4.3a và 4.3b :
Ck
Q1
Q2
1
1
T
Ck1
T
Ck2
Ck
Q1
Clr
Hình 4.3a
Ck
Q1
Q2
1
1
T
Ck1
T
Ck2
Ck
Clr
H 4.3b
8
5
1
3
4
7
2
Ck
Q1
0
0
1
0
1
0
1
1
0
1
0
Q1
0
1
0
0
1
1
Q2
0
Hình 4.4a. Gi̫n ÿ͛ thͥi gian m̩ch H 4.3a
Khoa ĈTVT – ĈHBKĈN – Tháng 08.2006
%ҧng trҥng thái hoҥt ÿӝng cӫa mҥch hình 4.3a:
Trang 80
Xung vào
Trҥng thái hiӋn tҥi
Trҥng thái kӃ tiӃp
Ck
1
Q2
0
Q1
0
Q2
1
Q1
1
2
1
1
1
0
3
1
0
0
1
4
0
1
0
0
Giҧn ÿӗ thӡi gian cӫa mҥch hình 4.3b:
8
5
1
3
4
7
2
Ck
Q1
1
1
0
0
1
0
0
0
1
0
Q2
0
1
1
0
1
1
Hình 4.4b. Gi̫n ÿ͛ thͥi gian m̩ch hình 5.3b
%ҧng trҥng thái hoҥt ÿӝng cӫa mҥch hình 4.3b :
Xung vào
Trҥng thái hiӋn tҥi
Trҥng thái kӃ tiӃp
Ck
1
Q2
1
Q1
1
Q2
1
Q1
0
2
1
0
0
1
3
0
1
0
0
4
0
0
1
1
c. Ĉ͇m lên/xu͙ng:
*ӑi X là tín hiӋu ÿLӅu khiӇn chiӅu ÿӃm, ta quy ѭӟc:
+ NӃu X = 0 thì mҥch ÿӃm lên.
+ NӃu X = 1 thì ÿӃm xuӕng.
Ta xét 2 trѭӡng hӧp cӫa tín hiӋu Ck:
- Xét tín hiӋu Ck tác ÿӝng sѭӡn xuӕng:
Lúc ÿó ta có phѭѫng trình logic:
Cki+1 = X.Qi + XQi = X Å Qi
- Xét tín hiӋu Ck tác ÿӝng sѭӡn lên:
Lúc ÿó ta có phѭѫng trình logic:
Cki+1 = X.Qi + X.Qi = X Å Qi
Chѭѫng 4. HӋ tuҫn tӵ
Trang 81
d. Ĉ͇m modulo M:
Ĉây là bӝꢀÿӃm nӕi tiӃp, theo mã BCD 8421, có dung lѭӧng ÿӃm M khác 2n.
Ví dө:
Xét mҥch ÿӃm 5, ÿӃm lên, ÿӃm nӕi tiӃp.
6ӕ lѭӧng TFF cҫn dùng: Vì 22 = 4 < 5 < 8 = 23
duìng 3 TFF.
Þ
9ұy bӝꢀÿӃm này sӁ có 3 ÿҫu ra (chú ý: Sӕ lѭӧng FF tѭѫng ӭng vӟi sӕꢀÿҫu ra).
%ҧng trҥng thái hoҥt ÿӝng cӫa mҥch:
Xung vào
Trҥng thái hiӋn tҥi
Trҥng thái kӃ tiӃp
Ck
1
Q3
Q2
0
Q1
Q3
Q2
0
Q1
0
0
0
0
1
0
1
0
1
0
0
0
1
0
2
0
1
3
1
0
1
1
4
1
1
0
0
5
0
1/0
0
1/0
1Ӄu dùng 3 FF thì mҥch có thӇꢀÿӃm ÿѭӧc 8 trҥng thái phân biӋt (000 ® 111 tѭѫng ӭng 0® 7).
Do ÿó, ÿӇ sӱ dөng mҥch này thӵc hiӋn ÿӃm 5, ÿӃm lên, thì sau xung Ck thӭ 5 ta tìm cách ÿѭa tә hӧp
101 vӅ 000 có nghƭa là mҥch thӵc hiӋn viӋc ÿӃm lҥi tӯ tә hӧp ban ÿҫu. Nhѭ vұy, bӝꢀÿӃm sӁꢀÿӃm tӯ
000 ® 100 và quay vӅ 000 trӣ lҥi, nói cách khác ta ÿã ÿӃm ÿѭӧc 5 trҥng thái phân biӋt.
ĈӇ xóa bӝꢀÿӃm vӅ 000 ta phân tích: Do tә hӧp 101 có 2 ngõ ra Q1, Q3ꢀÿӗng thӡi bҵng 1 (khác vӟi
các tә hӧp trѭӟc ÿó) ( ÿây chính là dҩu hiӋu nhұn biӃt ÿӇꢀÿLӅu khiӇn xóa bӝꢀÿӃm. Vì vұy ÿӇ xóa bӝ
ÿӃm vӅ 000:
- Ĉӕi vӟi FF có ngõ vào Clr tác ÿӝng mӭc 0 thì ta dùng cәng NAND 2 ngõ vào.
- Ĉӕi vӟi FF có ngõ vào Clr tác ÿӝng mӭc 1 thì ta dùng cәng AND có 2 ngõ vào.
