Giáo trình Phần cứng - Chương 11: Cài đặt hệ điều hành Win98

Chương 11 - Cài đặt hệ điều hành Win98

1. Kiến thức cơ bản cần thiết .

z

Để hiểu và có thể xử lý được mọi tình huống trong quá trình cài

đặt thì bạn cần phải nắm được các kiến thức cơ bản sau :

1. Khái niệm về hệ điều hành

2. Các loại hệ điều hành thông dụng.

3. Các lệnh cơ bản của hệ điều hành MS DOS

4. Cách sử dụng chương trình NC

5. Phân vùng và định dạng cho ổ cứng

2. Khái niệm về hệ điều hành .

z

Hệ điều hành là toàn bộ chương trình phần mềm có nhiệm vụ

quản lý và cấp phát tài nguyên của hệ thống, điều khiển mọi sự

hoạt động của máy tính .

Máy tính không có hệ điều hành thì chúng không thể sử dụng

z

được các ổ đĩa và không chạy được các chương trình ứng

dụng .

Hệ điều hành quản lý tài nguyên hệ

thống và các chương trình ứng dụng

3. Các loại hệ điều hành

1.

Hệ điều hành MS DOS

+ Đây là hệ điều hành đầu tiên dành cho máy tính cá nhân do

công ty Microsoft phát triển, hệ điều hành này ra đời năm 1981

và được sử dụng cho đến khi ra đời Window2000 thì mới từ

bỏ .

+ Hệ điều hành MS DOS không có giao diện đồ hoạ như

Window, các thao tác hoàn toàn dựa vào các lệnh từ bàn phím .

+ Mặc dù hiện nay ta không còn dùng MS DOS nhưng nó vẫn

là công cụ hết sức quan trọng cho kỹ thuật viên sửa chữa máy

tính .

+ Các hệ điều hành Window95 và Window98 chúng phụ thuộc

vào hệ điều hành MS DOS hay nói cách khác trước khi cài đặt

Window95 hay Window 98 người ta phải cài đặt MS DOS

trước và khi hoạt động cũng vậy , hệ điều hành MS DOS khởi

động trước sau đó hệ điều hành Window mới được tải vào bộ

nhớ .

2.

Hệ điều hành Window 95

+ Là hệ điều hành với giao diện đồ hoạ của công ty Microsoft,

ra đời năm 1995

+ Hệ điều hành Window95 hoạt động trên nền DOS tức là khi

cài đặt ta phải cài đặt MS DOS trước

Khi sử dụng MS DOS cũng khởi động trước sau đó hệ điều

hành Window95 mới đươc tải vào bộ nhớ .

3.

Hệ điều hành Window 98

+ Đây là hệ điều hành nâng cấp của phiên bản Window 95, có

thêm một số ứng dụng được bổ xung như Internet Explorer , hệ

điều hành này vẫn phụ thuộc hệ điều hành MS DOS như

Window 95, do đó khi cài đặt Window 98 ta phải cài đặt MS

DOS trước .

4.

Hệ điều hành Window 2000

+ Hệ điều hành Window 2000 là một bước đột phá của

Microsoft khi họ phát triển hệ điều hành mới thoát khỏi sự lệ

thuộc của MS DOS

+ Khi cài đặt hệ điều hành Window 2000 ta không cần phải cài

đặt MS DOS đó là điểm nổi bật của Window 2000 .

+ Chương trình cài đặt Window 2000 hỗ trợ nhiều khâu tự

động hoá khiến cho việc cài đặt trở lên đơn giản hơn.

5.

Hệ điều hành Window XP

+ Hệ điều hành Window XP ra đời năm 2001 với giao diện đẹp

và dễ sử dụng , là hệ điều hành cải tiến của Window 2000 , hệ

điều hành Window XP có quá trình cài đặt tương tự Window

2000 và chạy nhanh hơn Window 2000 do chúng được giảm

bớt các hỗ trợ về mạng .

+ Cũng như hệ điều hành Window 2000, hệ điều hành Window

XP không phụ thuộc vào MS DOS, trong quá trình cài đặt có

hỗ trợ nhiều khâu tự động và đặc biệt hệ điều hành Window XP

có thể tự nhận được hầu hết thiết bị phần cứng khi cài đặt .

