Giáo trình Cơ ứng dụng - Chương 7: Truyền động xích - Nguyễn Công Hòa
Chöông 7:
Truyeàn Ñoäng Xích
7.1. KHAÙI NIEÄM CHUNG
7.1.1. Phaân loaïi
Theo coâng cuï coù theå phaân laøm 3 loaïi:
7.1.1.2. Xích truyeàn ñoäng: truyeàn cô naêng töø truïc quay naøy sang truïc quay khaùc, coù
khaû naêng laøm vieäc vôùi vaän toác lôùn. Xích truyeàn ñoäng ñöôïc chia thaønh nhieàu loaïi
böôùc xích t = (8÷50) mm.
7.1.1.2. Xích truïc: duøng trong caùc thieát bò maùy truïc, tôøi, palaêng (palan). Chuùng caáu
taïo bôûi caùc voøng hay taám noái laïi vôùi nhau, vaän toác laøm vieäc thaáp v ≤ 0,25 m/s, böôùc
xích t = (15÷140) mm.
7.1.1.3. Xích keùo: duøng ñeå vaä chuyeån caùc vaät naëng trong caùc maùy naâng, baêng taûi,
thang maùy, v ≤ 2 m/s vaø t = (60÷1250) mm.
7.1.2. Öu vaø nhöôïc ñieåm
7.1.2.1. Öu
- Coù khaû naêng truyeàn taûi lôùn hôn truyeàn ñoäng ñai cuøng kích thöôùc.
- Coù theå truyeàn ñoäng trong phaïm vi khoaûng caùch khaù lôùn (A = 8 m), goùc oâm khoâng
yeâu caàu lôùn nhö ñai neân coù theå laøm vieäc khi khoaûng caùch truïc nhoû, tyû soá truyeàn
lôùn vaø tôùi nhieàu truïc bò daãn.
- Khoâng coù tröôït ñaøn hoài vaø tröôït trôn, hieäu suaát cao η = 0,98.
- Khoâng caàn löïc caêng ban ñaàu neân taûi troïng taùc duïng leân oå truïc nhoû.
7.1.2.2. Nhöôïc
- Tyû soá truyeàn khoâng oån ñònh, dao ñoäng theo quy luaät hình sin.
Giaùo Trình CÔ HOÏC ÖÙNG DUÏNG
CHÖÔNG 7. TRUYEÀN ÑOÄNG XÍCH
143
- Baûn leà xích mau moøn, khi xích laøm vieäc sinh va ñaäp, taûi troïng ñoäng vaø coù tieáng
oàn (nguyeân nhaân do xích ñöôïc caáu taïo töø nhieàu maét xích vaø phaân boá treân ñóa xích
theo hình ña giaùc).
- Khoù ñöa daàu vaøo caùc baûn leà vì vaäy tuoåi thoï giaûm.
- Giaù thaønh cao vì cheá taïo, laép raùp chính xaùc hôn so vôùi truyeàn ñoäng ñai.
7.2. CAÙC CHI TIEÁT MAÙY TRONG BOÄ TRUYEÀN XÍCH
7.2.1. Caùc loaïi daây xích truyeàn ñoäng
Tuøy keát caáu vaø hình daùng, xích truyeàn ñoäng ñöôïc chia laøm 4 loaïi: xích oáng con laên,
xích oáng, xích raêng vaø xích ñònh hình. Ñaëc tröng chuû yeáu laø böôùc xích t vaø chieàu
roäng xích, ñaëc tröng löïc hoïc chuû yeáu laø taûi troïng phaù hoûng.
7.2.1.1. Xích oáng con laên
Maù ngoaøi 1 laép chaët vôùi choát 3, maù trong 2 gaén chaët vôùi oáng 4. Choát 3, oáng 4 vaø con
laên 5 coù khe hôû ñeå chuùng coù theå chuyeån ñoäng töông ñoái vôùi nhau taïo thaønh baûn leà,
muïc ñích laø ñeå giaûm moøn raêng ñóa xích (hình 7.1). Ñeå taïo thaønh voøng xích kín, caàn
phaûi noái xích, neáu soá maét xích leû phaûi duøng maét xích chuyeån tieáp coù maù cong.