Nhѭ vұy sѫꢀÿӗ mҥch ÿӃm 5 là sѫꢀÿӗ cҧi tiӃn tӯ mҥch ÿӃm 8 bҵng cách mҳc thêm phҫn tӱ cәng
NAND (hoһc cәng AND) có hai ngõ vào (tùy thuӝc vào chân Clr tác ÿӝng mӭc logic 0 hay mӭc
logic 1) ÿѭӧc nӕi ÿӃn ngõ ra Q1 và Q3, và ngõ ra cӫa cәng NAND (hoһc AND) sӁꢀÿѭӧc nӕi ÿӃn ngõ
vào Clr cӫa bӝꢀÿӃm (cNJng chính là ngõ vào Clr cӫa các FF).
Trong trѭӡng hӧp Clr tác ÿӝng mӭc thҩp sѫꢀÿӗ mҥch thӵc hiӋn ÿӃm 5 nhѭ trên hình 4.5 :
Q3
Q1
Q2
1
1
1
T
T
T
Ck1
Ck2
Ck3
Ck
Clr
Hình 4.5. M̩ch ÿ͇m 5, ÿ͇m lên
Khoa ĈTVT – ĈHBKĈN – Tháng 08.2006
Trang 82
9
4
1
3
5
6
7
8
10
2
Ck
Q1
0
0
0
0
0
1
0
0
0
1
1
1
0
1
0
0
0
1
0
1
1
0
Q2
Q3
0
0
0
0
0
0
1
1
Hình 4.6. Gi̫n ÿ͛ thͥi gian m̩ch ÿ͇m 5, ÿ͇m lên
Chú ý:
Do trҥng thái cӫa ngõ ra là không biӃt trѭӟc nên ÿӇ mҥch có thӇꢀÿӃm tӯ trҥng thái ban ÿҫu là 000
ta phҧi dùng thêm mҥch xóa tӵꢀÿӝng ban ÿҫu ÿӇ xóa bӝꢀÿӃm vӅ 0 (còn gӑi là mҥch RESET ban
ÿҫu). Phѭѫng pháp thӵc hiӋn là dùng hai phҫn tӱ thөꢀÿӝng R và C.
Trên hình 4.7 là mҥch Reset mӭc 0 (tác ÿӝng mӭc 0). Mҥch hoҥt ÿӝng nhѭ sau: Do tính chҩt
ÿLӋn áp trên tө C không ÿӝt biӃn ÿѭӧc nên ban ÿҫu mӟi cҩp nguӗn Vcc thì VC = 0 ( ngõ ra Clr = 0
và mҥch có tác ÿӝng Reset xóa bӝꢀÿӃm, sau ÿó tө C ÿѭӧc nҥp ÿLӋn tӯ nguӗn qua ÿLӋn trӣ R vӟi thӡi
Kҵng nҥp là t = RC nên ÿLӋn áp trên tө tăng dҫn, cho ÿӃn khi tө C nҥp ÿҫy thì ÿLӋn áp trên tө xҩp xӍ
VCC
Eҵng Vcc ngõ ra Clr = 1, mҥch không còn tác dөng reset.
Þ
Y
Chú ý khi thiӃt kӃ: Vӟi mӝt FF, ta biӃt ÿѭӧc thӡi gian xóa (có trong
Datasheet do nhà sҧn xuҩt cung cҩp), do ÿó ta phҧi tính toán sao cho thӡi
gian tө C nҥp ÿLӋn tӯ giá trӏ ban ÿҫu ÿӃn giá trӏꢀÿLӋn áp ngѭӥng phҧi lӟn
Kѫn thӡi gian xóa cho phép thì mӟi ÿҧm bҧo xóa ÿѭӧc các FF.
1
R1
C1
0ҥch cho phép xóa bӝꢀÿӃm tӵꢀÿӝng (H 4.8) và bҵng tay (H 4.9):
1
Y
Hình 4.7. M̩ch
Reset mͱc 0
Q3
Q2
Q1
1
1
1
T
T
T
VCC
Ck1
Ck2
Ck3
Ck
Y
1
1
R1
Clr
C1
Y
Hình 4.8. M̩ch cho phép xóa b͡ꢀÿ͇m tꢀÿ͡ng
Chѭѫng 4. HӋ tuҫn tӵ
Trang 83
Q3
Q2
Q1
1
1
1
T
T
T
VCC
Ck1
Ck2
Ck3
Ck
Y
1
R1
Clr
C1
1
Y
1
Y
Hình 4.9. M̩ch cho phép xóa b͡ꢀÿ͇m tꢀÿ͡ng và b̹ng tay
Ѭu ÿLӇm cӫa bӝꢀÿӃm nӕi tiӃp: Ĉѫn giҧn, dӉ thiӃt kӃ.
Nhѭӧc ÿLӇm: Vӟi dung lѭӧng ÿӃm lӟn, sӕ lѭӧng FF sӱ dөng càng nhiӅu thì thӡi gian trӉ tích lNJy
khá lӟn. NӃu thӡi gian trӉ tích lNJy lӟn hѫn mӝt chu kǤ tín hiӋu xung kích thì lúc bҩy giӡ kӃt quҧ
ÿӃm sӁ sai. Do ÿó, ÿӇ khҳc phөc nhѭӧc ÿLӇm này, ngѭӡi ta sӱ dөng bӝꢀÿӃm song song.
4.2.3. BӝꢀÿӃm song song
1. Khái niӋm
%ӝꢀÿӃm song song là bӝꢀÿӃm trong ÿó các FF mҳc song song vӟi nhau và các ngõ ra sӁ thay ÿәi
trҥng thái dѭӟi sӵꢀÿLӅu khiӇn cӫa tín hiӋu Ck. Chính vì vұy mà ngѭӡi ta còn gӑi bӝꢀÿӃm song song
là bӝꢀÿӃm ÿӗng bӝ.
