Bài giảng Tin học đại cương - Chương 3: Sử dụng internet cơ bản

Nội dung chương 3

1. Kiến thức cơ bản về Internet

Phần 2

2. Sử dụng trình duyệt web

3. Sử dụng web

4. Sử dụng thư điện tử

5. Một số dạng truyền thông số thông dụng

CHƯƠNG 3 – SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN

119

3.1 Kiến thức cơ bản về Internet

3.1.1 Các khái niệm và thuật ngữ

3.1.2 Bảo mật khi làm việc với Internet

CHƯƠNG 3 – SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN

120

3.1.1 Các khái niệm và thuật ngữ

› Mạng máy tính

– Mạng máy tính (computer network) bao gồm nhiều máy tính

kết nối với nhau để truyền thông và chia sẻ thông tin

– Mạng cục bộ (LAN, Local Area Network):

› Bao gồm các máy tính nối mạng trong phạm vi nhỏ, ví dụ trong văn

phòng, trong tòa nhà

› Chia sẻ tài nguyên như máy in, tập tin, kết nối Internet

› Các thành phần cơ bản trên LAN: máy tính chủ (server), máy tính

trạm (client), dây nối (cable), các thiết bị nối mạng (switch), các thiết

bị khác (máy in, …)

CHƯƠNG 3 – SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN

121

Ví dụ mạng cục bộ

CHƯƠNG 3– SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN

122

Mạng miền rộng (WAN, Wide Area Network)

– Thông thường bao gồm nhiều mạng cục bộ

– Các máy tính có khoảng cách xa, kết nối qua đường truyền bằng dây

(đường điện thoại, cáp đồng, cáp quang) hay không dây (sóng vô tuyến)

– Router (bộ định tuyến) là thiết bị kết nối các mạng cục bộ

CHƯƠNG 3 – SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN

123

Mạng Internet

› Mạng Internet là mạng miền rộng có quy mô toàn cầu với rất

nhiều loại máy tính và các thiết bị khác

› Mạng Internet hoạt động theo bộ giao thức TCP/IP, có một

số lượng rất lớn các tài nguyên thông tin (information

resources) và rất nhiều các dịch vụ (services)

– Giao thức (protocol) là tập hợp các quy luật để các máy tính giao

tiếp với nhau

– Ví dụ: dịch vụ Web hoạt động theo giao thức HTTP, dịch vụ Mail

hoạt động theo các giao thức SMTP, IMAP

– HTTP, SMTP, IMAP là thành phần của bộ giao thức TCP/IP

CHƯƠNG 3 – SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN

124

Mạng Internet (tt)

› Xét hoạt động truy xuất một trang web:

– Người sử dụng dùng chương trình duyệt web (web browser)

trên máy tính trạm (client) gởi yêu cầu đến máy tính chủ

(server)

– Máy tính chủ gởi thông tin được yêu cầu là nội dung trang web

cho máy tính trạm

– Chương trình duyệt web sẽ hiện thị nội dung trang web

› Máy tính chủ (server) là máy tính thực hiện chương trình

đặc biệt, lưu trữ thông tin tương ứng để cung cấp dịch vụ

trên mạng, Ví dụ: web server, mail server

CHƯƠNG 3 – SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN

125

Sử dụng mạng Internet

› Các ứng dụng cơ bản, còn được gọi là các dịch vụ:

– World Wide Web (WWW): truy xuất hệ thống các tài liệu dạng trang web

(web pages) liên kết với nhau bằng các siêu liên kết (hyperlink)

– File Transfer Protocol (FTP): truyền tập tin qua mạng

– Email: thư điện tử

› Các ứng dụng khác:

– Nhắn tin tức thời (IM), đàm thoại dùng giao thức Internet (VoIP)

– Cộng đồng trực tuyến (blog, mạng xã hội)

– Thương mại điện tử, ngân hàng điện tử

– …

CHƯƠNG 3 – SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN

126

Địa chỉ IP

› Mỗi máy tính, mỗi bộ định tuyến có một địa chỉ luận lý

là địa chỉ IP (IP address)

› Hai máy không thể có cùng địa chỉ IP

› Một máy có thể có nhiều địa chỉ IP nếu kết nối vào nhiều

mạng

› Địa chỉ IP (phiên bản 4) là giá trị nhị phân 32 bit, viết

dưới dạng các số thập phân phân cách bằng dấu .

