Luận văn Phân tích Báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Nông nghiệp và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI
BÙI ĐỨC TRUNG
PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY
CỔ PHẦN NÔNG NGHIỆP VÀ THỰC PHẨM
HÀ NỘI- KINH BẮC
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Hà Nội–2019
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI
BÙI ĐỨC TRUNG
PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY
CỔ PHẦN NÔNG NGHIỆP VÀ THỰC PHẨM
HÀ NỘI- KINH BẮC
Chuyên ngành: Kế toán
Mã ngành: 8340301
LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS TRẦN MẠNH DŨNG
Hà Nội - 2019
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn “Phân tích báo cáo tài chính của Công ty Cổ
phần Nông nghiệp và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc” là công trình nghiêu cứu
riêng của tôi và dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Trần Mạnh Dũng.
Các số liệu trong luận văn được sử dụng trung thực. Các số liệu có nguồn trích
dẫn rõ ràng, kết quả trong luận văn là trung thực và chưa từng công bố trongcác
công trình nghiên cứu khác.
Tác giả
Bùi Đức Trung
LỜI CẢM ƠN
Sau khoảng thời gian nghiên cứu tập trung, tâm huyết, tác giả đã hoàn thành
luận văn thạc sỹ kế toán với đề tài “Phân tích báo cáo tài chính của Công ty Cổ
phần Nông nghiệp và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc”.
Tác giả xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy cô, các anh chị và bạn bè đã dìu
dắt, giúp đỡ trong suốt quá trình học tập. Đặc biệt, Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn
sâu sắc nhất tới PGS.TS. Trần Mạnh Dũng đã tận tình hướng dẫn, quan tâm giúp
đỡ, chỉ bảo và đã đóng góp nhiều ý kiến quý báu giúp tác giả hoàn thiện nghiên cứu
này.
Xin trân trọng cảm ơn!
Tác giả
Bùi Đức Trung
i
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN....................................................................................................................iii
LỜI CẢM ƠN..........................................................................................................................iv
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT......................................................................................iv
CHƯƠNG 1.....................................................................................................................1
GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU..................................................................1
1.1. Lý do lựa chọn đề tài .................................................................................................1
1.2. Tổng quan nghiên cứu ...............................................................................................1
1.3. Mục tiêu nghiên cứu ..................................................................................................2
1.4. Câu hỏi nghiên cứu....................................................................................................3
1.5. Đối tượng và Phạm vi nghiên cứu.............................................................................3
1.6. Phương pháp nghiên cứu...........................................................................................3
1.7. Đóng góp của đề tài ...................................................................................................4
1.8. Kết cấu của đề tài.......................................................................................................4
CHƯƠNG 2............................................................................................................................... 5
CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH DOANH
NGHIỆP..................................................................................................................................... 5
2.1. Khái niệm về báo cáo tài chính và phân tích báo cáo tài chính.................................5
2.1.1. Báo cáo tài chính....................................................................................................5
2.1.2. Phân tích báo cáo tài chính....................................................................................5
2.2. Phương pháp phân tích báo cáo tài chính..................................................................8
2.2.1. Phương pháp so sánh .............................................................................................8
2.2.2. Phương pháp số chênh lệch..................................................................................10
2.2.3. Mô hình tài chính Dupont.....................................................................................10
2.2.4. Phương pháp liên hệ cân đối................................................................................12
2.3. Nội dung phân tích báo cáo tài chính ......................................................................12
2.3.1. Phân tích cấu trúc tài chính và tài trợ vốn...........................................................12
