Đề cương học phần Xã hội học pháp luật

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

KHOA LÍ LUẬN CHÍNH TRỊ

XÃ HỘI HỌC PHÁP LUẬT

(LƯU HÀNH NỘI BỘ)

HÀ NỘI – 2022

BẢNG TỪ VIẾT TẮT

BT

Bài tập

KTĐG

LT

Kiểm tra đánh giá

Lí thuyết

LVN

MT

NC

Làm việc nhóm

Mục tiêu

Nghiên cứu

Thời gian

TG

VĐ

Vấn đề

TC

Tín chỉ

2

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

KHOA LÍ LUẬN CHÍNH TRỊ

BỘ MÔN XÃ HỘI HỌC

Bậc đào tạo:

Tên học phần:

Số tín chỉ:

Cử nhân ngành Luật

Xã hội học pháp luật

03

Loại học phần:

Bắt buộc

1. THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN

1. TS. Phan Thị Luyện - Trưởng Bộ môn

Điện thoại: 0983.894.588

E-mail: [email protected]

2. TS. Ngọ Văn Nhân - Giảng viên cao cấp

Điện thoại: 0913.639.128

E-mail: [email protected]

3. ThS. Nguyễn Thanh Hương – Giảng viên

Điện thoại: 0989389655

E-mail : [email protected]

4. ThS. Nguyễn Thị Yến – Giảng viên

Điện thoại: 0975465271

E-mail: [email protected]

Văn phòng Khoa lí luận chính trị

Phòng 1409, nhà A, Trường Đại học Luật Hà Nội

Số 87, đường Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội

Điện thoại: 04.38354642

Giờ làm việc: 7h30-17h00 hàng ngày (trừ thứ bảy, chủ nhật và ngày lễ)

2. HỌC PHẦN TIÊN QUYẾT: Lý luận Nhà nước và pháp luật

3. TÓM TẮT NỘI DUNG HỌC PHẦN

Xã hội học pháp luật là ngành xã hội học chuyên biệt, nghiên cứu các quy

luật và tính quy luật của quá trình phát sinh, tồn tại, hoạt động của pháp luật

3

trong xã hội, trong mối liên hệ với các loại chuẩn mưc xã hội khác, nguồn

gốc, bản chất xã hội, các chức năng xã hội của pháp luật, các khía cạnh xã

hội của hoạt động xây dựng, thực hiện và áp dụng pháp luật. Là học phần

thuộc khối kiến thức đại cương, xã hội học pháp luật cung cấp, trang bị cho

sinh viên luật cách tiếp cận mới - tiếp cận xã hội học đối với các sự kiện,

hiện tượng pháp luật xảy ra trong xã hội thông qua việc áp dụng các phương

pháp điều tra xã hội học để thu thập, xử lí và phân tích các thông tin thực

nghiệm làm sáng tỏ nguồn gốc, nguyên nhân, bản chất của chúng. Xã hội

học pháp luật cũng giới thiệu các trào lưu nghiên cứu pháp luật trên thế giới

để giúp sinh viên có cái nhìn đối sánh với luật học trong nước; làm rõ mối

quan hệ giữa pháp luật với các loại chuẩn mực xã hội khác, như chuẩn mực

chính trị, chuẩn mực đạo đức; phân tích, làm nổi bật các khía cạnh xã hội

của hoạt động xây dựng, thực hiện và áp dụng pháp luật trong thực tế xã hội

ở nước ta hiện nay.

Việc học tập, nghiên cứu xã hội học pháp luật chắc chắn sẽ mang lại cho

sinh viên luật nhiều điều lí thú, bổ ích, phục vụ thiết thực, trực tiếp cho quá

trình học tập và nghiên cứu các môn khoa học pháp lí.

4. NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA HỌC PHẦN

Vấn đề 1. Nhập môn xã hội học pháp luật

1.1. Khái quát về lịch sử hình thành, phát triển của xã hội học pháp luật

1.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của xã hội học pháp luật

1.1.2. Quan điểm của một số trường phái xã hội học pháp luật tiêu biểu

1.2. Đối tượng nghiên cứu của xã hội học pháp luật

1.2.1. Đối tượng nghiên cứu của xã hội học pháp luật

1.2.2. Mối quan hệ giữa xã hội học pháp luật và các khoa học pháp lí

1.3. Các chức năng cơ bản của xã hội học pháp luật

1.3.1. Chức năng nhận thức

1.3.2. Chức năng thực tiễn

1.3.3. Chức năng dự báo

Vấn đề 2: Phương pháp nghiên cứu xã hội học pháp luật

2.1. Các bước tiến hành một cuộc điều tra xã hội học về các sự kiện, hiện

4

tượng pháp luật

2.1.1. Giai đoạn chuẩn bị

định các chỉ báo nghiên cứu

2.1.2. Giai đoạn tiến hành thu thập thông tin

2.1.3. Giai đoạn xử lý và phân tích thông tin

2.2. Các phương pháp thu thập thông tin dùng trong xã hội học pháp luật

2.2.1. Phương pháp phân tích tài liệu

2.2.2. Phương pháp quan sát

2.2.3. Phương pháp phỏng vấn

2.2.4. Phương pháp ankét

2.2.5. Phương pháp thực nghiệm

Vấn đề 3. Mối liên hệ giữa pháp luật và cơ cấu xã hội

3.1. Khái niện bản chất xã hội, các chức năng xã hội của pháp luật

3.1.1. Khái niệm pháp luật trong xã hội học pháp luật

3.1.2. Bản chất xã hội của pháp luật

3.2. Cơ cấu xã hội và một số yếu tố cấu thành cơ cấu xã hội

3.2.1. Khái niệm cơ cấu xã hội

3.2.2. Một số yếu tố cấu thành cơ cấu xã hội

3.3. Pháp luật trong mối liên hệ với các phân hệ của cơ cấu xã hội

3.2.2. Pháp luật trong cơ cấu xã hội - nhân khẩu (dân số)

3.2.3. Pháp luật trong cơ cấu xã hội - lãnh thổ

3.2.4. Pháp luật trong cơ cấu xã hội - dân tộc

3.2.5. Pháp luật trong cơ cấu xã hội - nghề nghiệp

3.4. Pháp luật và vấn đề phân tầng xã hội

3.4.1. Khái niệm, các kiểu phân tầng xã hội

3.4.2. Pháp luật với các vấn đề nảy sinh từ phân tầng xã hội, bất bình đẳng

xã hội, bảo đảm an sinh xã hội

Vấn đề 4. Mối quan hệ giữa pháp luật và chuẩn mực xã hội

4.1. Khái quát về chuẩn mực xã hội

4.1.1. Khái niệm chuẩn mực xã hội

4.1.2. Phân loại chuẩn mực xã hội

4.1.3. Các đặc trưng cơ bản của chuẩn mực xã hội

5

4.1.4. Vai trò của chuẩn mực xã hội đối với đời sống xã hội

4.2. Các loại chuẩn mực xã hội và mối quan hệ với pháp luật

4.2.1. Chuẩn mực chính trị

4.2.2. Chuẩn mực tôn giáo

4.2.3. Chuẩn mực đạo đức

4.2.4. Chuẩn mực phong tục, tập quán

4.2.5. Chuẩn mực thẩm mĩ

Vấn đề 5. Các khía cạnh xã hội của hoạt động xây dựng pháp luật

5.1. Khái quát về hoạt động xây dựng pháp luật

5.1.1. Khái niệm hoạt động xây dựng pháp luật

5.1.2. Chủ thể của hoạt động xây dựng pháp luật

5.1.3. Quy trình hoạt động xây dựng pháp luật

5.2. Nội dung nghiên cứu về các khía cạnh xã hội của hoạt động xây dựng

pháp luật

5.2.1. Các khía cạnh xã hội cần nghiên cứu tìm hiểu trong quá trình xây dựng

pháp luật

5.2.2. Các khía cạnh xã hội liên quan đến văn bản quy pháp luật sau khi được

ban hành, có hiệu lực thực thi cần tiếp tục tìm hiểu, nghiên cứu phục vụ việc

sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật

5.2.3. Một số yếu tố xã hội ảnh hưởng đến hoạt động xây dựng pháp luật

5.3. Các biện pháp đảm bảo nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt động

xây dựng pháp luật ở nước ta hiện nay

5.3.1. Tăng cường công tác thẩm định nội dung các dự án luật bằng công cụ xã hội

học

5.3.2. Tăng cường vai trò, trách nhiệm của các các chủ thể tham gia hoạt

động xây dựng pháp luật

5.3.3. Hoàn thiện các quy định của pháp luật về hoạt động xây dựng pháp luật

trước yêu cầu mở rộng nền dân chủ xã hội và phát triển bền vững

5.3.4. Mở rộng dân chủ, tăng cường tính công khai, minh bạch trong hoạt

động xây dựng pháp luật, bảo đảm phát triển bền vững

Vấn đề 6. Các khía cạnh xã hội của hoạt động thực hiện pháp luật

6.1. Khái quát chung về hoạt động thực hiện pháp luật

6

6.1.1. Khái niệm thực hiện pháp luật

6.1.2. Các hình thức thực hiện pháp luật

6.2. Các khía cạnh xã hội của hoạt động thực hiện pháp luật (đối với các

hình thức tuân thủ pháp luật, chấp hành pháp luật và sử dụng pháp luật)

