Đề xuất về việc thiết kế câu hỏi sử dụng trong dạy học đọc hiểu truyền thuyết cho học sinh lớp 6
NGHIÊN CỨU LÍ LUẬN
Đề xuất về việc thiết kế câu hỏi sử dụng
trong dạy học đọc hiểu truyền thuyết cho học sinh lớp 6
Nguyễn Thị Tuyết Nga
Trường Trung học cơ sở Hậu Giang
TÓM TẮT: Việc dạy học đọc hiểu nói chung và dạy học truyền thuyết nói riêng
Số 8, Lò Siêu, phường 16, quận 11,
cho thấy tầm quan trọng của hệ thống câu hỏi. Hơn thế, những thành tựu
Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Email: ngacq75@yahoo.com.vn
nghiên cứu về vấn đề dạy đọc văn bản được cập nhật cũng như chương trình
Ngữ văn mới sau năm 2018 ra đời đặt ra nhiều yêu cầu đối với việc thiết kế
câu hỏi sử dụng trong dạy học đọc hiểu. Tuy vậy, hệ thống câu hỏi dạy học
thể loại truyền thuyết trong sách giáo khoa còn nhiều hạn chế, số lượng câu
hỏi hướng dẫn học bài còn ít, nội dung khai thác của câu hỏi chưa bao quát,
hình thức câu hỏi chưa đa dạng và cũng chưa tập trung vào vấn đề dạy học
theo đặc trưng thể loại. Qua việc tìm hiểu những yêu cầu đặt ra từ chương
trình Ngữ văn mới sau năm 2018 cũng như hệ thống câu hỏi dạy học đọc hiểu
truyền thuyết trong sách giáo khoa Ngữ văn 6 hiện hành, bài viết đưa ra một
số ý kiến về vấn đề thiết kế câu hỏi nhằm nâng cao hiệu quả của việc dạy học
đọc hiểu thể loại này.
TỪ KHÓA: Truyền thuyết; thiết kế câu hỏi; dạy học đọc hiểu.
Nhận bài 17/4/2019 Nhận kết quả phản biện và chỉnh sửa 10/5/2019 Duyệt đăng 25/6/2019.
những nét nghĩa, cách hiểu về VB.
1. Đặt vấn đề
- Đọc là giải mã và kiến tạo nghĩa cho VB: Đọc VB trước
hết là giải mã để tìm ra các thông điệp nhà văn muốn nói.
Song song với quá trình giải mã VB chính là quá trình kiến
tạo nghĩa cho VB. Điều này sẽ giúp trả lời được câu hỏi vì
sao độc giả phải đọc VB ấy và ý nghĩa của nó đối với họ.
Một khi tìm ra được ý nghĩa của VB đối với bản thân, người
đọc sẽ có hứng thú để tiếp tục việc đọc và vận dụng kết quả
ấy vào cuộc sống của mình.
- Đọc là quá trình tiếp diễn: VB đã được đọc xong không
đồng nghĩa với việc đọc sẽ dừng lại. Người đọc vẫn sẽ tiếp
tục tư duy về VB. Chính vì thế, đọc phải là quá trình tiếp
diễn. Dẫu giờ học đã kết thúc, giáo viên (GV) vẫn cần khơi
gợi để HS tiếp tục suy nghĩ, tìm hiểu thêm về VB. Lưu ý
sâu sắc về đặc điểm của hoạt động đọc, Chương trình giáo
dục phổ thông - Môn Ngữ văn (2018, tr.12-13) [2] cũng đã
nêu rõ các yêu cầu cần đạt về kĩ năng đọc cho các cấp học.
Trong đó, đối với cấp học Trung học cơ sở, việc DHĐH mỗi
kiểu VB và thể loại nói chung phải giúp HS đạt được các
yêu cầu sau: Biết vận dụng kiến thức tiếng Việt cùng với
những trải nghiệm và khả năng suy luận của bản thân để
hiểu VB; Biết đọc VB theo kiểu, loại; Hiểu được nội dung
tường minh và hàm ẩn của VB; Nhận biết và bước đầu biết
phân tích, đánh giá nội dung và đặc điểm nổi bật về hình
Chúng tôi đồng tình với quan niệm xem thể loại truyền
thuyết là kí ức cộng đồng về quá khứ, chủ yếu phản ánh
niềm tin, sự ngưỡng mộ của nhân dân đối với nhân vật và
sự kiện lịch sử của dân tộc ít nhiều bằng hư cấu, tưởng
tượng. Do vậy, với văn bản (VB) truyền thuyết, chúng tôi
xác định nhân vật, cốt truyện, nội dung lịch sử liên quan và
yếu tố kì ảo là những yếu tố cần chú ý trong việc dạy học
đọc hiểu (DHĐH) truyền thuyết cho học sinh (HS) lớp 6.
