Giáo trình Các phương pháp chuẩn bị bề mặt - Nghề Công nghệ ô tô - Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội

TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI  
Chủ biên : Phạm Huy Hoàng  
Đồng tác giả: Vƣơng Thành Long  
GIÁO TRÌNH  
CÁC PHƢƠNG PHÁP CHUẨN BỊ BỀ MẶT  
Hà nội 2017  
1
LỜI NÓI ĐẦU  
Trong khuôn khổ chƣơng trình hợp tác giữa tổ chức PLAN, KOICA và tập  
đoàn Hyundai với trƣờng Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội về việc đào tạo  
nghề cho thanh niên có hoàn cảnh khó khăn Hà Nội, Trƣờng Cao đẳng nghề  
Công nghiệp Hà Nội nhận xây dựng chƣơng trình đào tạo 2 nghề sửa chữa Thân  
vỏ và Sơn Ô tô mỗi nghề 6 tháng đào tạo nhằm mục đích để chƣơng trình đào  
tạo với gần với thực tế, đáp ứng nhu cầu đông đảo của các đối tƣợng thanh niên  
khó khăn, chƣa tốt nghiệp cấp 3 và sớm có thu nhập. Đáp ứng nhu cầu của ngƣời  
sử dụng lao động vừa đảm bảo quy định của Bộ Lao động - Thƣơng binh và Xã  
hội. Đƣợc sự cho phép của Tổng cục Dạy nghề dƣới sự tài trợ của tổ chức  
PLAN, KOICA và tập đoàn Hyundai,Trƣờng Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà  
nội đã triển khai thực hiện biên soạn giáo trình "Các phƣơng pháp chuẩn bị bề  
mặt" - Nghề Công nghệ sơn ô tô dùng cho trình độ sơ cấp nghề 06 tháng. Cấu  
trúc của giáo trình gồm 6 bài sau:  
Bài 1: Quy trình chuẩn bị bề mặt, chuẩn bị ban đầu trƣớc khi bả ma tít  
Bài 2: Sử dụng dao bả ma tít, trộn ma tít 02 thành phần  
Bài 3: Bả ma tít trên bề mặt đơn giản  
Bài 4: Mài ma tít  
Bài 5: Sơn lót, mài sơn lót  
Bài 6: Hoàn thiện việc chuẩn bị bề mặt  
Các bài trên, đƣợc viết theo cấu trúc: Phần Lý thuyết đƣợc viết ngắn gọn phù  
hợp với khả năng của ngƣời học, phần thực hành có hệ thống từ kỹ năng vận  
hành thiết bị cơ bản đến các kỹ năng sửa chữa các chi tiết Thân vỏ và Sơn Ô tô,  
đi kèm với các phiếu giao việc cụ thể hóa công việc và kết quả của ngƣời học,  
phần câu hỏi ôn tập đƣợc triển khai trong từng bài nhằm hƣớng dẫn học sinh ôn  
lại kiến thức cũ và dễ cập nhật kiến thức mới.  
Trong quá trình biên soạn, nhóm biên soạn đã tuân thủ quy định của Tổng  
cục dạy nghề và chƣơng trình khung đã đƣợc thẩm định, đồng thời tham khảo  
nhiều nguồn tài liệu trong và ngoài nƣớc nhƣ : Giáo trình của các trƣờng Đại học  
Sƣ phạm kỹ thuật. Tài liệu đào tạo của các hãng TOYOTA, HUYNDAI, hƣớng  
dẫn trong các dự án nâng cao năng lực đào tạo nghề....  
2
 
Nhóm tác giả xin chân thành cảm ơn sự cho phép và động viên của Tổng Cục  
dạy nghề, sự ủng hộ nhiệt tình của lãnh đạo trƣờng Cao đẳng nghề Công nghiệp  
Hà nội, Khoa Công nghệ ô tô, Khoa Cơ khí cùng các bạn đồng nghiệp đã có  
nhiều giúp đỡ để nhóm tác giả hoàn thành giáo trình đảm bảo tiến độ và thời  
gian nhƣ dự kiến.  
