Vài nét về trào lưu văn học Linglei trong dòng văn học Trung Quốc
Vài nét về trào lưu văn học Linglei
trong dòng văn học Trung Quốc
Nguyễn Thị Hiền(*)
Tóm tắt: Trong nền văn học Trung Quốc có một số tác phẩm xa rời văn học chính thống,
được gọi là tác phẩm văn học “Linglei”. Nhưng trào lưu văn học Linglei chỉ thực sự
nở rộ và được coi là một hiện tượng văn học khi xuất hiện các tiểu thuyết của các nhà
văn sinh vào thập niên 70 của thế kỷ XX như Vệ Tuệ, Miên Miên, Cửu Đan, Xuân Thụ...
Văn học Linglei có một số tác phẩm gây tranh cãi trong giới nghiên cứu văn học trong
và ngoài Trung Quốc. Bài viết sơ lược quá trình hình thành và phát triển của trào lưu
văn học Linglei trong dòng văn học Trung Quốc đương đại và tìm về một vài dấu vết văn
học Linglei trong văn học cổ đại, hiện đại, cũng như tìm hiểu về sáng tác của một số tiểu
thuyết gia Linglei tiêu biểu trong văn học đương đại Trung Quốc.
Từ khóa: Văn học Linglei, Trào lưu văn học, Tiểu thuyết gia, Tiểu thuyết Linglei,
Trung Quốc
Abstract: Works of an alternative type different from China’s mainstream literature
are known as ‘linglei wenxue’ (literature of the unconventional) which only blossoms
and is considered a literary phenomenon following the emergence of novels by writers
born in the 1970s of the twentieth century such as Wei Hui, Mian Mian, Jiu Dan,
Chun Shu, etc. However, there exist several linglei works that are controversial in the
scholarly community both inside and outside China. The paper outlines its formation
and development and traces it in ancient and modern literature, as well as learns about
the novels of some prominent linglei novelists in Chinese contemporary literature.
Keywords: Linglei Literature, Literary Movement, Novelists, Linglei Novels, China
Đặt vấn đề 1(*)
bởi thuật ngữ này đang biến động và ngày
Linglei (另类) theo phiên âm tiếng càng mang ý nghĩa tích cực hơn do cách
Trung Quốc là “lánh loại”, có nghĩa là một tiếp nhận của người Trung Quốc. Văn học
loại khác biệt, khác thường. Nhiều nhà Linglei dùng để chỉ một số tác phẩm có
nghiên cứu Trung Quốc cho rằng, vẫn chưa phương thức sáng tác hoặc đối tượng tự sự có
có khái niệm chính xác về văn học Linglei sự khác biệt, cái gọi là Linglei kỳ thực là sử
dụng một phương thức sáng tác đặc biệt với
thủ pháp khoa trương, biến hình để thể hiện
người hoặc vật, lạ hóa sự vật đã quen thuộc,
truyền đạt ý tưởng của tác giả về sự khác
(*) TS., Viện Thông tin Khoa học xã hội, Viện Hàn
lâm Khoa học xã hội Việt Nam;
Thông tin Khoa học xã hội, số 9.2020
32
biệt giữa phi thường và thường quy. Phương có quá trình hình thành, phát triển và manh
thức biểu đạt của Linglei không cố tình theo nha từ văn học cổ đại, khoảng thời gian từ
đuổi kết quả lập dị mới mẻ, mà kỳ thực là ba nghìn năm trước đến cuối đời nhà Thanh
được quyết định bởi sách lược biểu ý của (1644-1911). Ở giai đoạn này, văn học cổ
nhà văn. Linglei theo quan điểm không khen điển Trung Quốc coi “thi, từ, ca, phú” là
ngợi, cũng không chỉ trích..., chỉ là sách lược chính thống, là “miếu đường văn học”.
sáng tác theo phương thức phi thường, viết Việc xuất hiện tiểu thuyết - một loại hình
về đời sống, tình cảm của con người, miêu được hình thành từ tầng lớp dưới trong dân
tả động vật, phản ánh xã hội. Tuy văn học gian, chưa từng được vương triều chuyên
cổ đại, hiện đại Trung Quốc cũng có một số chế và văn nhân ngự dụng coi trọng. Có
tác phẩm được liệt vào sáng tác bên lề, mang lẽ vì thế, tiểu thuyết có được không gian
dấu vết của Linglei nhưng văn đàn Linglei sáng tác tự do, từ đó xuất hiện một số tác
chỉ bắt đầu gây tiếng vang vào những năm phẩm xa rời, thậm chí đi ngược lại với văn
cuối thế kỷ XX. Đến những năm đầu thế kỷ học chính thống thời bấy giờ, như Thuỷ hử
XXI, nhiều tiểu thuyết thuộc trào lưu sáng truyện, Tam quốc diễn nghĩa, Tây du kí,
tác Linglei đã xuất hiện và làm nóng văn đàn Hồng lâu mộng, Kim Bình Mai, Nho lâm
Trung Quốc với một số tác giả tiêu biểu như: ngoại sử,... Một số nhà nghiên cứu Trung
Vệ Tuệ, Miên Miên, Xuân Thụ, Cửu Đan, Quốc gọi các tác phẩm đó là “Linglei trong
An Ni Bảo Bối, Hải Nam, Trần Nhiễm, Lâm văn học cổ điển Trung Quốc” (Khanh Sĩ
Bạch, Triệu Ba, Nghệ Đan, Chu Văn, Vương Đồng, 2010: 50).
