Bài giảng Tin học đại cương - Phần 1: Tin học căn bản - Chương 1: Thông tin và biểu diễn thông tin

VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN & TRUYỀN THÔNG

TIN HỌC ĐẠI CƯƠNG

Phần 1: TIN HỌC CĂN BẢN

Phần 1: Tin học căn bản

Nội dung chí nh

Chương 1: Thông tin và biểu diễn thông tin

– Cá c khá i niệm cơ bản về thô ng tin và tin học

– Biểu diễn dữ liệu trong má y tí nh

Chương 2: Hệ thống máy tí nh

– Hệ thống má y tí nh

– Mạng má y tí nh

– Hệ điều hành

Chương 3: Cá c hệ thống ứng dụng

– Hệ thống thô ng tin quản lý

– Hệ thông tin bảng tính

– Hệ quản trị cơ sở dữ liệu

– Các hệ thống thông minh

16-Aug-15

2

Chương 1: Thông tin và biểu diễn thô ng tin

Nội dung chí nh

1. Cá c khá i niệm cơ bản về thông tin và tin học

1. Thô ng tin và xử lý thô ng tin

2. Má y tí nh điện tử và phân loại

3. Tin học và các ngành liên quan

2. Biểu diễn dữ liệu trong má y tí nh

1. Biểu diễn số trong cá c hệ đếm

2. Biểu diễn dữ liệu trong MT & đơn vị thông tin

3. Biểu diễn số nguyên

4. Biểu diễn số thực

5. Biểu diễn ký tự

16-Aug-15

3

Chương 1: Thô ng tin và biểu diễn thô ng tin

1. Cá c khá i niệm cơ bản về thô ng tin và tin học

1.1 Thô ng tin và xử lý thô ng tin

• Thô ng tin

• Dữ liệu

• Tri thức

• Hệ thống thông tin

• Xử lý thô ng tin

16-Aug-15

4

Chương 1: Thô ng tin và biểu diễn thô ng tin

1. Cá c khá i niệm cơ bản về thô ng tin và tin học

Thô ng tin

Thô ng tin (information) là gì ?

• Là khá i niệm trừu tượng mô tả tất cả

những gì đem lại cho con người sự hiểu

biết, nhận thức tốt hơn về những đối tượng

trong đời sống xã hội, trong thiên nhiên,...

• Giúp cho con người thực hiện hợp lý cô ng

việc cần làm để đạt tới mục đích một cá ch

tốt nhất.

• Là ngữ cảnh trong đó dữ liệu được xem xé t

16-Aug-15

5

Chương 1: Thô ng tin và biểu diễn thô ng tin

1. Cá c khá i niệm cơ bản về thô ng tin và tin học

Dữ liệu

Dữ liệu (data) là gì ?

– Là biểu diễn của thông tin được thể hiện bằng

các tín hiệu vật lý.

– Là vật liệu thô mang tin,

• Dữ liệu sau khi được tập hợp và xử lý sẽ cho ra

thô ng tin.

Dữ liệu trong thực tế có thể là

– Cá c số liệu: Dữ liệu số như trong các bảng biểu.

– Cá c ký hiệu quy ước; ví dụ chữ viết…

– Cá c tín hiệu vật lý; ví dụ như ánh sáng, â m

thanh, nhiệt độ, áp suất,…

16-Aug-15

6

Chương 1: Thô ng tin và biểu diễn thô ng tin

1. Cá c khá i niệm cơ bản về thô ng tin và tin học

Dữ liệu→Ghi chú

• Thông tin chứa đựng ý nghĩa

• Dữ liệu chỉ là các sự kiện không có cấu trúc

và khô ng có ý nghĩa nếu khô ng được tổ

chức và xử lý.

Ví dụ

Nhiệt độ cơ thể - dữ liệu số

– 39°C: Thô ng tin đang bị sốt

– 37°C: Thô ng tin bì nh thường

16-Aug-15

7

Chương 1: Thô ng tin và biểu diễn thô ng tin

1. Cá c khá i niệm cơ bản về thô ng tin và tin học

Tri thức

▪ Tri thức (Knowledge) là gì ?

• Tri thức theo nghĩa thường là thông tin ở mức

trừu tượng hơn

▪ Tri thức khá đa dạng:

• Có thể là sự kiện , là thông tin

• Là cách mà một người thu thập được qua kinh

nghiệm hoặc qua đào tạo.

• Có thể là sự hiểu biết chung hay về một lĩnh

vực cụ thể nào đó.