Đặc biệt, xin chân thành cảm ơn sự tài trợ và quan tâm của tổ chức PLAN,  
KOICA và tập đoàn Hyundai để nhóm hoàn thành giáo trình này.  
Mặc dù có rất nhiều cố gắng trong quá trình chuẩn bị và triển khai thực hiện  
biên soạn giáo trình, song chắc chắn không thể tránh khỏi những sai sót. Nhóm  
biên soạn rất mong nhận đƣợc sự đóng góp của các bạn đồng nghiệp và bạn đọc  
để giáo trình ngày càng hoàn chỉnh hơn.  
Nhóm biên soạn xin chân thành cảm ơn.  
Hà nội, ngày tháng năm 2017  
Tham gia biên soạn giáo trình  
1. Phạm Huy Hoàng  
2. Vƣơng Thành Long  
3
MỤC LỤC  
4
 
5
6
7
MODULE: CÁC PHƢƠNG PHÁP CHUẨN BỊ BỀ MẶT  
Mã số module: MD03  
1. Mục đích của module:  
Tìm hiểu và thực hiện các công việc sau:  
- Chuẩn bị vật liệu và phƣơng pháp chuẩn bị bề mặt.  
- Chuẩn bị bề mặt vật sơn trƣớc khi bả Ma tít  
- Sử dụng dao bả và cách trộn vật liệu ma tít cho các bề mặt vật sơn khác  
nhau.  
- Xác định vùng hƣ hỏng, sửa chữa vết lồi, lõm.  
2. Yêu cầu: Học xong MĐ này, học viên đạt được:  
Kiến thức:  
- Nhận biết công dụng các loại vật liệu, dụng cụ.  
- Cách xác định hƣ hỏng  
- Qui trình chuẩn bị bề mặt vật sơn  
Kỹ năng:  
- Xác định vùng hƣ hỏng và sửa chữa khuyết tật lồi, lõm.  
- Sử dụng các dụng cụ, phƣơng tiện xử lý bề mặt vật sơn ban đầu  
- Mài mí vết hƣ hỏng đạt yêu cầu kỹ thuật.  
- Sơn chống rỉ  
Thái độ:  
- Tuân thủ qui trình vận hành thiết bị và các bƣớc xử lý bề mặt  
3. Điều kiện thực hiện:  
- Môi trƣờng học tập, thực hành đảm bảo các điều kiện an toàn.  
- Quần áo bảo hộ, mặt nạ phòng độc, kính bảo vệ.  
- Máy nén khí, dây sơn ruột gà; Giấy nhám, máy mài dùng khí nén, súng  
thổi bụi dùng khí nén, súng phun sơn, thanh khuấy sơn, tấm trộn, dao trộn,  
giấy che, bộ đột và vạch dấu, bộ búa gõ, thƣớc thẳng, cân điện tử pha màu,  
9
 
máy sấy, cửa xe hƣ hỏng, máy mài tác động đơn, máy mài tác động kép,  
các loại giấy nhám 80; 120; 240… Sơn lót, ma tít, sơn lót bề mặt  
- Máy chiếu  
- Máy tính để bàn  
- Quần áo bảo hộ, mặt nạ phòng độc, kính bảo vệ.  
- Bình chữa cháy  
- Các biển, báo chỉ dẫn nguy cơ mất an toàn  
- Tài liệu học tập liên quan.  
10  
Chương trình chi tiết Module 03  
Thời lƣợng đào tạo (giờ)  
Trong đó  
Mã  
Nội dung  
Tổng  
số  
Lý  
thuyết  
10  
Thực Kiểm  
hành  
tra  
MD 03 Các phƣơng pháp chuẩn bị bề  
mặt  
85  
64  
11  
Bài 1 Qui trình chuẩn bị bề mặt, Chuẩn  
bị ban đầu trƣớc khi bả Ma tít.  