Thực tế cho thấy, câu hỏi sử dụng trong DHĐH, cụ thể là
trong phần Hướng dẫn học bài của các VB truyền thuyết
trong sách giáo khoa (SGK) còn nhiều bất cập. Đặc biệt,
các câu hỏi khai thác VB gắn với định hướng dạy học theo
đặc trưng thể loại cũng chưa được quan tâm đúng mức.
Đánh giá lại thực trạng, xác định những yêu cầu đặt ra đối
với câu hỏi DHĐH truyền thuyết cũng như đề xuất hệ thống
câu hỏi với minh họa cụ thể chính là mục đích nghiên cứu
của bài viết này.
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Những vấn đề đặt ra đối với việc thiết kế câu hỏi sử dụng
trong dạy học đọc hiểu truyền thuyết trong chương trình Ngữ
văn sau năm 2018
2.1.1. Yêu cầu của việc dạy đọc văn bản
Nguyễn Thị Hồng Nam và Dương Thị Hồng Hiếu trong thức biểu đạt của VB; Biết so sánh VB này với VB khác,
Giáo trình Phương pháp dạy đọc VB (2016) [1] đã tổng hợp liên hệ với những trải nghiệm cuộc sống của cá nhân; Từ đó
các ý kiến của L.M.Rosenblatt, J.A.Langer, M.Holliday, có cách nhìn, cách nghĩ và những cảm nhận riêng về cuộc
M.McLaughlin, L.Calkins… để từ đó xác định hoạt động sống, làm giàu đời sống tinh thần.
đọc VB có một số đặc điểm cơ bản sau:
- Đọc là sự tương tác giữa VB và người đọc. Qua đó,
người đọc hiểu được những gì nhà văn muốn gửi gắm, đồng
thời tự bản thân người đọc cũng đồng sáng tạo, tạo nên
2.1.2. Yêu cầu của việc dạy học đọc hiểu truyền thuyết theo đặc
trưng loại thể
Yêu cầu cần đạt trong việc đọc VB văn học của lớp 6
TẠP CHÍ KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM
90
Nguyễn Thꢀ Tuyết Nga
được Chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn
(2018, tr.39-40) quy định khá chi tiết. Gắn với định hướng
đọc hiểu cụ thể được nêu trong nội dung dạy học, có thể
tóm tắt yêu cầu cần đạt của việc DHĐH truyền thuyết theo
mô tả sau (xem Bảng 1):
Bảng 2: Những yêu cầu đối với các câu hỏi sử dụng trong việc
DHĐH truyền thuyết
Yêu cầu
chung
Câu hỏi trong bài học phải đáp ứng yêu cầu phát triển
năng lực (NL) Ngữ văn của HS, giúp HS biết cách đọc VB
chứ không phải gꢁi ý, dẫn dắt HS đi đến cách hiểu (về nội
dung tư tưởng) mà các nhà giáo dục muốn áp đặt;
Câu hỏi đòi hỏi HS phải đọc kĩ VB và bám sát từng chi
tiết để trả lời;
Bảng 1: Định hướng đọc hiểu và yêu cầu cần đạt tương ứng của
việc DHĐH truyền thuyết trong Chương trình Ngữ văn mới sau 2018
Câu hỏi phải giúp HS có hứng thú để nói những gì các em
nhìn thấy, cảm nhận, suy nghĩ, đánh giá khi đọc VB; kích
thích đưꢁc khả năng suy luận, liên tưởng của HS;
Câu hỏi phải giúp các em liên hệ nội dung của tác phẩm
với kiến thức, trải nghiệm cá nhân mà HS có đưꢁc trước
khi đọc và nói về những thay đổi về quan điểm đối với
cuộc sống, cách nhìn đối với con người, sở thích, mối
quan tâm và mục tiêu cuộc đời,… mà VB có thể tạo ra
ở các em;
Câu hỏi phải bao quát, hướng đến việc khai thác cả nội
dung lẫn hình thức của VB;
Câu hỏi phải gắn với việc khai thác các VB bổ sung (cùng
loại hoặc khác loại) nhằm hỗ trꢁ cho hoạt động đọc.