0ҥch ÿӃm song song ÿѭӧc sӱ dөng vӟi bҩt kǤ FF loҥi nào và có thӇꢀÿӃm theo qui luұt bҩt kǤ
cho trѭӟc. Vì vұy, ÿӇ thiӃt kӃ bӝꢀÿӃm ÿӗng bӝ (song song) ngѭӡi ta dӵa vào các bҧng ÿҫu vào kích
Fӫa FF.
2. Mҥch thӵc hiӋn
Ĉӕi vӟi bӝꢀÿӃm song song dù ÿӃm lên hay ÿӃm xuӕng, hoһc là ÿӃm Modulo M (ÿӃm lên/ÿӃm
xuӕng) ÿӅu có cách thiӃt kӃ chung và không phө thuӝc vào tín hiӋu Ck tác ÿӝng sѭӡn lên, sѭӡn
xuӕng, mӭc 0 hay mӭc 1.
Các bѭӟc thӵc hiӋn :
- Tӯ yêu cҫu thӵc tӃ xây dӵng bҧng trҥng thái hoҥt ÿӝng cӫa bӝꢀÿӃm.
- Dӵa vào bҧng ÿҫu vào kích cӫa FF tѭѫng ӭng ÿӇ xây dӵng các bҧng hàm giá trӏ cӫa các
ngõ vào dӳ liӋu (DATA) theo ngõ ra.
- Dùng các phѭѫng pháp tӕi thiӇu ÿӇ tӕi thiӇu hóa các hàm logic trên.
- Thành lұp sѫꢀÿӗ logic.
Ví dө:
ThiӃt kӃ mҥch ÿӃm ÿӗng bӝ, ÿӃm 5, ÿӃm lên theo mã BCD 8421 dùng JKFF.
Trѭӟc hӃt xác ÿӏnh sӕ JKFF cҫn dùng: Vì 22 = 4 < 5 < 8 = 23 Þ dùng 3 JKFF Þ có 3 ngõ ra Q1,
Q2, Q3.
Ta có bҧng trҥng thái mô tҧ hoҥt ÿӝng cӫa bӝꢀÿӃm nhѭ sau:
Khoa ĈTVT – ĈHBKĈN – Tháng 08.2006
Trang 84
Xung vào
Trҥng thái hiӋn tҥi
Trҥng thái kӃ tiӃp
Ck
1
2
3
4
Q3
0
0
0
0
Q2
0
0
1
1
Q1
0
1
0
1
Q3
Q2
0
1
1
0
Q1
0
0
0
1
0
1
0
1
0
0
5
1
0
0
0
Chúng ta ÿã xây dӵng ÿѭӧc bҧng ÿҫu vào kích cho các FF và ÿã có ÿѭӧc bҧng ÿҫu vào kích tәng
Kӧp nhѭ sau:
Qn
0
Qn+1
Sn
0
Rn
X
0
Jn
0
Kn
X
X
1
Tn
0
Dn
0
0
1
0
1
0
1
1
1
1
1
0
1
X
X
1
0
1
X
0
0
0
1
7ӯꢀÿó ta suy ra bҧng hàm giá trӏ cӫa các ngõ vào data theo các ngõ ra nhѭ sau :
Xung Trҥng thái hiӋn tҥi Trҥng thái kӃ tiӃp
vào
1
Q3
0
Q2
0
Q1
0
Q3
0
Q2
0
Q1
1
J3 K3 J2 K2 J1 K1
0
0
X
X
X
X
1
0
1
X
X
0
1
X
1
X
1
2
0
0
1
0
1
0
3
0
1
0
0
1
1
0
X
X
0
X
1
4
0
1
1
1
0
0
1
1
X
0
5
1
0
0
0
0
0
X
X
X
Chѭѫng 4. HӋ tuҫn tӵ
Trang 85
/ұp bҧng Karnaugh ÿӇ tӕi thiӇu hóa ta ÿѭӧc:
K1
J1
Q3Q2
Q1
Q3Q2
Q1
10
x
00 01
11
x
10
0
00 01
11
x
0
1
x
1
x
1
0
1
1
x
1
x
x
x
x
x
K1 = 1 = Q1
J1 = Q1
K2
J2
Q3Q2
Q1
Q3Q2
Q1
10
0
10
0
00 01
11
x
00 01
11
x
0
1
0
1
x
x
0
1
0
1
x
x
x
x
x
x
K2 = Q1
J2 = Q1
J3
K3
Q3Q2
Q3Q2
10
10
00 01
11
x
00 01
11
x
Q1
Q1
0
0
1
x
x
0
1
0
x
0
0
0
1
X
x
1
x
x
J2 = Q1Q2
K = 1 = Q =
Q1 = Q2
3
3
/ѭu ý: Khi thiӃt kӃ tính toán ta dùng các phѭѫng pháp tӕi thiӇu ÿӇꢀÿѭa vӅ phѭѫng trình logic tӕi
giҧn. Nhѭng trong thӵc tӃ thì ÿôi lúc không phҧi nhѭ vұy. Ví dө: K3 = 1, K3 = Q3 hay K3 =
Q
2
ÿӅu ÿúng, nhѭng khi lҳp ráp thӵc tӃ ta chӑn K3 =
ꢀÿӇ tránh dây nӕi dài gây nhiӉu cho mҥch.
