Luận văn Hoạt động công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe tâm thần người có công với Cách mạng tại Trung tâm nuôi dưỡng và điều dưỡng người có công số 2 Hà Nội

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

LÊ THỊ TRÀ GIANG

HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG CHĂM SÓC

SỨC KHỎE TÂM THẦN NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI

CÁCH MẠNG TẠI TRUNG TÂM NUÔI DƯỠNG VÀ

ĐIỀU DƯỠNG NGƯỜI CÓ CÔNG SỐ 2 HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI

HÀ NỘI - 2019

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

LÊ THỊ TRÀ GIANG

HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG CHĂM SÓC

SỨC KHỎE TÂM THẦN NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI

CÁCH MẠNG TẠI TRUNG TÂM NUÔI DƯỠNG VÀ

ĐIỀU DƯỠNG NGƯỜI CÓ CÔNG SỐ 2 HÀ NỘI

Chuyên ngành: Công tác xã hội

Mã số : 8760101

LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN THỊ HIỀN

HÀ NỘI - 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan bài luận văn này là công trình nghiên cứu thực sự

của cá nhân tôi, chưa được công bố trong bất cứ một chương trình nghiên cứu

nào. Các số liệu, nội dung được trình bày trong luận văn này là hoàn toàn hợp

lệ và đảm bảo tuân thủ các quy định về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Tôi xin chịu trách nhiệm về đề tài nghiên cứu của mình.

Tác giả

Lê Thị Trà Giang

LỜI CẢM ƠN

Được sự quan tâm của Trung tâm nuôi dưỡng và điều dưỡng người có

công số 2 Hà Nội đã tạo điều kiện cho tôi theo học lớp cao học chuyên ngành

công tác xã hội do trường đại học Lao động Xã hội tổ chức niên khóa 2017-

2019.

Trong quá trình học tập, kiểm tra và làm luận văn. Chúng tôi luôn được

sự quan tâm, giúp đỡ, dạy bảo hướng dẫn của nhiều thầy, cô giáo của trường

đại học Lao động Xã hội, đã nhiệt tình giảng dạy và truyền đạt kiến thức, giúp

chúng tôi được trang bị thêm những kiến thức về nghành công tác xã hội và

học hỏi thêm được các kinh nghiệm thực tế của các thầy cô, các bạn học viên

trong lớp. Những kiến thức thu nhận được là vô cùng bổ ích và thiết thực, tạo

điều kiện nâng cao nhận thức, thay đổi những kỹ năng để thực thi công vụ cho

bản thân, bên cạnh đó vận dụng tốt kiến thức đã được học vào thực tiễn để

góp phần hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước, nâng cao năng lực quản lý nhà

nước trong lĩnh vực công tác nhằm phục vụ tốt hơn nhiệm vụ công tác của

mình trong lĩnh vực công tác. Nhân dịp này tôi xin được bày tỏ lòng thành

kính cảm ơn !

- Tập thể các thầy, cô giáo trường đại học Lao động Xã hội đã không

quản ngại thời gian giảng dạy và truyền đạt những kiến thức quý báu trên

giảng đường và thực tiễn cho chúng tôi.

- Cô giáo hướng dẫn: TS Nguyễn Thị Hiền đã dành cho tôi những tình

cảm tốt đẹp, những kiến thức quý báu, đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ và động

viên tôi trong suốt quá trình nghiên cứu đề tài và hướng dẫn tôi làm luận văn

tốt nghiệp .

- Cảm ơn các cô bác, các anh chị, em là cán bộ làm việc tại Trung tâm

nuôi dưỡng và điều dưỡng người có công số 2 Hà Nội đã nhiệt tình giúp đỡ

tôi trong quá trình nghiên cứu luận văn.

- Các ông, các bà, các bác, các anh, các chị là người có công với cách

mạng tại Trung tâm nuôi dưỡng và điều dưỡng người có công số 2 Hà Nội đã

nhiệt tình cung cấp những thông tin cho tôi hoàn thành bài luận văn này.