2.3.2. Phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán...........................................17
2.3.3. Phân tích hiệu quả kinh doanh.............................................................................24
2.3.4. Phân tích rủi ro tài chính......................................................................................29
2.3.5. Phân tích các chỉ tiêu tài chính đặc thù của công ty niêm yết..............................30
2.3.6. Phân tích dòng tiền...............................................................................................31
ii
CHƯƠNG 3............................................................................................................................. 34
PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN NÔNG
NGHIỆP VÀ THỰC PHẨM HÀ NỘI - KINH BẮC....................................................... 34
3.1. Tổng quan về Công ty Cổ phần Nông nghiệp và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc .34
3.1.1. Thông tin chung về Công ty..................................................................................34
3.1.2. Quá trình hình thành và phát triển.......................................................................35
3.1.3. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của Công ty....................................................36
3.1.4. Quy trình sản xuất sản phẩm của Công ty............................................................47
3.2. Phân tích báo cáo tài chính củaCông ty Cổ phần Nông nghiệp và Thực phẩm Hà
Nội - Kinh Bắc................................................................................................................49
3.2.1. Phân tích cấu trúc tài chính và khả năng tài trợ vốn ...........................................49
3.2.2. Phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán...........................................57
3.2.3. Phân tích hiệu quả kinh doanh.............................................................................72
3.2.4. Phân tích rủi ro tài chính......................................................................................80
3.2.5. Phân tích một số chỉ tiêu đặc thù của công ty cổ phần niêm yết..........................84
3.2.6. Phân tích dòng tiền thông qua báo cáo lưu chuyển tiền tệ ..................................86
3.3. Đánh giá chung về tình hình tài chính của Công ty Cổ phần Nông nghiệp và Thực
phẩm Hà Nội Kinh Bắc ..................................................................................................90
3.3.1. Kết quả đạt được...................................................................................................90
3.3.2. Tồn tại...................................................................................................................90
CHƯƠNG 4............................................................................................................................. 93
GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN
NÔNG NGHIỆP VÀ THỰC PHẨM HÀ NỘI – KINH BẮC ........................................ 93
4.1. Định hướng phát triển của Công ty Cổ phần Nông nghiệp và Thực phẩm Hà Nội –
Kinh Bắc.........................................................................................................................93
4.2. Một số giải pháp nâng cao năng lực tài chính Công ty Cổ phần Nông nghiệp và Thực
phẩm Hà Nội - Kinh Bắc.......................................................................................................... 94
4.2.1. Quản lý các khoản phải trả............................................................................................ 94
4.2.2. Khả năng thanh toán ...................................................................................................... 95
4.2.3. Hiệu quả sử dụng tài sản................................................................................................ 95
4.2.4. Cấu trúc tài chính và chính sách tài trợ vốn.................................................................. 96
4.2.5. Lưu chuyển dòng tiền............................................................................................97
4.2.6. Công bố thông tin trên thị trường chứng khoán...................................................97
4.3. Điều kiện thực hiện giải pháp..................................................................................98
iii
4.3.1. Về phía Nhà nước.................................................................................................98
4.3.2. Về phía Công ty....................................................................................................98
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .........................................................................102
iv
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Từviết tắt
BCTC
BMV
CP
Từ đầyđủ
Báo cáo tài chính
Công ty Cổ phần Bột mỳ Vinafood 1
Chi phí
CPBH
DFL
Chi phí bán hàng
Degree of Financial Leverage – Độ lớn đòn bẩy tài chính
Doanh nghiệp
DN
DT
Doanh thu
DTT