Tröôøng hôïp naøy, maù xích bò yeáu ñi do uoán neân ít duøng, neân choïn soá maét xích chaün.
4
5
1
3
2
Hình 7.1
Khi laøm vieäc vôùi coâng suaát vaø vaän toác lôùn, ñeå traùnh choïn böôùc xích t lôùn ta duøng
nhieàu daây xích, khaû naêng taûi cuûa xích nhieàu daõy tyû leä vôùi soá daõy xích.
7.2.1.2. Xích oáng
Giaùo Trình CÔ HOÏC ÖÙNG DUÏNG
CHÖÔNG 7. TRUYEÀN ÑOÄNG XÍCH
144
Töông töï xích oáng con laên nhöng khoâng coù con laên, xích choùng moøn vaø chæ thích hôïp
vôùi vaän toác nhoû. Troïng löôïng xích giaûm vaø giia1 thaønh haï.
7.2.1.3. Xích raêng
Goàm nhieàu maù xích 1, 2 chaäp laïi roài noái nhau theo kieåu baûn leà, baûn leà phaàn lôùn
quyeát ñònh khaû naêng laøm vieäc cuûa xích raêng goàm choát 3 vaø maùng loùt 4; 3 vaø 4 seõ
tröôït töông ñoái vôùi nhau trong quaù trình laøm vieäc, khi hoûng caàn thay moùng loùt; xích
aên khôùp vôùi raêng ñóa baèng raõnh giöõa maù. Beà maët laøm vieäc (beà maët tieáp xuùc vôùi raêng
ñóa) laø hai maët ngoaøi α = 60o. Ñeå xích khoâng tröôït khoûi ñóa, xích ñöôïc laép theâm maù
daãn höôùng 5 ôû hai beân hay ôû giöõa.
Öu ñieåm cuûa xích raêng laø coù theå chòu taûi lôùn, laøm vieäc vaän toác cao vaø taûi troïng va
ñaäp nhoû hôn xích oáng.
1
2
4
3
t
B
5
60°
Hình 7.2
7.2.1.4. Xích ñònh hình
Goàm caùc maét xích ñònh hình ñuùc baèng gang.
Xích moùc duøng khi v < 3 m/s.
Xích maù cong duøng khi v < 4 m/s.
Xích ñònh hình duøng nhieàu khi ñieàu kieän boâi trôn vaø baûo veä khoâng toát nhö trong
nhöõng maùy noâng nghieäp, maùy xeáp dôõ vaø maùy khai thaùc ñaù.
7.2.2. Ñóa xích
Caáu taïo gioáng nhö baùnh raêng, goàm coù nhieàu raêng phaân boá treân moät ñöôøng troøn. Khi
xích aên khôùp vôùi raêng ñóa xích taâm caùc baûn leà naèm treân voøng chia (dc) cuûa ñóa xích.
Giaù trò cuûa voøng chia ñóa xích:
Giaùo Trình CÔ HOÏC ÖÙNG DUÏNG
CHÖÔNG 7. TRUYEÀN ÑOÄNG XÍCH
145
dc
Hình 7.3
t
dc =
(7.1)
(7.2)
180o
Z
sin
Ñöôøng kính voøng ñænh ñóa xích:
180o
Z
⎛
⎞
De = t⎜cot g
+ K⎟
⎜
⎟
⎝
⎠
trong ñoù:
Z : soá raêng ñóa xích.
K = (0,5÷0,6), K laáy giaù trò lôùn khi Z nhoû.
Ñöôøng kính voøng chaân ñóa xích:
Di = dc – 2r
(7.3)
Vôùi r = (0,5025.d + 0,05) mm
d: ñöôøng kính con laên.
7.2.3. Vaät lieäu xích vaø ñóa xích
7.2.3.1. Vaät lieäu daây xích
Maù xích laøm baèng theùp caùn nguoäi hay theùp hôïp kim caùn nguoäi 45, 50, 40X, 40XH,
30XH3. Maù chuyeån tieáp vaø maù cong laøm baèng theùp hôïp kim, maù ñöôïc toâi ñaït HRC
= 40÷50.