Hà Nội, tháng 10 năm 2019

Tác giả

Lê Thị Trà Giang

I

MỤC LỤC

Trang

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT...................................................................... V

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ...........................................................VI

MỞ ĐẦU....................................................................................................... 1

1. Lý do chọn đề tài ...................................................................................... 1

2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài.............................................. 3

3. Mục đích nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu ........................................... 8

4. Đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu ......................................... 9

5. Phạm vi nghiên cứu.................................................................................. 9

6. Phương pháp nghiên cứu ...................................................................... 10

7. Những đóng góp mới của luận văn........................................................ 12

8. Kết cấu của luận văn.............................................................................. 12

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC XÃ HỘI

TRONG CHĂM SÓC SỨC KHỎE TÂM THẦN NGƯỜI CÓ CÔNG

VỚI CÁCH MẠNG.................................................................................... 14

1.1. Các khái niệm liên quan đến đề tài ................................................... 14

1.1.1. Khái niệm người có công với Cách mạng........................................... 14

1.1.2. Khái niệm sức khỏe, chăm sóc sức khỏe............................................. 15

1.1.3. Khái niệm chăm sóc sức khỏe tâm thần và chăm sóc sức khỏe tâm thần

cho người có công với Cách mạng .............................................................. 18

1.1.4. Khái niệm công tác xã hội, nhân viên công tác xã hội ........................ 20

1.1.5. Chức năng, nhiệm vụ của nhân viên công tác xã hội .......................... 21

1.1.6. Khái niệm hoạt động công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe tâm thần

cho người có công với Cách mạng ............................................................... 21

1.2. Lý luận về hoạt động công tác xã hội trong việc chăm sóc sức khỏe

tâm thần cho người có công với Cách mạng............................................. 22

II

1.2.1. Mục đích chăm sóc sức khỏe thần người có công với Cách mạng ...... 22

1.2.2. Ý nghĩa của hoạt động công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe tâm

thần người có công với Cách mạng .............................................................. 22

1.2.3. Đặc điểm tâm lý và nhu cầu của người có công với Cách mạng trong

chăm sóc sức khỏe tâm thần......................................................................... 23

1.2.4. Nội dung các hoạt động công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe tâm

thần người có công với người Cách mạng ................................................... 25

1.3. Một số yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động công tác xã hội trong chăm

sóc sức khỏe tâm thần người có công với Cách mạng .............................. 29

1.3.1. Yếu tố thuộc về người có công với Cách mạng................................... 29

1.3.2. Yếu tố thuộc về nhân viên CTXH....................................................... 31

1.3.3. Yếu tố thuộc về Trung tâm nuôi dưỡng và điều dưỡng người có công số

2 Hà Nội ...................................................................................................... 33

1.3.4. Yếu tố thuộc về Chính sách pháp luật của Đảng, Nhà nước cho người

có công với Cách mạng................................................................................ 33

1.4. Cơ sở pháp lý, chính sách trong hoạt động chăm sóc sức khỏe tâm

thần người có công với Cách mạng .......................................................... 34

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1............................................................................. 37

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC XÃ HỘI

TRONG CHĂM SÓC SỨC KHỎE TÂM THẦN NGƯỜI CÓ CÔNG

VỚI CÁCH MẠNG TẠI TRUNG TÂM NUÔI DƯỠNG VÀ ĐIỀU

DƯỠNG NGƯỜI CÓ CÔNG SỐ 2 HÀ NỘI ............................................ 38

2.1. Khái quát về địa bàn và khách thể nghiên cứu.................................. 38

2.1.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu.............................................................. 38

2.1.2. Đặc điểm khách thể nghiên cứu.......................................................... 39

III

2.2. Tình hình hoạt động công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe tâm

thần người có công với Cách mạng tại Trung tâm nuôi dưỡng và điều

dưỡng người có công số 2 Hà Nội.............................................................. 43

2.2.1. Hoạt động chăm sóc sức khỏe, chăm sóc dinh dưỡng hàng ngày người

có công với Cách mạng................................................................................ 43

2.2.2. Tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí nâng cao sức khỏe tinh thần cho

người có công với Cách mạng...................................................................... 57

2.2.3. Hoạt động cung cấp thông tin, tuyên truyền nâng cao nhận thức cho

người có công với Cách mạng...................................................................... 64

2.2.4. Hoạt động kết nối các nguồn lực trong chăm sóc sức khỏe tâm thần đối

với người có công với Cách mạng................................................................ 70

2.3. Đánh giá của người có công với Cách mạng về hoạt động công tác xã

hội trong chăm sóc sức khỏe tâm thần người có công với Cách mạng tại

Trung tâm................................................................................................... 76

