Giáo trình Vi xử lý - Chương 2: Tổ chức hệ thống vi xử lý - Phạm Hùng Kim Khánh
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC HỆ THỐNG VI XỬ
LÝ
1. Giới thiệu
Tất cả các máy vi tính IBM họ PC hoặc các máy vi tính tương thích IBM đều sử
dụng µP Intel họ iAPX. Bảng 2.1 liệt kê các đặc tính cơ bản của một số µP của Intel
trong đó 80486 chứa một bộ điều khiển cache tích hợp và 8 KB RAM tĩnh, Pentium
chứa cache 16 KB RAM tĩnh.
Bảng 2.1: Kiến trúc các µP của Intel 8 bit, 16 bit và 32 bit
ĐẶC TÍNH
Bus địa chỉ (số
bit)
8080
8086 8088 80186 80188 80286 80386
386SX 486/Pentium
8
16
8
16
8
16
32
16
32
Đường dữ liệu
nội (số bit)
8
16
16
16
16
16
32
32
32/64
25-66
0.04
Tốc độ (MHz) 2,2.6, 5,8,10 5,8
8,10,
12.5
0.2
8,10, 6,8,10, 16,20,25,
16
6.3
1.3
12.5 12.5,20
33
Thanh ghi đến
thanh ghi
0.3
0.38
0.3
0.125
0.125
0.125
(µs/word)
Đáp ứng
7.3
6.1
8.6
3.36
6.2
2.52
3.5
2.52
3.5
interrupt (µs)
Địa chỉ bộ nhớ
Cách định địa
chỉ
64K
5
1M
24
1M
24
1M
24
1M
24
16M
24
4G
28
4G
28
4G
28
Coprocessor
0
6
0
8087 8087
8087
8087 80287 80287/ 80287/
On chip
8
80387
8
80387
8
Số thanh ghi
đa dụng
8
4
8
4
8
4
8
4
8
4
Số thanh ghi
đoạn
6
6
6
Điều khiển
interrupt
Timer –
8259- 8259 8259-
-A
8253 8253 8253/
/54 54
On
chip
On
On
chip
On
8259- 8259-A 82335
A
µPLD
On chip
A
A
8253/ 8253/5 8253/5
counter
chip
chip
54
4
4
2. µP 8086/8088
2.1. Mô tả
2.1.1.Định thì chu kỳ bus
Mỗi chu kỳ bus bắt đầu bằng việc xuất địa chỉ bộ nhớ hoặc I/O port (chu kỳ
xung nhịp T1). Với 8086 thì địa chỉ này có thể là địa chỉ bộ nhớ 20 bit, địa chỉ I/O gián
tiếp 16 bit (thanh ghi DX) hay địa chỉ I/O trực tiếp 8 bit.
Bus điều khiển có 4 tín hiệu tác động mức thấp làMEMR , MEMW , IOR và
IOW.
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 22
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
Các chuỗi sự kiện xảy ra trong một chu kỳ bus đọc bộ nhớ:
T1: µP xuất địa chỉ bộ nhớ 20 bit. Các đường dữ liệu không hoạt động và các
đường điều khiển bị cấm
T2: Đường điều khiển MEMR xuống mức thấp. Đơn vị bộ nhớ ghi nhận chu
kỳ bus này là quá trình đọc bộ nhớ và đặt byte hay word có địa chỉ đó lên data bus.
T3: µP đặt cấu hình để các đường data bus là nhập. Trạng thái này chủ yếu để
bộ nhớ có thời gian tìm kiếm byte hay word dữ liệu
T4: µP đợi dữ liệu trên data bus. Do đó, nó thực hiện chốt data bus và giải
phóng các đường điều khiển đọc bộ nhớ. Quá trình này sẽ kết thúc chu kỳ bus.
T1
T2
T3
T4
Clk
Address
bus
Địa chỉ ra
Đọc bộ
nhớ hay
I/O
IOR hay
MEMR
Data bus
Dữ liệu ra
Address
bus
Địa chỉ vào
Ghi bộ
nhớ hay
I/O
IOW
MEMW
hay
Dữ liệu vào
Data bus
Hình 2.1 – Định thì chu kỳ bus
Trong một chu kỳ bus, µP có thể thực hiện đọc I/O, ghi I/O, đọc bộ nhớ hay ghi
bộ nhớ. Các đường address bus và control bus dùng để xác định địa chỉ bộ nhớ hay I/O
và hướng truyền dữ liệu trên data bus.
Chú ý rằng µP điều khiển tất cả các quá trình trên nên bộ nhớ bắt buộc phải
cung cấp được dữ liệu vào lúc MEMR lên mức cao trong trạng thái T4. Nếu không,
µP sẽ đọc dữ liệu ngẫu nhiên không mong muốn trên data bus. Để giải quyết vấn đề
này, ta có thể dùng thêm các trạng thái chờ (wait state).
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 23
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
2.1.2. Mô tả chân
1
2
40
39
38
37
36
35
34
33
32
31
30
29
28
27
26
25
24
23
22
21
GND
AD14
AD13
AD12
AD11
AD10
AD9
VCC
AD15
3
A16/S3
A17/S4
A18/S5
A19/S6
BHE/S7
MN/MX
RD
4
5
6
7
8
AD8
9
AD7
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
AD6 HOLD (RQ/GT0)
AD5 HLDA (RQ/GT1)
AD4
AD3
AD2
AD1
AD0
NMI
WR (LOCK)
IO/M (S2)
DT/R (S1)
DEN (S0)
ALE (QS0)
INTA (QS1)
TEST
INTR
CLK
GND
READY
RESET
8086
Hình 2.2 – Sơ đồ chân của 8086
8086 có bus địa chỉ 20 bit, bus dữ liệu 16 bit, 3 chân nguồn và 17 chân dùng
cho các chức năng điều khiển. Tuy nhiên, ta có thể dùng kỹ thuật ghép kênh thời gian
(time multiplexing) để cho phép một chân có nhiều chức năng nên các chân sẽ được
phân ra:
- 16 chân dữ liệu và địa chỉ (AD0 ÷ AD15): các chân này sẽ là các đường địa
chỉ trong trạng thái T1 và dữ liệu trong các trạng thái T2 – T4.