Choát, oáng, con laên duøng theùp 15, 20, 20X, 12XH3, 20XH3, 30XH3 thaám than vaø toâi
ñaït HRC = 45÷65.
7.2.3.2. Vaät lieäu ñóa xích
- Khi vaät toác truyeàn, coâng suaát nhoû khoâng va ñaäp thì vaät lieäu ñóa xích duøng gang
GX21-40.
146
Giaùo Trình CÔ HOÏC ÖÙNG DUÏNG
CHÖÔNG 7. TRUYEÀN ÑOÄNG XÍCH
- Coâng suaát trung bình, vaän toác lôùn, laøm vieäc giaùn ñoaïn duøng theùp cacbon trung
bình, toâi ñaït HRC ≥ 40.
- Coâng suaát lôùn, vaän toác lôùn, laøm vieäc lieân tuïc duøng theùp 40, 40X, 35XΓC, 40XΓ,
50Γ2, toâi ñaït HRC = 50÷60.
7.3. NHÖÕNG THOÂNG SOÁ CHÍNH CUÛA BOÄ TRUYEÀN
7.3.1. Vaän toác vaø tyû soá truyeàn
7.3.1.1. Vaän toác vaø tyû soá truyeàn trung bình
Z.t.n
V =
, mm
(7.4)
60.103
Vaän toác V cuûa xích vaø soá voøng quay n (voøng/phuùt) cuûa ñóa xích bò giôùi haïn bôûi ñoä
moøn, taûi troïng ñoäng vaø tieáng oàn cuûa boä truyeàn. Vì vaäy, ñoái vôùi töøng loaïi xích ta haïn
cheá vaän toác lôùn nhaát Vmax vaø khi cho tröôùt Z1 ta seõ hoaøn toaøn xaùc ñònh ñöôïc soá voøng
quay ñóa xích nhoû n1.
Tyû soá truyeàn ñöôïc xaùc ñònh töø ñieàu kieän: V1 = V2
⇒ Z1.t.n1 = Z2.t.n2
Do ñoù:
n1 Z2
n2 Z1
i =
=
(7.5)
Tyû soá truyeàn i bò giôùi haïn bôûi khuoân khoå kích thöôùc cuûa boä truyeàn, goùc oâm vaø soá
raêng ñóa xích Z2. Thöôøng i ≤ 8, khi vaän toác thaáp i ≤ 15.
7.3.1.2. Vaän toác vaø tyû soá truyeàn töùc thôøi
Treân ñóa daãn 1:
G
G
G
V = Vx + Vr
Vx = V cosβ =
(ω1.r1
).cosβ
(7.6)
Vx laø vaän toác chaïy vaøo ñóa, roõ raøng vaän toác goùc ñóa daãn ω1 = const nhöng Vx thay ñoåi
phuï thuoäc vaøo goùc β vaø lôùn nhaát khi β = 0.
Vx
r2 .cos γ
ω1.r1.cosβ
r2 .cos γ
ω2 =
=
(7.7)
Giaùo Trình CÔ HOÏC ÖÙNG DUÏNG
CHÖÔNG 7. TRUYEÀN ÑOÄNG XÍCH
147
Vx
Vr
γ
V
ϕ2
β
γ
V
Vr
Vx
β
ϕ1
r2
ω2
ω1
r1
O2
O1
A
Hình 7.4
Tyû soá truyeàn:
ω1 r2 .cosγ
ω2 r1.cosβ
i =
=
(7.8)
Trong ñoù:
π
Z1
β =
− ω1τ
ϕ1
2
ϕ1
2
ϕ2
2
ϕ2
2
β bieán thieân töø −
ñeán
vaø γ bieán thieân töø
ñeán −
.
Keát luaän:
Do Vx, ω2 bieán thieân theo chu kyø neân ñóa xích bò daãn quay khoâng ñeàu vaø gaây neân taûi
troïng ñoäng Pñ trong truyeàn ñoäng xích duø ω1 = const.