Q
2
6ѫꢀÿӗ logic:
Hình 4.10
Q3
Q2
Q1
J1
J2
Ck2
K2
J3
Ck3
K3
Q1
Q2
Q3
Ck1
K1
Ck
Q3
Q1
Q2
Q3
Clr
Hình 4.10. S˯ꢀÿ͛ m̩ch ÿ͇m lên ÿ͇m 5, ÿ͇m song song
Khoa ĈTVT – ĈHBKĈN – Tháng 08.2006
Giҧi thích hoҥt ÿӝng cӫa bӝꢀÿӃm:
Trang 86
- Ban ÿҫu dùng mҥch RC xóa vӅ 0
Q1 = Q2 = Q3 = 0.
Þ
J1 = K1 =1 ; J2 = K2 = Q2 = 0 ; J3 = 0, K3 = 1.
- Khi Ck1
: Các trҥng thái ngõ ra ÿӅu thay ÿәi theo trҥng thái ngõ vào DATA trѭӟc ÿó.
0
Q1
J1 = K1 = 1 Þ Q =
= 1.
1
J2 = K2 = 1 Þ Q2 = Q0 = 0.
2
J3 = 0, K3 = 1 Þ Q3 = 1 bҩt chҩp trҥng thái trѭӟc ÿó.
Q30
(Hoһc J3 = 0, K3 = 0 Þ Q3 =
= 0) Þ Q3Q2Q1 = 001.
Lúc ÿó: J1= K1= Q3 = 1; J2=K2 = Q1= 1; J3=Q2.Q1= 0, K3 = 1.
(Hoһc K3 = Q3 = 0).
- Khi Ck2
:
J1 = K1 = 1 Þ Q = 1 = 0.
Q1
1
1
Q2
J2 = K2 = 1 Þ Q =
= 1.
2
J3 = 0, K3 = 1 Þ Q3 = 0.
(Hoһc J3 = 0, K3 = 0 Þ Q3 = Q13 = 0) Þ Q3 Q2 Q1 = 010.
Lúc ÿó: J1 = K1 = Q3 = 1 ; J2 = K2 = Q1 = 0; J3 = 0, K3 = 1.
(Hoһc K3 =
= 0).
Q2
- Khi Ck3
:
J1 = K1 = 1 Þ Q = 2 = 1.
Q1
1
J2 = K2 = 0 Þ Q2 = Q0 = 1.
2
J3 = 0, K3 = 1 Þ Q3 =0 bҩt chҩp trҥng thái trѭӟc ÿó.
2
Q3
(Hoһc J = 0, K = 0 Þ Q =
= 0 ) Þ Q3 Q2 Q1 = 011.
3
3
3
Lúc ÿó: J1= K1=Q3 = 1; J2 = K2 = Q1= 1; J3 = Q2.Q1= 1, K3 = 0.
(Hoһc K3 = 1).
- Khi Ck4
:
J1 = K1 = 1 Þ Q = 3 = 0.
Q1
1
3
Q2
J2 = K2 = 1 Þ Q =
= 0.
2
J = 0, K = 1
Q3 =1 bҩt chҩp trҥng thái trѭӟc ÿó.
Þ
3
3
(Hoһc J3 = 0, K3 = 0 Þ Q3 = Q03 = 0 ) Þ Q3 Q2 Q1 = 100.
Lúc ÿó: J1= K1= Q3 = 1; J2= K2= Q1= 0; J3 = Q2.Q1 = 0, K3 = 1.
(Hoһc K3 = Q3 = 0).
Khi Ck5
:
-
J1 = K1 = 1 Þ Q1 = Q4 = 0.
1
J2 = K2 = 1 Þ Q2 = Q4 = 0.
2
J3 = 0, K3 = 1 Þ Q3 =0 bҩt chҩp trҥng thái trѭӟc ÿó.
Q3 Q2 Q1 = 000 .
Þ
Lúc ÿó: J1 = K1= Q3 = 1; J2 = K2= Q1= 0; J3 = Q2.Q1 = 0, K3 = 1.
0ҥch trӣ vӅ trҥng thái ban ÿҫu.
Chѭѫng 4. HӋ tuҫn tӵ
Trang 87
3. ĈӃm song song thuұn nghӏch
ĈӇ thiӃt kӃ mҥch cho phép vӯa ÿӃm lên vӯa ÿӃm xuӕng, có 2 phѭѫng pháp thiӃt kӃ:
- Cách 1: /ұp hàm Jlên, Jxuӕng, Klên, Kxuӕng (giҧ sӱ ta dùng JKFF).
*ӑi X là tín hiӋu ÿLӅu khiӇn. Xét 2 trѭӡng hӧp:
+ NӃu quy ѭӟc X = 0: ÿӃm lên; X = 1: ÿӃm xuӕng.
Lúc ÿó ta có phѭѫng trình logic:
J = X . Jlên + X. Jxuӕng
K = X . Klên + X. Kxuӕng
+ 1Ӄu quy ѭӟc X = 1: ÿӃm lên; X = 0: ÿӃm xuӕng.
Lúc ÿó ta có phѭѫng trình logic:
J = X. Jlên + X . Jxuӕng
K = X. Klên + X .Kxuӕng
- Cách 2: /ұp bҧng trҥng thái tәng hӧp cho cҧꢀÿӃm lên và ÿӃm xuӕng.
