Luận văn Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tổng hợp Tân Hưng Hà

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI

VŨ THỊ KIM OANH

KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP

TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ TỔNG HỢP TÂN

HƯNG HÀ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN

HÀ NỘI – 2019

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI

VŨ THỊ KIM OANH

KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP

TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ TỔNG HỢP TÂN

HƯNG HÀ

Chuyên ngành: Kế toán

Mã ngành: 8340301

LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. LÊ THỊ TÚ OANH

HÀ NỘI – 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Kết quả

được trình bày trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố. Nếu

có kế thừa kết quả nghiên cứu của người khác thì được trích dẫn rõ ràng. Có

gì sai trái, tôi chịu hoàn toàn trách nhiệm.

Hà Nội, ngày 01 tháng 12 năm 2019

Tác giả

VŨ THỊ KIM OANH

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành bản luận văn này, em xin gửi lời cảm ơn chân thành và

bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới cô giáo TS. Lê Thị Tú Oanh đã hướng dẫn

tận tình, đóng góp nhiều ý kiến quý báu trong suốt quá trình viết và hoàn

thành luận văn.

Em xin bày tỏ lòng biết ơn tới các thầy cô giáo trong Hội đồng khoa

học Trường Đại học Lao động và Xã hội, khoa Kế toán, khoa sau Đại học,

Trường Đại học Lao động và Xã hội đã tạo điều kiện và giúp đỡ em hoàn

thành luận văn này.

Cuối cùng, em xin gửi lời cảm ơn tới Ban lãnh đạo Công ty, tập thể

phòng tài chính kế toán Công ty TNHH Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp

Tân Hưng Hà, gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã hỗ trợ, chia sẻ và không

ngừng động viên em trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu.

Hà Nội, ngày 01 tháng 12 năm 2019

Tác giả

VŨ THỊ KIM OANH

I

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN ..........................................................................................

CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU.............................. 1

1.1.Tính cấp thiết nghiên cứu đề tài................................................................ 1

1.2.Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài................................ 2

1.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu .......................................................... 5

1.3.1. Mục đích nghiên cứu ........................................................................... 5

1.3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu ........................................................................... 5

1.3.3 Câu hỏi nghiên cứu ............................................................................... 5

1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu............................................................ 6

1.5. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................... 6

1.6. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu.................................................................. 7

1.7. Kết cấu luận văn...................................................................................... 7

CHƯƠNG 2 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THUẾ THU NHẬP

DOANH NGHIỆP VÀ KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP DOANH

NGHIỆP......................................................................................... 9

2.1. Những vấn đề chung về thuế thu nhập doanh nghiệp trong doanh nghiệp 9

2.1.1. Sự ra đời và phát triển của thuế thu nhập doanh nghiệp....................... 9

2.1.2. Khái niệm, đặc điểm của thuế thu nhập doanh nghiệp ...................... 10

2.1.3. Đối tượng chịu thuế và đối tượng nộp thuế thu nhập doanh nghiệp.... 11

2.1.4. Căn cứ tính thuế thu nhập doanh nghiệp............................................. 12

2.2. Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp trong doanh nghiệp....................... 23

2.2.1. Các chuẩn mực kế toán Việt Nam có liên quan đến kế toán thuế thu

nhập doanh nghiệp....................................................................................... 23

2.2.2. Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành.................................. 25

2.2.3. Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại.................................... 30

II

2.2.4. Trình bày thông tin về thuế thu nhập doanh nghiệp trên báo cáo tài

chính. ........................................................................................................... 31

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2

CHƯƠNG 3 : THỰC TRẠNG KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP

DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ

DỊCH VỤ TỔNG HỢP TÂN HƯNG HÀ................................... 35

3.1 . Khái quát về Công ty TNHH Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp Tân

Hưng Hà....................................................................................................... 35

3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty.................................. 35

3.1.2. Đặc điểm tổ chức hoạt động kinh doanh của Công ty........................ 36

3.1.3. Đặc điểm tổ chức kế toán tại Công ty. ............................................... 39