Pñ = mx.amax (cuûa baùnh xích daãn)
(7.9)
mx ≅ q.A
⎛
⎞
dVx
dτ
π
Z1
2
⎜
⎜
⎟
⎟
a ≈
= ω1 .r1 .sin
− ω1τ
⎝
⎠
180o
Z1
ϕ1
2
π
Z1
Gia toác cuûa xích ñaït cöïc ñaïi khi
− ω1τ =
=
Thay caùc giaù trò treân vaøo Pñ vaø chuù yù:
Giaùo Trình CÔ HOÏC ÖÙNG DUÏNG
CHÖÔNG 7. TRUYEÀN ÑOÄNG XÍCH
148
t
dc =
Pñ ≈
, ta coù:
, N
180
sin
Z
q.A.n12 .t
1,8.105
(7.10)
trong ñoù: A [m], q [kg/m], n1 [voøng/phuùt], t [mm]
G
Vì Pñ ñoåi chieàu neân ít aûnh höôûng ñeán söï maøi moùn xích, vì vaäy coù theå boû qua khi tính
xích theo aùp suaát cho pheùp, coù theå haïn cheá söï quay khoâng ñeàu baèng caùch taêng Z1 vaø
laáy chieàu daøi xích laø boäi soá cuûa t.
Ñoäng naêng va ñaäp:
xích raêng : ξ = 0,35
⎧
⎪
0
⎧
⎛
⎞
240
Z
+ 350 ⎟
⎪
⎪
⎨
q.n12 .t3 .ξ2
raêng loõm : ξ = sin⎜
⎪
⎪
⎨
⎜
⎟
G =
⎝
⎠
225.109
xích oáng con laên
⎪
⎪
o
⎛
⎞
180
Z
+ 30o ⎟
⎪
raêng loài vaø thaúng : ξ = sin⎜
⎜
⎟
⎪
⎪
⎩
⎝
⎠
⎩
ξ: heä soá vaän toác va ñaäp.
7.3.2. Soá raêng ñóa xích
7.3.2.1. Soá raêng taûi toái thieåu Zmin:
Baûng 7.1
Baûng höôùng daãn choïn soá raêng cuûa ñóa xích nhoû
Tyû soá truyeàn i
Loaïi xích
1-2
2-3
3-4
4-5
5-6
>6
Soá raêng Z1
Xích oáng con laên
Xích raêng
30-27
35-32
27-25
32-30
25-23
30-27
23-21
27-23
21-17
23-19
17-15
19-17
Bò haïn cheá bôûi ñoä moøn cuûa baûn leà, bôûi taûi troïng ñoäng vaø taûi troïng va ñaäp cuûa maét
xích vaøo raêng. Thöôøng choïn soá raêng Z1 cuûa baùnh chuû ñoäng theo i (baûng 7.1).
Giaùo Trình CÔ HOÏC ÖÙNG DUÏNG
CHÖÔNG 7. TRUYEÀN ÑOÄNG XÍCH
149
Tröôøng hôïp haïn cheá khuoân khoå boä truyeàn, neáu aùp suaát treân baûn leà xích p vaø löïc
voøng P nhoû coù theå choïn Zmin = 7 ñoái vôùi xích oáng con laên vaø Zmin = 13 ñoái vôùi xích
raêng.
7.3.2.2. Soá raêng taûi toái ña Zmax : bò haïn cheá bôûi ñoä taêng böôùc xích Δt do baûn leà bò
moøn sau moät thôøi gian laøm vieäc.
Khi böôùc xích taêng moät löôïng Δt xích bò keùo xa voøng chia moät löôïng ΔD:
Δt
ΔD =
(7.11)
180o
Z
sin
Trong coâng thöùc treân khi Z lôùn thì ΔD seõ lôùn, do ñoù ñeå taêng thôøi gian söû duïng cuûa boä
truyeàn ngöôøi ta söû duïng Zmax treân cô sôû giôùi haïn tyû soá Δt/t = (1,25÷2)%.
ΔD Δt
1
=
.
≤ B
(7.12)
t
t
180o
Z
sin
B laø soá tìm baèng thöïc nghieäm.
7.3.3. Böôùc xích t
Böôùc xích ñaëc tröng cho khaû naêng taûi cuûa boä truyeàn. Khi t caøng lôùn:
- Khaû naêng taûi cuûa boä truyeàn caøng lôùn.