Doanh thu thuần
EBIT
EPS
Earning Before Interests and Taxes – Lợi nhuận trước thuế và lãi vay
Earning Per Share – Thu nhập trên mỗi cổ phiếu
Công ty Cổ phần Nông nghiệp và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc
Hàng tồn kho
HKB
HTK
LN
Lợi nhuận
LNST
P/E
Lợi nhuận sau thuế
Price to Earning Ratio – Thu nhập trên mỗi cổ phiếu
Quản lý doanh nghiệp
QLDN
ROA
ROE
ROI
Return on Assets – Tỷ suất sinh lợi trên tài sản
Return on Equity – Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu
Return on Investment – Tỷ suất sinh lợi trên vốn đầu tư
Return on Sales – Tỷ suất sinh lợi trên doanh thu
Sản xuất kinh doanh
ROS
SXKD
TS
Tài sản
TSCĐ
TSDH
TSNH
TNDN
VCSH
Tài sản cố định
Tài sản dài hạn
Tài sản ngắn hạn
Thu nhập doanh nghiệp
Vốn chủ sở hữu
v
DANH MỤC BẢNG VÀ SƠ ĐỒ
BẢNG
Bảng 2.1. Phân tích cơ cấu tài sản..........................................................................14
Bảng 2.2. Phân tích cơ cấu nguồn vốn ...................................................................15
Bảng 3.1. Thông tin về cổ đông của HKB..............................................................35
Bảng 3.2. Phân tích cơ cấu tài sản Công ty HKB giai đoạn 2016-2018 ..................50
Bảng 3.3. Phân tích cơ cấu nguồn vốn của Công ty HKB giai đoạn 2016-2018......53
Bảng 3.4. Phân tích mối quan hệ giữa tài sản và nguồn vốn Công ty HKB.............55
Bảng 3.5. So sánh mối quan hệ giữa tài sản và nguồn vốn của Công ty HKB với
một công ty khác cùng ngành.................................................................................56
Bảng 3.6. Phân tích tình hình các khoản phải thu của Công ty HKB giai đoạn 2016-2018..58
Bảng 3.7. Phân tích tình hình phải thu khách hàng Công ty HKB giai đoạn 2016-2018 ......61
Bảng 3.8. So sánh nợ phải thu khách hàng năm 2018 của Công ty HKB và công ty BMV
cùng ngành................................................................................................................................62
Bảng 3.9. Phân tích tình hình các khoản phải trả Công ty HKB giai đoạn 2016-2018..........64
Bảng 3.10. Phân tích tình hình phải trả người bán Công ty HKB giai đoạn 2016-2018 .......67
Bảng 3.11. So sánh nợ phải trả người bán Công ty HKB với một doanh nghiệp cùng ngành
năm 2018...................................................................................................................................68
Bảng 3.12. Phân tích khả năng thanh toán tổng quát của HKB giai đoạn 2016-2018...........70
Bảng 3.13. So sánh hệ số khả năng thanh toán tổng quát của HKB với BMV năm 2018 ...70
Bảng 3.14. Khả năng thanh toán nợ ngắn hạn của HKB giai đoạn 2016-2018 .....................70
Bảng 3.15. So sánh khả năng thanh toán ngắn hạn của HKB với BMV năm 2018..............70
Bảng 3.16. Phân tích khả năng thanh toán qua Báo cáo lưu chuyển tiền tệ của HKB giai
đoạn 2016-2018 ........................................................................................................................73
Bảng 3.17. Phân tích hiệu quả sử dụng tài sản của Công ty HKB giai đoạn 2016-2018.......74
Bảng 3.18. So sánh hiệu quả sử dụng tài sản của Công ty HKB với công ty BMV cùng
ngành năm 2018........................................................................................................................76
Bảng 3.19. Phân tích một số chỉ tiêu khả năng sinh lợi của Công ty HKB giai đoạn 2016-
2018...........................................................................................................................................77
Bảng 3.20. So sánh một số chỉ tiêu về khả năng sinh lợi của HKB với BMV năm 2018 .....77
Bảng 3.21. Phân tích hiệu quả sử dụng chi phí Công ty HKB giai đoạn 2016-2018.............80
Bảng 3.22. Phân tích chỉ tiêu về rủi ro kinh doanh Công ty HKB giai đoạn 2016-2018.......82
vi
Bảng 3.23. So sánh chỉ tiêu về rủi ro kinh doanh của Công ty HKB với công ty BMV cùng
ngành.........................................................................................................................................83
Bảng 3.24. Bảng phân tích một số chỉ tiêu tài chính đặc thù của HKB năm 2018 ................84
Bảng 3.25. Phân tích dòng tiền thông qua báo cáo lưu chuyển tiền tệ ................................ 87
SƠ ĐỒ
Sơ đồ 2.1. Mô hình phân tích tài chính Dupont ......................................................11
Sơ đồ 3.1. Mô hình bộ máy của quản lý Công ty....................................................36
Sơ đồ 3.2. Tổ chức bộ máy kế toán của Công ty ....................................................43
Sơ đồ 3.3. Quy trình chế biến gạo tại Công ty........................................................47
Sơ đồ 3.4. Quy trình chế biến hạt tiêu tại Công ty..................................................48
1
CHƯƠNG 1
GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1.1. Lý do lựa chọn đề tài
Báo cáo tài chính (BCTC) là phương tiện cung cấp thông tin về tình hình tài
chính và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp cho các đối tượng cần quan tâm.