2.3.1. Ưu điểm.............................................................................................. 77

2.3.2. Hạn chế .............................................................................................. 78

2.4. Thực trạng yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động chăm sóc sức khỏe tâm

thần người có công với Cách mạng ........................................................... 80

2.4.1. Yếu tố thuộc về người có công với Cách mạng................................... 80

2.4.2. Yếu tố thuộc về nhân viên công tác xã hội.......................................... 82

2.4.3. Yếu tố thuộc về Trung tâm nuôi dưỡng và điều dưỡng người có công số

2 Hà Nội....................................................................................................... 85

2.4.4. Yếu tố thuộc về chính sách pháp luật của Đảng, Nhà nước................. 88

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2............................................................................. 91

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP CẢI THIỆN HOẠT ĐỘNG CÔNG

TÁC XÃ HỘI TRONG CHĂM SÓC SỨC KHỎE TÂM THẦN NGƯỜI

CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG ................................................................ 93

IV

3.1. Một số giải pháp nâng cao hoạt động công tác xã hội trong chăm sóc

sức khỏe tâm thần người có công với Cách mạng .................................... 93

3.1.1. Nhóm giải pháp chung........................................................................ 93

3.1.2. Giải pháp riêng................................................................................... 98

3.2. Một số khuyến nghị............................................................................. 101

3.2.1. Đối với Sở Lao động- Thương binh xã hội thành phố Hà Nội........... 101

3.2.2. Đối với Trung tâm nuôi dưỡng và điều dưỡng người có công số 2 Hà

Nội. ......................................................................................................... 102

3.2.3. Đối với người có công với Cách mạng. ............................................ 102

3.2.4. Đối với người làm công tác xã hội tại Trung tâm nuôi dưỡng và điều

dưỡng người có công số 2 Hà Nội.............................................................. 103

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3........................................................................... 104

KẾT LUẬN............................................................................................... 105

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................. 108

PHỤ LỤC

V

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

STT

CHỮ VIẾT TẮT

TỪ VIẾT TẮT

1

2

3

4

5

6

8

9

NCC

Người có công

CTXH

Công tác xã hội

SKTT

Sức khỏe tâm thần

CSSK

Chăm sóc sức khỏe

CSSKTT

CSSKTTNCC

NVCTXH

TTND&ĐDNCC

Chăm sóc sức khỏe tâm thần

Chăm sóc sức khỏe tâm thần người có công

Nhân viên công tác xã hội

Trung tâm nuôi dưỡng và điều dưỡng người

có công

VI

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ

Trang

BẢNG BIỂU

Bảng 2.1. Tổng hợp khách thể nghiên cứu.................................................... 39

Bảng 2.2. Đặc điểm khách thể nghiên cứu.................................................... 40

Bảng 2.3. Đánh giá về tình trạng sức khỏe người có công với Cách mạng ... 43

Bảng 2.4. Các bệnh người có công với Cách mạng mắc phải ....................... 44

Bảng 2.5. Các hoạt động của nhân viên công tác xã hội trong chăm sóc sức

khỏe người có công với Cách mạng tại Trung tâm ....................................... 46

Bảng 2.6. Các hoạt động chăm sóc dinh dưỡng của nhân viên công tác xã hội

trong chăm sóc sức khỏe tâm thần người có công với Cách mạng tại Trung

tâm ............................................................................................................... 50

Bảng 2.7. Các hoạt động chăm sóc sức khỏe thể chất của nhân viên công tác

xã hội cho người có công với Cách mạng tại Trung tâm............................... 52

Bảng 2.8. Mức độ tham gia vào các hoạt động vui chơi giải trí của người có

công với Cách mạng tại Trung tâm............................................................... 58

Bảng 2.9. Các hình thức tổ chức hoạt động vui chơi giải trí cho người có công

với Cách mạng của nhân viên công tác xã hội.............................................. 60

tại Trung tâm................................................................................................ 60

Bảng 2.10. Nội dung cung cấp thông tin, tuyên truyền nâng cao nhận thức về

chính sách chăm sóc sức khỏe tâm thần........................................................ 65

người có công với Cách mạng...................................................................... 65