- 4 chân địa chỉ và trạng thái
- 3 chân nguồn
- 17 chân định thì và điều khiển
8086 có thể hoạt động ở chế độ tối thiểu (minimum mode) hay chế độ tối đa
(maximum mode). Chế độ tối thiểu chỉ dùng cho các hệ thống µP đơn giản còn chế độ
tối đa dùng cho các hệ thống phúc tạp hơn giao tiếp với các bộ nhớ và I/O riêng.
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 24
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
Các tín hiệu chung cho cả hai chế độ tối đa và tối thiểu:
Bảng 2.2:
Chân
Chức năng
Bus dữ liệu / địa chỉ
Địa chỉ / trạng thái
Điều khiển chế độ
Loại
2 chiều, 3 trạng thái
Ngõ ra 3 trạng thái
Ngõ vào
AD15 ÷ AD0
A19/S6 ÷ A16/S3
MX
Điều khiển đọc
Ngõ ra 3 trạng thái
Ngõ vào
Ngõ vào
RD
Chờ kiểm tra điều khiển
Chờ trạng thái điều khiển
Reset hệ thống
TEST
READY
RESET
NMI
Ngõ vào
Yêu cầu ngắt không thể che Ngõ vào
INTR
CLK
VCC
GND
Yêu cầu ngắt
Xung nhịp hệ thống
+5V
GND
Ngõ vào
Ngõ vào
Ngõ vào
Ngõ vào
Các tín hiệu chỉ dùng trong chế độ tối thiểu:
Bảng 2.3:
Chân
HOLD
HLDA
Chức năng
Loại
Yêu cầu giữ
Ngõ vào
Ghi nhận giữ
Điều khiển ghi
Điều khiển I/O và bộ nhớ Ngõ ra 3 trạng thái
Truyền / nhận dữ liệu
Cho phép dữ liệu
Đường trạng thái
Cho phép chốt địa chỉ
Ghi nhận ngắt
Ngõ vào
Ngõ ra 3 trạng thái
WR
IO/M
DT/R
Ngõ ra 3 trạng thái
Ngõ ra 3 trạng thái
Ngõ ra 3 trạng thái
DEN
BHE/S7
ALE
Ngõ ra
Ngõ ra
INTA
Các tín hiệu chỉ dùng trong chế độ tối đa:
Bảng 2.4:
Chân
RQ/GT1,0
LOCK
S2 ÷ S0
Chức năng
Loại
Yêu cầu / cấp bus
2 chiều
Điều khiển khóa ưu tiên bus
Trạng thái chu kỳ bus
Ngõ ra 3 trạng thái
Ngõ ra 3 trạng thái
QS1, QS2
Trạng thái hàng lệnh
Ngõ ra
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 25
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
Trạng thái bus:
Bảng 2.5:
Ngõ vào trạng thái
S2 S1 S0
Chu kỳ CPU
0
0
0
0
1
1
1
1
0
0
Ghi nhận ngắt
Đọc I/O port
Ghi I/O port
Ngừng
0
1
1
0
0
1
1
1
0
1
0
1
0
1
Nhận lệnh
Đọc bộ nhớ
Ghi bộ nhớ
Thụ động
Trạng thái hàng lệnh:
Bảng 2.6:
QS1 QS0
Trạng thái hàng lệnh
Không hoạt động
0
0
1
1
0
1
0
1
Lấy byte đầu tiên của lệnh
Hàng rỗng
Lấy byte kế tiếp
Nguồn cung cấp và xung nhịp (VCC, GND và CLK):
- 8086 sử dụng nguồn cấp điện +5V và có 2 chân đất.
- Dòng điện cực đại là 340 mA (10 mA cho loại CMOS).
- Xung nhịp dùng dạng xung chữ nhật có chu kỳ với thời gian cạnh lên và
xuống nhỏ hơn 10 ns.
- Tiêu hao công suất và tần số xung nhịp cực đại:
Các chân trạng thái trong chế độ tối đa (S0, S1 và S2 - status):
Các chân này sử dụng bởi bộ điều khiển bus 8288 để tạo các tín hiệu điều khiển
như bảng 2.5.
Các chân điều khiển bus (HOLD, HLDA, RQ/GT0, RQ/GT1,
LOCK ):
Chế độ tối thiểu:
- HOLD (giữ): ngõ vào tác động mức cao làm cho µP hở mạch tất cả các bus
của nó, tách µP khỏi bộ nhớ của nó và I/O để cho phép thiết bị khác xử lý
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 26
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
bus hệ thống. Quá trình này gọi là truy xuất bộ nhớ trực tiếp (DMA – Direct
Memory Access).
- HLDA (Hold acknowledge): ghi nhận yêu cầu DMA đối với bộ điều khiển
DMA.
Chế độ tối đa:
-
RQ/GT0, RQ/GT1 (Request / Grant): các chân này dùng cả hai chức năng
vào (nhận yêu cầu) và ra (chấp nhận yêu cầu). Khi một thiết bị muốn lấy
điều khiển của bus cục bộ, nó sẽ phát yêu cầu bằng cách đưa tín hiệu mức
thấp vào chân yêu cầu. Sau khi nhận yêu cầu, 8086 sẽ ở trạng thái HOLD và
gởi tín hiệu chấp nhận ra chân này. Ở đây, chân RQ/GT0 có độ ưu tiên cao
hơn chân RQ/GT1.
-
LOCK : báo cho các thiết bị khác biết không thể lấy điều khiển của bus cục
bộ.
Các chân ngắt (NMI, INTR vàINTA):
INTR và NMI là các yêu cầu ngắt khởi động bằng phần cứng, làm việc chính
xác như các ngắt mềm. NMI (Non-Maskable Interrupt) là ngõ vào tác động cạnh lên.
NMI là ngắt không thể che được và luôn được phục vụ, thường dùng cho các sự kiện
như hư nguồn hay các lỗi bộ nhớ. INTR tác động mức cao và có thể bị che bằng cách
xoá cờ IF trong thanh ghi cờ (xem 2.3.4) bằng lệnh CLI.
Khi NMI tích cực, điều khiển sẽ được chuyển đến địa chỉ chứa trong các vị trí
00008h ÷ 0000Bh. Khi INTR tích cực, chu kỳ ghi nhận ngắt (interrupt acknowledge
cycle) được thực hiện. Quá trình này giống như chu kỳ đọc bộ nhớ ngoại trừ INTA
tích cực thay vì RD . Thiết bị tạo ngắt sẽ đặt một giá trị 8 bit vào data bus và chuyển
điều khiển đến vị trí giá trị × 4 đến giá trị × 4 + 3.
