Giáo trình Vật liệu hàn

BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI

TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ GTVT TRUNG ƢƠNG II

..............*&*..............

GIÁO TRÌNH

Tên môn học: Vật liệu hàn

NGHỀ: HÀN

TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP NGHỀ/CAO ĐẲNG NGHỀ

(LƢU HÀNH NỘI BỘ)

Hải phòng, năm 2011

VẬT LIỆU HÀN

CHƢƠNG I: QUE HÀN - PHÂN LOẠI QUE HÀN .

Cấu tạo que hàn .

1.

d

D

2

Hình 64 Cấu tạo que hàn

1 – Thuốc bọc ; 2 – lõi thép ;

D – Đường kính ngoài thuốc bọc (mm) ; d – Đường kính lõi thép que hàn

(mm)

- Theo tiêu chuẩn việt nam TCVN 3734 – 89 . Quy ước đường kính que hàn được

gọi theo đường kính của lõi thép que hàn .

I. CÁC YÊU CẦU CƠ BẢN CỦA QUE HÀN.

- Đảm bảo yêu cầu cơ tính của mối hàn.

- Đảm bảo thành phần hoá học cần thiết cho kim loại mối hàn.

- Có tính công nghệ tốt:

* Dễ gây hồ quang , hồ quang cháy ổn định.

* Nóng chảy đều không vón cục.

* Có khả năng hàn được mối hàn nhiều vị trí trong không gian.

* Kim loại mối hàn ít sinh ra khuyết tật.

* Xỉ hàn dễ nổi, dễ bong khỏi mối hàn khi nguội.

* Ít bắn toé xung quanh.

* Có năng suất hàn cao (Hệ số đắp)

* không tạo khí độc trong quá trình hàn.

- Giá thành sản phẩm thấp.

II. PHÂN LOẠI QUE HÀN.

Có nhiều cách để phân loại que hàn.

1. Phân loại theo công dụng.

Que hàn được chia thành các nhóm sau:

- Que hàn để hàn để hàn thép các bon và thép hợp kim kết cấu.

- Que hàn để hàn thép hợp kim chịu nhiệt.

- Que hàn để hàn thép thép hợp kim cao và có tính chất đặc biệt.

- Que hàn đắp.

- Que hàn gang.

- Que hàn kim loại màu …

2. Phân loại theo chiều dày lớp thuốc bọc.

Chiều dày lớp thuốc bọc thay đổi tùy theo điện cực được biểu thị bởi hệ số lớp

thuốc bọc, tỷ số giữa đường kính toàn phần và đường kính lõi thép que hàn D/d.

- Nếu D/d = 1,2 đến 1,35 điện cực có lớp thuốc bọc mỏng.

- Nếu D/d = 1,4 đến 1,7 điện cực có lớp thuốc bọc trung bình

- Nếu D/d = 1,8 đến 2,2 điện cực có lớp thuốc bọc dày.

3. Phân loại theo tính chất chủ yếu của vỏ thuốc bọc que hàn (ngƣời ta phân

biệt).

a. Que hàn loại vỏ thuốc hệ a-xít (ký hiệu chữ A).

Thuốc bọc loại này chế tạo từ các loại oxít sắt, oxít mangan, oxít silic… Que hàn

loại này có tốc độ chảy lớn, cho phép hàn bằng hai loại dòng điện AC và DC. Và hàn

được các vị trí hàn trong không gian.

- Nhược điểm: Dễ bị nứt nóng do đó ít dùng để hàn các loại thép có hàm lượng lưu

huỳnh và cacbon cao.

b. Que hàn loại vỏ thuốc hệ bazơ (ký hiệu chữ B).

Trong vỏ thuốc chủ yếu là các thành phần như canxi cacbonat, manhê cacbonat,

huỳnh thạch, ferômangan, silic, titan … Khi hàn sẽ tạo ra các khí bảo vệ CO và CO₂do

phản ứng phân ly của cacbonat. Que hàn hệ bazơ thường chỉ sử dụng với dòng điện hàn

một chiều nối nghịch. Mối hàn ít bị nứt kết tinh nhưng dễ bị rỗ khí. Có thể sử dụng loại

này để hàn các thép có độ bền cao, các loại kết cấu hàn quan trọng.

c. Que hàn loại vỏ thuốc hệ hữu cơ (ký hiệu chữ O hay C).

