Bài giảng Thẩm định Đầu tư Công - Bài 8: Phân tích lợi ích và chi phí kinh tế trong các thị trường bị biến dạng

Bài giảng 08

Phân tích lợi ích và chi phí kinh tế

trong các thị trường bị biến dạng

Thẩm định đầu tư công

Học kỳ Hè, 2018

Giảng viên: Đỗ Thiên Anh Tuấn

(Có bổ sung từ bài giảng các năm trước)

1

Các loại biến dạng của thị trường

• Biến dạng thị trường do thuế

• Biến dạng thị trường do trợ cấp

• Biến dạng thị trường do thuế và trợ cấp

• Biến dạng thị trường do chính phủ kiểm soát giá

• Biến dạng thị trường do tình trạng độc quyền

2

Nhắc lại ảnh hưởng của thuế hàng hóa đối với cung

A

B

P

S_{trước thuế}

S_{sau thuế}= MC + t

S_{sau thuế}

Thuế

S_{trước thuế}

P_{0 +}t

P₀

D

Thuế

Q

Q₁

Q₀

Q₁

Q₀

(A) Ảnh hưởng của thuế hàng hóa đối với lượng cung của

doanh nghiꢀp. ꢁ mức giá bꢂt kꢃ P₀, doanh nghiꢀp sẽ sản

xuꢂt lượng thꢂp hơn. Thuế có thể được xem là làm tăng

chi phí sản xuꢂt biên của doanh nghiꢀp. Lượng cung giảm

tꢄ Q₀xuống Q₁.

(B) Ảnh hưởng của thuế hàng hóa đối với đường cung thị

trường và trạng thái cân bằng. Ứng với mỗi mức giá, thị

trường sẵn lòng cung ứng ít hơn (đường cung dịch chuyển

sang trái), hay nói cách khác, mức giá cần thiết để đạt

được lượng cung như trước sẽ phải cao hơn một khoản

đúng bằng với khoản thuế.

3

ꢀnh hưꢁng của thuế đꢂi với giá và lượng

P

S_{sau thuế}

Thuế làm dịch chuyển

đường cung lên trên

một khoản đúng bằng

khoản thuế. Điều này

làm giảm lượng tiêu

thụ và làm tăng mức

giá đối với người tiêu

dùng.

S_{trước thuế}

Giá sau thuế người

tiêu dꢃng trả

E₁

E₂

104

100

Giá trước thuế

E₀

Giá sau thuế nhà sản

xuất nhꢄn được

94

D

Q

Q₁

Q₀

4

Thuế đánh vào nhà sản xuất hay

người tiêu dꢃng có quan trọng không?

P

S_{sau thuế}

S_{trước thuế}

S

E₁

E₂

E₁

E₂

104

100

104

100

E₀

94

D

D_{trước thuế}

D_{sau thuế}

Q

Q₁

Q₀

Q

5

Thuế theo giá hàng sv. Thuế theo lượng hàng

P

Trên các thị trường cạnh

tranh, thuế theo giá hàng

(thuế đánh theo tỷ lꢀ phần

trăm cố định của giá hàng

hóa) và thuế theo lượng

hàng (thuế đánh theo một

giá trị cố định trên một đơn

vị hàng hóa mua bán) mà

huy động được mức thu

ngân sách như nhau thì sẽ

có cùng ảnh hưởng như

nhau đối với sản lượng.

Đường cầu khi có thuế theo lượng

S

104

100

E₀

94

E₁

Đường cầu

khi có thuế

theo giá

Q

D₂

D₁

Q₀

Q₁

6

Doanh thu trung bình và doanh thu biên

trong thị trường độc quyền

P

AR (D)

MR

Q

0

Tꢂi đa hóa lợi nhuꢄn trong thị trường độc quyền

P

MC

P₁

P*

AC

P₂

Lôïi nhuaän giaûm

D = AR

Lôïi nhuaän giaûm

MR

Q₁

Q*

Q₂

Q

Xác định lợi ích kinh tế của dự án trong thị

trường có biến dạng do thuế

Đồ thị minh hoạ

P

(S)

(S)+Q_P

B

P^D= P^M*(1+t)

0

P^D= P^M*(1+t)

C

1

P^S= P^M

E₀

0

A

E₁

P^S= P^M

1

(D)

(D net)

Q

Q^SQ₀

Q^D

1

9

Xác định lợi ích kinh tế của dự án trong thị

trường có biến dạng do thuế

Khi dự án ra đời gây ra tác động:

• Làm tăng cung sản phẩm

• Giá cung và giá cầu đều giảm xuꢂng

• Lượng cầu tăng

• Lượng cung của những nhà sản xuất cũ giảm

10

Xác định lợi ích kinh tế của dự án trong thị trường

có biến dạng do thuế

P^e= w^S*P^S+ w^D*P^D

mà P^S= P^M= (P^M+ P^M)/2

0

1

và P^D= P^M*(1+t) = [(P^M+ P^M)/2]*(1+t)

0

1

=> P^e= w^S*P^M+ w^D*P^M*(1+t)

P^e= P^M+ w^D*P^M*t

P^e> P^f= P^S= P^M

1

11

Xác định chi phí kinh tế của dự án trong thị

trường có biến dạng do thuế

Đồ thị minh hoạ

P

A

P^D=P^M*(1+t)

1

B

P^D=P^M*(1+t)

0

(S)

E₁

P^S=P^M

1

0

P^S=P^M

0

(D)

E₀

(D net)+Q_P

(D net)

Q

Q^D

Q^S

1

Q₀

1

12

Xác định chi phí kinh tế của dự án trong thị

trường có biến dạng do thuế

Khi dự án ra đời gây ra tác động:

• Làm tăng cầu yếu tꢂ đầu vào

• Giá cung và giá cầu đều tăng lên

• Lượng cung tăng

• Lượng cầu của những người tiêu dꢃng cũ giảm

13

Xác định chi phí kinh tế của dự án trong thị trường

có biến dạng do thuế

P^e= w^S*P^S+ w^D*P^D

mà P^S= P^M= (P^M+ P^M)/2

0

1

và P^D= P^M*(1+t) = [(P^M+ P^M)/2]*(1+t)

0

1

=> P^e= w^S*P^M+ w^D*P^M*(1+t)

P^e= P^M+ w^D*P^M*t

P^e< P^f= P^D= P^M(1+t)

1

14

Xác định lợi ích kinh tế của dự án trong thị

trường có biến dạng do trợ cấp

Đồ thị minh hoạ

P

(S^k)

(S)

(S^k)+Q_P

B

P^S= P^M*(1+k)

0

C

P^S= P^M*(1+k)

1

E₀

P^D= P^M

0

1

P^D= P^M

A

E₁

1

(D)

Q

Q^S

Q₀Q^D

1

15

Xác định lợi ích kinh tế của dự án trong thị

trường có biến dạng do trợ cấp

Khi dự án ra đời gây ra tác động:

• Làm tăng cung sản phẩm

• Giá cung và giá cầu đều giảm xuꢂng

• Lượng cầu tăng

• Lượng cung của những nhà sản xuất cũ giảm

16

Xác định lợi ích kinh tế của dự án trong thị trường

có biến dạng do trợ cấp

P^e= w^S*P^S+ w^D*P^D

mà P^D= P^M= (P^M+ P^M)/2

0

1

và P^S= P^M*(1+k) = [(P^M+ P^M)/2]*(1+k)

0

1

=> P^e= w^S*P^M*(1+k) + w^D*P^M

P^e= P^M+ w^S*P^M*k

P^e< P^f= P^S₁

17

Xác định chi phí kinh tế của dự án trong thị

trường có biến dạng do trợ cấp

Đồ thị minh hoạ

P

(S^k)

A

(S)

P^S= P^M*(1+k)

1

B

P^S= P^M*(1+k)

0

P^D= P^M

1

0

E₁

C

P^D= P^M

E₀

0

(D)+Q_P

(D)

Q

Q^D

Q₀Q^S

1

18

Xác định chi phí kinh tế của dự án trong thị trường có

biến dạng do trợ cấp

P^e= w^S*P^S+ w^D*P^D

mà P^D= P^M= (P^M+ P^M)/2

0

1

và P^S= P^M*(1+k) = [(P^M+ P^M)/2]*(1+k)

0

1

=> P^e= w^S*P^M*(1+k) + w^D*P^M

P^e= P^M+ w^S*P^M*k

P^e> P^f= P^D= P^M

1

19

Xác định lợi ích kinh tế của dự án trong thị

trường có biến dạng do thuế và trợ cấp

Đồ thị minh hoạ

P

(S)

(S^k)

(S^k)+Q_P

B

P^D= P^M*(1+t)

0

P^S= P^M*(1+k)

F

0

C

P^D= P^M*(1+t)

1

A

P^S= P^M*(1+k)

1

P^M

0

E₀

E₁

1

(D)

(D net)

Q

Q^SQ₀

Q^D

1

20

Bài giảng Thẩm định Đầu tư Công - Bài 8: Phân tích lợi ích và chi phí kinh tế trong các thị trường bị biến dạng - Đỗ Thiên Anh Tuấn