Định
hướng
Yêu cầu cần đạt
Đọc hiểu Nhận biết đưꢁc các chi tiết nội dung tiêu biểu, nội dung
nội dung tường minh và hàm ẩn của VB; mối liên hệ giữa các chi
VB
tiết nội dung trong VB.
Nhận biết đưꢁc bố cục VB.
Xác đꢀnh đưꢁc đề tài, chủ đề của VB.
Đọc hiểu Nhận biết và phân tích đưꢁc đặc điểm cơ bản của truyện
hình thức truyền thuyết qua cốt truyện, nhân vật.
của VB
Nhận biết và phân tích đưꢁc đặc điểm nhân vật thể hiện
qua hình dáng, cử chỉ, hành động, ngôn ngữ, ý nghĩ của
nhân vật.
Yêu
Câu hỏi phải hướng vào việc khai thác nhân vật trung tâm,
cốt truyện với những sự kiện tiêu biểu ít nhiều liên quan
đến lꢀch sử và những chi tiết hư cấu, tưởng tưꢁng (đóng
cầu gắn
với đặc
Nhận biết đưꢁc những điểm giống nhau và khác nhau
giữa hai nhân vật trong hai VB.
Đọc VB
trong sự
liên hệ,
so sánh
trưng thể vai trò cụ thể hóa cho thái độ của nhân dân đối với nhân
loại
Nhận biết đưꢁc những điểm giống nhau và khác nhau
về suy nghĩ, tình cảm của nhân vật trong VB và của bản
thân.
vật, sự kiện lꢀch sử);
Hệ thống câu hỏi cần sự thống nhất, đồng bộ trong cả
cụm VB truyền thuyết.
Nêu đưꢁc bài học về cách nghĩ và cách ứng xử của cá
nhân do VB đã đọc gꢁi ra.
Ngữ văn (2018, tr.89-90), chúng tôi xác định cần cụ thể hóa
một số yêu cầu sau đối với các câu hỏi sử dụng trong việc
DHĐH truyền thuyết (xem Bảng 2):
Những yêu cầu này được xem như các nguyên tắc rất
quan trọng trong việc thiết kế câu hỏi DHĐH giúp HS
rèn kĩ năng đọc VB đáp ứng yêu cầu cần đạt đã nêu trong
chương trình Ngữ văn mới sau 2018.
Đọc mở Đọc mở rộng VB văn học với dung lưꢁng khoảng 300
rộng
trang 01năm, mỗi trang khoảng 320 chữ; bao gồm cả
một số VB đưꢁc hướng dẫn đọc trên mạng.
2.1.3. Yêu cầu đối với hệ thống câu hỏi sử dụng trong việc dạy
học đọc hiểu truyền thuyết
Phối hợp những nội dung đã nêu trên cùng với một số vấn
đề đặt ra đối với câu hỏi sử dụng trong phương pháp dạy
đọc được nêu ra ở Chương trình giáo dục phổ thông môn
2.2. Khảo sát câu hỏi dạy học đọc hiểu truyền thuyết trong
sách giáo khoa Ngữ văn 6 (tập 1) hiện hành
Bảng 3: Khảo sát việc khai thác các VB truyền thuyết trong SGK Ngữ văn 6 hiện hành
Định hướng câu hỏi
VB
Con Rồng cháu Tiên Thánh Gióng Bánh chưng, bánh giầy
Sơn Tinh, Thủy Tinh
Sự tích Hồ Gươm
Đọc hiểu
về nội dung
X
X
X
X
X
Đọc hiểu
Cốt truyện
X
X
X
X
X
theo đặc
Nội dung lꢀch
sử liên quan
X
trưng thể loại
Nhân vật
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
Yếu tố kì ảo
X
X
Đọc liên hệ, mở rộng
Liên kết với VB bổ sung (SGK
cung cấp)
Số 18 tháng 6/2019
91
NGHIÊN CỨU LÍ LUẬN
- Việc khai thác VB cũng thực hiện khá tốt yêu cầu
DHĐH theo đặc trưng loại thể khi các câu hỏi liên quan đến
vấn đề “yếu tố kì ảo” đã hiện diện trong tất cả mọi VB. “Cốt
truyện” và “nhân vật” cũng được tập trung chú ý khi 4/5 VB
có câu hỏi khai thác, tìm hiểu về hai vấn đề này.