Bảng 2.11. Các hình thức cung cấp thông tin, tuyên truyền nâng cao nhận

thức cho người có công với Cách mạng của nhân viên công tác xã hội tại

Trung tâm..................................................................................................... 67

VII

Bảng 2.12. Các hình thức kết nối nguồn lực của nhân viên công tác xã hội

trong chăm sóc sức khỏe tâm thần cho người có công với Cách mạng ......... 71

Bảng 2.13. Lợi ích của hoạt động kết nối nguồn lực trong chăm sóc sức khỏe

tâm thần người có công với Cách mạng........................................................ 73

Bảng 2.14. Đánh giá hiệu quả các hoạt động công tác xã hội trong chăm sóc

sức khỏe tâm thần người có công với cách mạng tại Trung tâm ................... 76

BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1. Đánh giá mức độ hài lòng của người có công với Cách mạng về

hoạt động chăm sóc sức khỏe và chăm sóc dinh dưỡng hàng ngày của nhân

viên Công tác xã hội..................................................................................... 55

Biểu đồ 2.2. Đánh giá mức độ hài lòng của người có công với Cách mạng về

các hoạt động vui chơi giải trí trong chăm sóc sức khỏe tâm thần ................ 62

Biểu đồ 2.3. Mức độ hài lòng của người có công với Cách mạng trong hoạt

động cung cấp thông tin, tuyên truyền nhận thức.......................................... 69

Biểu đồ 2.4. Đánh giá mức độ hài lòng của người có công với Cách mạng

trong hoạt động kết nối nguồn lực của nhân viên công tác xã hội................. 75

Biểu đồ 2.5. Các yếu tố thuộc về đặc điểm của người có công với Cách

mạng. ........................................................................................................... 80

Biểu đồ 2.6. Các yếu tố thuộc về đặc điểm của nhân viêncông tác xã hội trong

chăm sóc sức khỏe tâm thần cho người có công với Cách mạng................... 83

Biểu đồ 2.7. Các yếu tố thuộc về Trung tâm nuôi dưỡng và điều dưỡng người

có công số 2 Hà Nội đến hoạt động chăm sóc............................................... 86

sức khỏe tâm thần người có công với Cách mạng......................................... 86

Biểu đồ 2.8. Các yếu tố thuộc hệ thống chính sách pháp luật của Đảng, Nhà

nước............................................................................................................. 88

1

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Đảng và Nhà nước ta luôn ghi nhớ công lao to lớn của những cán bộ

lão thành Cách mạng, Bà Mẹ Việt Nam anh hùng, thương binh liệt sỹ trong sự

nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và phát triển đất nước.Vì vậy

công tác CSSKTT và bảo vệ sức khỏe NCC với Cách mạng rất được coi

trọng.

Thứ trưởng Bộ Lao động Thương binh xã hội ông Doãn Mậu Diệp cho

biết đến năm 2017, cả nước xác nhận có trên 9 triệu người có công với Cách

mạng trong đó Mẹ Việt Nam anh hùng có trên 127 nghìn người, liệt sỹ gần

1,2 triệu người, thương binh và người hưởng chính sách như thương binh có

gần 800.000 người [23].

Hà Nội là địa phương có số lượng người có công với Cách mạng lớn

nhất trong cả nước- gần 800.000 người chiếm tỷ lệ gần 10% tổng số NCC với

Cách mạng của cả nước trong đó có hơn 6.500 Bà Mẹ Việt Nam anh hùng,

hơn 45.000 thương binh, bệnh binh, gần 80.000 liệt sỹ[26].

NCC với Cách mạng là một trong nhóm đối tượng yếu thế dễ bị tổn

thương nhất do bị ảnh hưởng của những vết thương về sức khỏe thể chất và

tâm thần, sự thay đổi về tâm sinh lý, những khủng hoảng về tâm lý của tuổi

già đem lại. Ngoài việc chăm lo về vật chất và tinh thần cho NCC với Cách

mạng, Đảng và Nhà nước luôn đề ra những chính sách ưu đãi đối với người

NCC với Cách mạng phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế của đất nước.