3.2. Thực trạng kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH

Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp Tân Hưng Hà. ..................................... 45

3.2.1. Thực trạng kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành tại Công ty

TNHH Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp Tân Hưng Hà............................ 45

3.2.2 . Thực trạng kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại tại Công ty

TNHH Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp Tân Hưng Hà............................ 63

3.2.3 . Thực trạng trình bày thông tin về thuế thu nhập doanh nghiệp trên

báo cáo tài chính.......................................................................................... 63

3.3. Đánh giá thực trạng kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty

TNHH Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp Tân Hưng Hà........................... 67

3.3.1. Ưu điểm............................................................................................. 67

3.3.2. Hạn chế và nguyên nhân.................................................................... 69

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3

III

CHƯƠNG 4 : MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ THUẾ THU

NHẬP DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ

DỊCH VỤ TỔNG HỢP TÂN HƯNG HÀ........................................... 77

4.1. Yêu cầu và nguyên tắc hoàn thiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại

Công ty TNHH Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp Tân Hưng Hà. ............ 77

4.1.1 Yêu cầu hoàn thiện ............................................................................. .77

4.1.2 Nguyên tắc hoàn thiện. ........................................................................ 78

4.2. Giải pháp hoàn thiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty

TNHH Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp Tân Hưng Hà........................... 79

4.2.1. Hoàn thiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành tại Công ty

TNHH Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp Tân Hưng Hà ........................... 79

4.2.2. Hoàn thiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại tại Công ty

TNHH Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp Tân Hưng Hà ........................... 82

4.3. Điều kiện thực hiện các giải pháp.......................................................... 91

4.3.1.Về phía cơ quan thuế........................................................................... 91

4.3.2. Về phía cơ quan ban hành chế độ kế toán........................................... 93

4.3.3. Về phía hệ thống Công ty TNHH Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp

Tân Hưng Hà. .............................................................................................. 93

KẾT LUẬN CHƯƠNG 4

KẾT LUẬN ....................................................................................................

TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................

PHỤ LỤC........................................................................................................

IV

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

TNDN : Thu nhập doanh nghiệp

TSCĐ : Tài sản cố định

BCTC : Báo cáo tài chính

CMKT : Chuẩn mực kế toán

VAS 17 : Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 17 “Thuế thu nhập doanh nghiệp”

TK : Tài khoản

BTC : Bộ Tài Chính

NSNN : Ngân sách nhà nước

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 : Bảng minh họa ghi nhận doanh thu và chi phí giữa thuế và kế toán

Bảng 3.1 Bảng cân đối kế toán ngày 31 tháng 12 năm 2018

Bảng 3.2 : Bảng báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh năm 2018

Bảng 3.3 : Bảng thuyết minh báo cáo tài chính năm 2018

Bảng 3.4: Tờ khai quyết toán thuế TNDN

Bảng 4.1: Bảng xác định chênh lệch tạm thời được khấu trừ liên quan đến chi

phí khấu hao TSCĐ tại Công ty TNHH Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp

Tân Hưng Hà

DANH MỤC SƠ ĐỒ HÌNH VẼ

Sơ đồ 3.1: Sơ đồ bộ máy tổ chức Công ty TNHH Thương Mại và Dịch Vụ

Tổng Hợp Tân Hưng Hà

Sơ đồ 3.2: Sơ đồ bộ máy tổ chức phòng kế toán

Sơ đồ 3.3 : Trình tự ghi sổ áp dụng phần mềm kế toán máy

Sơ đồ 3.4: Quy trình kế toán thuế TNDN

1

CHƯƠNG 1

TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU

1.1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Hiện nay, trong quá trình hoạt động và phát triển, các doanh nghiệp

Việt Nam không chỉ chịu tác động của các quy luật kinh tế mà còn chịu sự tác

động, điều tiết quản lý của Nhà nước. Một công cụ quan trọng giúp nhà nước

thực hiện vai trò điều tiết nền kinh tế của mình đó là thuế, đặc biệt là thuế thu

nhập doanh nghiệp. Thuế là nguồn thu chủ yếu và quan trọng của Nhà nước

để đảm bảo hoạt động của Bộ máy Nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội, bảo

đảm an ninh quốc phòng. Thuế còn là công cụ quản lý vĩ mô để điều tiết và

định hướng sự phát triển của nền kinh tế quốc gia theo mục tiêu kinh tế -

chính trị - xã hội trong giai đoạn phát triển nhất định.