- Trò soá cho pheùp cuûa taàn soá va ñaäp [u] (baûng 7.2) giaûm.
- Taûi troïng ñoäng, tieáng oàn vaø va ñaäp taêng.
Vì theá vôùi boä tryeàn coù vaän toác vaø taûi troïng truyeàn lôùn neân choïn böôùc t lôùn, coøn ñeå
baûo ñaûm cho khaû naêng taûi thì taêng chieàu roäng xích (ñoái vôùi xích raêng ) hay taêng soá
daõy xích (ñoái vôùi xích oáng, xích oáng con laên).
Baûng 7.2
Soá laàn va ñaäp cho pheùp [u] trong 1 giaây
Böôùc xích t
12
15
19,05
15
30
35
44,45
50
Loaïi xích
hoaëc hoaëc hoaëc hoaëc hoaëc hoaëc hoaëc hoaëc
12,7 15,87
20
35
50
25,4 31,75
40
20
-
45
15
-
50,8
12
-
Xích oáng
Xích oáng con laên
60
80
45
65
30
30
25
25
Xích raêng
Giaùo Trình CÔ HOÏC ÖÙNG DUÏNG
CHÖÔNG 7. TRUYEÀN ÑOÄNG XÍCH
150
7.3.4. Khoaûng caùch truïc A vaø soá maét xích ω
7.3.4.1. Khoaûng caùch truïc nhoû nhaát Amin
Amin ñöôïc xaùc ñònh töø ñieàu kieän goùc oâm ñóa nhoû α1 ≥ 120o.
De1 + De2
Khi i ≤ 3 : Amin
=
+ 30 ÷ 50,[mm]
(7.13)
2
De1 + De2
9 + i
10
Khi i > 3 : Amin
=
×
,[mm]
(7.13’)
2
A nhoû nhaát khi soá maét xích ít, soá laàn moãi maét xích laøm vieäc trong moät ñôn vò thôøi
gian taêng leân. A lôùn seõ laøm xích mau chuøng. Vò vaäy A toát nhaát: A = (30÷50).t,
Amin=80.t.
7.3.4.2. Soá maét xích ω
2
Z1 + Z2
Z − Z
2A
t
t
⎛
⎜
⎞
⎟
2
1
ω =
+
+
.
(7.14)
2
2π
A
⎝
⎠
Trò soá ω phaûi ñöôïc quy veà soá nguyeân chaün gaàn nhaát ωn roài tính laïi A theo coâng thöùc:
2
2
⎡
⎤
⎥
Z1 + Z2
Z1 + Z2
Z − Z
t
⎛
⎜
⎞
⎟
⎛
⎞
⎟
2
1
⎢
An = ωn −
+
ω −
− 8
(7.14’)
⎜
4
2
2
2π
⎢
⎥
⎦
⎝
⎠
⎝
⎠
⎣
Ñeå xích khoûi bò löïc caêng quaù lôùn caàn giaûm A moät löôïng ΔA = (0,002÷0,004)An khi
laép raùp.
7.4. TÍNH TRUYEÀN ÑOÄNG XÍCH
7.4.1. Caùc daïng hoûng vaø chæ tieâu tính toaùn
- Baûn leà xích bò moøn laøm böôùc xích taêng, xích aên khôùp khoâng toát vôùi ñóa xích.
- Xích bò ñöùt vì moûi, thöôøng chæ xaûy ra ñoái vôùi boä truyeàn chòu taûi lôùn, vaän toác laøm
vieäc cao vaø ñöôïc boâi trôn toát.
- Con laên bò roå vôõ, raêng ñóa xích bò moøn.
Daïng hoûng ñaàu laø nghieâm troïng nhaát neân thöôøng tính truyeàn ñoäng xích theo chæ tieâu
aùp suaát cho pheùp roài kieåm nghieäm soá laàn va ñaäp trong moät giaây.
7.4.2. Tính xích theo aùp suaát cho pheùp
KP
p =
≤
[
po
]
(7.15)
F
Giaùo Trình CÔ HOÏC ÖÙNG DUÏNG
CHÖÔNG 7. TRUYEÀN ÑOÄNG XÍCH
151
P : löïc voøng [N].