Chân RESET: hoạt động khi có xung tác động mức cao, dùng để khởi động
lại (P. Sau khi khởi động, (P sẽ đọc lệnh tại địa chỉ FFFF0h. RESET được
sử dụng khi hệ thống có sự cố.
Các chân điều khiển bus (READY, RD, ALE, DEN , DT/R, WR và
IO/M ):
Trong các chân điều khiển này, chỉ có hai chân READY và RD làm việc ở chế
độ tối đa.
- Chân READY: ngõ vào READY được lấy mẫu ở cạnh lên của xung nhịp
T2. Nếu chân này ở mức thấp (không sẵn sàng) thì sẽ thêm vào một chu kỳ
T3 nữa. Chu trình này sẽ tiếp tục cho đến khi nào chân READY lên mức
cao. Ngõ vào này thường được điều khiển bởi thiết bị bộ nhớ chậm, không
thể cung cấp dữ liệu kịp thời cho µP.
- Chân IO/M (IO/Memory – Xuất nhập /Bộ nhớ): xác định chu kỳ bus hiện
hành làm việc với bộ nhớ (mức thấp) hay I/O (mức cao).
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 27
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
- Chân RD (Read): tín hiệu tác động mức thấp chỉ chiều truyền dữ liệu từ bộ
nhớ hay I/O đến µP. Ta có thể kết hợp với tín hiệu này với IO/M để tạo các
tín hiệu MEMR và IOR . Nó được xuất ra trong trạng thái T2 và lấy đi
trong trạng thái T4. Thiết bị bộ nhớ hay I/O giả sử là đã đặt byte hay word
vào các đường dữ liệu khi RD trở về mức cao.
- Chân WR (Write): tín hiệu này ngược với RD , nó xác định chiều truyền dữ
liệu từ µP đến I/O hay bộ nhớ.
RD
MEMR
1
1
1
2
2
2
1
2
1
2
1
2
1
2
3
3
3
3
IOR
IO/M
WR
IOW
MEMW
Hình 2.3 – Tạo tín hiệu điều khiển bộ nhớ và I/O
- Chân ALE (Address Latch Enable - cho phép chốt địa chỉ): tín hiệu ra trên
chân này có thể dùng để phân kênh các đường địa chỉ, dữ liệu và trạng thái
trên AD0 ÷ AD15, A16/S3 ÷ A19/S6 và BHE/S7. Mọi chu kỳ bắt đầu với
xung ALE trong trạng thái T1. Địa chỉ 20 bit được bảo đảm sẽ hợp lệ khi
ALE chuyển từ mức cao xuống mức thấp.
- Chân DEN (Data Enable – cho phép dữ liệu): tín hiệu này được dùng với
DT/R để cho phép nối các bộ đệm hai chiều vào data bus. Nó ngăn ngừa sự
tranh chấp bus bằng cách cấm các bộ đệm dữ liệu cho đến trạng thái T2 khi
các đường dữ liệu / địa chỉ không còn lưu trữ địa chỉ của bộ nhớ hay I/O.
- Chân DT/R (Data transmit/receive – truyền/nhận dữ liệu): dùng để điều
khiển chiều của luồng dữ liệu qua các bộ đệm (nếu có) vào bus dữ liệu của
hệ thống. Khi ở mức thấp, nó chỉ thực hiện tác vụ đọc và khi ở mức cao nó
chỉ thực hiện tác vụ ghi.
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 28
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
T1
T2
T3
T4
Clk
ALE
M
IO/
Địa chỉ /
S3 ÷ S7
BHE
A16 ÷ A19,
A0 ÷ A15
trạng thái
Dữ liệu vào
D0 ÷ D15
AD0 ÷ AD15
Chu kỳ
RD
đọc
DT/ R
DEN
AD0 ÷ AD15
A0 ÷ A15
Döõ lieäu ra D0 ÷ D15
Chu kỳ
ghi
RD
DT/ R
DEN
Hình 2.4 – Các chu kỳ đọc và ghi của 8086
Các chân trạng thái (AD16/S3 ÷ AD19/S6 và BHE /S7):
5 tín hiệu trạng thái này được xuất ra trong các trạng thái T2 ÷ T4, dùng cho các
mục đích kiểm tra. Bit S7 là bit trạng thái dư (không dùng), bit S6 luôn bằng 0, S5 mô
tả trạng thái của cờ ngắt IF còn S3, S4 dùng để xác định đoạn đang sử dụng:
Bảng 2.7:
S4 S3
Đoạn
0
0
1
1
0
1
0
1
Thêm
Stack
Mã (hay không)
Dữ liệu
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 29
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
Tín hiệu BHE /S7 (Bus High Enable) chỉ được xuất trong trạng thái T1. Khi
chân này ở mức thấp, nó sẽ chỉ AD8 ÷ AD15 liên quan đến việc truyền dữ liệu. Quá
trình này có thể xảy ra đối với các truy xuất bộ nhớ, I/O hay truy xuất 1 byte dữ liệu từ
địa chỉ lẻ.
Bus dữ liệu (AD0 ÷ AD15):
16 chân này tạo thành bus dữ liệu hai chiều. Các đường này chỉ hợp lệ trong các
trạng thái T2 ÷ T4. Trong trạng thái T1, chúng giữ 16 bit thấp của địa chỉ bộ nhớ hoặc
I/O.
Bus địa chỉ (AD0 ÷ AD15 và AD16/S3 ÷ AD19/S6):
20 chân này tương ứng với bus địa chỉ 20 bit và cho phép µP truy xuất 1 MB vị
trí bộ nhớ. Các đường ra này chỉ hợp lệ trong trạng thái T1, chuyển thành các đường
dữ liệu và trạng thái trong trạng thái T2 ÷ T4.
Chọn chế độ MX :
Chân này dùng để chọn chế độ hoạt động cho 8086, nếu ở mức cao thì sẽ hoạt
động ở chế độ tối thiểu còn ở mức thấp thì sẽ hoạt động ở chế độ tối đa.
2.2.
Kiến trúc nội
µP có khả năng thực hiện các tác vụ dữ liệu theo tập lệnh bên trong. Một lệnh
được ghi nhận bằng mã đã được định nghĩa trước, gọi là mã lệnh (opcode). Trước khi
thực thi một lệnh, µP phải nhận được mã lệnh từ bộ nhớ chương trình của nó. Quá
trình xử lý này gọi là chu kỳ nhận lệnh (fetch cycle). Một khi các mã được nhận và
được giải mã thì mạch bên trong µP có thể tiến hành thực thi (execute) mã lệnh.