- Việc liên hệ VB với bối cảnh hiện nay để hiểu hơn VB
và ảnh hưởng của nó đến đời sống xã hội (đọc liên hệ mở
rộng) cũng đã được thể hiện trong các câu hỏi được sử dụng
trong 4/5 VB.
2.2.1. Thống kê mô tả
Trong 2 VB được học chính thức và 3 VB đọc thêm, thực
ra chỉ có 21 câu hỏi/yêu cầu đọc hiểu được nêu ra ở phần
Hướng dẫn học bài của từng bài soạn trong SGK Ngữ văn
6 (tập 1) [3]. Khi tiến hành khảo sát các câu hỏi đọc hiểu
VB truyền thuyết ở phần Hướng dẫn học bài và phần Luyện
tập sau mỗi bài học, chúng tôi phân biệt các câu hỏi theo
4 định hướng (mục đích): Giúp HS khám phá về nội dung
VB, về đặc trưng thể loại của VB, đặt trong tương quan với
bối cảnh cụ thể/ hiện đại để hiểu rõ hơn về ý nghĩa và sự
liên kết với VB bổ sung đã có để nâng cao hiệu quả đọc. Kết
quả cụ thể như sau (xem Bảng 3):
* Về hạn chế:
- Các câu hỏi gắn với định hướng DHĐH truyền thuyết
theo đặc trưng loại thể chưa được tiến hành đồng bộ, thống
nhất trong các VB (ngoại trừ VB Sơn Tinh, Thủy Tinh có sự
khai thác đầy đủ cả nội dung lẫn hình thức thì các VB khác
ít nhiều bỏ sót một số yếu tố).
- VB truyền thuyết vốn gắn với lịch sử nhưng câu hỏi
hướng đến tìm hiểu nội dung lịch sử liên quan vẫn chưa
được quan tâm đúng mức (chỉ có 2 VB học chính thức là
Thánh Gióng và Sơn Tinh, Thủy Tinh có sự xuất hiện của
các câu hỏi liên quan đến vấn đề này).
2.2.2. Nhận xét
Với thống kê trên, đối chiếu với những yêu cầu đối với hệ
thống câu hỏi sử dụng trong DHĐH truyền thuyết đã nêu ở
mục 2.1.3, dễ dàng nhận thấy:
* Về ưu điểm:
- Các bài học đều có những câu hỏi hướng dẫn tìm hiểu
nội dung VB (thể hiện tường minh và hàm ẩn).
- Mối liên kết với VB bổ sung (có sẵn) để củng cố, nâng
Bảng 4: Các dạng câu hỏi sử dụng trong DHĐH truyền thuyết cho HS lớp 6
Định hướng
Dạng câu hỏi tương ứng
Đọc hiểu
về nội dung
Các sự kiện trong truyện đã diễn ra như thế nào? (Xảy ra khi nào? Nhân vật nào tham gia vào sự kiện? Kết quả ra sao?)
Mối quan hệ/ tác dụng/ vai trò của sự kiện này đối với sự kiện khác/ với kết thúc của truyện.
Theo em, ý nghĩa của truyện là gì?
Đọc hiểu
theo đặc
trưng thể
loại
Cốt
Liệt kê theo trình tự thời gian những sự kiện chính xảy ra trong truyện.
Theo em, đâu là sự kiện quan trọng trong truyện? Vì sao?
truyện
Nội dung
lꢀch sử
Truyện đưꢁc gắn với thời kì nào trong lꢀch sử Việt Nam?
Truyện có liên quan đến những nhân vật lꢀch sử có thật nào?
liên quan Truyện có liên quan đến sự kiện lꢀch sử nào?
Ý nghĩa của truyện có mối quan hệ nào với nhân vật lꢀch sử, sự kiện lꢀch sử hay không?
Nhân vật
Nêu tên các nhân vật trong truyện.
Xác đꢀnh nhân vật chính của truyện.
Một số sự kiện quan trọng (liệt kê cụ thể) có ý nghĩa gì trong việc thể hiện vai trò của nhân vật này?