6.2.1. Sự phù hợp giữa các quy tắc của chuẩn mực pháp luật với các lợi ích

của chủ thể thực hiện pháp luật

6.2.2. Cơ chế thực hiện pháp luật

6.2.3. Các yếu tố xã hội ảnh hưởng đến hoạt động thực hiện pháp luật

6.3. Các khía cạnh xã hội của hoạt động áp dụng pháp luật

6.3.1. Mối quan hệ giữa chính trị và áp dụng pháp luât

6.3.2. Mối quan hệ giữa chuẩn mực pháp luật và quyết định áp dụng pháp

luật

6.3.3. Vai trò của các nhân tố chủ quan trong hoạt động áp dụng pháp luật

6.3.4. Vai trò của các nhân tố khách quan trong hoạt động áp dụng pháp luật

6.4. Các biện pháp nâng cao hiệu quả của hoạt động thực hiện ở nước ta

hiện nay

6.4.1. Nâng cao ý thức pháp luật, hình thành thói quen “sống và làm việc

theo pháp luật” của các chủ thể pháp luật

6.4.2. Phát huy vai trò của các phương tiện thông tin đại chúng đối với công

tác phổ biến, tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho các tầng lớp nhân dân

6.4.3. Tăng cường vai trò, trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong hoạt

động thực hiện pháp luật

6.4.4. Tăng cường giáo dục, bồi dưỡng kĩ năng nghiệp vụ, nâng cao ý thức

pháp luật nghề nghiệp cho cán bộ, công chức nhà nước có thẩm quyền áp

dụng pháp luật

6.4.5. Thông báo công khai kết quả hoạt động áp dụng pháp luật trên các

phương tiện thông tin đại chúng

Vấn đề 7. Sai lệch chuẩn mực pháp luật

7.1. Khái niệm chung về sai lệch chuẩn mực pháp luật

7.1.1. Khái niệm sai lệch

7.1.2. Khái niệm sai lệch chuẩn mực pháp luật

7.1.3. Phân loại hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật

7.1.4. Hậu quả của sai lệch chuẩn mực pháp luật

7.2. Các yếu tố tác động tới sai lệch chuẩn mực pháp luật

7

7.2.1. Hệ thống các giá trị

7.2.2. Sự rối loạn các thiết chế xã hội

7.2.3. Sự biến đổi của các chuẩn mực xã hội

7.2.4. Sự thay đổi của các quan hệ xã hội

7.3. Nguyên nhân dẫn đến hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật

7.3.1. Sự không hiểu biết, hiểu biết không đúng, không chính xác các quy

tắc yêu cầu của chuẩn mực pháp luật

7.3.2. Tư duy diễn dịch không đúng, sự suy diễn một số chuẩn mực pháp luật

thiếu căn cứ logic cùng với việc sử dụng các phán đoán phi logic

7.3.3. Việc củng cố, tiếp thu các quy tắc, yêu cầu của những chuẩn mực pháp

luật đã lạc hậu, lỗi thời, không còn phù hợp với pháp luật hiện hành

7.3.4. Đi từ quan niệm sai lệch tới hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật

7.3.5. Các khuyết tật về tâm - sinh lí dẫn tới hành vi sai lệch chuẩn mực pháp

luật

7.3.6. Mối liên hệ nhân - quả giữa các hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật

7.4. Hiện tượng tội phạm

7.4.1. Khái niệm hiện tượng tội phạm

7.4.2. Các đặc trưng cơ bản của hiện tượng tội phạm

7.4.3. Các mô hình nghiên cứu xã hội học về hiện tượng tội phạm

7.4.4. Một số vấn đề có tính nguyên tắc trong nghiên cứu xã hội học pháp

luật về hiện tượng tội phạm ở Việt Nam

7.5. Các biện pháp phòng, chống hiện tượng tội phạm

7.5.1. Biện pháp tiếp cận thông tin

7.5.2. Biện pháp phòng ngừa xã hội

7.5.3. Biện pháp áp dụng hình phạt

7.5.4. Biện pháp tiếp cận y-sinh học

7.5.5. Biện pháp tiếp cận tổng hợp

5. MỤC TIÊU CHUNG CỦA HỌC PHẦN

5.1. Về kiến thức

K1. Nắm được các nội dung của môn học:

+ Lịch sử hình thành và phát triển của ngành xã hội học nói chung, xã hội

học pháp luật nói riêng, các quan điểm của một số trường phái xã hội học

pháp luật và một số nhà xã hội học pháp luật tiêu biểu trên thế giới; đối tượng

8

nghiên cứu và các chức năng của xã hội học pháp luật;

+ Nắm được quy trình (các bước) tiến hành một cuộc điều tra xã hội học về

các vấn đề, sự kiện, hiện tượng pháp luật; Xây dựng được bảng câu hỏi

(phiếu điều tra) và hiểu được nội dung, bản chất các phương pháp thu thập

thông tin (phân tích tài liệu có sẵn, quan sát, phỏng vấn, ankét, thực nghiệm)

được dung trong thu thập thông tin về các lĩnh vực, vấn đề pháp luật;

+ Nắm được khái niệm cơ cấu xã hội, một số khái niệm cơ bản (nhóm xã

hội, vị thế xã hội, vai trò xã hội, thiết chế xã hội), mối liên hệ giữa pháp luật

với cơ cấu xã hội.

+ Nắm được khái niệm chuẩn mực xã hội, đặc trưng cơ bản của chuẩn mực

xã hôi, mối liên hệ giữa pháp luật với các chuẩn mực xã hội.

+ Nắm được các khía cạnh xã hội của hoạt động xây dựng pháp luật và thực

hiện pháp luật.

+ Nắm được nội dung về sai lệch chuẩn mực pháp luật và các biện pháp đấu

tranh phòng chống sai lệch chuẩn mực pháp luật

K2. Phân biệt được cách tiếp cận xã hội học đối với các sự kiện, hiện tượng,

vấn đề pháp luật và cách tiếp cận của khoa học luật; So sánh, phân tích được

pháp luật trong mối liên hệ với cơ cấu xã hội; mối quan hệ, sự tác động qua

lại giữa chuẩn mực pháp luật với các loại chuẩn mực xã hội khác, như chuẩn

mực chính trị, chuẩn mực đạo đức...; Phân tích được các khía cạnh xã hội của

hoạt động xây dựng, thực hiện và áp dụng pháp luật, các yếu tố tác động và các

biện pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả của các hoạt động này ở nước ta hiện nay.

K3. Giải thích mối liên hệ giữa pháp luật với cơ cấu xã hội và chuẩn mực xã

hội. Giải thích được các khái niệm, phân loại, hậu quả và các cơ chế của

hành vi sai lệch chuẩn mực pháp luật, các biện pháp phòng chống sai lệch

chuẩn mực pháp luật; một số nội dung cơ bản của xã hội học tội phạm.

K4. Vận dụng được kiến thức về phương pháp điều tra xã hội học để tiến

hành một cuộc điều tra xã hội học; lựa chọn và sử dụng một phương pháp

thu thập thông tin phù hợp với đề tài nghiên cứu đã cho, xử lý thông tin, viết

báo cáo tổng hợp kết quả.

+ Vận dung được kiến thức để nghiên cứu về các khía khía cạnh xã hội của

hoạt động xây dựng pháp luật và thực hiện pháp luật làm rõ các yếu tố ảnh

hưởng và các biện pháp nâng cao hiệu quả của hoạt động xây dựng pháp luật

9

và thực hiện pháp luật.

+ Vận dụng được kiến thức để nghiên cứu các nguyên nhân của hành vi sai

lệch và các biện pháp đấu tranh phòng chống hành vi sai lệch

5.2.Về kĩ năng

S5. Rèn luyện kĩ năng vận dụng tri thức xã hội học pháp luật để phân tích,

đánh giá tình hình, thực trạng và bản chất của các sự kiện, hiện tượng pháp

luật xảy ra trong đời sống pháp luật;

S6. Hình thành và củng cố kĩ năng sử dụng linh hoạt các công cụ xã hội học

(các bước tiến hành một cuộc điều tra, các phương pháp thu thập thông tin...)