BIU
EU
←
Hàng lệnh
←
Bus hệ thống
Hình 2.5 – Kiến trúc nội của µP 8086
BIU (Bus Interface Unit – đơn vị giao tiếp bus) nhận các mã lệnh từ bộ nhớ và
đặt chúng vào hàng chờ lệnh. EU (Execute Unit – đơn vị thực thi) sẽ giải mã và thực
hiện các lệnh trong hàng. Chú ý rằng các đơn vị EU và BIU làm việc độc lập với nhau
nên BIU có khả năng đang nhận một lệnh mới trong khi EU dang thực thi lệnh trước
đó. Khi EU đã thực hiện xong lệnh, nó sẽ lấy mã lệnh kế tiếp trong hàng đợi lệnh
(instruction queue).
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 30
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
Kiến trúc nội của µP 8086 ở hình 2.2. Nó có 2 bộ xử lý riêng: BIU và EU. BIU
cung cấp các chức năng phần cứng, bao gồm tạo các địa chỉ bộ nhớ và I/O để chuyển
dữ liệu giữa EU và bên ngoài µP.
BIU
EU
Điều khiển bus và
sinh địa chỉ
Σ
AH
BH
CH
DH
AL
BL
CL
DL
5
4
3
2
1
CS
ES
SS
DS
IP
BP
DI
SI
SP
Internal bus
Thanh ghi cờ
ALU
Hình 2.6 – Kiến trúc nội của 8086
EU nhận các mã lệnh chương trình và dữ liệu từ BIU, thực thi các lệnh này và
chứa các kết quả trong các thanh ghi. Ngoài ra, dữ liệu cũng có thể chứa trong một vị
trí bộ nhớ hay được ghi vào thiết bị xuất. Chú ý rằng EU không có bus hệ thống nên
phải thực hiện nhận và xuất tất cả các dữ liệu của nó thông qua BIU.
Sự khác biệt giữa µP 8086 và 8088 là BIU. Trong 8088, đường bus dữ liệu là 8
bit trong khi của 8086 là 16 bit. Ngoài ra hàng lệnh của 8088 dài 4 byte trong khi của
8086 là 6 byte.
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 31
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
Tuy nhiên do EU giữa hai loại µP này giống nhau nên các chương trình viết
cho 8086 có thể chạy được trên 8088 mà không cần thay đổi gì cả.
Quá trình nhận lệnh và thực thi lệnh:
1/ BIU xuất nội dung của thanh ghi con trỏ lệnh IP (Instruction Pointer) ra bus
địa chỉ để chọn byte hay word đọc vào BIU.
2/ Thanh ghi IP được tăng thêm 1 để chuẩn bị nhận lệnh kế.
3/ Khi lệnh ở trong BIU, nó được đưa sang hàng lệnh (queue). Đây là một thanh
ghi lưu trữ dạng FIFO (First In First Out – Vào trước ra trước), dùng cơ chế xử lý xen
kẽ liên tục các dòng mã lệnh (kỹ thuật đường ống – pipelining).
4/ Giả sử ban đầu hàng lệnh trống, EU sẽ không làm gì cả cho đến khi bắt đầu
xuất hiện một lệnh trong hàng, EU sẽ lấy lệnh ra khỏi hàng và bắt đầu thực thi lệnh đó.
5/ Trong khi EU đang thực thi lệnh, BIU tiến hành nhận lệnh mới. Tuỳ theo
thời gian thực thi lệnh mà BIU có thể đưa vào hàng lệnh nhiều lệnh mới trước khi EU
thực hiện lệnh xong và tiếp tục lấy lệnh mới.
BIU được lập trình để có thể nhận một lệnh mới bất kỳ lúc nào hàng lệnh có
chỗ cho 1 byte (8088) hay 2 byte (8086). Lợi ích của phương pháp xử lý theo cơ chế
pipeline là EU có thể thực thi các lệnh gần như liên tục thay vì phải đợi BIU nhận
thêm lệnh mới.
Nhận
Thực thi
Nhận
Thực thi
Nhận
Thực thi
(a)
Nhận (1)
Chờ
Nhận (2)
Nhận (3)
Chờ
Đọc
Nhận (4)
Nhận (4)
Nhận
Chờ
Thực thi
Thực thi
Thực thi
(b)
Thực thi
Nhận
(1): lệnh thực thi không cần dữ liệu trong hàng
(2): lệnh thực thi cần dữ liệu trong hàng
(3): lệnh nhảy
(4): các lệnh bị bỏ qua do lệnh nhảy
Hình 2.7
(a) µP thông thường dùng chu kỳ nhận và thực thi lệnh tuần tự
(b) kiến trúc dạng pipeline của 8086/8088 cho phép thực thi các lệnh mà không
bị trễ do quá trình nhận lệnh
Có 3 điều kiện làm cho EU ở chế độ chờ:
- Điều kiện thứ nhất xảy ra khi lệnh cần truy xuất đến một vị trí bộ nhớ không
ở trong hàng. BIU phải treo quá trình nhận lệnh và xuất ra địa chỉ của ô nhớ
này. Sau khi truy xuất bộ nhớ, EU có thể tiếp tục quá trình thực thi lệnh từ
hàng lệnh và BIU có thể tiếp tục đưa các lệnh vào hàng.
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 32
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
- Điều kiện thứ hai xảy ra khi lệnh được thực thi là lệnh nhảy (jump). Trong
trường hợp này, thay vì dùng địa chỉ lệnh kế tiếp, ta phải chuyển đến địa chỉ
mới (không tuần tự). Tuy nhiên, BIU vẫn luôn đặt các lệnh theo tuần tự và
do đó sẽ lưu các lệnh không sử dụng. Trong khi nhận lệnh kế tiếp tại địa chỉ
do lệnh jump chỉ đến, EU phải đợi và tất cả các byte trong hàng phải bỏ.
- Điều kiện thứ ba có thể làm BIU treo quá trình nhận lệnh đó là khi thực thi
các lệnh có thời gian thực thi lớn. Giả sử như lệnh AAM (ASCII Adjust for
Multiplication) cần 83 chu kỳ xung nhịp để hoàn tất trong khi đó với 4 chu
kỳ xung nhịp cho quá trình nhận lệnh thì hàng sẽ bị đầy. Như vậy BIU phải
đợi cho đến khi lệnh được thực hiện xong và EU nhận mã lệnh từ hàng thì
mới có thể tiếp tục quá trình nhận lệnh.