Để phù hợp với sự phát triển của nền Kinh tế - Xã hội thì Luật Thuế

Thu nhập doanh nghiệp và các văn bản chính sách về thuế đã liên tục được

thay thế, sửa đổi, bổ sung và dần ổn định.

Kế toán thuế TNDN đã được nghiên cứu và vận dụng một cách đầy đủ,

chính xác và hợp lý từ rất lâu ở các quốc gia phát triển. Trong khi đó, Kế toán

thuế TNDN tại các doanh nghiệp ở Việt Nam còn khá nhiều nội dung mới mẻ

về lý luận cũng như thực tiễn vận dụng, chưa phù hợp với thông lệ kế toán

quốc tế. Cụ thể, công tác kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp trong các doanh

nghiệp nói chung và tại Công ty TNHH Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp

Tân Hưng Hà nói riêng vẫn tồn tại những yêu cầu bất cập nhất định cần được

khắc phục .

Xuất phát từ vai trò của thuế TNDN và những bất cập cần được khắc

phục trong công tác thuế TNDN tại Doanh nghiệp nói chung và thực tiễn lại

Công ty Tân Hưng Hà nói riêng, việc quyết định lựa chọn đề tài: “Kế toán

thuế Thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ

2

tổng hợp Tân Hưng Hà” làm đề tài nghiên cứu là cần thiết và mang tính cấp

bách trong giai đoạn hiện nay. Qua nghiên cứu thực tế đề tài tại doanh nghiệp

kết hợp với việc đề xuất các giải pháp giúp Công ty Tân Hưng Hà nói riêng

và các Doanh nghiệp tại Việt Nam nói chung nhìn nhận những nhược điểm ,

bất cập và từ đó đúc kết hoàn thiện trong công tác kế toán thuế TNDN.

1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Tại Việt Nam, thời gian qua đã có nhiều tác giả nghiên cứu về vấn đề

kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp trong các doanh nghiệp thuộc nhiều

ngành nghề, lĩnh vực khác nhau. Kết quả đạt được của các công trình nghiên

cứu đã luôn khẳng định tầm quan trọng của kế toán thuế TNDN của các

doanh nghiệp trong nước và nước ngoài đang hoạt động tại lãnh thổ Việt

Nam. Dù phạm vi nghiên cứu khác nhau nhưng nhìn chung, các công trình

khoa học đã tập trung nghiên cứu làm rõ các vấn đề lý luận về của kế toán

thuế TNDN tại doanh nghiệp, từ đó đưa ra các giải pháp cụ thể nhằm hoàn

thiện công tác kế toán thuế TNDN. Những kết quả đạt được của các công

trình nghiên cứu trên rất đáng được ghi nhận và thực sự đã cung cấp nhiều

giải pháp thiết thực qúy báu cho lãnh đạo doanh nghiệp trong việc thực hiện

công tác kế toán thuế thuế TNDN tại doanh nghiệp của mình.

Ở Việt Nam tính đến hiện nay có rất nhiều công trình khoa học nghiên

cứu của các tác giả khác về kế toán thuế TNDN như đề tài nghiên cứu khoa

học cấp Bộ, một số luận văn tiến sĩ, luận văn thạc sĩ và một số bài báo khoa

học nhưng trên những giác độ và các lĩnh vực ứng dụng khác nhau như :