Sóc... Nội dung các tiểu thuyết ở giai đoạn
Đến thời kỳ hiện đại, Tiêu Hồng là một
này chủ yếu miêu tả thái độ và lối sống hoàn trong số các tác giả cho thấy sự tồn tại của
toàn mới của con người dưới sự ảnh hưởng văn học Linglei trong lịch sử văn học hiện
của nền kinh tế thị trường.
đại Trung Quốc (1919-1949). Tác phẩm của
Các sáng tác thuộc trào lưu văn học Tiêu Hồng thể hiện tận cùng sự lâm li. Tiêu
Linglei bao gồm truyện ngắn, tiểu thuyết, Hồng miêu tả bước đi cô đơn và thê lương
thơ ca, nhưng sôi động nhất vẫn là tiểu trên con đường nhân sinh, khiến cho hình
thuyết. Tiểu thuyết Linglei khác biệt với tượng nữ nhân vật trong tác phẩm của bà
dòng văn học chính thống ở cách đặt vấn có sắc thái đặc biệt và giàu ý nghĩa. Mã Bá
đề, phong cách sáng tác và lối hành văn... Nhạc (1941) là nhan đề tác phẩm, đồng thời
Vấn đề được đề cập đến trong tiểu thuyết cũng là tên nhân vật trong tác phẩm của Tiêu
Linglei đa dạng, mới mẻ, hiện đại và nhạy Hồng. Trong đại gia tộc văn học trào phúng
cảm với các yếu tố tình dục, ma túy, lối hiện đại Trung Quốc, Mã Bá Nhạc là nô lệ,
sống hưởng thụ. Bút pháp của Linglei khác “kí sinh trùng”, người khốn khổ, thường
lạ, mạnh mẽ, táo bạo và đầy hơi thở hiện dùng “phép thắng lợi tinh thần” để an ủi cho
đại. Tiểu thuyết Linglei thể hiện rõ tâm sự bất tài và thất bại của mình. Tiêu Hồng
trạng bức bối của lớp thanh niên trưởng đã khai thác sâu đề tài “trốn chạy”, dùng
thành trong thời đại mới.
2. Sự hình thành và phát triển của trào lưu hiện trạng đời sống con người, khiến Mã Bá
văn học Linglei tại Trung Quốc Nhạc trở thành một kiệt tác Linglei (Theo:
thủ pháp hài hước xuất sắc để phản ánh
Theo một số nhà nghiên cứu văn học Dương Hiểu Lâm, 2003). Một bộ phận tiểu
Trung Quốc, văn học Linglei Trung Quốc thuyết của Tiêu Hồng bị độc giả cố tình hiểu
Vài nét về…
33
sai khiến cho bà giành được cái gọi là “nữ thuật hóa nhân sinh, họ hy vọng dùng văn
nhà văn yêu nước chống Nhật”. Nhưng tiểu tự, ngôn ngữ, hành vi để nghệ thuật hóa
thuyết viết về đề tài chống Nhật của bà dùng chính mình. Nhóm nhà văn Linglei thoải
“tự sự Linglei ” của diễn ngôn, chủ đạo siêu mái thể hiện nhân sinh quan và thế giới
nhiên thoát tục, thể hiện bức tranh đời sống quan. Phần nhiều nhà văn Linglei sinh vào
tinh thần và diện mạo tinh thần trong thời thập niên 70 của thế kỷ XX, là thời đại toàn
đại biến động của người dân, từ đó lật lại cầu hóa về kinh tế. Nhà văn Linglei dám
quan điểm “chiến tranh cứu sự sinh tồn cuồng nhiệt theo đuổi nhân tố thời thượng
nhân loại” (Ngô Dũng Lợi, Chu Lợi Huy, và lối sống mới mẻ, không tiết chế ngôn
2005: 70).
ngữ, không dùng tư duy hợp lý phản ánh
Từ góc độ truyền bá và tiếp nhận, đời sống thác loạn của nhóm người trẻ tuổi
nguyên nhân xuất hiện điểm nóng Linglei đó (Theo: Hứa Tiểu Đình, 2017).