2.3.
Các thanh ghi
µP 8086/8088 có tất cả 14 thanh ghi nội. Các thanh ghi này có thể phân loại
như sau:
- Thanh ghi dữ liệu (data register)
- Thanh ghi chỉ số và con trỏ (index & pointer register)
- Thanh ghi đoạn (segment register)
- Thanh ghi trạng thái và điều khiển (status & control register)
2.3.1.Các thanh ghi dữ liệu
Các thanh ghi dữ liệu gồm có các thanh ghi 16 bit AX, BX, CX và DX trong đó
nửa cao và nửa thấp của mỗi thanh ghi có thể định địa chỉ một cách độc lập. Các nửa
thanh ghi này (8 bit) có tên là AH và AL, BH và BL, CH và CL, DH và DL.
Các thanh ghi này được sử dụng trong các phép toán số học và logic hay trong
quá trình chuyển dữ liệu.
Bảng 2.8:
Thanh ghi
Sử dụng trong
MUL, IMUL (toán hạng nguồn kích thước word)
DIV, IDIV (toán hạng nguồn kích thước word)
IN (nhập word)
AX
OUT (xuất word)
CWD
Các phép toán xử lý chuỗi (string)
MUL, IMUL (toán hạng nguồn kích thước byte)
DIV, IDIV (toán hạng nguồn kích thước byte)
IN (nhập byte)
AL
OUT (xuất byte)
XLAT
AAA, AAD, AAM, AAS (các phép toán ASCII)
CBW (đổi sang word)
DAA, DAS (số thập phân)
Các phép toán xử lý chuỗi (string)
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 33
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
AH
MUL, IMUL (toán hạng nguồn kích thước byte)
DIV, IDIV (toán hạng nguồn kích thước byte)
CBW (đổi sang word)
BX
CX
XLAT
LOOP, LOOPE, LOOPNE
Các phép toán string với tiếp dầu ngữ REP
RCR, RCL, ROR, ROL (quay với số đếm byte)
SHR, SAR, SAL (dịch với số đếm byte)
MUL, IMUL (toán hạng nguồn kích thước word)
DIV, IDIV (toán hạng nguồn kích thước word)
CL
DX
AX (ACC – Accumulator): thanh ghi tích luỹ
BX (Base): thanh ghi cơ sở
CX (Count): đếm
DX (Data): thanh ghi dữ liệu
2.3.2.Các thanh ghi chỉ số và con trỏ
Bao gồm các thanh ghi 16 bit SP, BP, SI và DI, thường chứa các giá trị offset
(độ lệch) cho các phần tử định địa chỉ trong một phân đoạn (segment). Chúng có thể
được sử dụng trong các phép toán số học và logic. Hai thanh ghi con trỏ (SP – Stack
Pointer và BP – Base Pointer) cho phép truy xuất dễ dàng đến các phần tử đang ở
trong ngăn xếp (stack) hiện hành. Các thanh ghi chỉ số (SI – Source Index và DI –
Destination Index) được dùng để truy xuất các phần tử trong các đoạn dữ liệu và doạn
thêm (extra segment). Thông thường, các thanh ghi con trỏ liên hệ đến đoạn stack hiện
hành và các thanh ghi chỉ số liên hệ đến doạn dữ liệu hiện hành. SI và DI dùng trong
các phép toán chuỗi.
2.3.3.Các thanh ghi đoạn
Bao gồm các thanh ghi 16 bit CS (Code segment), DS (Data segment), SS
(stack segment) và ES (extra segment), dùng để định địa chỉ vùng nhớ 1 MB bằng
cách chia thành 16 đoạn 64 KB.
Tất cả các lệnh phải ở trong đoạn mã hiện hành, được định địa chỉ thông qua
thanh ghi CS. Offset (độ lệch) của mã được xác định bằng thanh ghi IP. Dữ liệu
chương trình thường được đặt ở đoạn dữ liệu, định vị thông qua thanh ghi DS. Stack
định vị thông qua thanh ghi SS. Thanh ghi đoạn thêm có thể sử dụng để định địa chỉ
các toán hạng, dữ liệu, bộ nhớ và các phần tử khác ngoài đoạn dữ liệu và stack hiện
hành.
2.3.4.Các thanh ghi điều khiển và trạng thái
Thanh ghi con trỏ lệnh IP (Instruction Pointer) giống như bộ đếm chương trình
(Program Counter). Thanh ghi điều khiển này do BIU quản lý nhằm lưu trữ offset từ
bắt đầu đoạn mã đến lệnh thực thi kế tiếp. Ta không thể xử lý trực tiếp trên thanh ghi
IP.
Thanh ghi cờ (Flag register) hay từ trạng thái 16 bit chứa 3 bit điều khiển (TF,
IF và DF) và 6 bit trạng thái (OF, SF, ZF, AF, PF và CF) còn các bit còn lại mà
8086/8088 không sử dụng thì không thể truy xuất được.
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 34
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
15 14 13 12 11 10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
X
X
X
X
OF DF IF TF SF ZF X
AF X
PF X
CF
- OF (Overflow - tràn): OF = 1 xác định tràn số học, xảy ra khi kết quả vượt
ra ngoài phạm vi biểu diễn
- DF (Direction- hướng): xác định hướng chuyển string, DF = 1 khi µP làm
việc với string theo thứ tự từ phải sang trái.
- IF (Interrupt - ngắt): cho phép hay cấm các interrupt có mặt nạ
- TF (Trap - bẫy): đặt µP vào chế độ từng bước, dùng cho các chương trình
gỡ rối (debugger).
- SF (Sign - dấu): dùng để chỉ các kết quả số học là số dương (SF = 0) hay âm
(SF = 1).
- ZF (Zero): = 1 nếu kết quả của phép toán trước là 0.
- AF (Auxiliary – nhớ phụ): dùng trong các số thập phân để chỉ nhớ từ nửa
byte thấp hay mượn từ nửa byte cao.
- PF (Parity): PF = 1 nếu kết quả của phép toán là có tổng số bit 1 là chẵn
(dùng để kiểm tra lỗi truyền dữ liệu)
- CF (Carry): CF = 1 nếu có nhớ hay mượn từ bit cao nhất của kết quả. Cờ
này cũng dùng cho các lệnh quay.