Xung vào
X
Trҥng thái h.tҥi Trҥng thái kӃ J3 K3 J2 K2 J1 K1
1
2
Sau ÿó thӵc hiӋn các bѭӟc giӕng nhѭ bӝꢀÿӃm ÿӗng bӝ.
4.2.4. ĈӃm hӛn hӧp
%ӝꢀÿӃm hӛn hӧp là bӝꢀÿӃm mà trong ÿó bao gӗm cҧꢀÿӃm nӕi tiӃp và ÿӃm song song. Ĉây là bӝ
ÿӃm chӃ tҥo khá nhiӅu trong thӵc tӃ và khҧ năng ӭng dөng cӫa bӝꢀÿӃm hӛn hӧp khá lӟn so vӟi bӝ
ÿӃm song song.
Ví dө: BӝꢀÿӃm 7490 bên trong bao gӗm 2 bӝꢀÿӃm ÿó là bӝꢀÿӃm 2 nӕi tiӃp vӟi bӝ ÿӃm 5 song
song, hai bӝꢀÿӃm này tách rӡi nhau. Do ÿó, tùy thuӝc vào viӋc ghép hai bӝꢀÿӃm này lҥi vӟi nhau mà
Pҥch có thӇ thӵc hiӋn ÿѭӧc viӋc ÿӃm thұp phân hoһc chia tҫn sӕ.
Trѭӡng hӧp 1: 2 nӕi tiӃp 5 song song (hình 4.11).
Q1
Q2 Q3
Q4
1
Bӝꢀ ÿӃm 5
song song
Ck2
BӝꢀÿӃm
2 nӕi
J
Ck
Ck1
tiӃp
K
Clr
Hình 4.11. B͡ꢀÿ͇m 2 n͙i ti͇p ghép vͣi b͡ꢀÿ͇m 5 song song
Khoa ĈTVT – ĈHBKĈN – Tháng 08.2006
Trang 88
Q1 cӫa bӝꢀÿӃm 2 giӳ vai trò xung Ck cho bӝꢀÿӃm 5 song song.
Giҧn ÿӗ thӡi gian cӫa 2 nӕi tiӃp 5 song song (hình 4.12) :
9
4
1
3
5
6
7
8
10
1
2
Ck
Q1
0
1
0
0
0
0
0
1
1
0
1
0
1
0
0
0
0
0
0
1
1
0
1
Q2
Q3
Q4
0
0
0
1
0
1
0
1
1
0
0
0
0
0
0
1
Hình 4.12. Gi̫n ÿ͛ thͥi gian 2 n͙i ti͇p ghép vͣi 5 song song
Nhұn xét: Cách ghép này dùng ÿӇꢀÿӃm thұp phân, nhѭng không dùng ÿӇ chia tҫn sӕ.
%ҧng trҥng thái mô tҧ hoҥt ÿӝng cӫa mҥch:
Xung vào
Trҥng thái hiӋn tҥi
Trҥng thái kӃ tiӃp
Ck
1
Q4
0
0
0
0
0
0
0
0
1
1
Q3
0
0
0
0
1
1
1
1
0
0
Q2
0
Q1
0
Q4
0
Q3
0
Q2
0
Q1
1
2
0
1
0
0
1
0
3
1
0
0
0
1
1
4
1
1
0
1
0
0
5
0
0
0
1
0
1
6
0
1
0
1
1
0
7
1
0
0
1
1
1
8
1
1
1
0
0
0
9
0
0
1
0
0
1
10
0
1
0
0
0
0
Trѭӡng hӧp 2: 5 song song, 2 nӕi tiӃp.
Q4
Q1 Q2 Q3
BӝꢀÿӃm 2
nӕi tiӃp
Ck2
Bӝꢀ ÿӃm 5
J
song song
Ck1
Ck
K
Clr
Hình 4.13. B͡ꢀÿ͇m 5 song song ghép n͙i ti͇p vͣi b͡ꢀÿ͇m 2
Chѭѫng 4. HӋ tuҫn tӵ
Trang 89
Q3 cӫa bӝꢀÿӃm 5 song song giӳ vai trò xung Ck cho bӝꢀÿӃm 2.
Giҧn ÿӗ thӡi gian cӫa 5 song song nӕi tiӃp 2.
9
4
1
3
5
6
7
8
10
1
2
Ck
Q1
0
1
0
0
0
0
1
1
0
0
1
0
0
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
1
0
1
0
1
1
Q2
Q3
Q4
0
0
1
0
1
0
0
0
1
1
Hình 4.14. Gi̫n ÿ͛ thͥi gian ÿ͇m 5 song song ghép 2 n͙i ti͇p
Nhұn xét: Cách ghép này không ÿѭӧc dùng ÿӇꢀÿӃm thұp phân, nhѭng lҥi thích hӧp cho viӋc chia
Wҫn sӕ.
%ҧng trҥng thái mô tҧ hoҥt ÿӝng cӫa mҥch :
Xung vào
Trҥng thái hiӋn tҥi
Trҥng thái kӃ tiӃp
Ck
1
Q4
0
Q3
0
Q2
0
Q1
0
Q4
0
Q3
0
Q2
0
Q1
1
2
0
0
0
1
0
0
1
0
3
0
0
1
0
0
0
1
1
4
0
0
1
1
0
1
0
0
5
0
1
0
0
0
1
0
1
6
1
0
0
0
1
0
0
1
7
1
0
0
1
1
0
1
0
8
1
0
1
0
1
0
1
1
9
1
0
1
1
1
1
0
0
10
1
1
0
1
0
0
0
0
4.3. THANH GHI DӎCH (CHUYӆN) VÀ BӜ NHӞ
4.3.1. Khái niӋm
Thanh ghi dӏch và bӝ nhӟꢀÿӅu ÿѭӧc ӭng dөng trong lѭu trӳ dӳ liӋu, trong ÿó thanh ghi do khҧ
Qăng lѭu trӳ cӫa nó có hҥn nên chӍꢀÿѭӧc sӱ dөng nhѭ bӝ nhӟ tҥm thӡi (lѭu kӃt quҧ các phép tính).