Loại que hàn này có chứa nhiều loại tinh bột, xenlulô, … để tạo ra môi trường khí

bảo vệ cho quá trình hàn. Đặc điểm của loại que hàn này có tốc độ đông đặc nhanh do đó

có thể sử dụng để hàn leo, hàn ngang, hàn trần. Loại dòng hàn AC, DC.

d. Que hàn loại vỏ thuốc hệ rutin (ký hiệu chữ R; vỏ bọc dày RR)

Trong thuốc bọc có các thành phần: oxit titan, grafit, mica, trường thạch, canxi,

manhê cacbonat, ferô hợp kim. Loại que hàn này khi hàn hồ quang cháy ổn định ít bắn

toé, mối hàn hình thành tốt, Loại dòng hàn AC, DC. Nhưng dễ rỗ khí và nứt kết tinh

trong mối hn

MỘT SỐ TIÊU CHUẨN VÀ PHƢƠNG PHÁP

KÝ HIỆU QUE HÀN

TỔNG QUÁT VỀ CÁC TIÊU CHUẨN QUE HÀN.

Nhu cầu về một hệ thống tiêu chuẩn và phương pháp ký hiệu que hàn hồ quang

tay nói rieng đang là vấn đề hiện nay, khi mà các mối quan hệ hợp tác kinh tế, khoa học

trao đổi công nghệ và thương mại giữa các Quốc gia ngày càng phát triển mạnh. Tổ chức

tiêu chuẩn Quốc tế ISO (International Standardization Organ ization) được thành lập

nhằm tập hợp các cơ quan tiêu chuẩn của các nước để xác lập các tiêu chuẩn chung về

mọi mặt , trong đó có cả vật liệu hàn. Tuy nhiên các tiêu chuẩn về que hàn mà ISO đưa ra

chưa có tính chất pháp lý đối với các nước tức là đang được coi như là các khuyến nghị

cho các nước tham khảo để biên soạn các tiêu chuẩn mới hoặc sửa đổi bổ sung các bộ

tiêu chuẩn đã có của mình. Hiện nay hàng loạt các quốc gia đang tiếp cận dần với các tiêu

chuẩn của ISO và đưa vào danh mục que hàn, phương pháp ký hiệu không chỉ phổ biến

trong nội bộ một số nước sản xuất que hàn mà cả những nước có quan hệ với họ. Sự liên

kết chặt chẽ giữa các nước Châu Au ( CEN ) và là thành viên của ISO . Phương pháp ký

hiệu que hàn gần đúng với tiêu chuẩn ISO phải kể đến các tiêu chuẩn của Vương Quốc

Anh (BS ), của cộng hoà liên bang Đức (DIN ), của Nga ( GOST), Thái Lan (TIS)... Khác

biệt ký hiệu que hàn so với ISO phải kể đến các tiêu chuẩn của Hiệp hội hàn Hoa Kỳ

(AWS) soạn thảo . Mặc dù vậy các tiêu chuẩn của Mỹ lại rất phổ biến trên thế giới ,

không những trong các tài liệu kỹ thuật của nườc này mà của nước khác , trong đó có

Việt Nam .

Để giải mã được các ký hiệu của que hàn đang thịnh hành tại Việt Nam , cần hiểu

được một số tiêu chuẩn que hàn của Việt nam , của tổ chức Quốc tế (ISO) và của hiệp

hội hàn Hoa Kỳ (AWS).

I.KÝ HIỆU QUE HÀN THEO TIÊU CHUẨN VIỆT NAM .

1. Que hàn thép các bon thấp và thép hợp kim thấp TCVN 3734 -89.

Cấu trúc chung của ký hiệu que hàn có dạng như sau :

*

N XX X

X

(1) (2) (3)

N : Que hàn .

(1): Có hai chữ số chỉ giới hạn bền kéo tối thiểu (KG /mm². Và chỉ tiêu khác chỉ

cơ tính mối hàn (Bảng TCVN 3223 -89)

(2): Có một chữ số (6) chỉ loại dòng điện một chiều, và phương pháp đấu (DC⁺)

với que hàn .