(dotted-decimal), ví dụ 192.168.1.1

CHƯƠNG 3 – SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN

127

Tên miền (domain name)

› Tên miền dùng để ánh xạ tên máy với địa chỉ IP, và dùng cho

các mục đích khác như tên miền trong địa chỉ thư điện tử

› Hệ thống tên miền là hệ thống đặt tên dùng văn bản, có thứ

bậc, được quản lý phân tán trên nhiều máy tính chủ

› Tên miền có cấu trúc hình cây, bắt đầu bằng tên miền cấp

cao nhất (cấp 1). Dưới tên cấp 1 có các tên cấp 2 và tiếp tục

cho các cấp tiếp theo. Ví dụ:

– Tên miền cấp 3: ou.edu.vn

– Tên miền cấp 4: www.ou.edu.vn, dkmh.ou.edu.vn

CHƯƠNG 3 – SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN

128

Một phần không gian tên miền

› Ví dụ:

robot.ai.cs.yale.edu

eng.sun.com

CHƯƠNG 3 – SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN

129

URL (Uniform Resource Locator)

› Mọi trang web trên Internet có địa chỉ dạng URL

› Cấu trúc địa chỉ trang web theo URL:

Tên_giao_thức://tên_máy/tên_file

› Tên_giao_thức: có nhiều loại giao thức

› Tên_máy:

› Tên_file:

theo tên miền

tên file địa phương trên máy chủ.

(Nếu không có thì dùng file mặc định do web server quy định)

› Để truy xuất trang web người sử dụng phải nhập địa trang

web trên trình duyệt web, hoặc nhấp vào liên kết có trong

trang khác hay kết quả của một công cụ tìm kiếm

CHƯƠNG 3 – SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN

130

Tốc độ mạng và băng thông

› Tốc độ mạng được tính theo đơn vị bits/giây (bps, bits

per second)

Các bội số là Kbps, Mbps, Gbps

› Khả năng truyền dữ liệu trên mạng được gọi là băng

thông (bandwidth)

CHƯƠNG 3 – SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN

131

Kết nối mạng cục bộ

› Dùng dây mạng (network cable)

– Kết nối từ card mạng máy tính đến thiết bị switch

– Tốc độ: 100Mbps, 1Gbps

› Kết nối không dây

– Kết nối từ card mạng không dây trên máy tính, điện thoại đến điểm truy

cập không dây (access point)

– Thường được gọi là wi-fi

– Có nhiều chuẩn:

› 802.11b/g: tốc độ 54Mbps

› 802.11n: tốc độ 300Mbps

CHƯƠNG 3 – SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN

132

Kết nối mạng Internet

› Máy tính cá nhân, mạng cục bộ (tại nhà, cơ quan, …) kết

nối Internet phải thông qua ISP (nhà cung cấp dịch vụ

Internet, Internet Service Provider)

Ví dụ ISP: Viettel, VDC, FPT, …

› Các nhà cung cấp dịch vụ điện thoại, truyền hình cáp

cũng cung cấp dịch vụ kết nối Internet qua đường truyền

điện thoại, đường cáp truyền hình

CHƯƠNG 3 – SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN

133

Các dạng kết nối mạng Internet thông dụng

› ADSL – Đường dây thuê bao số bất đối xứng

– Tốc độ tải về (download) khác tốc độ tải lên (upload)

› FTTH – Đường dây cáp quang

– Tốc độ cao hơn ADSL

› Leased-line – Đường dây thuê riêng

– Chi phí cao

– Bảo mật, tốc độ ổn định do ISP cam kết

› 3G/4G – dùng cho điện thoại di động, thiết bị khác

CHƯƠNG 3 – SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN

134

Tìm kiếm thông tin trên Internet

› Với số lượng rất lớn các trang web trên mạng Internet thì

người sử dụng nên dùng các công cụ tìm kiếm (search

engine) để có chính xác thông tin cần tìm kiếm

› Công cụ tìm kiếm là một trang web chuyên dùng cho

phép người sử dụng nhập một hay nhiều từ và tìm những

trang web có chứa những từ này trong toàn hệ thống web

trên mạng Internet

› Các công cụ tìm kiếm phổ biến: Google, Bing, Yahoo, …

CHƯƠNG 3 – SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN

135

Thực hiện việc tìm kiếm thông tin

› Nhập các từ cần tìm vào thanh tìm kiếm (search bar) trên

trình duyệt web

› Kết quả tìm kiếm là danh sách các websites có chứa

thông tin cần tìm

CHƯƠNG 3 – SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN

136

Tăng hiệu quả tìm kiếm

› Sử dụng gợi ý (suggestions) của công cụ tìm kiếm

› Sử dụng dấu nháy để tìm cụm từ chính xác

– Ví dụ “Trường Đại Học Mở”

› Sử dụng các chức năng trong tìm kiếm nâng cao của

công cụ tìm kiếm

› Tận dụng các dạng tìm kiếm đặc biệt như tìm theo hình

ảnh

CHƯƠNG 3 – SỬ DỤNG INTERNET CƠ BẢN

137