Luận văn thạc sĩ kinh tế “Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công

ty TNHH Hùng Lâm” của tác giả Trần Văn Lâm (năm 2016 trường Đại Học

Thương Mại) . Luận văn đã phân tích khá chi tiết lý luận cơ bản về kế toán

thuế thu nhập doanh nghiệp, các khái niệm, đặc điểm và vai trò của thuế thu

nhập doanh nghiệp ; trình bày được những nội dung cơ bản của chính sách

3

thuế thu nhập doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay, kế toán thuế thu nhập

doanh nghiệp theo quy định của chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS 17, chuẩn

mực kế toán quốc tế IAS12 đồng thời cũng đã trình bày đánh giá thực trạng

kế toán thuế TNDN của doanh nghiệp về tổ chức hệ thống chứng từ, sổ, báo

cáo, từ đó đưa ra một số giải pháp hoàn thiện kế toán thuế TNDN trong doanh

nghiệp. Tuy nhiên, sự sắp xếp của luận văn còn chưa mạch lạc, người đọc

nhiều khi còn nhầm lẫn về lý luận giữa phần chuẩn mực và chế độ kế toán.

Luận văn thạc sĩ kinh tế “Hoàn thiện kế toán thuế Thu nhập doanh

nghiệp tại Công ty TNHH Công Nghiệp Broad Bright Sakura Việt Nam” của

tác giả Đào Thị Hồng Hải (năm 2017 trường Đại Học Kinh Doanh Và Công

Nghệ Hà Nội). Luận văn này cũng hệ thống hóa được những vấn đề lý luận

về kế toán thu nhập doanh nghiệp, phân tích khá chi tiết kế toán thuế TNDN

theo chuẩn mực kế toán quốc tế và so sánh với chuẩn mực kế toán Việt Nam,

nêu lên thực trạng về thuế TNDN, kế toán thuế TNDN và qua đó đưa ra

những giải pháp nhằm hoàn thiện về kế toán thuế TNDN. Tuy nhiên, luận văn

này còn tồn tại những vấn đề cần tiếp tục giải quyết như : Chưa mô tả được

quy trình kế toán thuế TNDN, ví dụ từ khâu xác định thu nhập tính thuế trên

tờ khai, cách tính thuế, sự khác biệt giữa chính sách kế toán thuế theo chuẩn

mực kế toán và theo quy định thuế để xác định các khoản chênh lệch tạm thời,

từ đó xác định tài sản thuế thu nhập hoãn lại hay thuế thu nhập hoãn lại phải

trả, chưa lập được bảng tính và ghi nhận kế toán bằng số minh họa cụ thể mà

chỉ nêu chung chung. Khi phân tích, chưa đề cập đến cơ sở tính thuế và giá trị

ghi sổ của các khoản mục tài sản và nợ phải trả nên người đọc còn khó hình

dung được trên cơ sở lý thuyết để giải thích vì sao phát sinh các khoản chênh

lệch tạm thời đó.

Tác giả Mai Ngọc Anh với bài viết “Sử dụng thông tin kế toán khi

quyết toán thuế TNDN – Những vấn đề đặt ra” đăng trên website

4

tapchithue.com.vn – Cơ quan của Tổng cục thuế - Bộ tài chính được đăng tải

ngày 04 tháng 10 năm 2012. Bài viết trình bày các bước cơ bản sử dụng thông

tin kế toán khi quyết toán thuế TNDN, nguyên nhân dẫn đến việc áp dụng

không đồng nhất giữa chính sách kế toán và chính sách thuế, sự khác biệt

giữa chính sách thuế so với kế toán dẫn đến việc áp dụng còn khó khăn.

ThS.Phan Thị Phương Huyền, Phó Trưởng khoa Khoa Đào tạo nghiệp

vụ, Trường trung cấp Luật Đồng Hới với bài viết “Vai trò của Thuế thu nhập

doanh nghiệp trong thu hút và thúc đẩy đầu tư ở Việt Nam” đăng trên website

Tạp chí tài chính (tapchitaichinh.vn) ngày 24 tháng 10 năm 2017, cũng đã

khẳng định bên cạnh vai trò là đảm bảo ổn định Nguồn thu ngân sách nhà

nước, phân phối thu nhập thì thuế TNDN còn đóng vai trò đặc biệt trong thu

hút và thúc đẩy đầu tư ở Việt Nam. Bài viết đã nêu rõ được các vấn đề : Yêu

cầu thúc đẩy và thu hút đầu tư được thể hiện trong pháp luật thuế TNDN; chỉ

ra được những tồn tại bất cập trong pháp luật thuế TNDN; đồng thời đưa ra

một số kiến nghị để hoàn chỉnh pháp luật thuế TNDN nhằm thu hút đầu tư tại

Việt Nam.