2.4.
Phân đoạn bộ nhớ
Ta biết rằng dù 8086 là µP 16 bit (có bus dữ liệu 16 bit) nhưng vẫn dùng bộ nhớ
theo các byte. Điều này cho phép µP làm việc với byte cũng như word, nó rất quan
trọng trong giao tiếp với các thiết bị I/O như máy in, thiết bị đầu cuối và modem
(chúng được thiết kế để chuyển dữ liệu mã hoá ASCII 7 hay 8 bit). Ngoài ra, nhiều mã
lệnh của 8086/8088 có chiều dài 1 byte nên cần phải truy xuất được các byte riêng biệt
để có thể xử lý các lệnh này.
8086/8088 có bus địa chỉ 20 bit nên có thể cho phép truy xuất 220 = 1048576
địa chỉ bộ nhớ khác nhau.
Byte 1048575
Word 524287
Byte 1048574
Byte 1
Word 0
Byte 0
Hình 2.8 – Vùng nhớ của 8086/8088 có 1048576 byte hay 524288 word
Để thực hiện đọc 16 bit từ bộ nhớ, 8086 sẽ thực hiện đọc đồng thời byte có địa
chỉ lẻ và byte có địa chỉ chẵn. Do đó, 8086 tổ chức bộ nhớ thành các bank chẵn và lẻ.
Theo hình 2.8, ta có thể thấy rằng các word luôn bắt đầu tại địa chỉ chẵn nhưng ta vẫn
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 35
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
có thể đọc word có địa chỉ lẻ bằng cách thực hiện 2 chu kỳ đọc bộ nhớ: một chu kỳ
đọc byte thấp và một chu kỳ đọc byte cao. Điều này sẽ làm chậm tốc độ xử lý.
Đối với 8088 thì do bus dữ liệu 8 bit nên dù word có địa chỉ chẵn hay lẻ, nó
cũng cần phải thực hiện 2 chu kỳ đọc hay ghi bộ nhớ và giao tiếp với bộ nhớ như một
bank.
Byte 1048574
Byte 1048572
Byte 1048575
Byte 1048573
Byte 1048575
Byte 1048574
Byte 2
Byte 0
Byte 3
Byte 1
Byte 3
Byte 2
Byte 1
Byte 0
Đọc lần 2
Đọc lần 1
Word dữ liệu 16 bit
Hình 2.9 – Đọc word địa chỉ chẵn và địa chỉ lẻ
Ngoài ra bộ nhớ cũng chia thành 16 khối, mỗi khối có kích thước 64 KB, bắt
đầu ở địa chỉ 00000h và kết thúc ở FFFFFh. Địa chỉ bắt đầu mỗi khối sẽ tăng lên 1 ở
số hex có ý nghĩa nhiều nhất khi thay đổi từ khối này sang khối kia. Ví dụ như khối
00000h → 10000h → 20000h …
FFFFFh
FFFFBh
Dự trữ
FFFFFh
F0000h
Dành riêng
FFFF0h
0007Fh
Dự trữ
20000h
10000h
00013h
Dành riêng
00000h
00000h
Hình 2.10 – Bảng bộ nhớ cho 8086/8088
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 36
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
Các thanh ghi phân đoạn:
8086/8088 định nghĩa 4 khối bộ nhớ 64KB: đoạn mã (code segment) giữ các
mã lệnh chương trình, đoạn ngăn xếp (stack segment) lưu các địa chỉ sẽ trả về từ các
chương trình con (subroutine) hay trình phục vụ ngắt (interrupt subroutine), đoạn dữ
liệu (data segment) lưu trữ dữ liệu cho chương trình và đoạn thêm (extra segment)
thường dùng cho các dữ liệu dùng chung.
Các thanh ghi đoạn (CS, DS, SS và ES) dùng để chỉ vị trí nền của mỗi đoạn.
Các thanh ghi này có 16 bit trong khi địa chỉ bộ nhớ là 20 bit nên để xác dịnh vị trí bộ
nhớ, ta sẽ thêm 4 bit 0 vào các bit thấp của thanh ghi đoạn. Giả sử như thanh ghi CS
chứa giá trị 1111h thì nó sẽ chỉ tới địa chỉ nền là 11110h. Chú ý rằng địa chỉ bắt đầu
một đoạn không thể tuỳ ý mà phải bắt đầu tại một địa chỉ chia hết cho 16. Nghĩa là 4
bit thấp phải là 0. Ta cũng chú ý rằng 4 đoạn có thể không tách rời nhau mà chồng lấp
lên nhau và ta cũng có thể cho 4 giá trị của các thanh ghi đoạn bằng nhau nghĩa là 4
đoạn này trùng nhau.
VD: Thanh ghi DS có giá trị là 1000h thì địa chỉ nền là 10000h. Địa chỉ kết
thúc tìm được bằng cách cộng địa chỉ nền với giá trị FFFFh (64K) → địa chỉ kết thúc
là 10000h + FFFFh = 1FFFFh. Như vậy đoạn dữ liệu có địa chỉ từ 10000h = 1FFFFh.
Các vị trí bộ nhớ không được định nghĩa trong các đoạn hiện hành không thể
truy xuất được. Muốn truy xuất đến các vị trí đó, ta phải định nghĩa lại một trong các
thanh ghi đoạn sau cho đoạn phải chứa vị trí đó. Như vậy, tại một thời điểm bất kỳ ta
chỉ có thể truy xuất tối đa 4 × 64 KB = 256 KB bộ nhớ. Nội dung của các thanh ghi
đoạn chỉ có thể xác định thông qua phần mềm.
VD: Giả sử các thanh ghi đoạn có các giá trị CS = 2800h, DS = E000h, SS =
2900h và ES = 1000h. Ta có vị trí các đoạn trong bảng bộ nhớ như sau:
EFFFFh
Đoạn dữ liệu
E0000h
38FFFh
37FFFh
29000h
28000h
Đoạn stack 29000h ÷ 38FFFh
Đoạn mã 28000h ÷ 37FFFh
1FFFFh
10000h
Đoạn thêm
Hình 2.11 – Vị trí các phân đoạn theo giá trị các thanh ghi đoạn
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 37
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
Địa chỉ logic và địa chỉ vật lý:
Các địa chỉ trong một đoạn thay đổi từ 0000h ÷ FFFFh, tương ứng với chiều dài
đoạn là 64 KB. Một địa chỉ trong một đoạn được gọi là địa chỉ logic hay offset. Ví dụ
như địa chỉ logic 0010h của đoạn mã trong hình 2.11 sẽ có địa chỉ thật sự là 28000h +
0010h = 28010h. Địa chỉ này gọi là địa chỉ vật lý.