F : dieän tích hình chieáu cuûa beà maët tieáp xuùc giöõa oáng vaø choát xích [mm2], F = dA.
[po]: aùp suaát cho pheùp, xaùc ñònh töø thí nghieäm [N/mm2]
Baûng 7.3
Aùp suaát cho pheùp trong baûn leà xích
Vaän toác goùc cuûa ñóa xích nhoû ω1, rad/s
42 63 84 105
Ñoái vôùi xích oáng vaø xích oáng con laên
Böôùc xích t, mm
5,27
21
126
163
12,7÷15,875
19,05÷20,40
31,75÷38,10
34,3
34,3
34,3
30,9
29,4
28,1
28,1
25,7
23,7
25,7
22,9
20,6
23,7
20,6
18,1
22,0
18,6
16,3
20,6
17,2
14,7
18,1
14,7
-
Ñoái vôùi xích raêng
12,7÷15,875
19,05÷20,40
31,75
19,6
19,6
19,6
17,6
16,7
16,1
16,1
14,7
13,7
14,7
12,9
11,8
13,7
11,8
10,3
12,9
10,8
9,32
11,8
9,81
8,43
10,3
8,43
-
K: heä soá ñieàu kieän söû duïng xích.
K = Kñ.KA.Ko.Kñc.Kb.Kc
Kñ: heä soá xeùt ñeán tính chaát cuûa taûi troïng.
- Taûi troïng eâm vaø tónh : Kñ = 1.
- Taûi troïng va ñaäp: Kñ = 1,2÷1,5
KA : heä soá xeùt ñeán chieàu daøi xích.
A = (30÷50)t: KA = 1.
A = (60÷50)t: KA = 0,8.
A = 25t:
KA = 1,25.
Giaùo Trình CÔ HOÏC ÖÙNG DUÏNG
CHÖÔNG 7. TRUYEÀN ÑOÄNG XÍCH
152
Ko: heä soá xeùt tôùi söï boá trí cuûa boä truyeàn so vôùi ñöôøng naèm ngang.
α ≤ 60o: Ko = 1.
α > 60o: Ko = 1,25.
Kñc: heä soá xeùt tôùi khaû naêng ñieàu chænh löïc caêng xích.
Truïc ñieàu chænh ñöôïc:
Coù baùnh raêng:
Kñc = 1.
Kñc = 1,1.
Truïc khoâng ñieàu chænh ñöôïc: Kñc = 1,25.
Kb: heä soá xeùt tôùi ñieàu kieän boâi trôn.
Boâi trôn lieân tuïc: Kb = 0,8.
Boâi trôn nhoû gioït: Kb = 1.
Boâi trôn ñònh kyø: Kb = 1,5.
Kc: heä soá xeùt tôùi cheá ñoä laøm vieäc cuûa boä truyeàn.
Laøm vieäc 1 ca: Kc = 1.
Laøm vieäc 2 ca: Kc = 1,25.
Laøm vieäc 3 ca: Kc = 1,45.
Vaäy:
[
po
]
P ≤
.F, giaù trò [po] theo baûng 7.3
K
Hoaëc:
[
po .F.Z1.n1.t
]
P.v
N =
≤
,kw
(7.15’)
(7.16)
103 103.K.60.103
Goïi:
[
po
]
.F.Zo1.no1.t
6.107
[
N =
]
[N]: coâng suaát cho pheùp cuûa boä truyeàn xích cô sôû – boä truyeàn coù böôùc t, dieän tích
tieáp xuùc giöõa choát vaø oáng F, soá raêng ñóa daãn Zo1 vaø soá voøng quay no1.
Nhö vaäy:
Giaùo Trình CÔ HOÏC ÖÙNG DUÏNG
CHÖÔNG 7. TRUYEÀN ÑOÄNG XÍCH
153
[ ]
N
N ≤
(7.15’’)
K.Kz .Kn
Zo1
Kz =
Kn =
: heä soá raêng ñóa daãn.
Z1
no1
n1
: heä soá voøng quay ñóa daãn.