Em ấn tưꢁng với nhân vật nào nhất? Vì sao?
Yếu tố kì
ảo
Xác đꢀnh các yếu tố kì ảo xuất hiện trong truyện.
Nêu tác dụng/ vai trò của yếu tố kì ảo ấy đối với truyện.
Theo em, yếu tố kì ảo ấy tưꢁng trưng cho điều gì?
Đọc liên hệ, mở rộng
Liên hệ với (bối cảnh cụ thể) hiện nay, sự kiện quan trọng trong truyện có ý nghĩa như thế nào/ bài học lꢀch sử trong
truyện có giá trꢀ như thế nào?
Hãy kể tên một/ một số truyền thuyết khác của nước ta có nội dung tương đồng với tác phẩm đã học.
Hãy kể tên một/ một số truyền thuyết khác của nước ta có sự xuất hiện yếu tố kì ảo tương đồng với tác phẩm đã học.
Liên kết với VB bổ
sung
Đọc VB (nêu tên cụ thể) và thực hiện các yêu cầu sau:
Nêu các sự kiện chính trong truyện.
Theo em, đâu là sự kiện quan trọng trong truyện? Vì sao?
Xác đꢀnh nhân vật chính của truyện.
Một số sự kiện quan trọng (liệt kê cụ thể) có ý nghĩa gì trong việc thể hiện vai trò của nhân vật này?
Xác đꢀnh các yếu tố kì ảo xuất hiện trong truyện.
Nêu tác dụng/ vai trò của yếu tố kì ảo ấy đối với truyện.
Truyện đưꢁc gắn với thời kì nào trong lꢀch sử Việt Nam?
Truyện có liên quan đến những nhân vật lꢀch sử có thật nào?
Truyện có liên quan đến sự kiện lꢀch sử nào?
So sánh nhân vật/ yếu tố lꢀch sử liên quan/ ý nghĩa của yếu tố kì ảo trong truyền thuyết này và truyền thuyết vừa học.
TẠP CHÍ KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM
92
Nguyễn Thꢀ Tuyết Nga
Bảng 5: Hệ thống câu hỏi DHĐH truyền thuyết Sự tích Hồ Gươm gắn với quy trình ba giai đoạn
Giai đoạn
Câu hỏi
Trước khi đọc Liệt kê theo trình tự thời gian những sự kiện chính xảy ra trong truyện.
Nêu tên các nhân vật trong truyện.
Xác đꢀnh nhân vật chính của truyện.
Em ấn tưꢁng với nhân vật nào nhất? Vì sao?
Xác đꢀnh các yếu tố kì ảo xuất hiện trong truyện.
Truyện đưꢁc gắn với thời kì nào trong lꢀch sử Việt Nam?
Truyện có liên quan đến những nhân vật lꢀch sử có thật nào?
Truyện có liên quan đến sự kiện lꢀch sử nào?
Truyền thuyết nào của nước ta cũng có hình ảnh Rùa Vàng?
Trong khi đọc Lê Lꢁi đã nhận đưꢁc gươm thần như thế nào?
Khi nào Long Quân cho đòi gươm? Cảnh đòi gươm và trả gươm diễn ra như thế nào?
Theo em, đâu là sự kiện quan trọng trong truyện? Vì sao?
Theo em, sự kiện Long Quân cho đòi gươm có ý nghĩa gì?
Vì sao tác giả dân gian không để Lê Lꢁi đưꢁc trực tiếp nhận cả chuôi gươm và lưỡi gươm cùng một lúc?
Việc Long Quân cho Lê Lꢁi mưꢁn gươm có ý nghĩa gì đối với cuộc kháng chiến Lam Sơn?
Hãy chỉ ra sức mạnh của gươm thần đối với nghĩa quân Lam Sơn.
Lê Lꢁi nhận gươm ở Thanh Hóa nhưng lại trả gươm ở Hồ Gươm (Thăng Long). Nếu Lê Lꢁi trả gươm ở Thanh Hóa thì ý nghĩa của
truyền thuyết sẽ khác đi như thế nào?
Liên hệ với việc gìn giữ độc lập chủ quyền của đất nước hiện nay, sự kiện Lê Lꢁi trả gươm có ý nghĩa như thế nào?
Rùa Vàng có vai trò như thế nào trong truyện?