Trong thời gian vừa qua phong trào chăm sóc thương binh, bệnh binh,

gia đình liệt sỹ và NCC với Cách mạng được phát triển sâu rộng từ Trung

ương đến địa phương. Nhiều hoạt động hiệu quả thiết thực thể hiện tình cảm,

trách nhiệm và truyền thống “hiếu nghĩa bác ái”của dân tộc ta bằng những

2

việc làm cụ thể, thiết thực thông qua xây dựng “quỹ đền ơn đáp nghĩa”, xây

dựng nhà tình nghĩa, vườn cây tình nghĩa, sổ tiết kiệm tình nghĩa.

Chính sách ưu đãi xã hội cung cấp chế độ trợ cấp không chỉ đảm bảo

cuộc sống cho mọi NCC với Cách mạng mà còn có ý nghĩa ghi nhận và tôn

vinh những đóng góp của họ. Việc trợ giúp NCC với Cách mạng không chỉ là

trách nhiệm của Đảng và Nhà nước ta mà còn là trách nhiệm của mỗi tổ chức

cá nhân. Thực hiện chính sách của Đảng, Nhà nước nhiều Trung tâm bảo trợ,

Trung tâm dưỡng lão hình thành ở các địa phương trên cả nước.

Thành phố Hà Nội có 02 Trung tâm thực hiện công tác nuôi dưỡng và

điều dưỡng NCC với Cách mạng và 03 trung tâm thực hiện công tác điều

dưỡng người có công với Cách mạng. Hàng năm thực hiện điều dưỡng cho

hơn 10.000 lượt NCC với Cách mạng đi điều dưỡng tập trung.

Trong quá trình chăm sóc nuôi dưỡng, điều dưỡng NCC với Cách

mạng tại các Trung tâm chủ yếu quan tâm đến vấn đề chăm sóc sức khỏe cho

NCC với Cách mạng về công tác y tế, nơi ăn ở của NCC với Cách mạng,

chưa đi sâu vào công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần NCC với Cách mạng

trong khi chăm sóc đời sống tâm thần của NCC với Cách mạng tại các Trung

tâm là vấn đề hết sức quan trọng và cần thiết để mỗi Trung tâm hoàn thành tốt

nhiệm vụ chính trị của mình cũng như góp phần ổn định xã hội.

TTND&ĐDNCC số 2 Hà Nội là đơn vị trực thuộc Sở Lao động

Thương Binh Xã hội Hà Nội đóng trên địa bàn xã Viên An, huyện Ứng Hòa,

thành phố Hà Nội, là nơi thực hiện công tác nuôi dưỡng và điều dưỡng NCC

với Cách mạng hàng năm. Chính vì vậy vấn đề đặt ra cho Trung tâm lúc này

là cần làm tốt công tác CSSKTT NCC với Cách mạng tại Trung tâm để ngoài

việc chăm sóc của Trung tâm, NCC với Cách mạng có ý thức, nghị lực, khí

thế để sống tốt, tự CSSKTT của chính họ và có mối quan hệ tương tác tốt với

mọi người xung quanh.

3

Từ những lý do như trên, đồng thời là một cán bộ công tác đã nhiều

năm tại Trung tâm tôi rất hiểu sự cần thiết, nhu cầu được CSSKTT của NCC

với Cách mạng tại Trung tâm như thế nào. Chính vì vậy tôi chọn đề tài:

“Hoạt động công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe tâm thần người có

công với Cách mạng tại Trung tâm nuôi dưỡng và điều dưỡng người có

công số 2 Hà Nội” làm đề tài Luận văn.

2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

2.1. Các nghiên cứu trên thế giới

Chăm sóc sức khỏe tâm thần người có công với Cách mạng trên thế

giới rất ít do đặc điểm lịch sử của các nước trên thế giới là không có người có

công, nghiên cứu về chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi và người có vấn

đề về sức khỏe trên thế giới thì rất nhiều, sau đây tác giả xin đưa ra một số

hướng nghiên cứu về chăm sóc sức khỏe tâm thần người cao tuổi trên thế

giới.