Sau khi thoûa maõn ñieàu kieän Nt = N.K.Kz.Kn ≤ [N] ta coù theå choïn ñöôïc böôùc t trong
baûng (döïa vaøo soá voøng quay n1, soá raêng Z1 vaø loaïi xích).
Khi taûi lôùn, ñeå traùnh phaûi duøng xích coù böôùc lôùn coù theå duøng xích nhieàu daõy(xích
oáng) hay taêng chieàu roäng b cuûa xích(ñoái vôùi xích raêng).
7.4.3. Kieåm nghieäm soá laàn va ñaäp cuûa maét xích trong moät giaây
Ñeå baûo ñaûm tuoåi thoï bình thöôøng cuûa xích, caàn haïn cheá soá laàn va ñaäp cuûa maét xích
trong moät giaây. Khi moãi maét xích di chuyeån ñöôïc moät voøng kín, baûn leà chòu va ñaäp 4
laàn. Khi saép vaøo vaø ra khôùp vôùi ñóa daãn vaø raêng bò daãn:
4.v Z.n
u =
=
≤ [u]
(7.17)
L
15.ω
7.5. LÖÏC TAÙC DUÏNG TRONG TRUYEÀN ÑOÄNG XÍCH
Trong truyeàn ñoäng xích coù caùc löïc sau:
• Löïc voøng:
1000.N 6.107.N
P =
=
(7.18)
(7.19)
v
Z.n.t
• So: löïc caêng ban ñaàu (do troïng löôïng nhaùnh xích bò daãn gaây neân).
So = ky.q.A
Vôùi:
q: khoái löôïng moät meùt xích, kg/m.
A: khoaûng caùch truïc.
Ñoái vôùi boä truyeàn naèm ngang: ky = 60 m/s2.
Neáu goùc giöõa ñöôøng noái hai taám vaø ñöôøng ngang < 40o: ky = 40.
Neáu goùc giöõa ñöôøng noái hai taám vaø ñöôøng ngang ≥ 40o: ky = 20.
Giaùo Trình CÔ HOÏC ÖÙNG DUÏNG
CHÖÔNG 7. TRUYEÀN ÑOÄNG XÍCH
154
Neáu goùc giöõa ñöôøng noái hai taám vaø ñöôøng ngang = 90o: ky = 10.
2
A.q.n1 .t
180000
• Taûi troïng ñoäng: Pñ =
do boä truyeà chuyeån ñoäng coù gia toác.
• Löïc caêng do löïc ly taâm gaây ra:
Sv = q.v2
(7.20)
• Löïc caêng treân nhaùnh daãn:
S1 = P + max(So,Sv) + Pñ
• Löïc taùc duïng leân nhaùnh bò daãn:
S2 = max(So,Sv) + Pñ
S1 – S2 = P
(7.21)
(7.22)
• Löïc taùc duïng leân truïc:
6.107.kt .N
Ri = kt .P =
⇒ R2 = iR1
Z.t.ni
vôùi kt: heä soá xeùt tôùi taùc duïng cuûa troïng löôïng xích leân truïc.
Khi boä truyeàn naèm ngang: kt = 1,15.
Khi boä truyeàn thaúng ñöùng: kt = 1,05.
7.6. TRÌNH TÖÏ THIEÁT KEÁ BOÄ TRUYEÀN XÍCH
1. Choïn loaïi xích.
2. Choïn soá raêng ñóa nhö baûng 7.1 tuøy tyû soá truyeàn i, roài tính soá raêng Z2 cuûa ñóa lôùn:
Z2 = i.Z1.
3. Tính böôùc xích t theo 7.15’’ vaø baûng 7.4. Kieåm nghieäm böôùc xích xem coù nhoû
hôn trò soá giôùi haïn cho trong baûng 7.5.
Neáu caàn phaûi giaûm t vaø taêng soá daõy xích x sao cho thoûa ñieàu kieän : Nt ≤ x.[N].
4. Ñònh khoaûng caùch truïc A, soá maét xích ω vaø soá laàn va ñaäp cuûa baûn leà xích trong
moät giaây.