Phân tích BCTC giúp các nhà quản trị doanh nghiệp đánh giá thực trạng tài chính,
triển vọng phát triển của đơn vị để từ đó đưa ra các quyết định. Đối với nhà đầu tư,
phân tích báo cáo tài chính giúp họ nhận biết khả năng tài chính, tình hình sử dụng
các loại tài sản, nguồn vốn, khả năng sinh lời và dự báo tình trạng tài chính của
doanh nghiệp trong tương lai để có quyết định hiệu quả nhất.
Như vậy, phân tích BCTC đóng một vai trò quan trọng và qua đó giúp cho
những người sử dụng BCTC của doanh nghiệp nói chung và của Công ty Cổ phần
Nông nghiệp và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc hiểu rõ được tình hình tài chính,
khả năng thanh toán, kết quả kinh doanh; hiệu quả hoạt động ... để qua đó họ xem
xét xem có đưa ra các quyết định kinh tế có liên quan đến doanh nghiệp không.
Đối với Công ty Cổ phần Nông nghiệp và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc đã
niêm yết trên sàn chứng khoán Hà Nội, việc phân tích báo cáo tài chính lại càng
quan trọng hơn nhằm cung cấp thông tin hữu ích cho các đối tượng quan tâm, đặc
biệt công ty hoạt động trong ngành chế biến lương thực. Mặt khác, Việt Nam vẫn là
nước mà ngành nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn thì Công ty Cổ phần Nông nghiệp
và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc lại càng phải hoạt động một cách hiệu quả hơn.
Chính vì thế, tôi đã chọn đề tài “Phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ
phần Nông nghiệp và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc” làm đề tài nghiên cứu cho
luận văn thạc sỹ của mình.
1.2. Tổng quan nghiên cứu
Trên thế giới đã có những nghiên cứu về phân tích BCTC của doanh nghiệp
như: Stickney (1990) nghiên cứu việc phân tích BCTC doanh nghiệp trong mối
quan hệ với các nguyên tắc chung của kế toán, tập trung nghiên cứu việc phân tích
BCTC nhằm mục tiêu đánh giá lợi ích và rủi ro trong kinh doanh của doanh nghiệp.
Stickney và Brown (1999) nghiên cứu về việc trình bày BCTC và phân tích BCTC
2
doanh nghiệp và nghiên cứu việc sử dụng các phương pháp toán học trong phân tích
BCTC…
Tại Việt Nam, có rất nhiều tác giả lựa chọn phân tích BCTC của các doanh
nghiệp làm luận văn thạc sĩ. Có thể kể đến một số luận văn tiêu biểu sau: Phạm Thị
Thanh Thủy (2011) với đề tài Phân tích báo cáo tài chính của các công ty đại
chúng ngành Dược Việt Nam, Chu Thị Cẩm Hà (2013) với công trình Phân tích báo
cáo tài chính tại Công ty Nhựa Thiếu Niên Tiền Phong, Trần Thị Luận (2015) với
đề tài Phân tích báo cáo tài chính của Công ty Cổ phần xi măng Vicem Bút Sơn,
Nguyễn Thị Sâm (2015) với đề tài Phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần
dược phẩm Nam Hà ...