(3): Có một chữ in hoa chỉ hệ vỏ thuốc bọc của que hàn: A (Axít ), B (Bazơ), R

(Rutin)…

Ví dụ: N50 – 6B

Có nghĩa là: Que hàn dùng để hàn thép các bon và thép hợp kim thấp , thuốc bọc

hệ Bazơ thích hợp với dòng hàn DC (Nối nghịch DC⁺). Kim loại mối hàn có giới hạn bền

kéo tối thiểu là 50 KG/ mm²(hay 490 MPa), độ dai va đập không bé hơn 1.3 MJ/m², độ

giãn dài tương đối 20%, góc uốn 150 ⁰

Bảng 13 : Cơ tính của kim loại mối hàn theo tiêu chuẩn TCVN 3223 -89

Các chỉ tiêu về cơ tính

Giới hạn bền kéo

Độ dai va đập

Góc uốn

Độ giãn dài

Loại que

KGm/cm²

tƣơng đối

Độ

N/mm²KG/mm²

MJ/m²

hàn

%

Không nhỏ hơn

N42

410

450

490

410

42

46

50

42

0,8

0,7

1,5

8

18

16

22

150

120

180

N46

N50

7

15

N42 – 6B

450

490

540

590

46

50

55

60

1,4

1,3

1,2

1,0

14

13

12

10

22

20

18

180

150

120

N46 – 6B

N50 – 6B

N55 – 6B

N60 - 6B

Bảng 14 TCVN 3223 -89 quy định các chỉ tiêu về thành phần hoá học của kim loại đắp

Thành phần hoá học ( % )

C

Si

P

S

Mn

Loại que

1

2

3

1

2

3

hàn

Không lớn hơn

Không

nhỏ

hơn

N42

N46

N50

0.12 0.25

0.25

0.38

0.04

0.50

0.60

0.70

0.04

0.045

0.05

0.035

0.03

0.04

0.045

N42 -6B 0.12 0.30

N46 -6B 0.12 0.03

N50 -6B 0.12 0.35

N55 -6B 0.15 0.50

N60 -6B 0.15 0.60

0.03

1.00

2. Que hàn thép chịu nhiệt (có cấu như sau)

Hn Cr XX Mo XX V XX ..... – XXX

(1) ( 2) ( 3) (4) (5)

X

(6)

Hn : Chỉ que hàn thép hợp kim chịu nhiệt.

(1) : Crôm và hàm lượg tính theo phần nghìn.

(2) : Molip đen và hàm lượng của nó tính theo phần nghìn.

(3) :Vanađi và hàm lượng của nó tính theo phần nghìn.

(4) :Nguyên tố hợp kim khác và hàm lượng của nó tính theo phần nghìn.

(5) : Nhiệt độ làm việc lớn nhất ( ^OC ).

(6) : Nhóm vỏ bọc ( A, B , R .. ).

Ví dụ : Hn. Cr 05. Mo 10 .V04 – 450R .

Có nghĩa là: Que hàn thép chịu nhiệt làm việc ở nhiệt độ tối đa 450⁰C, có vỏ thuốc

bọc thuộc hệ Rutin, kim loại mối hàn có thành phần hoá học: 0,5% Cr; 1% Mo; 0,4% V.

3. Que hàn thép hợp kim có độ bền cao (có cấu như sau).

Hc

XX Cr XX Mn XX W XX ..… XXX - X

(1)

………………….........(2) ……………………………. (3) (4)

(5)

(1) :Hc: Chỉ que hàn thép hợp kim có độ bền cao.

(2) : Gới hạn bền kéo tối thiểu (Tính theo KG/ mm²).

(3) : Ký hiệu các nguyên tố hợp kim Cr, Mn, W, và các nguyên tố khác (nếu có)

với hàm lượng tương ứng của chúng tính theo phần trăm (nếu không có các

chữ số kèm theo thì hàm lượng của các nguyên tố xấp xỉ 1%)

0

(4) :Nhiệt độ làm việc ổn định của các mối hàn C.

(5) : Nhóm vỏ thuốc bọc que hàn ( A, B…).