trên văn đàn Trung Quốc đương đại (từ
Văn học Thập thất niên (1949-1966)
năm 1949 đến nay) là do ảnh hưởng của thuộc một thời kỳ của văn học đương đại
truyền thông hiện đại và tâm lý phản nghịch Trung Quốc. Phần lớn tác phẩm văn học
của độc giả, sự thịnh hành ngữ cảnh toàn trong giai đoạn này có liên quan đến tự sự
cầu hóa và quan niệm chủ nghĩa tiêu dùng tình yêu nhưng không phải tuân theo logic
(Theo: Cao Xuân Hà, Giả Lỗ Hoa, 2006). tình cảm mà là logic hình thái ý thức quốc
Trở thành đối tượng được công chúng chú gia, thể hiện sắc thái Linglei nhất định
ý, từ “Linglei” cũng dần dần lọt vào tầm trong bối cảnh xã hội đương thời. Tình
nhìn của công chúng và văn học Linglei yêu được nhà văn miêu tả trong một số tác
cũng chính thức hình thành và tồn tại từ đó. phẩm đó tuy cũng có ý nghĩa siêu nghiệm
Văn học Linglei phá vỡ quy tắc và sử dụng nhưng hầu như tuân theo logic tự thân tình
phương thức sáng tác lập dị, đạt tới sự độc cảm, thậm chí tình yêu còn chuyển tải
đáo nhất định. “Văn học Linglei là phi chính nhiều ý nghĩa khác. Giai đoạn 1949-1966
thống, hơn nữa có ý thức tiên phong mạnh là giai đoạn sáng tác Linglei đô thị. Các
mẽ” (Hứa Tiểu Đình, 2017: 190), trở thành sáng tác trong giai đoạn này không phải là
dư luận văn học được độc giả chú ý, bài tự sự thể nghiệm cá nhân đơn thuần. Những
xích, khen chê. Khi Linglei trở thành trào cảnh tượng thân thể, tình dục, dục vọng,
lưu văn học, gây “sốt” trên văn đàn Trung khiêu dâm, quán bar... nhằm chứng tỏ thể
Quốc đương đại thì nhà văn Linglei cũng nghiệm cá nhân là sản phẩm của hoàn cảnh
xuất hiện ngày một nhiều. Nhà văn Linglei hiện thực. Thân thể hình thành trong văn
đương đại xuất phát từ cảm nhận của bản hóa và lịch sử; tình dục là trường vực của
thân và thái độ với hiện thực đời sống, cung quan hệ xã hội. Từ đó cho thấy một số tác
cấp cho độc giả những bức tranh đặc biệt phẩm Linglei chính là sản phẩm phụ của
về đời sống đô thị Trung Quốc đương đại. sự thay đổi xã hội, là sự điểm tô cho bề nổi
Điều khiến nhà văn Linglei chú ý là một của những cảnh tượng phù hoa, huyên náo
nhóm người đặc biệt trong xã hội, nhóm (Theo: Tỉnh Diên Phượng, 2010).
người đó quay lưng lại với tư tưởng, hành
Vào giữa thập niên 90 của thế kỷ XX,
vi đại chúng, thể hiện sự nổi loạn, đi ngược một loạt nhà văn sinh vào thập niên 70
lại với quy phạm đạo đức truyền thống và bắt đầu gây tiếng vang trên văn đàn Trung
luân lý trật tự xã hội. Họ theo đuổi nghệ Quốc. Chỉ trong vài năm ngắn ngủi, nhóm
Thông tin Khoa học xã hội, số 9.2020
34
nhà văn hậu thập niên 70 như Đinh Thiên, vật, kỳ ảo, đam mĩ... Nhiều tác phẩm viết
Vệ Tuệ, Miên Miên, Hải Nam, An Ni Bảo về đề tài đồng tính luyến ái nhưng trên thực
Bối, Vương Sóc, Chu Khiết Nhu, Chu Văn tế lại phản ánh khát vọng tình thân. Tiểu
Dĩnh, Ngụy Vi, Đới Lai, Triệu Ba... nhanh thuyết đồng tính phần nhiều nghiêng về tả
chóng trở thành lực lượng mới nổi trên thực, còn tiểu thuyết đam mĩ thì nhà văn
văn đàn. Năm 1999, sau khi xuất bản Búp nữ mô tả theo sự tưởng tượng của mình
bê Thượng Hải (của Vệ Tuệ), hiện tượng tạo nên những tác phẩm đồng tính luyến ái
Linglei bắt đầu được công chúng cả trong và nam, mà bối cảnh luôn đi xa hơn đời sống
ngoài Trung Quốc chú ý. Đề tài, nội dung, của những người bình thường trong xã hội.