để tìm hiểu, nghiên cứu, làm sáng tỏ các vấn đề pháp luật trong quá trình

học tập cũng như làm công tác chuyên môn sau khi ra trường;

S7. Rèn luyện khả năng nghiêm túc, độc lập, sáng tạo trong học tập, làm

công tác chuyên môn, biết cách vận dụng cách tiếp cận liên ngành khoa học

trong nghiên cứu khoa học luật.

5.3. Về thái độ

T8. Hình thành sự say mê, hứng thú trong quá trình học tập, nghiên cứu xã

hội học pháp luật và các khoa học luật;

T9. Chủ động, tự tin trong lí giải, phân tích một vấn đề pháp luật;

T10. Tôn trọng và biết lắng nghe ý kiến, quan điểm của người cung cấp

thông tin và những người cùng làm việc trong nhóm.

6. MỤC TIÊU NHẬN THỨC

6.1. Mục tiêu nhận thức chi tiết

MT

Bậc 1

Bậc 2

Bậc 3

VĐ

1A1. Nêu được khái quát về 1B1. Phân tích được 1C1. Phân

điều kiện xuất hiện xã hội học quan điểm của một số biệt được sự

pháp luậtlịch sử hình thành nhà xã hội học pháp khác nhau về

1.

Nhập

môn

xã hội

học

pháp

luật

và phát triển

luật tiêu biểu.

quan điểm

1A2. Nêu được tư tưởng 1B2. Phân tích được của các nhà

chính của một số nhà xã hội đối tượng nghiên cứu xã hội học

học pháp luật tiêu biểu.

của xã hội học pháp pháp luật

1A3. Trình bày được đối luật.

10

tượng nghiên cứu của xã hội 1B3. Phân tích được

học pháp luật. các chức năng cơ bản

1A5. Trình bày được các của xã hội học pháp

chức năng cơ bản của xã hội luật.

học pháp luật.

2.

2A1. Nêu được các bước của 2B1. Phân tích được 2C1.

Vận

Phương giai đoạn chuẩn bị để tiến nội dung của giai dụng

được

pháp hành một cuộc điều tra xã hội đoạn chuẩn bị tiến kiến thức về

nghiên học về một vấn đề pháp luật. hành một cuộc điều phương pháp

cứu 2A2. Nêu được các bước của tra xã hội học về một điều tra xã hội

giai đoạn tiến hành thu thập vấn đề pháp luật (cho học pháp luật

xã

thông tin trong điều tra xã hội ví dụ minh họa).

vào giải quyết

hội

học

học về một vấn đề pháp luật. 2B2. Phân tích được một sự kiện

2A3. Nêu được các bước của nội dung các bước phápluật.

giai đoạn xử lí và phân tích của giai đoạn tiến

thông tin trong điều tra xã hội hành thu thập thông

học về một vấn đề pháp luật. tin về một vấn đề

2A4. Trình bày được các nội pháp luật (cho ví dụ

dung của các phương pháp minh họa).

pháp

luật

thu thập thông tin.

2B3. Phân tích được

nội dung các phương

pháp thu thập thông

tin.

3A1. Trình bày được khái 3B1. Phân tích được 3C1.

niệm, bản chất xã hội của được mối liên hệ dụng được

pháp luật. giữa pháp luật với mối liên hệ

3A2. Nắm được khái niệm các phân hệ cơ cấu xã giữa pháp

cơ cấu xã hội, một số khái hội cơ bản luật với các

Vận

3.

Mối

liên

hệ

giữa

pháp

luật và

cơ

niệm cơ bản (nhóm xã hội, vị 3B2. Phân tích được phân hệ cơ

thế xã hội, vai trò xã hội, mối liên hệ giữa pháp bản của cơ

thiết chế xã hội).

luật và vấn đề phân cấu xã hội để

11

cấu

xã

3A3. Nêu được mối liên hệ tầng xã hội.

giữa pháp luật với các phân

hệ cơ cấu xã hội cơ bản

giải

thích

một lĩnh vực

pháp luật cụ

thể.

hội

3A4. Nêu được mối liên hệ

giữa pháp luật và vấn đề

phân tầng xã hội.

4.