Như vậy, địa chỉ vật lý chính là địa chỉ thật sự xuất hiện ở bus địa chỉ, nó có
chiều dài 20 bit còn địa chỉ logic là độ lệch (offset) từ vị trí 0 của một đoạn cho trước.
VD: Giả sử xét các đoạn như hình 2.11. Địa chỉ vật lý tương ứng với địa chỉ
logic 1000h trong đoạn stack là:
29000h + 1000h = 2A000h
Địa chỉ vật lý tương ứng với địa chỉ logic 2000h trong đoạn mã là:
28000h + 2000h = 2A000h
Ta thấy rằng có thể địa chỉ vật lý trùng nhau khi địa chỉ logic khác nhau nghĩa
là một địa chỉ vật lý có thể có nhiều địa chỉ logic khác nhau.
Để chỉ địa chỉ logic 1000h trong đoạn mã, ta dùng ký hiệu CS:1000h. Tương tự
như vậy cho các đoạn khác, nghĩa là địa chỉ logic 1111h trong đoạn dữ liệu sẽ là
DS:1111h.
Mọi lệnh tham chiếu bộ nhớ sẽ có một thanh ghi đoạn mặc nhiên. Thanh ghi IP
cung cấp địa chỉ offset khi truy xuất đến đoạn mã và BP cho đoạn stack. Ví dụ như IP
= 1000h và CS = 2000h thì BIU sẽ truy xuất đến địa chỉ 20000h + 1000h = 21000h và
nhận byte tại vị trí này.
Bảng 2.9:
Tham chiếu bộ nhớ Đoạn mặc nhiên Đoạn khác
Offset
Nhận lệnh
CS
SS
DS
DS
ES
DS
SS
Không
IP
Tác vụ stack
Không
SP
Dữ liệu tổng quát
Nguồn của string
Đích của string
BX dùng làm con trỏ
BP dùng làm con trỏ
CS,ES,SS
CS,ES,SS
Không
Địa chỉ hiệu dụng
SI
DI
CS,ES,SS
CS,ES,SS
Địa chỉ hiệu dụng
Địa chỉ hiệu dụng
VD: Ta sử dụng lệnh MOV [BP],AL với BP = 2C00h. Ở đây BP dùng làm con
trỏ nên dùng đoạn stack. Giả sử các phân đoạn như hình 2.11 thì địa chỉ vật lý sẽ là
29000h + 2C00h = 2BC00h
Định nghĩa các vị trí bộ nhớ:
Thông thường ít khi nào ta cần biết đến địa chỉ vật lý của một vị trí bộ nhớ mà
ta chỉ quan tâm đến địa chỉ logic của nó mà thôi. Lý do là vì địa chỉ vật lý còn phải
phụ thuộc vào nội dung của các thanh ghi đoạn ngay cả khi địa chỉ logic giữ không đổi
như đã xét ở trên.
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 38
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
Khi viết các chương trình hợp ngữ, thường gán cho các địa chỉ logic bằng các
nhãn (label) hay các tên (name). Ví dụ:
DATA
SAMPLEB DB
DATA ENDS
SEGMENT
?
sẽ gán nhãn SAMPLE cho byte ở địa chỉ logic 0 trong đoạn dữ liệu. Các phát
biểu này không phải là các lệnh µP mà chỉ là các lệnh giả (pseudo instruction) dùng
cho các chương trình dịch.
Toán tử DATA SEGMENT báo cho chương trình dịch biết các lệnh theo sau sẽ
nằm trong đoạn dữ liệu. Toán tử DB (Define Byte) gán cho nhãn SAMPLEB 1 byte
trong đoạn dữ liệu. Ký hiệu ? xác định rằng không cần định nghĩa nội dung của byte
đó. Do SAMPLEB là dòng đầu tiên nên nó sẽ có địa chỉ logic là 0. Phát biểu DATA
ENDS kết thúc đoạn dữ liệu (ở đây chỉ dịnh nghĩa 1 byte). Trong trường hợp muốn
định nghĩa 1 word, ta dùng toán tử DW (Define Word).
VD:
SAMPLEW DW 1000h
Phát biểu này định nghĩa nhãn SAMPLEW ứng với vị trí word và nội dung của
vị trí này là 1000h.
Ngoài ra, ta có thể dùng các toán tử DD định nghĩa từ kép (double word), DQ
định nghĩa từ bộ bốn (8 byte) và DT định nghĩa 10 byte.
3. Cách mã hoá lệnh
Lệnh của bộ vi xử lý sẽ biểu diễn bằng các ký tự dưới dạng gợi nhớ
(mnemonic) để có thể dễ dàng sử dụng. Đối với vi xử lý thì các lệnh được biểu diễn
bằng các mã lệnh (opcode) nên sau khi nhận lệnh vi xử lý phải thực hiện giải mã lệnh
rồi mới thực thi nó. Một lệnh vi xử lý có thể dài 1 byte hay nhiều byte. Nếu ta dùng 1
byte để mã hoá thì sẽ mã hoá được 256 lệnh khác nhau. Tuy nhiên do một lệnh không
phải chỉ có một cách thực hiện nên ta không thể thực hiện đơn giản như trên.
Để tìm hiểu cách mã hoá lệnh, ta xét lệnh MOV des,src dùng để chuyển dữ liệu
giữa hai thanh ghi hay một ô nhớ và một thanh ghi.
Lệnh MOV mã hoá như sau:
Byte 1
Byte 2
reg
Byte 3
Byte 4
1 0 0 0 1 0
Opcode
D W Mod
M/R
Để mã hóa lệnh MOV, ta cần dùng ít nhất là 2 byte trong đó 6 bit dùng cho mã
Bit D xác định hướng truyền của dữ liệu, D = 0 xác định dữ liệu sẽ đi từ thanh
lệnh.
ghi cho bởi 3 bit Reg, D = 1 xác định dữ liệu sẽ đi đến thanh ghi cho bởi 3 bit Reg.
Bit W xác định sẽ truyền 1 byte (W = 0) hay 1 word (W = 1).