phương thức tự sự, phong cách ngôn ngữ Một số tiểu thuyết huyền ảo Linglei chịu
trong tác phẩm của các nhà văn hậu thập ảnh hưởng của tiểu thuyết huyền ảo phương
niên 70 tuy cùng theo trào lưu Linglei nhưng Tây, truyện tranh Nhật Bản và tiểu thuyết
đã có sự khác biệt (Theo: Nghê Vĩ, 2003).
chí quái thời Lục triều, xây dựng hiện thực
Sáng tác nữ tính Linglei phát triển từ và lịch sử không mảy may liên quan đến
cuối thế kỷ XX đến nay, chủ yếu miêu tả lối thời gian và không gian, trong thế giới dị
sống Linglei của thanh niên đương đại, thể thế đặc biệt có giá trị quan đặc biệt (Theo:
hiện trạng thái sinh tồn của một lớp thanh Trình Chấn Hồng, 2013).
niên ở các đô thị lớn như Thượng Hải,
Tiểu thuyết Linglei phần nào phản ánh
Quảng Châu. Ở một mức độ nhất định, tác hiện thực xã hội đương thời, ví dụ như
phẩm Linglei phản ánh đời sống vật chất, nhân vật “mờ mịt trong kiếm tiền, trong
tinh thần và văn hóa đô thị Trung Quốc yêu đương, trong sự nghiệp, cuộc sống đầy
cuối thế kỷ XX trong bối cảnh toàn cầu nước mắt với nỗi lo lắng về tương lai” (Hứa
hóa. Các phương diện như hoàn cảnh sống, Tiểu Đình, 2017: 191). Đặc điểm lớn nhất
lối sống, hành vi ý thức của nhân vật, ngôn của sáng tác Linglei là tiểu thuyết “Linglei
ngữ tiểu thuyết và nghệ thuật xây dựng không phải là sáng tác tập thể tìm kiếm
nhân vật trong sáng tác nữ tính Linglei đều điểm chung trong sự khác biệt mà là sáng
thể hiện sắc thái văn hóa hậu thực dân mới tác cá nhân khác biệt. Sáng tác của Vương
mẻ (Theo: Cao Xuân Hà, 2006).
An Ức, Sử Thiết Sinh, Hàn Thiếu Công,
Gần đây, nhóm nhà văn Giang Nam Giả Bình Ao, v.v… là một loại sáng tác cá
bước lên văn đàn Linglei Trung Quốc với nhân khác biệt “dùng văn tải đạo”” (Hứa
nhiều tiểu thuyết thanh xuân vườn trường. Tiểu Đình, 2017: 190).
Sáng tác Linglei của nhà văn Giang Nam có
Sáng tác Linglei chú trọng đến tâm
chi tiết chân thực, tiết tấu hợp lý, nhấn mạnh trạng, thái độ, đem lại cảm quan chân thực
nhân tố vườn trường viết về đề tài thanh cho độc giả, khiến độc giả kích thích, hưng
xuân. Linglei trong văn học vườn trường phấn. Phương thức sáng tác với kỹ xảo
đã phát triển theo hướng đa nguyên hóa và nghệ thuật, kết cấu tác phẩm, hình thức biểu
trở thành một bộ phận quan trọng của văn hiện… của trào lưu tiểu thuyết Linglei “chưa
học mạng (Theo: Lung Hinh Duyệt, 2018). thực hiện được đột phá mới văn học truyền
Từ đầu thế kỷ XXI đến nay, những thống”. Hiện tượng văn học Linglei là một
thiên tiểu thuyết ngắn Trung Quốc có sự tồn tại văn học, nhưng không tạo thành sự
thay đổi lớn, đó là viết theo trào lưu Linglei thách thức đối với dòng văn học chủ đạo,
với các đề tài như: đồng tính luyến ái, động “sau khi nó đánh mất đi giá trị quan trọng
Vài nét về…
35
nhất thì cũng chắc chắn chỉ ẩn hiện trên văn lối… Sáng tác của Vệ Tuệ thể hiện một
đàn” (Hứa Tiểu Đình, 2017: 191). cách nhìn, một cách sống, một tuyên ngôn
3. Sáng tác của một số tiểu thuyết gia mới cho lớp trẻ. Vệ Tuệ viết nhiều đề tài
Linglei tiêu biểu về tính dục và sự nổi loạn của thân xác.