4A1. Nêu được khái niệm, 4B1. Phân tích được 4C1. Đánh

Mối phân loại, các đặc trưng cơ nội dung các đặc giá được tác

quan hệ bản của chuẩn mực xã hội. trưng cơ bản của dụng của mỗi

giữa 4A2. Trình bày được khái chuẩn mực xã hội, loại chuẩn

pháp niệm, các đặc điểm của chuẩn cho ví dụ cụ thể ở mực xã hội

luật và mực chính trị.

từng đặc trưng.

trong

việc

chuẩn 4A3. Trình bày được khái 4B2. Phân tích được điều chỉnh

mực xã niệm, các đặc điểm của chuẩn mối quan hệ giữa hành vi xã

hội

mực chính trị và chuẩn mực chuẩn mực pháp luật hội của các

tôn giáo. với chuẩn mực chính cá nhân trong

4A4. Trình bày được khái trị và chuẩn mực tôn sự đối chiếu,

niệm, các đặc điểm của chuẩn giáo. so sánh với

mực đạo đức và chuẩn mực 4B3. Phân tích được chuẩn mực

thẩm mĩ. mối quan hệ giữa pháp luật.

4A5. Trình bày được khái chuẩn mực pháp luật

niệm, các đặc điểm của chuẩn với chuẩn mực đạo

mực phong tục, tập quán.

đức, chuẩn mực

phong tục tập quán và

chuẩn mực thẩm mĩ.

5.

5A1. Nêu được các nội dung 5B1. Phân tích được 5C1.

Vận

Các nghiên cứu về các khía cạnh các nội dung nghiên dụng đề đánh

khía xã hội của hoạt động xây cứu về các khía cạnh giá thực tiễn

cạnh dựng pháp luật.

xã hội 5A2. Trình bày được các yếu xây dựng pháp luật. xây

của

hoạt động xây dựng pháp luật.

động 5A3. Nêu được các biện hưởng đến hoạt động nay.

xã hội của hoạt động hoạt

động

dựng

tố xã hội ảnh hưởng đến hoạt 5B2. Phân tích được pháp luật ở

các yếu tố xã hội ảnh nước ta hiện

12

xây

pháp nâng cao chất lượng và xây dựng pháp luật.

dựng hiệu quả của hoạt động xây

pháp dựng pháp luật.

luật

6.

Các quát về hoạt động thực hiện nội dung nghiên cứu được

khía pháp luật. về các khía cạnh xã hình

cạnh 6A2. Trình bày được các các hội của hoạt động tiễn

xã hội khía cạnh xã hội của hoạt tuân thủ, chấp hành hiện

6A1. Trình bày được khái 6B1. Phân tích được 6C1. Liên hệ

tình

thực

pháp

của

động tuân thủ, chấp hành và và sử dụng pháp luật. luật ở nước

6B2. Phân tích được ta hiện nay.

hoạt sử dụng pháp luật.

động 6A3. Nêu được các yếu tố các yếu tố xã hội ảnh

thực ảnh hưởng đến hoạt động hưởng đến hoạt động

hiện tuân thủ, chấp hành và sử tuân thủ, chấp hành

pháp dụng pháp luật.

và sử dụng pháp luật.

luật

6A4. Trình bày được mối 6B3. Phân tích được

quan hệ giữa chính trị và áp

dụng pháp luât; mối quan hệ

giữa chuẩn mực pháp luật và

quyết định áp dụng pháp

luật.

nội dung nghiên cứu

về các khía cạnh xã

hội của hoạt động áp

dụng pháp luật.

6A5. Nêu được vai trò của các

nhân tố chủ quan và các nhân

tố khách quan trong hoạt

động áp dụng pháp luật.

6A6. Nêu được các biện

pháp nâng cao hiệu quả của

hoạt động thực hiện pháp

luật ở nước ta hiện nay.

7.

Sai

7A1. Nêu được khái niệm, 7B1. Phân tích được 7C1.Vận

cách phân loại và hậu quả của các nguyên nhân của dụng được

lệch hành vi sai lệch chuẩn mực hành vi sai lệch chuẩn phương pháp

chuẩn pháp luật.

mực pháp luật. Đưa ra và các mô

13

mực 7A2. Trình bày được các được các ví dụ cụ thể. hình nghiên

pháp nguyên nhân của hành vi sai 7B2. Phân tích được cứu về hiện

luật lệch chuẩn mực pháp luật.

các đặc trưng cơ bản tượng

tội

để

7A4. Trình bày được khái của hiện tượng tội phạm

niệm, các đặc trưng cơ bản

của hiện tượng tội phạm.