Baseline ( 1990-1991 ), “National Survey of Self- Care and Aging”

Nghiên cứu “Khảo sát quốc gia về tự chăm sóc và tuổi già” của Đại học Bắc

Carolina Chapel Hill năm 1990-1991 với 3.485 người từ 65 tuổi trở lên đã

được lựa chọn từ các hồ sơ mô tả những thói quen tự chăm sóc ở cộng đồng

người cao tuổi. Phân tích đầu tiên của những dữ liệu được tập trung vào một

phạm vi cụ thể của hoạt động có mục đích, trong đó người cao tuổi tham gia

và thông qua đó bù đắp cho suy giảm thể chất, chức năng nhận thức hoặc

chức năng tâm thần có thể làm giảm chất lượng cuộc sống. Tập trung thứ hai

của cuộc điều tra quốc tế về tự chăm sóc và tuổi già là các loại hành vi hạn

chế suy giảm sức khỏe phòng ngừa và tăng cường sức khỏe, thực hành lối

sống lành mạnh. Một trong những tính năng độc đáo của nghiên cứu quốc gia

này là hạng mục mô tả mô hình hành vi tự chăm sóc y tế [ 27].

4

Dean Blevins, Bridget Morton và Rene McGovern ( 2008 ), “

Evaluating a community- based particpatory research project for elderly

mental healthcare in rural America”. Đánh giá một dự án nghiên cứu có sự

tham gia của cộng đồng về chăm sóc sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi

nông thôn Mỹ. Nghiên cứu này đã cho thấy hầu hết mọi người cảm thấy hài

lòng với vai trò của họ và mức độ thành công của chương trình. Từ đó, tác giả

cũng đề xuất những phương pháp để cải thiện hơn nữa dịch vụ chăm sóc sức

khỏe tâm thần cho người cao tuổi tại nông thôn. Đây cũng là mô hình giúp

chúng ta thấy được cách chăm sóc sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi của

Hoa Kỳ như thế nào [ 28].

Vấn đề chăm sóc sức khỏe tâm thần (tâm lý và thân thể) luôn được

nhiều quốc gia trên thế giới xem trọng.

An sinh xã hội là tiếp cận rộng cho chính sách người có công với Cách

mạng. Thực tế có nhiều nghiên cứu trên thế giới đề cập đến an sinh xã hội

trên những khía cạnh khác nhau.

Thomas Marshall, nhà xã hội học người Anh là người đầu tiên gắn khái

niệm an sinh xã hội với quyền công dân và cho rằng quyền được hưởng an

sinh là nhóm quyền thứ ba mà các thành viên xã hội đã giành được trong thế

kỷ 20, sau nhóm các quyền dân sự (đã giành được ở thế kỷ 18) và nhóm

quyền chính trị (giành được thế kỷ 19). Ông còn cho rằng việc được hưởng

các khoản an sinh xã hội hay phúc lợi xã hội cần được quan niệm như một

loại quyền mang tính pháp lý và tính phổ quát[25].

Những quyền cơ bản của con người là quyền có nhà ở, quyền được học

hành, quyền được chăm sóc sức khỏe hay nói rộng ra quyền của con người

được hưởng một cuộc sống xứng đáng với nhân phẩm của mình

Karl Polanyi (1886-1964), nhà văn và giáo sư gốc Hungary cho rằng hệ

thống an sinh xã hội là một thành tố không thể thiếu trong một hệ thống chính

5

sách kinh tế- xã hội quốc gia nhằm giúp cho xã hội có thể “Tự bảo vệ mình

trước hiểm họa cố hữu của một hệ thống thị trường tự điều tiết”. Gosta

Esping-Andersen còn nhấn mạng rằng cần xem xét hệ thống an sinh xã hội

dưới góc độ khả năng “phi hàng hóa” các quyền xã hội. Ông gọi sự phi hàng

hóa là tình trạng trong đó sở dĩ người ta được hưởng các dịch vụ phúc lợi là

do người ta có quyền được hưởng và người ta có thể duy trì cuộc sống của

mình mà không cần dựa trên thị trường. Ông nói rõ rằng có những chính sách

trợ giúp xã hội hay bảo hiểm xã hội thì điều này không nhất thiết dẫn đến

một “tình hình phi hàng hóa” thực thụ nếu chúng không thực sự phụ thuộc

vào thị trường. “Tiêu chuẩn nổi bật của các quyền xã hội phải là các mức độ

theo đó chúng cho phép con người có thể xác lập được mức sống của mình

mà không phụ thuộc vào các lực lượng của thị trường. Chính là theo ý nghĩa

này mà các quyền xã hội có thể làm giảm bớt tư cách “hàng hóa” của các

công dân [25].