5. Tính ñöôøng kính ñóa xích theo coâng thöùc (7.1).
6. Tính löïc taùc duïng leân truïc theo (7.22).
Giaùo Trình CÔ HOÏC ÖÙNG DUÏNG
CHÖÔNG 7. TRUYEÀN ÑOÄNG XÍCH
155
Baûng 7.4
Trò soá coâng suaát cho pheùp [N] kw cuûa boä truyeàn xích (vôùi Zo1 = 25)
Böôùc
xích t,
mm
Dieän Tieâu
tích chuaån
baûn leà Lieân Xoâ
xích F, ΓOCT
mm2
Soá voøng quay cuûa ñóa daãn no1, voøng /phuùt
Xích oáng con laên (moät daây)
12,7
12,7
12,7
22,0 3609-52 0,21 0,75 1,38 1,90 2,30 2,68 3,02 3,54
38,7 3609-52 0,35 1,27 2,32 3,14 3,90 4,50 5,06 5,96
50,4 3609-52 0,46 1,65 3,02 4,14 5,08 5,90 6,65 7,75
15,875 52,5 3609-52 0,60 2,14 3,94 5,35 6,62 7,70 8,60 10,0
15,875 67,5 3609-52 0,77 2,76 5,05 6,90 8,45 9,80 11,0 13,0
19,05 113,5 2599-50 1,55 5,30 9,25 12,4 14,9 16,8 18,7 21,2
20
25
103
586-41 1,48 5,05 8,85 11,8 14,2 16,1 17,7 20,2
197,5 586-41 3,54 12,1 21,2 28,3 34,1 38,4 42,5 48,2
25,4
30
214
275
336
252
403
504
2599-50 3,90 13,4 23,2 31,2 37,3 42,4 46,6 53,5
586-41 5,90 19,4 32,8 42,5 49,8 56,2 60,5
586-41 8,45 27,7 46,5 61,0 71,5 80,0 86,5
2599-50 6,85 22,4 38,0 49,5 58,3 65,3 70,5
-
-
-
-
-
35
38
40
586-41 11,60 34,4 55,5 69,4 78,5
586-41 16,20 48,5 78,2 98,0 11,5
Xích raêng chieàu roäng b = 10 mm
-
-
-
-
45
12,7
15,78
19,05
25,4
26,2
29,6
37,2
44,8
-
-
-
-
0,13 0,49 0,88 1,23 1,53 1,8 1,97 2,28
0,19 0,69 1,25 1,72 2,15 2,52 2,76 3,20
0,28 0,98 1,74 2,30 2,79 3,20 3,50 4,00
0,46 1,59 2,79 3,70 4,52 5,12 5,60 6,40
Giaùo Trình CÔ HOÏC ÖÙNG DUÏNG
CHÖÔNG 7. TRUYEÀN ÑOÄNG XÍCH
156
Baûng 7.5
Trò soá lôùn nhaát cuûa böôùc xích vaø soá voøng quay giôùi haïn cuûa ñóa daãn
Böôùc xích t, mm
25 30
Soá
raêng
ñóa
xích
nhoû
12
15
20
40
45
50
35
(12,7) (15,87) (19,05) (25,4) (31,75)
(38,1) (44,45) (50,8)
Soá voøng quay trong moät phuùt n1, voøng/phuùt
Xích oáng con laên
15
19
23
30
2300
2400
2500
2600
1900
2000
2100
2200
1350
1450
1500
1550
1150
1200
1250
1300
1000
1050
1100
1100
800
850
900
900
750
800
800
850
650
700
750
750
600
650
650
700
Xích raêng
17÷35 3300
2650
2200
1650
1300
-
-
-
-
Giaùo Trình CÔ HOÏC ÖÙNG DUÏNG
CHÖÔNG 7. TRUYEÀN ÑOÄNG XÍCH
157
Giaùo Trình CÔ HOÏC ÖÙNG DUÏNG
CHÖÔNG 7. TRUYEÀN ÑOÄNG XÍCH
158
16 trang
18660
Free
Bạn đang xem tài liệu "Giáo trình Cơ ứng dụng - Chương 7: Truyền động xích - Nguyễn Công Hòa", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- giao_trinh_co_ung_dung_chuong_7_truyen_dong_xich_nguyen_cong.pdf