4. Giới thiệu hệ điều hành MS DOS

z

Hệ điều hành MS DOS là hệ điều hành chính dùng cho máy

tính cá nhân từ năm 1981 đến 1990, sau khi ra đời hệ điều hành

Window95 và Window98 thì hệ điều hành MS DOS vẫn được

sử dụng, cho đến khi ra đời Window2000 thì hệ điều hành MS

DOS không còn được sử dụng nữa, tuy nhiên trong Window

2000 và Window XP vẫn có một của sổ cho ta chạy MS DOS

nhưng đây là môi trường DOS ảo .

z

MS DOS không còn được sử dụng nhưng đó là với người sử

dụng, còn đối với một kỹ thuật viên máy tính thì MS DOS lại là

công cụ chính để sửa chữa và xử lý các lỗi về phần cứng, ngoài

ra MS DOS còn là công cụ hữu hiệu để kỹ thuật viên xử lý các

lỗi phần mềm hệ thống .

z

Có thể nói rằng nếu bạn chưa nắm được MS DOS thì chưa thể

trở thành kỹ thuật viên máy tính được .

* Chạy MS DOS trong môi trường Window XP

z

Window XP là hệ điều hành không còn phụ thuộc vào MS DOS

nhưng vẫn có một cửa sổ cho phép ta chạy MS DOS trong môi

trường ảo .

Để chạy MS DOS trong Window XP ta làm như sau :

Vào Start / Run => ra của sổ

nhập vào ba chữ :

< Enter >

cmd

Xuất hiện cửa sổ với môi trường DOS như sau :

Cửa sổ môi trường DOS trong Window XP

* Các lệnh cơ bản của MS DOS

Lệnh mầu tím

Ghi chú trước :

<Enter> : Là bấm phím Enter

z

Lênh trở về thư mục gốc

Từ dấu nhắc gõ lệnh

<Enter>

CD \

Khi đó dấu nhắc sẽ trở về thư mục gốc là ổ đĩa .

C:\Documents and Settings\vu van vinh > CD \

<Enter>

C:\ >_

z

Lệnh xem ổ đĩa hoặc thư mục

Từ dấu nhắc gõ lệnh

< Enter >

DIR

=> khi đó toàn bộ thư mục và tập tin sẽ được liệt kê :

Nếu danh sách dài quá 1 trang thì bạn hãy gõ lệnh

DIR / P

C:\ > DIR

<Enter>

04/04/2006 11:17 PM <DIR>

04/04/2006/ 11:24 PM <DIR>

04/04/2006 12:10 AM

04/05/2006 12:17 AM

04/04/2006 12:25 AM <DIR>

WINDOWS

Program Files

CONFIG.SYS

AUTOXEC.BAT

Inetpub

C:\ >_

z

Lệnh vào trong thư mục

Từ dấu nhắc gõ lệnh

=> khi đó con trỏ sẽ chuyển ra ngoài thư mục

<Enter>

CD TENTHUMUC

C:\ > CD WINDOWS

C:\ WINDOWS > _

<Enter>

z

Lệnh ra khỏi thư mục

Từ dấu nhắc gõ lệnh

<Enter>

CD..

C:\ WINDOWS > CD..

C:\ > _

<Enter>

z

Lệnh chuyển ổ đĩa

Từ dấu nhắc ở thư mục gốc gõ tên ổ đĩa

<Enter>

E :

C:\ > E :

E:\ > _

<Enter>

z

Lệnh xem nội dung tập tin

Từ dấu nhắc gõ lệnh

<Enter>

TYPE TEN.TXT

E:\ > TYPE SERIAL.TXT

Serial Number : 111210145245

E:\ > _

<Enter>

z

Lệnh chạy một ứng dụng

Từ dấu nhắc gõ

<Enter>

TENUNGDUNG

( Chương trình chia ổ )

<Enter>

A:\ > FDISK

( Chương trình kiểm

ổ đĩa )

A:\ > SCANDISK C: <Enter>

tra

z

Ở trên là các lệnh cơ bản của MS DOS , các lệnh này các bạn

sẽ phải sử dụng thường xuyên trong quá trình lắp ráp cũng như

sửa chữa Máy tính .

Với Window XP bạn có thể thực hành các lệnh trên thông qua

cửa sổ cmd , bạn đi vào cửa sổ này như sau :

+ Vào

Start / Run /

hiện như sau :

gõ

rồi bấm

cửa sổ

xuất

cmd

OK

Cửa sổ cmd cho phép ta thực hiện các lệnh của MS DOS

Khi bạn chuyển ổ đĩa hay vào thư mục không được là do

đĩa hoặc thư mục đó không tồn tại .