Kết quả của các nghiên cứu đã thực hiện liên quan đến kế toán thuế

TNDN mới đề cập một cách khái quát về chuẩn mực kế toán thuế TNDN của

Việt Nam (VAS 17), thực trạng của các Doanh nghiệp Việt Nam trong quá

trình vận dụng VAS 17 vào thực tiễn công tác kế toán ở doanh nghiệp mà

chưa hệ thống hóa một cách logic các vấn đề như : Quan điểm của kế toán về

thuế TNDN hiện nay và sự ảnh hưởng của kế toán thuế TNDN; Kế toán thuế

TNDN theo chuẩn mực quốc tế và các quốc gia trên thế giới, bài học kinh

nghiệm quốc tế cho Việt Nam trong hoàn thiện kế toán thuế TNDN. Đặc biệt

các nghiên cứu đó chưa đề xuất một cách cụ thể các giải pháp để hoàn thiện

khung pháp lý kế toán thuế TNDN và giải pháp hoàn thiện kế toán thuế

TNDN trong các doanh nghiệp Việt Nam.

5

Trên cơ sở vận dụng những kết quả của những nghiên cứu đó, tác giả

tiếp tục nghiên cứu trên những khía cạnh mới và phạm vi nghiên cứu khác.

Như vậy nghiên cứu kế toán thuế TNDN tại Công ty TNHH Thương mại và

dịch vụ tổng hợp Tân Hưng Hà là một đề tài nghiên cứu có nhiều nội dung

mới so với những nghiên cứu trước đây.

1.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

1.3.1. Mục đích nghiên cứu.

Luận văn nghiên cứu cơ sở lý luận về kế toán thuế thu nhập doanh

nghiệp, từ đó vận dụng nghiên cứu thực trạng kế toán thuế thu nhập doanh

nghiệp ở Công ty TNHH Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp Tân Hưng Hà,

tìm ra những hạn chế trong kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại công ty.

Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp có căn cứ khoa học và thực tiễn nhằm

hoàn thiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH Thương

Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp Tân Hưng Hà.

1.3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu.

- Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về kế toán thuế thu nhập doanh

nghiệp trong doanh nghiệp.

- Thu thập số liệu tại công ty, phân tích thực trạng, đưa ra những hạn

chế, phân tích nguyên nhân của hạn chế trong kế toán thuế thu nhập doanh

nghiệp tại Công ty; Từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán thuế

thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng

Hợp Tân Hưng Hà.

1.3.3. Câu hỏi nghiên cứu

① Xác định thuế TNDN tại Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ

tổng hợp Tân Hưng Hà như thế nào ?

② Hạch toán thuế TNDN tại Công ty như thế nào ?

6

③ Thực trạng kế toán thuế TNDN tại Công ty TNHH Thương mại và

dịch vụ tổng hợp Tân Hưng Hà như thế nào ?

④ Thực trạng kế toán thuế TNDN tại Công ty TNHH Thương mại và

dịch vụ tổng hợp Tân Hưng Hà, có những ưu điểm, hạn chế gì ? nguyên

nhân ?

⑤ Giải pháp nào để hoàn thiện kế toán thuế TNDN tại Công ty

TNHH Thương mại và dịch vụ tổng hợp Tân Hưng Hà ?

1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu: Kế toán thuế thu nhập doanh nghiêp

* Phạm vi nghiên cứu :

- Phạm vi không gian nghiên cứu: Luận văn khảo sát kế toán thuế thu

nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp

Tân Hưng Hà.

- Phạm vi thời gian nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu thực trạng Kế

toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty trong giai đoạn năm 2016-2018.