10  
2
8
11  
. A. LÝ THUYẾT  
2
2
1. Mục đích, phân loại vật liệu bề  
mặt và phƣơng pháp chuẩn bị bề  
mặt.  
1.1. Mục đích của sự chuẩn bị bề  
mặt  
1.2. Các phƣơng pháp chuẩn bị bề  
mặt  
1.3. Các vật liệu chuẩn bị bề mặt  
2. Sử dụng, bảo dƣỡng. bảo quản  
các loại máy mài, dụng cụ cầm tay  
và thiết bị.  
2.1. Dụng cụ an toàn  
2.2. Máy mài và dụng cụ cầm tay  
3. Quy trình chuẩn bị bề mặt trƣớc  
khi bả ma tít  
3.1. Rửa xe  
3.2. Xác định sơn  
3.3. Đánh giá phạm vi hƣ hỏng  
3.4. Sửa chữa vết lõm trên bề mặt  
kim loại nền  
3.5. Mài bóc lớp sơn  
3.6. Mài vát mép sơn giáp mối  
3.7. Làm sạch bụi và làm sạch mỡ  
3.8. Phun sơn lót  
B. THỰC HÀNH  
8
8
1. Vận hành Máy mài đơn, máy mài  
tác động kép và thao tác làm sạch  
bằng giấy nhám 80; 120; 240…  
2. Rèn luyện tích hợp: Xác định  
vùng hƣ hỏng, sửa chữa vết lồi,  
lõm, xử lý bề mặt ban đầu trên cánh  
cửa xe đã hƣ hại.  
12  
Bài 2 Sử dụng dao bả ma tít, trộn ma  
tít 02 thành phần.  
5
1
1
1
4
. A. LÝ THUYẾT  
1.Phân loại dao bả ma tít  
1.1. Que khuấy (trộn)  
1.2. Tấm trộn  
1.3. Dao bả  
2. Quy trình bả ma tít  
2.1. Kiểm tra lƣợng matít cần dùng  
2.2. Trộn matít  
2.3. Bả matít  
B.THỰC HÀNH  
4
4
Trộn, bả với dao bả kim loại và ma  
tít 02 thành phần không có chất  
đóng rắn.  
Bài 3 Bả ma tít trên bề mặt đơn giản  
. A. LÝ THUYẾT  
20  
1
1
1
17  
2
1. Các bƣớc bả ma tít trên bề mặt  
phẳng  
1.1. Bả một lớp mỏng matít lên toàn  
bộ diện tích cần thiết  
1.2. Để giảm thiểu công sức trong  
quá trình mài giai đoạn tiếp theo  
1.3. Bả matít trong phần tiếp theo,  
phủ chồng lên phần bả thứ nhất một  
ít trong bƣớc 2  
1.4. Lặp lại bƣớc 3 ở trên cho đến  
khi phủ hết toàn bộ vùng cần bả  
2. Các chú ý khi thực hiện bả  
3. Sấy khô ma tít  
13  
B.THỰC HÀNH  
19  
17  
11  
2
2
Bả ma tít trên bề mặt cánh cửa xe  
có hƣ hỏng đơn giản bằng dao bả  
kim loại, ma tít 02 thành phần  
Mài ma tít  
Bài 4  
15  
1
2
1
. A.LÝ THUYẾT  
1. Phƣơng pháp mài khô ma tít  
1.1. Mài bằng giấy ráp # 80  
1.2. Mài bằng giấy ráp # 120  
1.3. Mài bằng giấy ráp # 200  
1.4. Mài vết xƣớc giấy nhám  
2. Làm sạch bụi và dầu mỡ  
3. Bả lại ma tít  
B.THỰC HÀNH  
14  
1
11  
2
1. Rèn luyện cơ bản: Mài ma tít  
bằng máy mài tác động kép; máy  
mài quỹ đạo và giấy nhám 80; 120;  
240; 360; 500.  