16-Aug-15

8

Chương 1: Thô ng tin và biểu diễn thô ng tin

1. Cá c khá i niệm cơ bản về thô ng tin và tin học

Hệ thống thông tin

Hệ thống thông tin (information system) là

một hệ thống ghi nhận dữ liệu, xử lý chúng

để tạo nên thông tin có ý nghĩa hoặc dữ liệu

mới.

Xử lý

Dữ liệu

Thô ng tin

Tri thức

16-Aug-15

9

Chương 1: Thô ng tin và biểu diễn thô ng tin

1. Cá c khá i niệm cơ bản về thô ng tin và tin học

Xử lý thô ng tin

Quy trì nh xử lý thô ng tin (má y tí nh/con người)

NHẬP DỮ LIỆU

XỬ LÝ

(PROCESSING)

XUẤT DỮ LIỆU

(INPUT)

(OUTPUT)

LƯU TRỮ (STORAGE)

Xử lý thô ng tin bằng má y tí nh điện tử

• Tiết kiệm rất nhiều thời gian, cô ng sức

• Tăng độ chí nh xá c cao trong tự động hó a một

phần hay toàn phần của quá trì nh xử lý dữ liệu

hay thô ng tin

16-Aug-15

10

Chương 1: Thô ng tin và biểu diễn thô ng tin

1. Cá c khá i niệm cơ bản về thô ng tin và tin học

1.2 Máy tính điện tử và phâ n loại

❖ Lịch sử hì nh thành và phá t triển

• Má y tí nh điện tử và chương trì nh

• Cá c thế hệ của máy tính điện tử

❖ Phâ n loại máy tí nh

– Phân loại theo hiệu năng tí nh toá n

– Phân loại khá c

16-Aug-15

11

Chương 1: Thô ng tin và biểu diễn thô ng tin

1. Cá c khá i niệm cơ bản về thô ng tin và tin học

Lịch sử hì nh thành và phá t triển

❖ Má y tí nh điện tử (computer):

▪ Là thiết bị điện tử thực hiện cá c cô ng việc:

• Nhận thô ng tin vào

• Xử lý thông tin theo chương trì nh được nhớ

sẵn bên trong

• Đưa thông tin ra

❖ Chương trình (program)

▪ Là một dãy các lệnh trong bộ nhớ nhằm yêu

cầu má y tính thực hiện công việc cụ thể.

 Máy tính hoạt động theo chương trì nh.

16-Aug-15

12

Chương 1: Thô ng tin và biểu diễn thô ng tin

1. Cá c khá i niệm cơ bản về thô ng tin và tin học

Lịch sử hì nh thành và phá t triển

Cá c thế hệ của máy tính điện tử

• Thế hệ 1 (1950-1958)

• Thế hệ 2( 1958-1964)

• Thế hệ 3 (1965-1974)

• Thế hệ 4 (1974 – nay)

• Thế hệ 5 (1990 – nay)

16-Aug-15

13

Chương 1: Thô ng tin và biểu diễn thô ng tin

1. Cá c khá i niệm cơ bản về thô ng tin và tin học

Lịch sử hì nh thành và phát triển→Thế hệ 1

Von Neumann Machine (1950-1958)

– Sử dụng các bóng đèn điện tử châ n khô ng

– Mạch riêng rẽ, vào số liệu bằng phiếu đục lỗ

– Điều khiển bằng tay, kích thước rất lớn

– Tiêu thụ năng lượng nhiều, tốc độ tí nh chậm

khoảng 300 - 3.000 phé p tí nh/s.

Ví dụ: EDVAC (Mỹ), BESEM (Liên xô cũ)

16-Aug-15

14

Bóng đèn chân khô ng

Má y tí nh đầu

tiên: ENIAC

Electronic

Numerical

Integrator And

Computer

16-Aug-15

15

Von Neumann & UNIVAC (Universal Automatic Computer)

16-Aug-15

16

EDVAC: Electronic Discrete Variable Automatic Computer

16-Aug-15

17

Chương 1: Thô ng tin và biểu diễn thô ng tin

1. Cá c khá i niệm cơ bản về thô ng tin và tin học

Lịch sử hì nh thành và phát triển→Thế hệ 2

Transistors (1958 - 1964):

– Sử dụng bộ xử lý bằng đèn bán dẫn, mạch in

– Đã có chương trình dịch như Cobol, Fortran và

hệ điều hành đơn giản.

– Kích thước máy cò n lớn

– Tốc độ tí nh khoảng

10.000 - 100.000 phé p

tí nh/s

Ví dụ

– IBM 7000 series (Mỹ)

– MINSK (Liên Xô cũ)

16-Aug-15

18

IBM 7030

16-Aug-15

20

MINSK (Liên Xô cũ)

16-Aug-15

20