Còn bӝ nhӟ có khҧ năng lѭu trӳ các bit dӳ liӋu khá lӟn, vӅ mһc cҩu tҥo bӝ nhӟꢀÿѭӧc xây dӵng trên
Fѫ sӣ các thanh ghi (nhiӅu thanh ghi hӧp thành bӝ nhӟ)
4.3.2. Thanh ghi dӏch chuyӇn (Thanh ghi dӏch – Shifr Register)
1. Khái niӋm
Khoa ĈTVT – ĈHBKĈN – Tháng 08.2006
Trang 90
Thanh ghi ÿѭӧc xây dӵng trên cѫ sӣ các DFF (hoһc các FF khác thӵc hiӋn chӭc năng cӫa DFF)
và trong ÿó mӛi DFF sӁ lѭu trӳ 1 bit dӳ liӋu.
ĈӇ tҥo thanh ghi nhiӅu bit, ngѭӡi ta ghép nhiӅu DFF lҥi vӟi nhau theo qui luұt nhѭ sau:
- Ngõ ra cӫa DFF ÿӭng trѭӟc ÿѭӧc nӕi vӟi ngõ vào DATA cӫa DFF sau (Di+1 = Qi) ( thanh
ghi có khҧ năng dӏch phҧi.
- Hoһc ngõ ra cӫa DFF ÿӭng sau ÿѭӧc nӕi vӟi ngõ vào DATA cӫa DFF ÿӭng trѭӟc (Di =
Qi+1) ( thanh ghi có khҧ năng dӏch trái.
2. Phân loҥi
Phân loҥi theo sӕ bit dӳ liӋu lѭu trӳ: 4 bit, 5 bit, 8 bit, 16 bit, 32 bit. Ĉӕi vӟi thanh ghi lӟn 8 bit,
ngѭӡi ta không dùng hӑ TTL mà dùng hӑ CMOS.
Phân loҥi theo hѭӟng dӏch chuyӇn dӳ liӋu trong thanh ghi:
- Thanh ghi dӏch trái.
- Thanh ghi dӏch phҧi.
- Thanh ghi vӯa dӡi phҧi vӯa dӡi trái.
Phân loҥi theo ngõ vào dӳ liӋu:
- Ngõ vào dӳ liӋu nӕi tiӃp.
- Ngõ vào dӳ liӋu song song: Song song không ÿӗng bӝ, song song ÿӗng bӝ.
Phân loҥi theo ngõ ra:
- Ngõ ra nӕi tiӃp.
- Ngõ ra song song.
- Ngõ ra vӯa nӕi tiӃp vӯa song song.
3. Giӟi thiӋu mӝt sӕ thanh ghi dӏch
Phѭѫng pháp nhұp dӳ liӋu vào FF bҵng chân Preset (Pr):
- Khi Load = 0 : Cәng NAND 3 và 2 khóa ® ngõ vào Pr = Clr = 1
Pr Clr
FF tӵ do
dӳ liӋu A không nhұp vào ÿѭӧc FF.
®
®
- Khi Load = 1 : Cәng NAND 2 và 3 mӣ, ta có: Pr = A , Clr = A.
1Ӄu A = 0 ® Pr = 1, Clr = 0 ® Q = A = 0.
3
2
Load
1Ӄu A = 1 ® Pr = 0, Clr = 1 ® Q = A = 1.
9ұy Q = A® dӳ liӋu A ÿѭӧc nhұp vào FF.
1
Tuy nhiên, cách này phҧi dùng nhiӅu cәng logic không kinh tӃ và phҧi
dùng chân Clr là chân xóa nên phҧi thiӃt kӃ xóa ÿӗng bӝ.
A
Hình 4.15
ĈӇ khҳc phөc nhӳng nhѭӧc ÿLӇm ÿó dùng mҥch nhѭ trên hình 4.16 :
- Chân Clr ÿӇ trӕng tѭѫng ÿѭѫng vӟi mӭc logic 1.
- Khi Load = 0 : cәng NAND khóa ® Pr = Clr =1 ® FF tӵ do. Dӳ
liӋu không ÿѭӧc nhұp vào FF.
Pr Clr
- Khi Load = 1 : cәng NAND mӣ ® Pr = A .
Giҧ sӱ ban ÿҫu : Q = 0.
Q = Q0 = 0.
Load
1Ӄu A = 0
Pr = 1, Clr = 1
®
Þ
A
1Ӄu A = 1 ® Pr = 0, Clr = 1 Þ Q = 1.
9ұy Q = A ® Dӳ liӋu A ÿѭӧc nhұp vào FF.
Hình 4.16
Chú ý: Phѭѫng pháp này ÿòi hӓi trѭӟc khi nhұp phҧi xóa FF vӅ 0.
Chѭѫng 4. HӋ tuҫn tӵ
Trang 91
Ví dͭ: Xét mӝt thanh 4 bit có khҧ năng dӡi phҧi (hình 4.17).