Chú ý :

ổ

5. Giới thiệu chương trình NC

z

NC là một chương trình tiện ích chạy trên môi trường MS

DOS , chương trình NC cho phép ta thực hiện các lệnh rất đơn

giản như vào ra thư mục, tạo và xoá thư mục, xoá tập tin, Copy

dữ liệu v v..

z

Với một kỹ thuật viên máy tính, việc hiểu và sử dụng thành

thạo NC là một điều cần thiết, vì khi sửa chữa máy tính hay cài

đặt hệ điều hành thì các thao tác bằng câu lệnh là bắt buộc và

NC là chương trình nhằm đơn giản hoá các thao tác đó .

Màn hình NC

z

Màn hình NC có 2 của sổ là cửa sổ trái và của sổ bên phải, mỗi

cửa sổ hiển thị thông tin của một ổ đĩa, về chức năng thì 2 của

sổ là như nhau , một thời điểm ta chỉ dùng được 1 của sổ , cửa

sổ đang sử dụng có vệt sáng ( như cửa sổ bên phải ở trên ) ,

chuyển đổi cửa sổ làm việc bằng phím Tab .

* Thực hành NC trong Window XP .

z

Khi chạy hệ điều hành Window XP , bạn có thể chạy NC thông

qua của sổ cmd , từ màn hình Window XP bạn vào NC như

sau:

z

Vào

gõ

rồi bấm

OK

Start / Run

cmd

Khung của sổ MS DOS xuất hiện

+ Gõ lệnh

để chuyển về thư mục gốc

CD \

C:\Documents and Settings\vu van vinh > CD \

<Enter>

C:\ >_

+ Chuẩn bị một đĩa Boot CD có chương trình NC , kiểm tra xem

CD ROM là ổ gì

ổ

Như trên thì ổ CD ROM là ổ (H)

z

Chuyển sang ổ ( H ) là ổ đĩa CD ROM sau đó gõ

NC\NC

<Enter>

C:\ > H :

<Enter>

H:\ > NC\NC

=> Màn hình NC xuất hiện như hình dưới

Màn hình NC có 2 của sổ làm việc

6 Hướng dẫn sử dụng NC

z

Để chuyển cửa sổ làm việc

Bạn bấm phím

Tab

z

Thay đổi ổ đĩa trên một của sổ

Bạn bấm Sau đó dùng các phím mũi tên để tìm đến mục

F9

Left nếu muốn thay đổi ổ đĩa trên cửa sổ trái hoặc Right

nếu muốn thay đổi ổ đĩa trên của sổ bên phải , tiếp theo tìm đến

mục

Drive... rồi bấm <Enter>

Sau khi bấm <Enter> => Danh sách các ổ đĩa được hiển thị

=> Dùng phím mũi tên chọn lấy ổ đĩa cần mở rồi nhấn <Enter>

z

Mở một thư mục

Dùng các phím mũi tên chuyển vệt sáng vào thư mục cần mở

rồi nhấn <Enter>

z

Thoát khỏi thư mục

Chuyển vệt sáng lên dòng có hai chấm trên cùng rồi nhấn

<Enter>

z

Xem nội dung tập tin

Chuyển vệt sáng vào tên File cần xem rồi nhấn phím

F3

Nội dung File sẽ được hiển thị , muốn thoát ta nhấn

ESC

Số CD Key để cài đặt Window 98

Tạo một thư mục trên một ổ đĩa

z

Giả sử muốn tạo thư mục

trên ổ

ta làm như sau :

D

SETUP

Chuyển vào ổ D sau đó nhấn phím

để tạo thư mục

F7

Gõ từ

=> Thư mục

như trên rồi nhấn <Enter>

vừa tạo sẽ xuất hiện như hình dưới :

SETUP

z

Xoá một thư mục

Di vệt sáng vào thu mục cần xoá rồi nhấn phím

F8

Nhấn phím mũi tên xuống ô chữ

vàng rồi nhấn <Enter>

chuyển sang mầu

Delete

Chọn

để xoá tất cả

All

z

Copy một thư mục

Di vệt sáng vào thu mục nguồn rồi nhấn

F5

Thí dụ Copy thư mục NC trên ổ D ta mở ổ D ra, di vệt sáng

vào thư mục NC rồi nhấn

F5

Mặc định nó sẽ chỉ đến thư mục đích là ổ đĩa hay thư mục đang

mở ở cửa sổ bên kia , chuyển phím mũi tên xuống cho chữ

đổi mầu vàng rồi nhấn <Enter>

Copy

Muốn Copy vào một thư mục nào đó thì đánh đường dẫn cụ thể

của thư mục đích đó vào thanh nhập đường dẫn .