7A5. Nêu được các mô hình

nghiên cứu xã hội học về

hiện tượng tội phạm.

7A6. Nêu được các biện pháp

phòng chống hiện tượng tội

phạm.

phạm, đưa ra được khảo

các ví dụ minh họa đánh giá về

cho từng đặc trưng. một nhóm tội

7B3. Phân tích được phạm cụ thể

nội dung các mô hình trong thực tế

nghiên cứu xã hội học xã hội.

về hiện tượng tội

sát,

phạm.

7B4. Phân tích được

nội dung các biện

pháp phòng, chống

hiện tượng tội phạm.

6.2. Tổng hợp mục tiêu nhận thức

Mục tiêu

Bậc 1

Bậc 2

Bậc 3

Tổng

Vấn đề

Vấn đề 1

Vấn đề 2

Vấn đề 3

Vấn đề 4

Vấn đề 5

Vấn đề 6

Vấn đề 7

Tổng

4

3

1

7

8

4

2

7

5

3

9

3

2

6

3

10

11

59

6

4

32

20

14

7. MA TRẬN MỤC TIÊU NHẬN THỨC ĐÁP ỨNG MỤC TIÊU

CHUNG CỦA HỌC PHẦN

Kiến thức

Kỹ năng

Thái độ

Mục tiêu

K1 K2 K3 K4 S5 S6 S7 T8 T9 T10

1A1.

1A2.

1A3.

1A4.

1A5.

1B1.

1B2.

1B3.

1C1.

2A1.

2A2.

2A3.

2A4.

2A5.

2A6.

2A7.

2A8.

2B1.

2B2.

2B3.

2B4.

2C1.

3A1.

3A2.

3A3.

3A4.

X

3B1.

3B2.

3C1.

4A1.

4A2.

4A3.

4A4.

4A5.

4B1.

4B2.

4B3.

4C1.

5A1.

5A2.

5A3.

5B1.

5B2.

5C1.

6A1.

6A2.

6A3.

6A4.

6A5.

6A6.

6B1.

6B2.

6B3.

6C1.

7A1.

7A2.

7A4.

X

C

X

2

7A5.

7A6.

7B1.

7B2.

7B3.

7B4.

7C1.

X

8. HỌC LIỆU

8.1.Tài liệu tham khảo bắt buộc

1. Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Xã hội học pháp luật, NXb Tư

pháp, 2018.

2. Trường Đại học Luật Hà Nội, Tập bài giảng xã hội học, Nxb. Công an

nhân dân, Hà Nội, 2010.

8.2.Tài liệu tham khảo tự chọn

8.2.1.Sách

1. Ngọ Văn Nhân, Tác động của dư luận xã hội đối với ý thức pháp luật của

đội ngũ cán bộ cấp cơ sở, Nxb. Chính trị Quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2011.

2. Ngọ Văn Nhân, Xã hội học pháp luật, Nxb. Tư pháp, Hà Nội, 2010.

3. Phan Thị Luyện, Nguyên nhân li hôn của phụ nữ qua nghiên cứu hồ sơ

tòa án nhân dân. Nxb Tư pháp, Hà Nội, 2016.

8.2.2.Đề tài nghiên cứu khoa học

1. TS. Ngọ Văn Nhân (Chủ nhiệm đề tài), Phòng chống tệ nạn xã hội trong

sinh viên Trường Đại học Luật Hà Nội - Thực trạng và giải pháp, Đề tài

nghiên cứu khoa học cấp trường, Hà Nội, 2011.

2. TS. Phan Thị Luyện (Chủ nhiệm đề tài), Nhận thức và thực hiện pháp luật

về phòng chống tác hại của thuốc lá. Đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường,

Hà Nội, 2019.

8.2.3. Bài viết trên tạp chí

3

1. Ngọ Văn Nhân, “Phát huy vai trò của dư luận xã hội đối với công tác

phòng, chống các hành vi tiêu cực trong đội ngũ cán bộ, công chức

cấp cơ sở ở nước ta hiện nay”, Tạp chí luật học, số 08(87)/2007.

2. Ngọ Văn Nhân, “Về cấu trúc, vai trò, chức năng của văn hóa pháp

luật?”, Tạp chí Triết học, số 7(230)/2010, tr. 24 - 31.

3. Ngọ Văn Nhân, “Phát huy vai trò của dư luận xã hội đối với công tác

phổ biến, giáo dục pháp luật cho đội ngũ cán bộ cấp cơ sở”, Tạp chí

luật học, số 05(132)/2011, tr. 21 - 28.