2. Rèn luyện tích hơp: Mài ma tít;  
Sửa lỗi mọt bằng ma tít 01 thành  
phần; mài phẳng; tạo mí và kiểm tra  
sau khi mài.  
Bài 5 Sơn lót, mài sơn lót  
15  
2
12  
1
14  
. A.LÝ THUYẾT  
1. Mài nhám để cải thiện tính bám  
dính  
2
2
2. Làm sạch bụi và dầu mỡ  
3. Che phủ  
4. Trộn pha sơn lót bề mặt  
5. Phun sơn lót bề mặt  
6. Sấy khô sơn lót bề mặt  
7. Bả matít sửa chữa nhỏ  
8. Sấy khô matít sửa chữa nhỏ  
9. Mài lớp sơn lót bề mặt  
10. Làm xƣớc bề mặt để chuẩn bị  
cho lớp sơn màu (trên cùng)  
11. Phun sơn lót bề mặt trên một  
tấm mới  
B.THỰC HÀNH  
13  
12  
12  
1
1
1. Sơn lót khỏa lấp các vết xƣớc.  
2. Mài sơn lót chuẩn bị cho sơn  
màu.  
Bài 6 Hoàn thiện việc chuẩn bị bề mặt  
1. A.LÝ THUYẾT  
15  
1
2
1
1. Bơm keo làm kín  
1.1. Các lƣu ý khi bơm keo  
1.2. Các loại keo  
1.3. Súng bơm keo  
1.4. Chuẩn bị đầu bơm keo làm kín  
1.5. Bơm keo làm kín  
1.6. Vị trí bơm keo  
2. Các chú ý khi thực hiện công  
việc  
15  
B.THỰC HÀNH  
14  
5
1
12  
1
5
Hoàn thiện việc chuẩn bị bề mặt  
cho một cánh cửa xe bị hƣ hỏng  
(bao gồm cả bôi keo làm kín)  
Kiểm tra kết thúc MD03  
BÀI 1 QUI TRÌNH CHUẨN BỊ BỀ MẶT, CHUẨN BỊ BAN ĐẦU TRƢỚC  
KHI BẢ MA TÍT  
A. LÝ THUYẾT (2h)  
1. Mục đích, phƣơng pháp chuẩn bị bề mặt và phân loại vật liệu bề mặt  
1.1. Mục đích của sự chuẩn bị bề mặt  
Chuẩn bị bề mặt là một thuật ngữ chung đƣợc dùng để mô tả các hoạt  
động bao gồm phục hồi hƣ hỏng hoặc sửa chữa các tấm vỏ xe để tạo ra một mặt  
nền cơ bản phù hợp cho lớp sơn trên (sơn màu).  
Mục đích chính của sự chuẩn bị bề mặt nhƣ sau:  
- Bảo vệ kim loại nền: Chống gỉ và rỗ bề mặt kim loại.  
- Cải thiện tính bám dính: Tăng tính bám dính giữa các lớp  
- Phục hồi hình dạng: Phục hồi hình dạng ban đầu bằng cách làm phẳng các  
vết lõm và vết xƣớc.  
- Làm kín các bề mặt: Tránh hấp thụ vạt liệu sơn đƣợc dùng khi phun lớp  
sơn màu.  
1.2. Các phương pháp chuẩn bị bề mặt  
Phƣơng pháp chuẩn bị bề mặt có các qui trình dƣới đây:  
16  
         
Hình 1.1. Sơ đồ quy trình chuẩn bị bề mặt cho tấm vỏ thân xe bị hƣ hỏng  
17  
Hình 1.2. Sơ đồ quy trình chuẩn bị bề mặt cho tấm vỏ xe đƣợc thay thế  
1.3. Các vật liệu chuẩn bị bề mặt  
Các vật liệu chuẩn bị bề mặt gồm có:  
- Sơn lót: Chống gỉ, tạo bám dính  
- Ma tít: Điền đầy các chỗ lõm sâu, tạo bám dính  
- Sơn lót bề mặt: Tạo bề mặt bằng phẳng, tránh hấp thụ sơn, tạo bám dính  
1.3.1. Sơn lót  
Sơn lót có các tính chất sau:  
- Chống gỉ.  