Nhà văn Linglei là một nhóm đặc biệt. Búp bê Thượng Hải của Vệ Tuệ đại diện
Họ có nhiều điểm chung, đó là trẻ tuổi, cho tiểu thuyết Linglei, một lần nữa thử
sáng tác tự do, sinh ra ở thành thị, là thành lật lại phương thức diễn ngôn và quan
phần tiểu tư sản, không có việc làm cố niệm giá trị truyền thống (Theo: Vương
định. Những đặc điểm đó có sự khác biệt Du, 2008). Tiểu thuyết của Vệ Tuệ hướng
với các nhà văn nữ tính trước kia như Lâm tới xây dựng một thế giới tinh thần phản
Bạch, Trần Nhiễm, cho nên sáng tác của họ loạn mãnh liệt. Nhà văn “lựa chọn Linglei
tự nhiên có đặc tính về bối cảnh sáng tác và về giới tính làm vũ khí có sức mạnh phản
ý nghĩa văn học (Theo: Vương Mẫn, 2003). kháng hiện thực” (Dương Phong, Trần
Trong số rất nhiều tác giả của dòng Tiểu Bích, 2005: 52).
văn học Linglei, có ba cái tên được độc giả
Miên Miên có một số tác phẩm nổi bật
và giới nghiên cứu văn học Trung Quốc như Kẹo, Sự phiền não của nữ thần, Xem ra
nói đến nhiều nhất, đó là Miên Miên, Vệ anh rất có tiền… Sáng tác của Miên Miên
Tuệ và Xuân Thụ. Ba nhà văn này cũng miêu tả đẩy đủ tính cách của những hạng
gây sóng gió một thời trên văn đàn Trung người rất khác nhau trong xã hội như danh
Quốc. Ngoài ra, sáng tác Linglei của An Ni ca, con nghiện, gái điếm. Trong tác phẩm
Bảo Bối, Hải Nam, Vương Sóc cũng là tâm Kẹo, Miên Miên miêu tả tỉ mỉ về sự hủy
điểm chú ý của giới phê bình văn học cũng hoại của ma túy với giới trẻ. Kẹo của Miên
như độc giả Trung Quốc.
Miên đã tạo thành một cơn chấn động trong
Đặc điểm của sáng tác nữ tính Linglei đời sống văn học Trung Quốc. Dù “muốn
Thượng Hải chứng tỏ văn hóa Hải phái, tự nhận khác với các nhà văn khác, Miên
thẩm mỹ đương thời và tiểu thuyết Hải phái Miên cự tuyệt người khác đặt từ vựng tương
ảnh hưởng đến sáng tác nữ tính Linglei tự lên người cô. Dù không thích và cự tuyệt
Thượng Hải, nhất là sáng tác của Vệ Tuệ và Linglei, tiểu thuyết và hành vi của Miên
Miên Miên (Theo: Diêm Hàn Anh, 2004). Miên khó giới hạn rạch ròi với Linglei” (Vu
Búp bê Thượng Hải của Vệ Tuệ, Kẹo của Văn Tú, 2014: 98).
Miên Miên và Quạ đen của Cửu Đan được
Xuân Thụ là cây bút nữ viết khá thành
coi là “sáng tác thân tâm”. Vấn đề của các công và nổi bật trong những năm đầu thế kỷ
tiểu thuyết này nằm ở chỗ lạm dụng miêu tả mới với Búp bê Bắc Kinh, Tê dại, Ngẩng
giới tính, ghi chép đời sống bên lề giới tính đầu nhìn sao Bắc Đẩu, Sáng tác trong bóng
và trạng thái nhân sinh cá nhân nhưng gốc tối, Hai số mệnh, Đứa con đỏ... Sau Búp bê
rễ lại nằm trong trào lưu sáng tác bên lề ở Bắc Kinh, Xuân Thụ hiển nhiên trở thành
Trung Quốc từ thập niên 90 của thế kỷ XX nhà văn đại diện cho nhóm nhà văn sinh
đến nay (Theo: Thang Triết Thanh, 2009). sau thập niên 80 của thế kỷ XX. Nhiều tiểu
Vệ Tuệ có một số tác phẩm tiêu biểu thuyết của Xuân Thụ được mệnh danh là
như: Điên cuồng như Vệ Tuệ, Búp bê “một bộ tiểu thuyết thanh xuân tàn khốc đầu
Thượng Hải, Ngải hạ, Thiền trong tôi, tiên của Trung Quốc và bản thân Xuân Thụ
Tiếng kêu của bươm bướm, Linh hồn lạc được coi là Linglei” (Kim Sĩ Hà, 2009: 22).
Thông tin Khoa học xã hội, số 9.2020
36
Cửu Đan người Dương Châu (Chiết Linglei trong sáng tác của mình” (Tạ Hiểu
Giang), vốn tên là Chu Tử Bỉnh, sinh năm Du, 2006: 25).