Theo em, hình tưꢁng Rùa Vàng trong truyền thuyết Việt Nam tưꢁng trưng cho ai và cho điều gì?
Theo em, ý nghĩa của truyện là gì?
Ý nghĩa của truyện có mối quan hệ nào với nhân vật lꢀch sử, sự kiện lꢀch sử hay không?
Sau khi đọc
Đọc VB Ấn, kiếm Tây Sơn và thực hiện các yêu cầu sau:
Nêu các sự kiện chính trong truyện. Theo em, đâu là sự kiện quan trọng nhất?
Nguyễn Huệ đã nhận đưꢁc ấn và gươm như thế nào?
Ai là người ban cho Nguyễn Huệ ấn và gươm? Việc này có ý nghĩa gì trong việc thể hiện vai trò của nhân vật?
Truyện đưꢁc gắn với thời kì nào trong lꢀch sử Việt Nam?
Truyện có liên quan đến những nhân vật lꢀch sử có thật nào?
Truyện có liên quan đến sự kiện lꢀch sử nào?
So sánh nhân vật, yếu tố lꢀch sử liên quan, ý nghĩa của chi tiết gươm thần trong truyền thuyết này và truyền thuyết Sự tích Hồ Gươm.
cao hiệu quả đọc hiểu VB chính thức còn rất lỏng lẻo (ngoại vậy, để hình thành NL đọc truyền thuyết cho HS, hệ thống
trừ VB Sự tích Hồ Gươm có câu hỏi luyện tập hướng đến câu hỏi sử dụng trong việc DHĐH cần quan tâm đến kinh
nghiệm của các em, cần thống nhất đồng bộ trong cả cụm
VB với đầy đủ các định hướng khai thác đáp ứng yêu cầu
cần đạt. Điều này càng khẳng định việc thiết kế các câu hỏi
phục vụ cho việc DHĐH truyền thuyết theo đặc trưng thể
loại là rất cần thiết.
Xuất phát từ những yêu cầu đã phân tích, chúng tôi đề
xuất mỗi đơn vị bài DHĐH truyền thuyết cần có các câu hỏi
cụ thể như bảng liệt kê sau (xem Bảng 4):
việc so sánh với VB Ấn, kiếm Tây Sơn), chưa phát huy được
vai trò của các VB bổ sung.
Từ những khảo sát trên, quả thật, việc sử dụng hệ thống
câu hỏi DHĐH truyền thuyết trong SGK Ngữ văn 6 hiện
hành tồn tại nhiều vấn đề cần khắc phục để có thể đáp ứng
yêu cầu nâng cao hiệu quả DHĐH nhằm phát triển kĩ năng
đọc VB truyền thuyết cho HS.
2.3. Đề xuất về việc thiết kế câu hỏi để dạy học đọc hiểu
truyền thuyết cho học sinh lớp 6
2.3.1. Thiết kế câu hỏi đáp ứng những yêu cầu theo định hướng
mới
J.Erpenbeck (1998) cho rằng NL lấy tri thức làm cơ sở,
được quy định bằng các giá trị (chuẩn), hiện thực hóa qua ý
chí (sự sẵn sàng/ thái độ tích cực khi thực hiện hoạt động),
tăng cường qua kinh nghiệm (lặp đi lặp lại hoạt động cho
thành thạo) và được sử dụng như khả năng (gắn với các kĩ
năng cụ thể) [4, tr.28]. Ở đây, chúng tôi đặc biệt chú ý đến
vấn đề “tăng cường qua kinh nghiệm”. Điều này có nghĩa
2.3.2. Minh họa cụ thể với văn bản “Sự tích Hồ Gươm”
Áp dụng các dạng câu hỏi đã nêu trên, khi DHĐH truyền
thuyết Sự tích Hồ Gươm, cần tái cấu trúc và bổ sung các câu
hỏi đọc hiểu, gắn với quy trình DHĐH theo ba giai đoạn
(trước khi đọc, trong khi đọc và sau khi đọc), kết quả cụ thể
như sau (xem Bảng 5):
3. Kết luận
Để giúp HS rèn luyện, nâng cao kĩ năng đọc nói chung
và đọc theo đặc trưng loại thể nói riêng, vấn đề khai thác
NL được phát triển dần dần và trên cơ bản muốn hình thành VB truyền thuyết cần hướng đến việc thiết kế hệ thống câu
NL thì hoạt động phải được lặp đi lặp lại cho thành thạo. Do hỏi DHĐH mang tính định hướng cụ thể và thực hiện đồng
Số 18 tháng 6/2019
93
NGHIÊN CỨU LÍ LUẬN
bộ, nhất quán cho mọi đơn vị bài học. Từ nội dung đề xuất các VB được lựa chọn thuộc thể loại này phải có đầy đủ các
và minh họa trên, chúng tôi cũng nhận thấy tính hệ thống, yếu tố đặc trưng cũng như những dữ kiện cần thiết để đọc
mức độ phân hóa và việc sử dụng câu hỏi gắn với từng quy hiểu. Những nội dung nêu trên vượt qua khuôn khổ của bài
trình trong DHĐH vẫn còn nhiều vấn đề phải tìm hiểu. Hơn viết, trở thành hấp lực khoa học để chúng tôi tiếp tục mở
thế, việc cấu thành hệ thống câu hỏi đáp ứng được yêu cầu rộng phạm vi nghiên cứu, nhất là khi việc thực hiện chương
rèn kĩ năng đọc truyền thuyết theo định hướng mới đòi hỏi trình và SGK Ngữ văn mới sau năm 2018 đang đến rất gần.