Hiểu theo nghĩa đó, có thể nói chính hệ thống an sinh xã hội, hiểu theo

nghĩa rộng, là một định chế quan trọng giúp người dân xác lập được tư thế

con người cũng như tư thế công dân của mình một cách đúng đắn trong một

xã hội dân chủ và văn minh.

2.2. Các nghiên cứu tại Việt Nam

Trong những năm gần đây ngoài những văn kiện của Đảng và của Nhà

nước cũng như ngành y tế nghiên cứu về CSSK NCC với Cách mạng có

không ít luận án, luận văn, các đề tài nghiên cứu khoa học trong cả nước và

địa phương nghiên cứu công tác CSSKTT với NCC với Cách mạng đó là:

Năm 2011, Hoàng Thúy Hằng có luận văn CTXH “Thực trạng công tác

xã hội hóa CSSK đối với NCC với Cách mạng tại phường Đề Thám thị xã

Cao Bằng”,[3] tác giả đã nghiên cứu về CTXH hóa chăm sóc NCC ở phường,

chỉ ra được những thực trạng và những hạn chế về CTXH hóa NCC với Cách

6

mạng. Theo nghiên cứu có 56.7% ý kiến cho rằng 5 chương trình chăm sóc

NCC với Cách mạng tại địa phương được thực hiện tốt, 26.7% NCC với Cách

mạng cho rằng các chương trình chưa được thực hiện tốt. Từ đó đề ra các giải

pháp để nâng cao hiệu quả công tác xã hội CSSK đối với người có công với

Cách mạng tốt hơn tại địa phương.

Năm 2011, Hồ Thị Vân Kiều đã nghiên cứu về “Chăm sóc sức khỏe

NCC với Cách mạng: Thực trạng và giải pháp (điển cứu tại trung tâm Hoài

Ân, tỉnh Bình Định)” [4]. Tác giả chỉ ra hầu hết NCC với Cách mạng ở huyện

Hoài Ân, tỉnh Bình Định đã và đang được chăm sóc sức khỏe theo chính sách

của Đảng và Nhà nước. Đề tài đã nghiên cứu được đa số NCC với Cách mạng

của Hyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định có nhu cầu cao về chăm sóc sức khỏe

nhưng chất lượng và hiệu quả của công tác này chưa cao do rất nhiều khó

khăn mang lại, nhất là thiếu thốn về tài chính, về đội ngũ y, bác sỹ, cơ sở vật

chất nghèo nàn, lạc hậu. Từ đó tác giả cũng đề ra những giải pháp nâng cao

chất lượng, hiệu quả công tác chăm sóc sức khỏe cho NCC với Cách mang.

Năm 2012, Trần Thị Hồng Thư đã có nghiên cứu về “Vai trò của nhân

viên CTXH trong việc nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách ưu đãi đối với

NCC với Cách mạng tại xã Vĩnh Lạc - Lâm Thao - Phú Thọ”[20]. Nghiên cứu

làm rõ thực trạng công tác thực hiện chính sách ưu đãi đối với NCC với Cách

mạng tại xã Lâm Thao- Phú Thọ. Từ đó đề xuất xây dựng mô hình CTXH

đối với việc nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách ưu đãi đối với NCC với

Cách mạng tập trung vào vai trò của nhân viên CTXH. Đề tài đã nghiên cứu

và tìm ra những điểm tích cực và hạn chế trong quá trình áp dụng các chính

sách trong thực tiễn. Qua nghiên cứu tác giả đề xuất những giải pháp can

thiệp nhằm hạn chế những tiêu cực cũng như góp phần nâng cao hiệu quả

thực hiện của các chính sách trong thực tiễn.

7

Nghiên cứu về “Tình hình thực hiện ưu đãi người có công với Cách

mạng ở xã Nghi Sơn- Tĩnh Gia- Thanh Hóa” của tác giả Nguyễn Thị Tuyền

khoa công tác xã hội [21 ], đã đánh giá tổng quan vấn đề thực hiện chính sách

ưu đãi xã hội đối với người có công với Cách mạng và đưa ra tầm quan trọng

của việc thực hiện chính sách đối với những đối tượng người có công với

Cách mạng, đã tạo điều kiện cho đối tượng ổn định hơn cả về vật chất và tinh

thần.

