Bài giảng Máy tính căn bản - Bài 3: Phần cứng

IC³Internet and Computing Core Certification Guide

Global Standard 4

Máy tính

căn bản

Bài 3: Phần cứng

1

Mục tiêu bài học

• Các đơn vị: bits và bytes

• Các đơn vị: mega, giga, tera, hay peta

• Các đơn vị: hertz và gigahertz

• Đơn vị xử lý trung tâm (CPU)

• Chíp vi xử lý (Microprocessor Chip)

• Bộ nhớ ROM và RAM

• Kiểu lưu trữ “bốc hơi” và “không bốc hơi”

• Các loại thiết bị

2

Xác định loại máy tính

• Máy tính để bàn (còn gọi là máy tính cá nhân)

− Có thể được đặt trên bàn, bên cạnh hoặc dưới mặt bàn

− Sử dụng phổ biến ở các doanh nghiệp nhỏ, trường học hoặc ở

nhà

− Có khả năng xử lý dữ liệu một cách nhanh chóng và hầu như

luôn luôn bao gồm khả năng xử lý hoặc phát các tập tin đa

phương tiện

− Máy tính để bàn thường có 2 loại:

1

2

3

4

1

2

Máy tính để bàn tương thích Windows

Máy tính để bàn iMac

3 Máy MacBook của Apple

Máy Notebook tương thích Windows

4

3

Xác định loại máy tính

• Máy tính xách tay (Notebook hay Laptop)

− Được thiết kế đủ nhỏ và nhẹ để có thể đặt trên đùi của người dùng

− Hệ thống được khép kín và bao gồm hầu hết các thành phần được tìm

thấy trong một mô hình máy tính để bàn, và pin có thể sạc lại được

tính từ một bộ chuyển đổi AC

− Ưu điểm chính trong việc sử dụng một máy tính xách tay là tính di

động của nó và việc tiêu thụ điện năng của máy tính xách tay được

xem là "xanh hơn" so với máy tính để bàn

− Có thể mua một số phụ kiện để nâng cao khả năng tính toán

− Có thể mua một máy tính xách tay cho một trong hai môi trường của

PC hoặc Apple

4

Xác định loại máy tính

• Netbook

− Một netbook tương tự như một máy tính

xách tay, nhưng nhỏ hơn và ít tốn kém hơn

− Netbook thường ít mạnh mẽ hơn, cung cấp khả năng lưu trữ ít

hơn, màn hình và bàn phím nhỏ hơn máy tính xách tay

− Hầu hết không bao gồm cổng ngoại vi hoặc CD-ROM

− Chủ yếu dựa vào Internet để chuyển các tập tin

− Được thiết kế cho những người muốn sử dụng truyền thông

không dây hoặc truy cập vào Internet, nhưng không có nhiều

nhu cầu sử dụng máy tính để lưu trữ các tập tin dữ liệu

5

Xác định loại máy tính

• Máy tính bảng (Tablet PC)