Ví dụ : Que hàn có ký hiệu Hc .60.Cr18. V.W.Mo – B

Có nghĩa là : Que hàn thép hợp kim có độ bền cao , kim loại đắp có độ bền kéo

tối thiểu 60KG/mm²hay ( 590 Mpa ) và các thành phần hoá học gồm : 18% Cr , 1%V và

1% Mo , vỏ thuốc bọc que hàn hệ bazơ .

II. KÝ HIỆU QUE HÀN THEO TIÊU CHUẨN QUỐC TẾ ISO .

1. Que hàn thép các bon và thép hợp kim thấp theo ISO . 2560

Cấu trúc như sau :Gồm có 8 loại thông tin khác nhau trong đó 4 loại phần đầu là bắt

buộc , còn 4 loại phần cuối chỉ cung cấp them thông tin ( nếu có chứ không bắt buộc )

E

XX

X

XX

(4)

XXX

(5)

X

(1) (2)

(3)

(6) (7) (8)

(1) : Ký hiệu bằng chữ E là que hàn .

(2) : Có hai chữ số 43 hay 51 chỉgới hạn bền kéo của kim loại mối hàn .

(3) : Một chữ số trong các số tự nhiên ( 0; 1 ; 2 ; 3; 4; 5).Chỉ độ giãn

dài %

(4) : Có 1 đến 2 chữ cái Nhóm vỏ thuốc bọc que hàn ( A, B.. ).

(5) : Có 3 chữ số (110 , 120 … ) . Chỉ hiệu suất đắp của que hàn Kc (%) .

(6) : Có 1 chữ số (1 ; 2 …. 5.) . Chỉ vị trí hàn trong không gian .

(7) : Có 1 chữ số (1 ; 2 …. 9.) . Loại nguồn điện hàn .

(8) : Hàm lượng H₂nhỏ hơn 15 M³/100 gam kim loại đắp

Ví dụ loại que hàn : E 51 5B 120 2 6 H

Có nghĩa là :

- Que hàn hồ quang tay cho thép các bon hoặc thép hợp kim thấp

- Đảm bảo giới hạn bền kéo của kim loại mối hàn trong khoảng 510 đến 650

MPa

- Độ giãn dài tương đối tối thiểu 20%

- Độ giai va đập KCV = 28 J/ cm²ở - 40 ⁰C ( âm bốn mươi độ C ) .

- Que hàn có nhóm thuốc bọc que hàn ( hệ ba zơ ).

- Hiệu suất đắp Kc =115-125% .

- Hàn mọi vị trí trong không gian .trừ vị trí đứng hàn từ trên xuống dưới .

- Khi hàn dùng dòng hàn DC nối nghịch hay AC , điện áp không tải 70 vôn .

Chú ý : Hiệu suất Kc được hiểu là tỉ số về khối lượng gữa kim loại của mối hàn và kim

loại nóng chảy của lõi thép que hàn tính bằng phần trăm . Thông tin này chỉ được cung

K_c105%

cấp trong ký hiệu kim que

hàn khi

2. Que hàn thép hợp kim chịu nhiệt theo tiêuchuẩn ISO 3580 .

Các nguyên tố hợp kim chủ yếu quyết định tính chịu nhiệt của thép là crôm , môlipđen

và vaniđi .tương ứng với các kim loại này , người ta chia thép thành các loại : Thép môlípđen ,

thép crôm – môlipđen , thép côm môlipđen –vanađi . Hàm lượng các nguyên tố hợp kim trong

thép càng cao thì tính chịu nhiệt của kim loại cơ bản và kim loại đắp càng cao vì thế cấu trúc

que hàn theo ISO 3580 được quy định như - Bảng 13. Các ký hiệu tượng trưng cho hệ thuốc bọc

que hàn , vị trí mối hàn trong không gian , loại và cực tính dòng điện cũng được quy định như

trong tiêu chuẩn ISO 2560 . Về thành phần hoá học của kim loaị đắp được quy định như trong -

Bảng 15

Bảng 15: Cơ sở dữ liệu để hình thành mã hiệu que hàn theo ISO 2560

Que hàn

Cơ tính của kim loại mối hàn

Giới hạn

bền

Độ giãn

dài

Nhiệt độ khi

KCV=28J/cm²

%

5

( MPa)