- Tăng tính bám dính giữa kim loại nền (tấm thép) với các lớp tiếp theo.  
- Thông thƣờng, sơn lót đƣợc phun một lớp rất mỏng và không cần mài.  
Sau đây là các loại sơn lót sẵn có:  
18  
   
Hình 1.3. Các loại sơn lót sẵn có  
1.3.1.1. Sơn rửa  
- Sơn rửa còn gọi là sơn axit, có thành phần chính là nhựa vinyl butyric và  
chất màu crôm kẽm chống gỉ, đƣợc bổ sung thêm chất đóng rắn làm bằng  
axit phôtphoric.  
- Sơn lót đƣợc sơn trực tiếp lên kim loại nền nhằm cải thiện tính chống gỉ  
của bề mặt kim loại và tính bám dính của lớp tiếp theo.  
- Có hai loại: một thành phần và hai thành phần. Tuy nhiên loại hai thành  
phần có đặc tính chống gỉ và bám dính tốt hơn.  
1.3.1.2. Sơn lót Lacquer  
- Đƣợc làm từ nhựa nitrô cenlulô và ankin.  
19  
   
- Sơn lót lacquer khô nhanh và dễ sử dụng, mặc dù dặc tính chống gỉ và  
bám dính không tốt bằng loại hai thành phần.  
1.3.1.3. Sơn lót Urêthan  
- Đƣợc làm từ nhựa ankin.  
- Sơn lót Urêthan là loại sơn hai thành phần và dùng chất pôlisôxilát làm  
chất đóng rắn.  
- Nó có đặc tính chống gỉ và bám dính cao.  
1.3.1.4. Sơn lót Epoxy  
- Làm bằng nhựa Epoxy.  
- Đây là loại sơn hai thành phần và dùng amin làm chất đóng rắn.  
- Nó có đặc tính chống gỉ và bám dính cao.  
Bảng 1.1 Bảng so sánh tính chất của các loại sơn lót  
Loại sơn lót  
Tính chất  
Sơn rửa  
Sơn lót Lacquer Sơn lót Urethan Sơn lót Epoxy  
Chống gỉ  
Bám dính  
Biến cứng  
▲
©
▲
▲
©
©
□
□
©
©
©
▲
©: rất tốt  
□: tốt  
▲: không tốt lắm  
1.3.2. Ma tít  
Ma tít là một dạng bột nhão. Nó là vật liệu trát vào lớp dƣới cùng để điền  
đầy các vết lỏm sâu và tạo ra bề mặt bằng phẳng. Có các loại matit khác nhau  
đƣợc sử dụng tuỳ thuộc vào chiều sâu của vết lõm và vật liệu đƣợc áp dụng.  
Thông thƣờng, dao bả matít đƣợc dùng để trát lớp dày và điền đầy vết lõm, sau  
đó làm phẳng bằng cách mài.  
1.3.2. 1. Vật liệu làm ma tít  
- Tƣơng tự nhƣ sơn, ma tít đƣợc làm từ 3 thành phần chính, chất độn, chất  
dẻo và dung môi. Nó khác so với sơn thông thƣờng do tỷ lệ chất độn cao  
để lấp đầy tốt hơn và dễ bả.  
20  
       
Tải về để xem bản đầy đủ
pdf 110 trang Hứa Trọng Đạt 09/01/2024 5240 Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình Các phương pháp chuẩn bị bề mặt - Nghề Công nghệ ô tô - Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfgiao_trinh_cac_phuong_phap_chuan_bi_be_mat_nghe_cong_nghe_o.pdf