− Chủ yếu là vận hành bởi màn hình cảm ứng

− Có thể "gõ" bằng cách sử dụng bàn phím ảo

trên màn hình

− Có thể chạm một cây bút hoặc thiết bị trỏ đến một mục trên

màn hình để chọn nó

− Hầu hết cung cấp một tùy chọn để kết nối các thiết bị như một

màn hình, bàn phím hoặc một thiết bị trỏ

− Nhẹ và có tính di động cực cao

− Hạn chế: máy tính bảng lại đắt và khá mong manh và rất ít khi

có ổ đĩa quang

− có thể gây ra sự không thoải mái khi sử dụng trong một khoảng

thời gian dài

6

Xác định loại máy tính

• Máy chủ Servers

− Chủ yếu để cung cấp dịch vụ lưu trữ các tập tin

hoặc các dịch vụ khác cho các hệ thống khác trên mạng

− Một máy chủ chạy phần mềm chuyên dụng, và trong nhiều

trường hợp một máy chủ có thể được dành riêng để chỉ cung

cấp một hoặc hai chức năng cụ thể

− Được thiết kế để có độ tin cậy cao và phải có một tỷ lệ hỏng hóc

rất thấp

− Có thể chạy liên tục, và được tắt hoặc khởi động lại chỉkhi cần

nâng cấp phần mềm hoặc phần cứng đang được cài đặt

− Thường được thiết kế để truyền dữ liệu một cách nhanh chóng

− Hệ thống máy chủ đắt hơn đáng kể so với các hệ thống máy tính

để bàn

7

Xác định loại máy tính

• Thiết bị điện toán di động hoặc cầm tay

− thiết bị điện toán xách tay có kích thước vừa

trong lòng bàn tay của bạn

− Tùy thuộc vào mô hình, các thiết bị này có thể

được sử dụng để thực hiện cuộc gọi điện thoại, gửi hoặc nhận

giọng nói hoặc tin nhắn điện tử, chụp ảnh hoặc quay video,

duyệt web hoặc thực hiện các nhiệm vụ tính toán cá nhân

− Điện thoại thông minh là các thiết bị cầm tay cũng cung cấp tùy

chọn để sao chép hoặc tải nhạc hoặc sách điện tử từ Internet

− Bộ nhớ hệ thống tích hợp và hỗ trợ thẻ nhớ để có thể lưu trữ dữ liệu

− Kết hợp công nghệ màn hình cảm ứng cũng như các tùy chọn để kết

nối và đồng bộ hóa dữ liệu từ các thiết bị di động/cầm tay đến một

máy tính cá nhân hoặc ngược lại

8

Xác định loại máy tính

• Thiết bị đa phương tiện hoặc nghe nhạc

− Một máy nghe nhạc (cũng được gọi là một máy

MP3 hoặc máy nghe nhạc kỹ thuật số)

− Thiết bị để lưu trữ, tổ chức và phát các tập tin âm thanh

− Máy MP3 chỉ có khả năng phát lại các tập tin âm thanh, chúng

không hỗ trợ các tập tin video

− Máy nghe nhạc cho phép bạn xem các loại tập tin đa phương

tiện như phim ảnh, video, hoặc sách

− Cung cấp cả khả năng phát các tập tin âm thanh và video, và đôi khi,

chúng còn có khả năng tìm kiếm trên Internet

− Một số máy phát cho phép bạn lưu trữ hình ảnh và chơi trò chơi, và

một số cũng cung cấp khả năng kết nối mạng không dây

9

Xác định loại máy tính

• Thiết bị đọc sách điện tử (e-Reader)

− Thiết bị đọc sách điện tử (e-reader) là một

thiết bị cầm tay đặc biệt cho phép bạn tải

về và xem bản sao điện tử của một ấn phẩm

− Nhiều nhà xuất bản cho phép kết nối với các câu lạc bộ trực

tuyến để mua sách dưới dạng số hóa

− Một số thiết bị đọc sách điển tử có các tính năng tương tự như

máy tính bảng để chơi trò chơi hoặc bao gồm công nghệ màn

hình cảm ứng

− Trong một số trường hợp, bạn có thể tìm thấy phần mềm cung

cấp các tính năng đọc sách điện tử cho thiết bị điện toán khác

10

Tìm hiểu bên trong một máy tính

Phần cứng: bao gồm các thiết bị ta có thể thấy và chạm vào để

cảm nhận được

− Các thành phần bên trong được chứa bên trong thùng máy

− các thiết bị ngoại vi được gắn vào máy tính thông qua các vị trí kết nối đặc

biệt gọi là các cổng

• Thùng máy tính (chassis) của máy tính chứa bộ nguồn của hệ

thống và tất cả các thành phần bên trong

• Bo mạch chủ (motherboard): bảng mạch điện tử lớn chứa

hầu hết các thiết bị điện tử của máy tính

− Cung cấp các tuyến truyền thông giữa tất cả các thành phần và thiết bị kết nối

• Đơn vị hệ thống (box) bao gồm thùng máy và các thành phần

bên trong

− Thùng máy của một hệ thống để bàn thường dễ mở, cho phép truy xuất đến

các thành phần bên trong

− Việc sửa chữa hoặc nâng cấp các thành phần thường được thực hiện bởi đội

11

ngũ chuyên nghiệp

Tìm hiểu bên trong một máy tính

• Chíp vi xử lý (Microprocessor Chip)

− Con chíp vi xử lý thường được gọi là não bộ của máy tính,

được biết đến như là bộ xử lý trung tâm Central

Processing Unit (CPU) hay đơn giản là bộ xử lý (processor)

− CPU xử lý các phép tính toán và logic

− Mỗi dòng hay loại CPU xử lý thông tin và câu lệnh với tốc

độ khác nhau, đo bằng Hertz (Hz)

− Đơn vị của tần suất hoặc chu kỳ mỗi giây

12

Tìm hiểu bên trong một máy tính

Đơn vị

Hertz

Viết tắt Nhân bởi Bằng...

Hz 1 chu kỳ mỗi giây

Kilohertz KHz

Megahertz MHz

Gigahertz GHz

Terahertz THz

Một nghìn

Một triệu

Một tỉ

1,000 chu kỳ mỗi giây

1,000,000 chu kỳ mỗi giây

1,000,000,000 chu kỳ mỗi giây

Một nghìn tỉ 1,000,000,000,000 chu kỳ mỗi giây

13

Tìm hiểu bên trong một máy tính

• Tốc độ hoặc sức mạnh của bộ xử lý là một trong những nhân

tố xác định hiệu suất tổng thể của hệ thống

• Hệ điều hành và các chương trình ứng dụng yêu cầu một tốc

độ tối thiểu của bộ xử lý để vận hành. Một bộ xử lý đôi khi

được đề cập đến bởi kiến trúc của nó

− Xác định bao nhiêu dung lượng bộ nhớ có thể được định địa chỉ và

điều khiển

− Các kiến trúc chung được tìm thấy trong các hệ thống hiện đại bao

gồm các bộ xử lý 32-bit (x86) và các bộ xử lý 64-bit (x64)