6

E 43

0

1

2

3

4

5

430 -510

-

20

22

24

+20

0

-20

-30

-40

E 51

0

1

2

3

4

5

560 -610

-

18

20

+20

0

-20

-30

-40

Ký hiệu Hệ vỏ thuốc

Que hàn

E

51

5

B

120

2

A

AR

B

Axít (ôxít sắt)

Axút rutin

6

H

Kiềm (bazơ)

Xen lulô

C

O

R

Oxy hoá

Ru tin (vo trung bình)

Ru tin ( vỏ dày)

RR

S

Các hệ vỏ khác

Hiệu suất của

que hàn đắp

Chỉ

số

Vị trí mối hàn

trong không

gian

Chỉ

số

Cực tính của Điện

nguồn một

áp

chiều

không

tải

Hàm

lượng

hyđrô

trong

kim

loại

đắp

Chỉ Kc ,%

số

1

Mọi vị trí

0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Nghịch

-

Bầt kỳ(+/-)

50

70

90

Thuận ( -)

thấp

110 105-115

120 115-125

2

3

Mọi vị trí trừ

đứng trên xuống

+

+/-

-

hơn

15Cm³

/100

Bằng , ngang và

leo

+

…

+/-

-

4

5

Bằng giáp mối

và góc

200 195-205

Bằng , ngang ,

leo và đứng trên

xuống

+

Bảng 16: Cấu trúc ký hiệu que hàn thép chịu nhiệt theo ISO 3580

Chữ

cái

Hàm lượng ( nếu hơn

1% ) và ký hiệu nguyên

tố hợp kim

1 chữ số

1 2

chữ

cái

Vị trí mối

hàn trong

không

Loại dòng điện

cực tính và Uo

Hệ vỏ

thuốc

E

Cr ; Mo

;

V

gian

Bảng 17: Ký hiệu biểu thị thành phần hoá học của kim loại đắp bằng que hàn thép chịu nhiệt

Ký hiệu

Hàm lƣợng các nguyên tố , %

C^*

Si

Mn

Cr

Mo

Các nguyên

tố khác

Không lớn hơn

Mo

0.12

0.8

0.9

1.5

-

0.4 - 0.7

0.8 – 1.2

0.4 - 0.7

0.9 – 1.3

0.4 – 0.7

-

05 CrMo

05 CrMoV

1 CrMo

0.3 - 0.8

0.3 - 0.6

0.8 - 1.5

0.9 – 1.3

4.0 – 6.0

-

V0.25-0.60

V 0.1-0.35

2 CrMo

-

5 CrMoV

9 CrMo

0.12

0.9

0.8

1.5

4.0 – 6.0

0.4 – 0.7

0.9 – 1.2

V0.1-0.35

-

8.0 -10.0

12 CrMoV

0.5 – 0.22

11.0-13.0 0.8 – 1.2

V = 0.2-0.4

W =0.4-0.6

* Nếu hàm lượng cacbon trong kim loại đắp thấp hơn 0.05% thì trong ký hiệu có thêm

chữ cái “ L “.

Ví dụ : E 5Cr MoV B 2 0 theo ISO 3580

Có nghĩa là : Que hàn hồ quang tay thép hợp kim chịu nhiệt . Khi hàn bảo đảm

nhận được kim loại đắp có thành phần hoá học là : 0.5%Cr, 1%Mo và 1%V . Que hàn có

vỏ thuốc thuộc hệ bazơ , thích hợp để thực hiện các mối hàn phân bố ở các vị trí không

gian khác nhau , trừ vị trí hàn đứng từ trên xuống . Loại que hàn này chỉ dùng với nguồn

hàn một chiều nối nghịch .

3. Que hàn thép không gỉ và thép hợp kim cao ISO 3581.

Cấu trúc que hàn thép không gỉ và thép hợp kim – ISO 3581

2chữ

số

1-2

1 chữ

Các

Chữ

cái

chữ số số

nguyên

tố khác

E

Chỉ

hàm

Nb , V

hàm

lượng

1-2

chữ số

3 chữ

số

1

chữ

số

1 chữ

số

Cr

Ni

Mo

Hệ vỏ

thuốc

Hiệu

suất

đắp

Vị

trí

mối

hàn

loại

dòng

điện

cực

tính

Bảng 18 Cấu trúc của que hàn theo ISO 3581.