3 bit Reg dùng để chọn thanh ghi sử dụng:
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 39
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
Bảng 2.10:
Thanh ghi
Mã
W = 1
W = 0
AL
000
001
010
011
100
101
110
111
AX
CX
DX
BX
SP
CL
DL
BL
AH
CH
DH
BH
DI
BP
SI
2 bit mod và 3 bit R/M (Register / Memory) dùng để xác định chế độ địa chỉ
cho các toán hạng của lệnh.
Bảng 2.11:
MOD
11
00
01
10
R/M
000
W = 1 W = 0
[BX]+[SI] [BX]+[SI]+addr8
[BX]+[SI]+addr16
AX
AL
CL
DL
BL
AH
CH
DH
BH
001
010
011
100
101
110
111
[BX]+[DI] [BX]+[DI]+addr8 [BX]+[DI]+addr16 CX
[BP]+[SI]
[BP]+[DI]
[SI]
[BP]+[SI] +addr8
[BP]+[SI] +addr16
DX
[BP]+[DI] +addr8 [BP]+[DI] +addr16 BX
[SI] +addr8
[DI] +addr8
[BP] +addr8
[BX] +addr8
[SI] +addr16
[DI] +addr16
[BP] +addr16
[BX] +addr16
SP
BP
SI
[DI]
addr16
[BX]
DI
Tổng quát, 8086/8088 có khoảng 300 tác vụ có thể có trong tập lệnh của nó.
Mỗi lệnh kéo dài từ 1 đến 6 byte. Từ ví dụ trên, ta thấy mã lệnh có các vùng:
- Vùng mã lệnh (opcode): chứa mã lệnh của lệnh sẽ thực thi
- Vùng thanh ghi (reg): chứa các thanh ghi sẽ thực hiện (bảng 2.10)
- Vùng chế độ (mod): (bảng 2.11)
00: toán hạng bộ nhớ trực tiếp nếu R/M = 110, ngược lại là toán hạng gián tiếp
01: toán hạng gián tiếp, độ dời 8 bit
10: toán hạng gián tiếp, độ dời 16 bit
11: sử dụng 2 thanh ghi, vùng R/M sẽ là vùng Reg
- Vùng thanh ghi / bộ nhớ R/M (Reg/Mem): (bảng 2.11)
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 40
Tài liệu vi xử lý
Tổ chức hệ thống vi xử lý
4. Các cách định địa chỉ
Bảng 2.12:
Cách định
Mã đối
tượng
Ví dụ
địa chỉ
Từ gợi nhớ
MOV AX,1000h
MOV DX,CX
Đoạn
Hoạt động
Mô tả
truy xuất
Tức thời
B80010
Mã
(1)
AH ← 10h
AL ← 00h
Thanh ghi 8BD1
Trực tiếp 8A260010 MOV AH,[1000h]
(2)
(3)
Trong µP DX ← CX
Döõ
AH ← [1000h]
lieäu
Gián tiếp 8B04
MOV AX,[SI]
Dữ liệu
Dữ liệu
Stack
(4)
AL ← [SI]; AH ←[SI+1]
IP←[DI+1:DI]
[BP]←[BP]+1
thanh ghi FF25
JMP [DI]
FE4600
INC BYTE PTR [BP]
FF0F
DEC WORD PTR [BX]
Dữ liệu
[BX+1:BX]← [BX+1:BX]-1
AL ← [SI+6]; AH ←[SI+7]
IP←[DI+7:DI+6]
Có chỉ số 8B4406
MOV AX,[SI+6]
JMP [DI+6]
Dữ liệu
(5)
(6)
(7)
FF6506
Dữ liệu
Có nền
8B4602
MOV AX,[BP+2]
Stack
AL←[BP+2]; AH ←[BP+3]
IP←[BX+3:BX+6]
FF6702
JMP [BP+2]
Dữ liệu
AL←[BX+SI];AH←[BX+SI+1]
IP←[BX+DI+1:BX+DI]
[BP+SI]←[BP+SI]+1
[BP+DI+1:BP+DI]←
[BP+DI+1:BP+DI]-1
Có nền và 8B00
MOV AX,[BX+SI]
JMP [BX+DI]
Dữ liệu
có chỉ số
FF21
FE02
FF0B
Dữ liệu
INC BYTE PTR [BP+SI] Stack
DEC WORD PTR [BP+DI]
Stack
Có nền và 8B4005
có chỉ số FF6105
với độ dời FE4205
FF4B05
MOV AX,[BX+SI+5]
Dữ liệu
(8)
(9)
AL←[BX+SI+5]
AH←[BX+SI+1]
JMP [BX+DI+5]
Dữ liệu
Stack
IP←[BX+DI+6:BX+DI+5]
[BP+SI+5]←[BP+SI+5]+1
[BP+DI+6:BP+DI+5]←
[BP+DI+6:BP+DI+5]-1
[ES:DI] ← [DS:DI]
Nếu DF = 0 thì
INC BYTE PTR [BP+SI+5]
DEC WORD PTR [BP+DI+5]
Stack
String
A4
MOVSB
Thêm,
dữ liệu
SI ← SI + 1; DI ← DI + 1
Nếu DF = 1 thì
SI ← SI - 1; DI ← DI - 1
- BYTE PTR và WORD PTR tránh lầm giữa truy xuất byte và word.
- Độ dời được cộng vào thanh ghi con trỏ hay nền là số nhị phân dạng bù 2.
- (1): nguồn dữ liệu trong lệnh
- (2): đích và nguồn là các thanh ghi của µP
- (3): địa chỉ bộ nhớ cung cấp trong lệnh
- (4): địa chỉ bộ nhớ cung cấp trong thanh ghi con trỏ hay chỉ số
- (5): địa chỉ bộ nhớ là tổng của thanh ghi chỉ số cộng với độ dời trong lệnh
- (6): địa chỉ bộ nhớ là tổng của thanh ghi BX hay BP cộng với độ dời trong
lệnh
- (7): địa chỉ bộ nhớ là tổng của thanh ghi chỉ số và thanh ghi nền
Phạm Hùng Kim Khánh
Trang 41
Tải về để xem bản đầy đủ
22 trang
25000
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình Vi xử lý - Chương 2: Tổ chức hệ thống vi xử lý - Phạm Hùng Kim Khánh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- giao_trinh_vi_xu_ly_chuong_2_to_chuc_he_thong_vi_xu_ly_pham.pdf