1968. Từ năm 2000 đến nay, Cửu Đan xuất
Hải Nam là nhà văn nữ độc lập trên
bản các tiểu thuyết Người đàn bà phiêu dạt; văn đàn đương đại Trung Quốc. Tác phẩm
Quạ đen; Tiểu thuyết trường thiên của Cửu tiêu biểu của Hải Nam có Tin thức nhân
Đan; Người tình Singapore; Giường đàn gian, Hương khí, Chúng ta đều làm từ bùn,
bà; Phượng hoàng; Anh thích hay không Khuôn mặt, Cây thạch lựu cuồng phong...
thích em; Người đàn bà bé nhỏ, v.v… Tiểu Tiểu thuyết của Hải Nam nghiêng về tìm
thuyết Quạ đen của Cửu Đan làm tốn không hiểu vấn đề lưỡng tính nam nữ, sự sinh tồn
ít giấy mực của các nhà nghiên cứu. Trong và số phận con người như tình cảm, thân
sự chuyển đổi từ thân thể đến quy thuộc thân thể, dục vọng, tinh thần, v.v… Nhà văn
phận, tiểu thuyết Quạ đen nhấn mạnh việc thông qua hiện tượng sinh tồn phức tạp
đạt được thân phận chính trị (Theo: Chu sinh, tử, yêu, dục vọng… tìm hiểu sự ảo
Sùng Khoa, 2008). Quạ đen đả phá sự yên diệu, bản chân của sự tồn tại sinh mệnh; tìm
lặng một thời gian trên văn đàn Trung Quốc, hiểu giá trị và ý nghĩa tồn tại sinh mệnh cá
lấy sáng tác thân thể làm tiêu điểm, chủ nhân, tiến hành thể hiện toàn diện sự tồn tại
động đón đợi cái gọi là thời thượng (Theo: của sinh mệnh. Tiểu thuyết của Hải Nam
Mã Minh Diễm, 2002). Đồng thời với số theo đuổi sự cô độc của cá thể sinh mệnh,
lượng tiêu thụ đáng kể, Quạ đen cũng đưa thể hiện đặc trưng chủ nghĩa sinh tồn mới
đến nhiều ý kiến khác nhau của các nhà phê mẻ (Theo: Trương Á, 2017). Hải Nam viết
bình và dư luận Trung Quốc. Một điều khiến khá sắc nét về cảnh ngộ sinh tồn của một
độc giả hứng thú là sự “phá cách” của Quạ nhóm nữ giới. Nhà văn quan tâm đến sự
đen, “mà sự phá cách đó là do nhiều nhân tố trưởng thành của nữ giới. Suy nghĩ về số
tạo thành” (Văn Thụ Quốc, 2002: 51).
phận nữ giới là chủ đề xuyên suốt trong tiểu
An Ni Bảo Bối là nhà văn Linglei có thuyết của Hải Nam (Theo: Lương Tiểu
những tác phẩm ăn khách nhất Trung Quốc Quyên, Hải Nam, 2011).
với Đảo Tường Vy, Hoa bên bờ, Cuối tháng
Vương Sóc là tiểu thuyết gia khai mở
8, Phút giây trống rỗng, Thất Nguyệt và An thị trường văn hóa, là tâm điểm tranh luận
Sinh, Hoa sen… Thế giới tinh thần của nữ của các nhà phê bình văn học. Tác phẩm
giới đô thị dưới ngòi bút của An Ni Bảo Bối tiêu biểu của Vương Sóc có Một nửa là
hết sức phức tạp. Họ có cảm giác cô độc, ngọn lửa, một nửa là biển, Nổi lên mặt
dễ lạc đường bởi nhân tố ngoại tại và trong biển, Trông lên rất đẹp, Người không biết
nội tâm. Trong bối cảnh xã hội Trung Quốc không sợ... Yếu tố Linglei trong tiểu thuyết
hiện nay, An Ni Bảo Bối hình thành đặc của Vương Sóc thể hiện rõ qua việc xây
điểm riêng của văn học đô thị và nỏi tiếng dựng các nhân vật khác biệt. Tiểu thuyết
nhờ vào văn học mạng. Tiểu thuyết của An của Vương Sóc “trở thành một đề tài nóng
Ni Bảo Bối đồng thời đề cập hai nhân tố mang tính tranh luận nhất trong xã hội,
độc lập nhưng có mối quan hệ với nhau, đặc biệt là trong vòng xoáy văn hóa, một
đó là đô thị và nữ giới. Nhà văn “dùng cảm trong những nguyên nhân đầu tiên là ông
nhận đặc biệt của nữ giới để thể hiện khó để một nhóm người du côn chơi bời đường
khăn về sinh tồn và tư tưởng của lớp người hoàng tiến vào điện đường văn học. Thông