Các nguyên tố hợp kim chủ yếu trong thép không gỉ và trong các loại thép hợp kim

cao tương tự là crôm , niken và môlipđen . Vì vậy để đơn giản trong ký hiệu thép và kim

loại đắp của mối hàn , người ta chỉ sử dụng các con số để chỉ hàm lượng trung bình tương

ứng với các nguyên tố Cr – Ni – Mo. Ví dụ kim loại đắp có hàm lượng Cr và Ni trung

bình là 19% và 12% được ký hiệu là “ 19.12 “ . Nếu có thêm 2%Mo thì ký hiệu trở thành

“19.12.2 ”

Ngoài các nguyên tố hợp kim đã nêu , nếu trong thép hay trong kim loại đắp còn

các nguyên tố hợp kim khác ( Nb, V, Si, Mn …) thì sau chỉ số chỉ hàm lượng trung bình

còn phải có ký hiệu hoá học của chúng . Ví dụ cũng thành phần kim loại đắp ở trên

nhưng có thêm ~3% Nb ký hiệu mới sẽ là : “ 19.12.2.3Nb “.

Thép hay kim loại đắp có hàm lượng cacbon rất thấp ( < 0.04% ) được ghi thêm

chữ „L” ngay sau ký hiệu đó . Ví dụ thép “19.9 L” - Bảng 17.

Các kýhiệu về vỏ thuốc bọc que hàn , hiệu suất đắp , vị trí mối hàn trong không

gian , loại dòng điện , cực tính của dòng DC , điện áp không tải tối thiểu … cũng dống

như trong ISO 2560 - Bảng 18 .

Ví dụ : Que hàn E 19.9 R 120 1 6 .

Có nghĩa là : Que hàn hồ quang tay để hàn thép hợp kim cao . Que hàn có vỏ bọc

hệ (R) ru tin và kim loại mối hàn có thành phần như sau - Bảng 19 với ký hiệu tượng

trưng (19.9) .

Các bon ≤0.8% ; Cr = 18 -21 % ; Ni = 8 -11 % .Có thể hàn ở mọi vị trí trong không

gian gian , thích hợp với dòng hàn DC nối nghịch . khi hàn hàn dòng AC điện áp không

tải tối thiểu 70 V . Hiệu quả đắp của que hàn là K_c= 120 ( 115 – 125 % )

* Giải thích thêm của ký hiệu trên : E 19.9 R 120 1 6 .

Chữ E : biểu thị que hàn .

19.9 : Là ký hiệu tượng trưng .

* Có : Hàm lượng C max = 0.8% ; Cr = 18 -21 % ; Ni = 8 -11% .

R

: Nhóm vỏ bọc que hàn hệ ru tin .

120 : Hiệu suất đắp của que hàn chỉ số 120 : Kc = 115 -125 % .

Số 1 : Là ký hiệu hàn tất cả vị trí

Bảng 19 Ký hiệu tượng trưng thành phần hoá học của kim loại đắp ( que hàn )