1.5. Phương pháp nghiên cứu

* Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, luận văn sử dụng phương pháp thu

thập dữ liệu. Nguồn dữ liệu được thu thập như sau :

* Dữ liệu thứ cấp (tài liệu có sẵn) như sau:

Vào tài liệu của Công ty Tân Hưng Hà để xem quy mô và tình trạng

hoạt động của công ty, các sản phẩm kinh doanh, chính sách chế độ kế toán

thuế TNDN (BCTC, Tờ khai quyết toán thuế TNDN...) nhằm hiểu rõ các

hoạt động đang diễn ra thực tại ở công ty. Các văn bản về chế độ, chính sách

thuế thu nhập doanh nghiệp và kế toán thuế TNDN do Nhà nước ban hành.

Những luận văn, luận án và các bài báo nghiên cứu về Kế toán thuế thu nhập

doanh nghiệp của các tác giả đi trước.

* Dữ liệu sơ cấp (tài liệu được thu thập) như sau:

7

Phỏng vấn trực tiếp kế toán trưởng công ty về cách thức hoạt động, tổ

chức kế toán, thực hiện kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập

hoãn lại.

· Phụ lục 01 : Phiếu phỏng vấn kế toán trưởng về kế toán thuế TNDN tại

Công ty.

Từ nguồn dữ liệu đã thu thập được, tiến hành bước Phân tích dữ liệu:

sử dụng phương pháp thống kê, so sánh, phân tích tổng hợp để nghiên cứu

công tác Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp để làm rõ hiện trạng về Kế toán

thuế thu nhập doanh nghiệp, qua đó chỉ rõ những tồn tại bất cập và đưa ra

phương hướng và cách giải quyết phù hợp.

1.6. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu

Luận văn đã nghiên cứu, hệ thống hoá và làm rõ thêm một số vấn đề cơ

sở lý luận và thực tiễn về chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp, kế toán thuế

thu nhập doanh nghiệp đối với hoạt động của doanh nghiệp.

Về thực tế, Luận văn đã trình bày và đánh giá được thực trạng kế toán

thuế TNDN tại Công ty Tân Hưng Hà, trên cơ sở đó phân tích và đánh giá

những ưu điểm và hạn chế trong Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công

ty TNHH Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp Tân Hưng Hà. Từ đó đã đề

xuất những giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện Kế toán thuế thu nhập

doanh nghiệp tại Công ty TNHH Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp Tân

Hưng Hà.

1.7. Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và các danh mục tài liệu tham khảo, các

ký hiệu chữ viết tắt, các bảng biểu, phụ lục, đề tài nghiên cứu gồm 4 chương:

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu

8

Chương 2: Cơ sở lý luận về thuế Thu nhập doanh nghiệp và kế toán

thuế thu nhập doanh nghiệp.

Chương 3: Thực trạng kế toán thuế Thu nhập doanh nghiệp tại Công ty

TNHH Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp Tân Hưng Hà

Chương 4: Một số giải pháp hoàn thiện kế toán thuế Thu nhập doanh

nghiệp tại Công ty TNHH Thương Mại Và Dịch Vụ Tổng Hợp Tân Hưng Hà

9

CHƯƠNG 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THUẾ THU NHẬP DOANH

NGHIỆP VÀ KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP

2.1 Những vấn đề chung về thuế thu nhập doanh nghiệp trong doanh

nghiệp

2.1.1 Sự ra đời và phát triển của thuế thu nhập doanh nghiệp

Tại Việt Nam, thuế thu nhập doanh nghiệp có nguồn gốc từ thuế lợi tức,

là khoản trích nộp một phần lợi nhuận để nộp thuế. Luật thuế thu nhập doanh

nghiệp đầu tiên tại Việt Nam được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa

Việt Nam thông qua ngày 10/5/1997 và có hiệu lực thi hành từ ngày

01/01/1999 thay cho Luật thuế lợi tức. Pháp luật Việt Nam không đưa ra khái

niệm trực tiếp về thuế thu nhập doanh nghiệp mà đưa ra quy định về các yếu

tố liên quan để xác định thuế thu nhập doanh nghiệp như đối tượng chịu thuế,

thu nhập chịu thuế, thuế suất…

Hiện nay, thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam được quy định tại hệ

thống các Luật, Nghị định, Thông tư, Văn bản hợp nhất về thuế thu nhập

doanh nghiệp đang còn hiệu lực thi hành (Phụ lục 02)

Thuế thu nhập doanh nghiệp là sắc thuế có vai trò quan trọng trong hệ 8

thống pháp luật thuế của Việt Nam. Đây là một trong những công cụ hữu hiệu

của Nhà nước trong việc thực hiện chức năng điều tiết các hoạt động kinh tế -

xã hội và tái phân phối thu nhập, đảm bảo công bằng xã hội thông qua các

chính sách về ưu đãi thuế đối với ngành, vùng kinh tế mà Nhà nước có chiến

lược ưu tiên phát triển trong từng giai đoạn nhất định, tránh trường hợp mất

cân đối nền kinh tế quốc dân. Đồng thời, thuế thu nhập doanh nghiệp là nguồn

thu quan trọng của ngân sách Nhà nước bởi phạm vi điều chỉnh rất rộng, gồm

tất cả các chủ thể là tổ chức có lợi nhuận trên lãnh thổ Việt Nam. Khi nền

10

kinh tế thị trường ngày càng phát triển và quá trình hội nhập diễn ra trên tất cả

các lĩnh vực của nền kinh tế thì thì khả năng huy động nguồn tài chính cho

ngân sách Nhà nước thông qua thuế thu nhập doanh nghiệp ngày càng dồi

dào. Ở Việt nam, tỷ trọng thuế thu nhập doanh nghiệp trong tổng số thu ngân

sách Nhà nước luôn chiếm tỷ trọng cao nhất, khoảng trên 20% và khoảng

26% tổng thu ngân sách Nhà nước năm 2018.

2.1.2. Khái niệm, đặc điểm của thuế thu nhập doanh nghiệp

Thuế thu nhập doanh nghiệp (thu nhập doanh nghiệp) là loại thuế trực

thu tính trên thu nhập nhận được của doanh nghiệp trong kỳ tính thuế (Luật

thuế TNDN, 2013).

Thuế thu nhập doanh nghiệp có các đặc điểm sau:

a. Thuế thu nhập doanh nghiệp là thuế trực,thu trên kết quả hoạt động

sản xuất kinh doanh, kinh doanh cuối cùng của doanh nghiệp.

b. Đối tượng nộp thuế là tất cả các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh

doanh hàng hóa, dịch vụ,các doanh nghiệp, nhà đầu tư thuộc các thành phần

kinh tế khác nhau có lợi nhuận đều phải nộp thuế TNDN, đồng thời là đối

tượng chịu thuế

c. Thuế thu nhập doanh nghiệp phụ thuộc vào kết quả sản xuất kinh

doanh và chỉ phát sinh khi doanh nghiệp có lợi nhuận Số thuế thu nhập doanh

nghiệp phát sinh phụ thuộc vào thu nhập tính thuế của doanh nghiệp, chỉ

doanh nghiệp có lãi từ kết quả sản xuất kinh doanh mới phải nộp thuế. Bên

cạnh đó, thuế thu nhập doanh nghiệp cũng nằm trong các loại thuế được khấu

trừ tại nguồn đối với lãi của các bên nước ngoài không có cơ sở thường trú

nhưng có thu nhập tại trên lãnh thổ quốc gia

d. Thuế thu nhập doanh nghiệp khấu trừ trước thuế thu nhập cá nhân,

thu nhập cá nhân nhận được từ hoạt động đầu tư vốn là phần thu nhập được

chia sau khi trừ thuế thu nhập doanh nghiệp. Do vậy, thuế thu nhập doanh

11

nghiệp cũng có thể coi là một biện pháp quản lý thu nhập cá nhân. Nếu như

thuế thu nhập cá nhân chỉ điều chỉnh cá nhân có thu nhập cao trong xã hội

theo biểu thuế suất từng phần với nhiều mức khác nhau thì thuế thu nhập

doanh nghiệp điều chỉnh mọi doanh nghiệp có thu nhập với mức thuế suất khá

đồng nhất giữa các đối tượng.