Thí dụ Copy tới thư mục SETUP trên ổ E ta gõ

sau đó chuyển xuống

rồi <Enter> như

E:\SETUP

Copy

hình dưới .

z

Chạy một chương trình ứng dụng

Di vệt sáng xuống File có đuôi

rồi nhấn <Enter>

.EXE

z

Thoát khỏi màn hình NC

Bấm phím F10 sau đó chọn

rồi nhấn <Enter>

YES

z

Thoát khỏi màn hình MS DOS

Có một số trường hợp sau khi thoát khỏi NC là xuất hiện một

màn hình MS DOS bao chùm cả màn hình

Để thoát khỏi màn hình MS DOS ta gõ lệnh EXIT <Enter>

7. Chương trình FDISK - Phân vùng cho đĩa cứng

z

Phân vùng là việc làm bắt buộc trước khi cài đặt Window 98

lên một ổ đĩa mới .

Phân vùng là sử dụng chương trình

z

để chia ổ đĩa vật lý

ra thành nhiều ổ đĩa Logic như C , D , E , F ...

FDISK

z

Một ổ đĩa vật lý có thể chia ra tối đa thành 24 ổ Logic , nhưng

trước khi chia ổ ta phải tạo thành 2 phân vùng gọi là Phân vùng

chính ( Primary Partition ) và phân vùng mở rộng (Extended

Partition) .

Trên phân vùng chính sẽ lấy toàn bộ dung lượng làm ổ C một

cách mặc định, ta không thể chia phân vùng chính thành hai ổ

được.

z

Trên phân vùng mở rộng cho phép ta tạo ra các ổ Logic theo

thứ tự từ D , E , F .... cho đến gần hết bảng chữ cái .

Đĩa mới chưa phân vùng Đĩa được chia làm 2 phân vùng

Phân vùng chính lấy toàn bộ làm ổ C ( mặc định )

Phân vùng mở rộng có thể tạo được nhiều ổ Logic

8. Các bước thực hiện phân vùng .

z

Chuẩn bị :

- Một máy tính đã lắp đặt hoàn chỉnh, đã thiết lập cấu hình

CMOS SETUP và thiết lập ổ CD ROM khởi động trước .

- Chuẩn bị một đĩa Boot CD ( có bộ cài Window 98 )

z

Khởi động FDISK :

- Cho đĩa Boot CD vào và khởi động lại máy

=> Máy sẽ khởi động từ ổ CD ROM trước và ra màn hình

DOS như sau :

A:\ > _

Gõ lệnh

<Enter>

FDISK

A:\ > FDISK

<Enter>

Sau khi gõ lệnh trên

màn hình sau xuất hiện .

Từ màn hình trên bạn chọn phím [

]

Y

<Enter>

( Lưu ý : Nếu bước này bạn chọn N thì

chương trình chỉ nhận được dung lượng 2G

mặc dù bạn lắp ổ lớn hơn )

Màn hình tuỳ chọn FDISK

z

Tạo phân vùng chính ( Primary Partition )

Từ màn hình FDISK Option

Chọn [ ] để tạo phân vùng

<Enter>

1

ra màn hình sau

Chọn số [ ] để tạo phân vùng chính

1

<Enter>

Chọn [ ] để chia làm nhiều ổ

N

( Nếu bước này bạn chọn [Y] thì chương

trình chỉ tạo ra một ổ đĩa )

Nhập lại dung lượng cho phân vùng chính rồi

nhấn <Enter>

=> Toàn bộ dung lượng phân vùng chính sẽ

lấy mặc định làm ổ C .

Nhấn phím ESC để quay về màn hình

FDISK Option

z

Tạo phân vùng mở rộng ( Extended Partition )

Từ màn hình

FDISK Option

Chọn [ ] để tạo phân vùng <Enter>

1

Chọn [ ] để tạo phân vùng mở rộng

2

<Enter>

Lấy toàn bộ dung lượng còn lại

<Enter>

Màn hình dưới xuất hiện cho phép ta chọn

dung lượng cho ổ Logic thứ nhất