Theo ISO 3581

Ký hiệu tượng

trưng

Cmax

Cr

Ni

Mo

Các nguyên

tố khác

13

0.12

0.07

0.10

0.25

0.01

0.08

0.04

0.08

0.04

0.08

0.04

0.08

0.04

0.08

0.04

11- 14

12 -15

27 -30

15 -18

27 -30

18 -21

18 - 21

17 - 20

17 - 12

17 - 20

17 - 21

13.1

0.8 -1.5

3-6

13.4

1.0 max

17

17.01

1 -1.5

30

19.9

8 -11

19.9L

8 – 11

8 - 11

19.9 Nb

19.9 LNb

19.12.2

12.2.2.L

19.12.2 Nb

19.12.3

19.12.3 L

19.12.3 Nb

19.13.4

19.13.4 L

Nb

8 - 11

11 - 14

10 - 14

11 - 15

2 – 2.5

Nb

2.5 – 3.5

3.5 – 5.5

19.13.4 Nb

22.12

0.08

0.15

0.04

0.12

0.20

0.12

0.10

0.20

0.04

0.20

0.04

0.12

0.25/45

0.10

17 - 21

20 - 23

11 - 15

10 - 13

11 – 15

11 - 15

7.5 – 9.5

8 – 9.5

7 - 10

3.5 – 5.5

Nb

23.12

22 – 26

22 - 26

23.12.L

23.12.Nb

23.12W

23.12.2

16.8.2

22 - 25

Nb

22 - 25

W2 – 4

22 - 25

2 - 3

1 – 2

14.5 – 16.5

16.5 – 18.5

17 - 20

17.8.2

1.5 – 2.5

18.8Mn

18.15.3L

25.20

Mn 5 – 8

16.5 – 18.5

24 - 28

13 – 16

2.5 – 3.5

25.20L

25.20Nb

25.20.2

25.20.C

25.25.2Nb

24 - 28

18 - 22

20 - 22

18 - 22

24 - 26

Nb

14 - 28

2 - 3

25 - 28

24 - 28

2-2.5

Nb

24 - 27

2 – 2.5

Cu1.8-

2.2Nb

18.20.2CuNb

20.25.5LCu

0.10

0.04

17 - 20

19 - 20

19 - 22

24 - 26

4 - 6

Cu 1.3

Cu2.5-

2.5 – 4.3

3.5Nb

Mn5-8

Nb

23.27.3CCuNb

25.16CMn

20.9Nb

20.9.3

0.04

0.25/46

0.13

21 - 25

23 - 26

18 - 21

18.5 - 21

24 - 27

28 - 32

14 - 19

17 - 19

22 - 25

14 - 17

25 - 29

14.5 - 17

8- 10

0.35 – 0.65

2 - 4

0.10

8 - 10

25.4

0.15

4 - 6

29.9

0.15

8 - 12

18.6

0.25

33 - 36

11 - 13

13 - 15

23 - 25

17.12Si

24.14Si

16.25.6

0.15

Si3.8 – 4.8

Si1.5 – 2.2

0.12

5 - 7

III. KÝ HIỆU QUE HÀN THEO TIÊU CHUẨN CỦA HIỆP HỘI HÀN HOA KỲ AWS

( American Welding Society).

1. Que hàn thép các bon theo AWS A5.1

Cấu trúc ký hiệu que hàn như sau :

E

XX

X

XX

( 4)

( 1) (2)

(3)

E : (Electrode) Chỉ điện cực ( Que hàn ).

(2) : Có hai chữ số ( 60 ) hoặc (70 ) là chỉ gới hạn bền kéo tối thiểu của kim loại

que hàn ( kim loại đắp ) .Đây là đơn vị đo ứng suất dùng phổ biến ở Mỹ có thể quy đổi

sang hệ khác như sau : 1 Ksi = 6,9 . 10⁶Pa = 6.9 MPa = 0.73 KG/ mm².

(3) : Có một chữ số ( chỉvị trí mối hàn trong không gian ) .

- Số 1 : Hàn ở mọi vị trí trong không gian .

- Số 2 : Hàn bằng và hàn ngang .

- Số 4 : Hàn ở mọi vị trí , hàn đứng từ trên xuống .

( 4) : Dùng để chỉ loại vỏ bọc que hàn , loại dòng điện , cực tính , hỉệu suất đắp …

Một số điểm cần chú ý trong tiêu chuẩn que hàn AWS

- Hệ thống đo lường của mỹ vẫn dựa vào hệ foot - pound .

- Không quy định giá trị giới hạn trên của giới hạn bền kéo .

- Không có que hàn hệ vỏ rutin axít (AR) , Oxi hoá (O) và các hệ hỗn hợp khác

(S) .

- Không định lượng về hiệu suất đắp Kc , và hàm lượng hyđrô thấp của kim loại

đắp .

- Khi dùng dòng hàn AC không chỉ rõ giá trị điện áp không tải Uo

Bảng 20 Hệ thống ký hiệu que hàn thép các bon theo AWS A5.1 .

Phân loại

Giới hạn bền kéo (min)

Gới hạn chảy ( min)

Độ giãn dài

(AWS )

L= 4d (%)

Que hàn E 60

MPa

Ksi

62

Ksi

50

MPa

340

380

E6010

E6011

E6012

430

460

22

17

62

50

67

55

Giáo trình Vật liệu hàn - Nghề Hàn