tiểu tư sản thành thị, từ đó tạo nên tầm nhìn qua sự vùng vẫy vô vọng của nhóm côn đồ
Vài nét về…
37
trong hoàn cảnh sinh tồn khó khăn, Vương thời đại, càng chưa phản ánh được nguyện
Sóc cho độc giả thấy được ý nghĩa đặc biệt vọng và tinh thần dân tộc…, không cung
của những hình tượng côn đồ đó” (Lưu cấp bất cứ tài nguyên lý tưởng nào cho độc
Phượng Cần, 2006: 81). Vương Sóc lấy sự giả, mặc dù từng gây chú ý trên văn đàn
thể nghiệm dân gian làm cơ sở thực tế để Trung Quốc, cho nên “nó chỉ có thể là bong
xây dựng những hình tượng phần tử tri thức bóng nổi lên trong dòng sông dài văn học,
khác biệt trong những cuốn tiểu thuyết của cuối cùng mất đi trong dòng sông dài lịch
mình. Có thể thấy rằng, Vương Sóc một sử văn học” (Hứa Tiểu Đình, 2017: 191)
mặt “phản ánh diễn biến quan niệm thẩm
mỹ trong tiến trình xây dựng hình tượng Tài liệu tham khảo (tiếng Trung)
phần tử tri thức trong văn học Trung Quốc; 1. Diêm HànAnh (2004), Sáng tác Linglei
mặt khác cũng đưa ra kiến giải đặc biệt sâu
sắc về vấn đề phần tử tri thức trong tầm
nhìn đa chiều” (Vương Ích, 2006: 159).
4. Kết luận
Văn học Linglei có sự khác biệt lớn
với văn học truyền thống, không ngừng
đổi mới về hình thức sáng tác, không giống
Thượng Hải trong tầm nhìn chủ nghĩa
nữ tính, Luận văn Thạc sĩ, Đại học Sư
phạm Quý Châu.
2. Trương Á (2017), “Phân tích đặc trưng
chủ nghĩa tồn tại trong tiểu thuyết của
Hải Nam”, Học báo Đại học Mẫu đơn
Giang, số 2, tr. 41-43.
hình thức văn bản truyền thống. Điểm xung 3. Lưu Phượng Cần (2006), “Nhìn lại hiện
đột giữa văn học Linglei với văn học truyền
thống là lối sống, hành vi, tư duy của con
người trong mỗi nhân vật.
thực của hình tượng Linglei trong tiểu
thuyết của Vương Sóc”, Thưởng thức
Danh tác, số 6, tr.81-82.
Mặc dù một thời làm nóng văn đàn 4. Mã Minh Diễm (2002), “Văn học thời
Trung Quốc nhưng trào lưu văn học Linglei
nói chung, tiểu thuyết Linglei nói riêng
dần dần chìm lắng và đôi khi lại được giới
nghiên cứu văn học Trung Quốc đào xới
đại mạng và quyền lực diễn ngôn nữ
tính - kiêm bàn về Quạ đen của Cửu
Đan”, Học báo Đại học Sư phạm Nội
Mông Cổ, số 6, tr. 72-76.
lên và gợi mở thêm. Có thể thấy, thông qua 5. Tạ Hiểu Du (2006), “Tầm nhìn Linglei
hành vi Linglei nhà văn muốn thể hiện hành
vi nghệ thuật mới mẻ và khác biệt (linglei).
Nhưng thực tế thì sau khi độc giả đã thỏa
trong tiểu thuyết của An Ni Bảo Bối”,
Học báo Học viện Giáo dục Thái
Nguyên, số 2, tr. 25-28.
mãn tâm lý hiếu kỳ, đọc đi đọc lại nhiều lần 6. Vương Du (2008), “Nghiên cứu mới về
tác phẩm, họ dần dần lại nhận thấy sự nông
cạn và hời hợt trong đó. Cho nên, chỉ dựa
tiểu thuyết của Vệ Tuệ”, Học báo Học
viện Hồ Nam, số 5, tr. 83-85; 97.
vào bản thân tác phẩm, sáng tác Linglei 7. Lung Hinh Duyệt (2018), Sách viết về
không thể nhận được sự ưa chuộng lâu dài
của độc giả” (Hứa Tiểu Đình, 2017: 191).
Đánh giá một tác phẩm tốt hay xấu
vườn trường Linglei trong sáng tác tiểu
thuyết Giang Nam, Luận văn Thạc sĩ,
Đại học Cát Lâm.
không phải là nhìn hiệu ứng giật gân một 8. Hứa Tiểu Đình (2017), “Bàn về sáng
thời, mà là xem nội hàm tư tưởng và giá
trị mỹ học của tác phẩm. Văn học Linglei
chưa có cảm nhận lịch sử, thiếu tinh thần
tác Linglei cuối thế kỷ XX”, Học báo
Đại học Hàm thụ Hồ Bắc, số 1, tr.