− Một bộ xử lý lõi kép (dual-core) có hai nhân; một bộ xử lý lõi tứ

(quad-core) có bốn nhân

− Các bộ xử lý đa nhân ngày nay rất thông dụng và tất cả các nhân trong

một bộ xử lý đa nhân được kết hợp trên cùng một chip đơn bằng

silicon

14

Tìm hiểu bên trong một máy tính

• Tìm hiểu về bộ nhớ hệ thống (System memory)

− Để cho một máy tính có thể xử lý thông tin, máy cần được

cài đặt sẵn một dung lượng bộ nhớ hệ thống nhất định

− Dữ liệu và các chương trình được đọc vào bộ nhớ từ ổ đĩa

cứng hoặc CD-ROM và sau đó chuyển từ bộ nhớ đến bộ vi

xử lý

− Dung lượng của bộ nhớ và ổ đĩa lưu trữ được đo bằng đơn

vị bit và byte

− Bit - hoặc chữ số nhị phân - có thể mang các giá trị 0 hoặc 1

− Byte là nhóm tám bit đại diện bởi một ký tự chữ hoặc số

15

Tìm hiểu bên trong một máy tính

Đơn vị Viết tắt Bằng…

Gần bằng…

bit

Một chữ số nhị phân đơn

8 bits

byte

Một kí tự

kilobyte KB

megabyte MB

gigabyte GB

terabyte TB

petabyte PB

1,024 bytes (một nghìn byte) Nửa trang đánh máy

1,024 KB (một triệu byte)

1,024 MB (một tỉ byte)

Một tác phẩm 500 trang

Một tác phẩm 500 nghìn trang

1,024 GB (một nghìn tỉ byte) Một tác phẩm 500 triệu trang

Hai mươi triệu tủ đựng hồ sơ

1,024 TB (một triệu tỉ byte)

văn bản bốn ngăn.

16

Tìm hiểu bên trong một máy tính

• Mỗi tập tin máy tính sử dụng có số byte cụ thể

• Cần một lượng bộ nhớ phù hợp để “nắm giữ” tập tin

hoặc vận hành các chương trình

• Bộ nhớ bao gồm các chip cố định bên trong đơn vị hệ

thống

− Số lượng các chip bộ nhớ trong một máy tính và dung lượng

của mỗi chip xác định lượng bộ nhớ khả dụng của máy tính

• Hai loại bộ nhớ cơ bản :

− Bộ nhớ chỉ đọc (ROM)

− Bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên (RAM)

17

Tìm hiểu bên trong một máy tính

• Bộ nhớ chỉ đọc (ROM: Read Only Memory)

− Chứa dữ liệu có thể đọc và sử dụng nhưng không thay đổi

được

− Chứa các lệnh để điều khiển các chức năng cơ bản của

máy tính và các lệnh này vẫn tồn tại trong ROM cho dù

nguồn điện bật hay tắt

− ROM được xem là loại bộ nhớ không bốc hơi (non-

volatile)

18

Tìm hiểu bên trong một máy tính

• Bộ nhớ chỉ đọc (ROM) Hệ thống nhập xuất cơ

bản (BIOS)

− Nhóm các vi mạch tích hợp và chip có chức năng:

− Khởi động máy tính

− Kiểm tra bộ nhớ hệ thống

− Tải hệ điều hành

− Máy tính chỉ thực thi các lệnh trong ROM BIOS khi bạn bật

máy tính hoặc mỗi lần bạn phải khởi động lại máy

− Còn được dùng để kiểm soát các thiết bị xuất nhập dữ liệu

19

Tìm hiểu bên trong một máy tính

• Bộ nhớ truy cập nhẫu nhiên (RAM: Random Access

Memory)

− RAM là bộ nhớ chính của một PC và nó hoạt động như là một vùng bộ

nhớ điện tử nơi máy tính lưu giữ các bản sao đang làm việc của các

chương trình và dữ liệu

− RAM có đặc điểm “bốc hơi” (volatile)

− dữ liệu lưu trữ trong nó được tồn tại chỉ khi nào máy tính còn bật nguồn. Bất

kì thông tin lưu trữ trong RAM “bị biến mất” khi máy tính tắt nguồn

− RAM còn được dùng trong card hình ảnh, có thể gia tăng tốc độ hiển

thị hình ảnh trên màn hình

− Còn được dùng để nhớ đệm thông tin gửi đến máy in

− Tăng tốc độ in và cho phép máy tính thực hiện các thao tác khác trong khi tài

liệu đang được in

20