A
B
C
D
Load
DSR
Q4
Q3
Q1
Q2
Q2
J1
Ck1
K1
J2
Ck2
K2
J3
Ck3
K3
J4
Ck4
K4
Q1
Q3
Q4
Ck
Q1
Q2
Q3
Q4
Clr
Hình 4.17. Thanh ghi d͓ch ph̫i
Trong ÿó:
- DSR (Data Shift Right): Ngõ vào Data nӕi tiӃp (ngõ vào dӏch phҧi).
- Q1, Q2,Q3, Q4 : các ngõ ra song song.
ĈӇ giҧi thích hoҥt ÿӝng cӫa mҥch, ta dӵa vào bҧng trҥng thái cӫa DFF.
Giҧ sӱ ban ÿҫu : Ngõ vào nhұp Load = 1 ® A, B, C, D ÿѭӧc nhұp vào thanh ghi dӏch:
Q1 = A, Q2 = B, Q3 = C, Q4 = D.
Hoҥt ÿӝng dӏch phҧi cӫa thanh ghi:
- Xét FF1: D = DSR1, Q1 = A.
1Ӄu DSR = 0
Q = 0 ; nӃu DSR = 1
Q = 1.
®
®
1
1
.Ӄt luұn: Sau mӝt xung Ck tác ÿӝng sѭӡn xuӕng thì Q1 = DSR1.
- Lúc ÿó FF2, FF3,FF4 : Q2 = A, Q3 = B, Q4 = C.
7ӭc là sau khi Ck tác ÿӝng sѭӡn xuӕng thì nӝi dung trong thanh ghi ÿѭӧc dӡi sang phҧi 1 bit.
Sau 4 xung, dӳ liӋu trong thanh ghi ÿѭӧc xuҩt ra ngoài và nӝi dung DFF ÿѭӧc thay thӃ bҵng các dӳ
liӋu tӯ ngõ vào DATA nӕi tiӃp DSR1, DSR2, DSR3, DSR4.
Ta có bҧng trҥng thái hoҥt ÿӝng cӫa mҥch:
Xung
Trҥng thái hiӋn tҥi
Trҥng thái kӃ
vào
1
Q1
A
Q2
B
Q3
C
Q4
D
C
Q1
Q2
A
Q3
B
Q4
C
DSR1
DSR2
DSR3
DSR4
2
DSR1
A
B
DSR1
A
B
3
DSR2 DSR1
A
B
DSR2 DSR1
A
4
DSR3 DSR2 DSR1
A
DSR3 DSR2 DSR1
Trѭӡng hӧp ngõ ra ꢀÿѭӧc nӕi vӟi ngõ vào dӳ liӋu nӕi tiӃp DSR (hình 4.18).
Q
Khoa ĈTVT – ĈHBKĈN – Tháng 08.2006
Trang 92
Pr
Pr
Pr
Pr
DSR
J1
Ck1
K1
J2
Ck2
K2
J3
J4
Ck4
K4
Q1
Q2
Q3
Q4
Ck3
Ck
K3
Q1
Q2
Q3
Q4
Clr
Hình 4.18.
Ta có bҧng trҥng thái hoҥt ÿӝng cӫa mҥch hình 4.18:
Xung
vào
Trҥng thái hiӋn tҥi
Trҥng thái kӃ
Q1
0
Q2
0
Q3
0
Q4
0
Q1
1
Q2
0
Q3
0
Q4
0
1
2
3
4
5
6
7
8
1
0
0
0
1
1
0
0
1
1
0
0
1
1
1
0
1
1
1
0
1
1
1
1
1
1
1
1
0
1
1
1
0
1
1
1
0
0
1
1
0
0
1
1
0
0
0
1
0
0
0
1
0
0
0
0
Ĉây là mҥch ÿѭӧc ӭng dөng nhiӅu trong thӵc tӃ.
4.3.3. Bӝ nhӟ
1. Các khái niӋm
- 7Ӄ bào nhӟ (Memory cell)
Ĉó là thiӃt bӏ hay mҥch ÿLӋn tӱ dùng ÿӇ lѭu trӳ 1 bit.
Ví dө: FF ÿӇ lѭu trӳ 1 bit, tөꢀÿLӋn khi nҥp ÿLӋn thì lѭu trӳ 1 bit, hoһc mӝt ÿLӇm trên băng tӯ.
- Tӯ nhӟ (Memory word )
Là nhóm các bit ӣ trong mӝt bӝ nhӟ.
Ví dө: Mӝt thanh ghi gӗm 8 DFF có thӇ lѭu trӳ tӯ nhӟ là 8 bit.
Trong thӵc tӃ, kích thѭӟc cӫa tӯ nhӟ có thӇ thay ÿәi trong các loҥi máy tính tӯ 4 ÿӃn 64 bit.
- Byte:
0ӝt nhóm tӯ nhӟ 8 bit.
- Dung lѭӧng bӝ nhӟ
Dung lѭӧng bӝ nhӟ chӍ khҧ năng lѭu trӳ cӫa bӝ nhӟ.
Ví dө: 1K = 210 ; 2K = 211; 4K = 212 ; 1M = 220.
- Ĉӏa chӍ
Dùng ÿӇ xác ÿӏnh các vùng cӫa các tӯ trong bӝ nhӟ.