2.1.3 Đối tượng chịu thuế và đối tượng nộp thuế thu nhập doanh nghiệp

* Thuế thu nhập doanh nghiệp là loại thuế trực thu nên đối tượng nộp

thuế cũng chính là đối tượng chịu thuế.

Người nộp thuế TNDN là tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh

hàng hóa, dịch vụ có thu nhập chịu thuế (sau đây gọi là doanh nghiệp), bao

gồm :

a. Doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo quy định của Luật

doanh nghiệp; luật đầu tư, Luật các tổ chức tín dụng, Luật kinh doanh bảo

hiểm, Luật chứng khoán, Luật dầu khí, Luật thương mại và các văn bản quy

phạm pháp luật khác dưới các hình thức : Công ty cổ phần; Công ty Trách

nhiệm hữu hạn; Công ty hợp danh; Doanh nghiệp tư nhân; Văn phòng luật sư;

Văn phòng công chứng tư; Các bên trong hợp đồng hợp tác kinh doanh; Các

bên trong hợp đồng phân chia sản phẩm dầu khí; Xí nghiệp liên doanh dầu

khí; Công ty điều hành chung.

b. Đơn vị sự nghiệp công lập, ngoài công lập có sản xuất kinh doanh

hàng hóa, dịch vụ có thu nhập chịu thuế trong tất cả các lĩnh vực

c. Tổ chức được thành lập và hoạt động theo Luật hợp tác xã.

d. Doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật nước

ngoài (sau đây gọi là doanh nghiệp nước ngoài) có cơ sở thường trú tại Việt

Nam

12

Cơ sở thường trú của doanh nghiệp nước ngoài là cơ sở sản xuất. kinh

doanh mà thông qua cơ sở này, doanh nghiệp nước ngoài tiến hành một phần

hoặc toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam, bao gồm :

- Chi nhánh, văn phòng điều hành, nhà máy, công xưởng, phương tiện

vận tải, hầm mỏ, mỏ dầu, khí hoặc địa điểm khai thác tài nguyên thiên nhiên

khác tại Việt Nam;

- Địa điểm xây dựng, công trình xây dựng, lắp đặt, lắp ráp;

- Cơ sở cung cấp dịch vụ, bao gồm cả dịch vụ tư vấn thông qua người

làm công hoặc tổ chức, cá nhân khác ;

- Đại lý cho doanh nghiệp nước ngoài

- Đại diện tại Việt Nam trong trường hợp là đại diện có thẩm quyền ký

kết hợp đồng đứng tên doanh nghiệp nước ngoài hoặc đại diện không có thẩm

quyền ký kết hợp đồng đứng tên doanh nghiệp nước ngoài nhưng thường

xuyên thực hiện việc giao hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ tại Việ t Nam.

Trường hợp Hiệp định tránh đánh thuế hai lần mà Việt Nam ký kết có

quy định khác về cơ sở thường trú thì thực hiện theo quy định của Hiệp định

đó.

e. Tổ chức khác ngoài các tổ chức nêu tại các điểm a,b,c và d khoản 1

điều này có hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa dịch vụ, có thu nhập chịu

thuế.

Tổ chức nước ngoài sản xuất kinh doanh tại Việt Nam không theo

Luật đầu tư, Luật doanh nghiệp hoặc có thu nhập phát sinh tại Việt Nam nộp

thuế TNDN theo hướng dẫn riêng của Bộ Tài Chính.

2.1.4. Căn cứ tính thuế thu nhập doanh nghiệp

2.1.4.1 Thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành

Theo quy định hiện hành, kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp được xác

định theo năm tài chính. Riêng trường hợp kỳ tính thuế năm đầu tiên của