Năm 2016, Lê Thị Thanh Vân có luận văn nghiên cứu về: “Thực hiện

chính sách ưu đãi cho NCC trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội”

[22]. Luận văn nêu rõ thực trạng thực hiện chính sách ưu đãi cho NCC với

Cách mạng trên địa bàn, để từ đó đưa ra những biện pháp phù hợp để tiếp tục

quản lý và thực hiện chế độ cho NCC với Cách mạng trên địa bàn quận Hoàn

Kiếm, thành phố Hà Nội ngày càng phù hợp với yêu cầu đổi mới.

Năm 2017, Vũ Lan Nhi có nghiên cứu về “Hoạt động CTXH trong

chăm sóc sức khỏe NCC với Cách mạng tại xã Kim Bình, Huyện Chiêm Hóa,

Tỉnh Tuyên Quang” [8], tác giả cũng chỉ rõ thực trạng và các yếu tố ảnh

hưởng đến hoạt động công tác chăm sóc sức khỏe NCC với Cách mạng tại

xã.Từ đó đề ra giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động CTXH trong chăm sóc

sức khỏe NCC với Cách mạng tại địa phương trên.

Năm 2017, Đỗ Huyền Trang có luận văn thạc sỹ về “Hoạt động chăm

sóc sức khỏe NCC với Cách mạng tại phường Tiền An, thành phố Bắc Ninh,

tỉnh Bắc Ninh” [19]. Đề tài đã làm rõ thực trạng chăm sóc sức khỏe đối với

NCC với Cách mạng và vai trò của nhân viên CTXH. Từ đó đề ra giải pháp

và khuyến nghị để nâng cao công tác chăm sóc sức khỏe NC với Cách mạng

tại phường Tiền An, thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh.

Điểm lại những nghiên cứu về người có công với Cách mạng ở trong

nước: Có thể nhận thấy các nghiên cứu chủ yếu xuất phát từ tiếp cận xã hội

8

học, y học. Trong các công trình nghiên cứu đó, các tác giả đã làm rõ vấn đề

về thực trạng đời sống và việc tự chăm sóc sức khỏe vật chất, việc làm, hành

vi, giao tiếp, các mối quan hệ xã hội, chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ xã hội cho

NCC với Cách mạng. Chăm sóc sức khỏe cho NCC với Cách mạng ở Việt

Nam thường tập trung ở hệ thống bệnh viện, điều trị các trường hợp nặng, sử

dụng thuốc là chính. Các nghiên cứu về bệnh tâm thần của NCC với Cách

mạng từ tiếp cận y học đều có nhận định rằng, NCC với Cách mạng tự chăm

sóc bản thân là yếu tố cần thiết để họ nhận được tình trạng sức khỏe tốt nhất.

Qua các nghiên cứu của các tác giả cho ta thấy một bức tranh về sức

khỏe NCC với Cách mạng, kết quả thực hiện CSSK và đề xuất, kiến nghị, các

giải pháp nâng cao hiệu quả công tác CSSK.Tuy nhiên việc nghiên cứu từ tiếp

cận tâm lý học về CSSKTTNCC với Cách mạng còn nhiều hạn chế, chưa đáp

ứng với yêu cầu phòng chống suy giảm SKTT và nâng cao chất lượng chăm

sóc sức khỏe của NCC với Cách mạng ở Việt Nam hiện nay.

Bên cạnh đó các nghiên cứu chỉ nói đến một khía cạnh cụ thể hoặc tầm

chung chung ở địa bàn nghiên cứu chưa có công trình nghiên cứu về hoạt

động CTXH trong chăm sóc sức khỏe tâm thần NCC với Cách tại TTND&Đ

DNCC số 2 Hà Nội. Hơn nữa việc tìm ra những giải pháp cải thiện công tác

chăm sóc sức khỏe tâm thần NCC với Cách mạng sẽ mang lại nhiều ý nghĩa

cho NCC với Cách mạng và Trung tâm. Chính vì lẽ đó việc nghiên cứu đề

tài: “Hoạt động công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe tâm thần người có

công với Cách mạng tại Trung tâm nuôi dưỡng và điều dưỡng người có công

số 2 Hà Nội” là rất cần thiết và có ý nghĩa khoa học và thực tiễn.

3. Mục đích nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1. Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng hoạt động CTXH trong

CSSKTT người có công với Cách mạng tại TTND&ĐDNCC số 2 Hà Nội.