Tài liệu tham khảo
[1] Nguyễn Thị Hồng Nam (Chủ biên) - Dương Thị Hồng
Hiếu, (2016), Giáo trình Phương pháp dạy đọc văn bản,
NXB Đại học Cần Thơ.
[5] Nguyễn Viết Chữ, (2008), Phương pháp giảng dạy tác
phẩm văn chương (theo loại thể), NXB Đại học Sư phạm
Hà Nội.
[2] Bộ Giáo dục và Đào tạo, (2018), Chương trình giáo dục
phổ thông môn Ngữ văn, Hà Nội.
[3] Bộ Giáo dục và Đào tạo, (2006), Ngữ văn 6 (tập 1), NXB
Giáo dục, Hà Nội.
[4] Bộ Giáo dục và Đào tạo, (2018), Sách giáo khoa theo
định hướng phát triển năng lực (Tài liệu hội thảo), NXB
Giáo dục Việt Nam, Hà Nội.
[6] Hồ Quốc Hùng, (2003), Truyền thuyết Việt Nam và vấn đề
thể loại, NXB Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh.
[7] Bùi Mạnh Nhị (chủ biên), (2000), Văn học dân gian -
Những công trình nghiên cứu, NXB Giáo dục, Hà Nội.
[8] Hoàng Tiến Tựu, (1983), Mấy vấn đề phương pháp giảng
dạy nghiên cứu văn học dân gian, NXB Giáo dục, Hà
Nội.
SUGGESTIONS FOR DESIGNING QUESTIONS USED IN LEGENDS
READING COMPREHENSION TEACHING IN GRADE 6
Nguyen Thi Tuyet Nga
Hau Giang Secondary School
ABSTRACT: Teaching reading comprehension in general and teaching legends,
No. 8, Lo Sieu St., 16 ward, district 11,
in particular, shows the importance of the question system. Moreover, most
Ho Chi Minh City, Vietnam
Email: ngacq75@yahoo.com.vn
of the updated research achievements on teaching text reading as well as
the new Language and Literature curriculum after 2018 have created many
requirements for designing questions to be used in reading comprehension
teaching. However, there are many limitations in the system of legend
teaching questions in the current textbook such as: there are few of guiding
questions, the contents of the questions do not give a general view of the
legend, questions are not diversified and far from focusing on the problem of
teaching by genre characteristics. By studying the requirements set forth by
the new Language and Literature curriculum after 2018 as well as the system
of guiding questions for reading legends in the current textbook - Vietnamese
Language and Literature 6, this article gives some ideas about question
designing issue to improve the effectiveness legends reading comprehension
teaching.
KEYWORDS: Legends; designing questions; reading comprehension teaching.
TẠP CHÍ KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM
94
5 trang
19440
Free
Bạn đang xem tài liệu "Đề xuất về việc thiết kế câu hỏi sử dụng trong dạy học đọc hiểu truyền thuyết cho học sinh lớp 6", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- de_xuat_ve_viec_thiet_ke_cau_hoi_su_dung_trong_day_hoc_doc_h.pdf