Xét bӝ nhӟ gӗm 16 ngăn nhӟ tѭѫng ÿѭѫng 16 tӯ, ta cҫn dùng 4 ÿѭӡng ÿӏa chӍ (24 = 16 ® có 4
ÿѭӡng ÿӏa chӍ). Nhѭ vұy có mӕi quan hӋ giӳa ÿӏa chӍ và dung lѭӧng bӝ nhӟ.
Chѭѫng 4. HӋ tuҫn tӵ
Trang 93
Ví dө : ĈӇ quҧn lý ÿѭӧc bӝ nhӟ có dung lѭӧng là 8 KB thì cҫn 13 ÿѭӡng ÿӏa chӍ vì 213 = 8192
bytes = 8KB.
- Hoҥt ÿӝng ÿӑc (READ)
Ĉӑc là xuҩt dӳ liӋu tӯ bӝ nhӟ ra ngoài.
ĈӇꢀÿӑc nӝi dung mӝt ô nhӟ cҫn thӵc hiӋn:
+ Ĉѭa ÿӏa chӍ tѭѫng ӭng vào các ÿѭӡng ÿӏa chӍ A.
+ Khi tín hiӋu ÿLӅu khiӇn ÿӑc tác ÿӝng thì lúc bҩy giӡ dӳ liӋu chӭa trong các ngăn nhӟ tѭѫng
ӭng vӟi vùng ÿӏa chӍ xác ÿӏnh ӣ trên sӁꢀÿѭӧc xuҩt ra ngoài.
- Hoҥt ÿӝng viӃt (WRITE)
ViӃt là ghi dӳ liӋu tӯ bên ngoài vào bên trong bӝ nhӟ.
Muӕn viӃt phҧi thӵc hiӋn:
+ Ĉһt các ÿӏa chӍ tѭѫng ӭng lên các ÿѭӡng ÿӏa chӍ.
+ Ĉһt dӳ liӋu cҫn viӃt vào bӝ nhӟ lên các ÿѭӡng dӳ liӋu.
+ Tích cӵc tín hiӋu ÿLӅu khiӇn ghi.
Khi ghi dӳ liӋu tӯ bên ngoài vào bên trong bӝ nhӟ thì dӳ liӋu cNJ sӁ mҩt ÿi và ÿѭӧc thay thӃ bҵng
Gӳ liӋu mӟi.
- RAM (Random Access Memory)
RAM là bӝ nhӟ truy xuҩt ngүu nhiên, ÿӑc viӃt tùy ý, còn ÿѭӧc gӑi là RWM (Read/Write
Memory). Ĉây là loҥi bӝ nhӟ cho phép ÿӑc dӳ liӋu chӭa bên trong ra ngoài và cho phép nhұp dӳ
liӋu tӯ bên ngoài vào trong.
- ROM (Read Only Memory)
ROM là bӝ nhӟ chӍꢀÿӑc. ChӍ cho phép ÿӑc dӳ liӋu trong ROM ra ngoài mà không cho phép dӳ
liӋu ghi dӳ liӋu tӯ bên ngoài vào trong bӝ nhӟ.
ĈӇ ghi dӳ liӋu ban ÿҫu vào trong ROM cҫn dùng nhӳng thiӃt bӏ ghi ROM ÿһc biӋt.
2.ROM (Read Only Memory)
- MROM (Mask ROM): Ĉѭӧc lұp trình bӣi nhà sҧn xuҩt.
Ѭu và nhѭӧc ÿLӇm: Có tính kinh tӃ khi sҧn xuҩt hàng loҥt nhѭng lҥi không phөc hӗi ÿѭӧc khi
chѭѫng trình bӏ sai hӓng.
Ĉây là loҥi ROM cho phép lұp trình 1 lҫn bӣi nhà sҧn xuҩt.
- PROM (Programmable ROM):
Nhѭӧc ÿLӇm: NӃu hӓng không phөc hӗi ÿѭӧc.
- EPROM (Erasable PROM): Ĉó là loҥi PROM có thӇ xóa và lұp trình lҥi. Có hai loҥi
EPROM: EPROM ÿѭӧc xóa bҵng tia cӵc tím (Ultralviolet EPROM) và EPROM xóa bҵng xung
ÿLӋn (Electrical EPROM – EEPROM). Tuәi thӑ cӫa EPROM phө thuӝc vào thӡi gian xóa.
Ͱng dͭng cͯa ROM: Chӭa chѭѫng trình ÿLӅu khiӇn vào ra cӫa máy tính, PC, mP, mC, ROM BIOS
(ROM Basic Input/Output System). Dùng ÿӇ chӭa ký tӵ: ROM ký tӵ. Dùng ÿӇ chӭa các biӃn ÿәi
hàm.
3.RAM (Random Access Memory)
DRAM: RAM ÿӝng, làm viӋc theo hai pha. Mӝt pha chӑn ÿӏa chӍ hàng, mӝt pha chӑn ÿӏa chӍ cӝt.
Do ÿó, sӕ chân ÿӏa chӍ thӵc hiӋn trên IC nhӓ hѫn mӝt nӳa so vӟi RAM hoһc ROM.
SRAM : RAM tƭnh, có tӕc ÿӝ truy xuҩt nhanh hѫn DRAM, do ÿó giá thành chӃ tҥo ÿҳt hѫn.
19 trang
22820
Free
Bạn đang xem tài liệu "Bài giảng Kỹ thuật số ứng dụng - Chương 4: Hệ tuần tự", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_ky_thuat_so_ung_dung_chuong_4_he_tuan_tu.pdf