4. Ngọ Văn Nhân, “Một số điểm mới về xây dựng Nhà nước pháp

quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam qua văn kiện Đại hội XI của Đảng”,

Tạp chí triết học, số 03(238)/2011, tr. 3 - 10.

5. TS. Ngọ Văn Nhân, “Giáo dục pháp luật hay giáo dục ý thức pháp

luật?”, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, số 12(295)/2012, tr. 3 - 7.

6. TS. Ngọ Văn Nhân, “Về khái niệm văn hóa pháp luật?”, Tạp chí Nhà

nước và Pháp luật, số 12(295)/2012, tr. 24 - 29, 36.

7. TS. Phan Thị Luyện, Ý thức pháp luật của cá nhân và cộng đồng về

vấn đề bạo lực và phòng chống bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em-

Thực trạng và giải pháp. Tạp chí luật học số 2 năm 2009.

8. TS. Phan Thị Luyện, Nguyên nhân ly hôn và một số giải pháp hạn

chế ly hôn. Tạp chí luật học số 9 năm 2013.

9. TS. Phan Thị Luyện, Bảo đảm quyền của phụ nữ trong thực hiện

pháp luật về bình đẳng giới ở nước ta hiện nay. Tạp chí Tổ chức Nhà

nước.Số 5 năm 2017.

10. TS. Phan Thị Luyện, Nâng cao hiệu quả của hoạt động thực hiện

pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá. Tạp chí Tổ chức Nhà

nước. Số 5 năm 2019.

4

9. HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY - HỌC

9.1. Lịch trình chung dành cho đào tạo văn bằng thứ nhất chính quy

Hình thức tổ chức dạy-học

Tuần VĐ

Tổng

TNC

2

LT* Seminar LVN

KTĐG

1

2

1

2

1

2

1

0

Nhận đề Bài tập nhóm

2

3

2

4

3

4

5

2

1

5

2

1

6

1

7

1

8

1

9

2

1

10

11

12

13

14

15

6

7

2

1

2

Nộp Bài tập nhóm

2

Thuyết trình bài tập nhóm

7

2

1

Số tiết

18

24

16

21

79

45

Số giờ TC 18

12

8

7

9.2. Lịch trình chung dành cho đào tạo tại Phân hiệu và hệ VLVH

Hình thức tổ chức dạy-học

Tuần VĐ

Tổng

TNC

10

LT SeminarLVN

KTĐG

Nhận đề Bài tập nhóm

9

12

8

1

2

1 - 4

5 - 7

+ Nộp Bài tập nhóm

+ Thuyết trình bài tập nhóm

11

18

24

16 21

79

45

Số tiết

Số giờ TC

18

12

8

7

5

9.3. Lịch trình chung dành cho đào tạo VB thứ hai chính quy

Hình thức tổ chức dạy-học

Tuần VĐ

Tổng

TNC

LT Seminar LVN

KTĐG

1

2

3

1 - 3

4 - 6

6, 7

6

8

5

8

5

Làm bài cá nhân

6

8

6

8

Số tiết

Số giờ TC

18

24

12

16

8

21

7

79

45

9.4. Lịch trình chi tiết

Tuần 1: Vấn đề 1

Hìnhthức Số

tổ chức giờ

dạy-học TC

Yêu cầu sinh viên

chuẩn bị

Nội dung chính

LT

2 - Giới thiệu đề cương học phần * Đọc:

giờ

- Trường Đại học Luật

Hà Nội, Giáo trình Xã

hội học pháp luật, NXb

Tư pháp, 2018.

- Khái quát về lịch sử hình thành

và phát triển của xã hội học pháp

luật, một số trường phái xã hội

học pháp luật tiêu biểu.

TC

- Đối tượng nghiên cứu của xã

hội học pháp luật.

- Các chức năng cơ bản của xã

hội học pháp luật (chức năng

nhận thức, chức năng thực tiễn,

chức năng dự báo).

- Quan điểm xã hội học pháp

luật của Mỹ và châu Âu.

Seminar

1

- Sinh viên đọc kĩ nội

dung các vấn đề trong

giáo trình, tham khảo

thêm các tài liệu có liên

giờ

TC - Đối tượng nghiên cứu của xã

hội học pháp luật.

- Các chức năng cơ bản của xã quan đến các vấn đề cần

6