190-191.
Thông tin Khoa học xã hội, số 9.2020
38
9. Khanh Sĩ Đồng (2010), “Linglei trong 17. Vương Mẫn (2003), Nghiên cứu sáng
văn học cổ điển Trung Quốc”, Thư ốc,
số 5, tr. 50-52.
10. Kim Sĩ Hà (2009), “Bàn về Linglei
tác Linglei trong văn học nữ tính đương
đại, Luận văn Thạc sĩ, Đại học Sư phạm
Nam Kinh.
của Xuân Thụ”, Học báo Học viện Tây 18. Dương Phong, Trần Tiểu Bích (2005),
Xương, số 4, tr. 22-25; 28.
“Tiểu thuyết của Vệ Tuệ: một loại
giải thích về thế giới mang tính sinh
tồn”, Học báo Đại học Công nghiệp
Hà Nam (bản Khoa học xã hội), số 4,
tr. 52-55.
11. Cao Xuân Hà (2006), “Quan điểm hậu
thực dân của sáng tác nữ tính Linglei”,
Học báo Học viện Khoa học kỹ thuật
nghề Thập Yển, Số 5, tr. 39-42.
12. Cao Xuân Hà, GiảLỗHoa (2006), “Điểm 19. Tỉnh Diên Phượng (2010), “Tự sự tình
nóng Linglei dưới sắc thái văn hóa thực
dân”, Học báo Học viện Quản lý Cán bộ
kinh tế tỉnh Sơn Đông - Học viện Hành
chính Sơn Đông, số 5, tr. 155-156.
yêu Linglei trong văn học Thập thất
niên”, Học báo Học viện Công trình Hà
Nam, số 3, tr. 79-82.
20. Lương Tiểu Quyên, Hải Nam (2011),
“Yểu điệu nữ tính và lột xác hoa lệ -
Tự sự trưởng thành nữ giới trong tiểu
thuyết trường thiên của Hải Nam”, Bình
luận Tiểu thuyết, số 6, tr. 48-52.
13. Vương Ích (2006), “Sơ lược bàn về hình
tượng phần tử tri thức Linglei trong tiểu
thuyết của Vương Sóc”, Học báo Học
viện Nghi Tân, số 11, tr. 59-62.
14. Chu Sùng Khoa (2008), “Sự thay thế 21. Văn Thụ Quốc (2002), “Chuyên mục
xuyên quốc gia của thân thể dân tộc
và sự ấm áp hoang tưởng quy thuộc
thân phận - bàn về thực tiễn ham muốn
của Văn Thụ Quốc - nhà văn mỹ nữ và
nhà văn kỹ nữ”, Bình luận Tiểu thuyết,
số 1, tr. 51-57.
tình dục trong Quạ đen của Cửu Đan, 22. Thang Triết Thanh (2009), “Tuyên thệ
Nghiên cứu văn hóa và lý thuyết văn
học, nước ngoài, số 2, tr. 224-235.
15. Dương Hiểu Lâm (2003), “Bàn về
Linglei Mã Bá Nha trong tiểu thuyết
“thể Tiêu Hồng”, Học báo Đại học Tề
Tề Cáp Nhĩ, số 4, tr. 8-11.
dục vọng và mờ mịt trong lý luận -
Đánh giá về Búp bê Thượng Hải của
Vệ Tuệ, Kẹo của Miên Miên và Quạ
đen của Cửu Đan”, Học báo Đại học
Khoa học kỹ thuật Giang Tô, số 3, tr.
68-73.
16. Ngô Dũng Lợi, Chu Lợi Huy (2005), 23. Vu Văn Tú (2014), “Văn học nhạc Rốc
“Tự sự Linglei của diễn ngôn chủ đạo
siêu nhiên thoát tục - Sơ lược bàn về sự
đặc biệt trong tiểu thuyết viết về đề tài
và mở cờ trong bụng - đánh giá tiểu
thuyết của Miên Miên, nhà văn hậu 70”,
Bình luận Văn nghệ, số 1, tr. 98-104
chống Nhật của Tiêu Hồng”, Học báo 24. Nghê Vĩ (2003), “Sáng tác Linglei đô
Học viện Sư phạm Ca Thậm, số 1, tr.
70-73.
thị sau thập niên 70”, Bình luận Văn
học, số 2, tr. 52-61.
8 trang
19680
Free
Bạn đang xem tài liệu "Vài nét về trào lưu văn học Linglei trong dòng văn học Trung Quốc", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- vai_net_ve_trao_luu_van_hoc_linglei_trong_dong_van_hoc_trung.pdf