Những công trình nghiên cứu của các tác giả trên đây đã có những đóng góp
nhất định kể cả về mặt lý luận và thực tiễn trong phân tích BCTC. Các công trình
nghiên cứu trên đều mang tính chất đặc thù của từng ngành, từng doanh nghiệp có
những loại hình kinh doanh khác nhau, đã chỉ ra được những điểm mạnh, điểm yếu
và đưa ra những giải pháp rất cụ thể cho các công ty. Tuy nhiên, các công trình
nghiên cứu cũng có những tồn tại như sau: Công trình nghiên cứu của tác giả Phạm
Thị Thanh Thủy (2011), Nguyễn Thị Sâm (2015) cũng chưa phân tích đầy đủ các
nhóm chỉ tiêu tài chính cần thiết, có đưa ra việc phân tích hiệu quả sử dụng chi phí
nhưng chưa thấy được khả năng kiểm soát chi phí của doanh nghiệp. Công trình
nghiên cứu của Chu Thị Cẩm Hà (2013) đi theo “Phân tích hệ thống chỉ tiêu tài
chính theo nội dung kinh tế” nhưng chưa sâu và đầy đủ các nhóm chỉ tiêu tài chính
cần thiết. Công trình nghiên cứu của Trần Thị Luận (2015), mặc dù trình bày khá
đầy đủ các chỉ tiêu tài chính nhưng còn trùng lắp các chỉ tiêu.
Chính vì thế, đề tài “Phân tích báo cáo tài chính Công ty Cổ phần Nông
nghiệp và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc” của tác giả vừa là công trình nghiên cứu
đầu tiên về phân tích BCTCCông ty Cổ phần Nông nghiệp và Thực phẩm Hà Nội -
Kinh Bắc vừa rút kinh nghiệm và khắc phục những hạn chế từ các đề tài nghiên cứu
trước có liên quan đồng thời sử dụng phương pháp nghiên cứu đa dạng và hiện đại
hơn.
1.3. Mục tiêu nghiên cứu
Dựa trên cơ sở lý luận về phân tích BCTC doanh nghiệp đã nghiên cứu, luận
văn tập trung đi vào phân tích BCTC của Công ty Cổ phần Nông nghiệp và Thực
3
phẩm Hà Nội - Kinh Bắc từ đó đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng
cao tình hình tài chính và kết quả kinh doanh tại đơn vị nghiên cứu.
1.4. Câu hỏi nghiên cứu
Nghiên cứu này được thực hiện nhằm trả lời các câu hỏi nghiên cứu sau:
- Phân tích BCTC doanh nghiệp gồm những nội dung cơ bản nào?
- Tình hình tài chính và kết quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Nông nghiệp
và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc như thế nào qua phân tích các chỉ tiêu tài chính?
- Qua phân tích BCTC, Công ty Cổ phần Nông nghiệp và Thực phẩm Hà Nội -
Kinh Bắc có những điểm mạnh, điểm yếu nào? Những giải pháp nào cần được đưa
ra để nâng cao năng lực tài chính của Công ty?
1.5. Đối tượng và Phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Phân tích các thông tin và chỉ tiêu trên BCTC của
Công ty Cổ phần Nông nghiệp và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc.
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Không gian: Phân tích BCTC của Công ty Cổ phần Nông nghiệp và Thực
phẩm Hà Nội - Kinh Bắc.
+ Thời gian: Sử dụng các số liệu liên quan đến BCTC Công ty Cổ phần Nông
nghiệp và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc, giai đoạn 2016 – 2018.
+ Nội dung: Phân tích, đánh giá BCTC của Công ty Cổ phần Nông nghiệp
và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc, từ đó trình bày các giải pháp nhằm nâng cao
năng lực tài chính của công ty.
1.6. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài thu thập các dữ liệu từ BCTC, từ đó tiến hành phân tích, đánh giá các
chỉ tiêu tài chính nhằm nâng cao năng lực tài chính của Công ty Cổ phần Nông
nghiệp và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc.
- Nguồn dữ liệu và phương pháp thu thập dữ liệu:
+ Dữ liệu về cơ sở lý luận phân tích BCTC doanh nghiệp lấy từ các giáo trình,
bài giảng, bài báo uy tín.
+ Tài liệu giới thiệu về lịch sử hình thành và phát triển của Công ty Cổ phần
Nông nghiệp và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc.
+ Hệ thống BCTC các năm 2016, 2017, 2018 được lấy từ website của Công ty
Cổ phần Nông nghiệp và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc.
4
- Phân tích và xử lý dữ liệu: Trong quá trình làm đề tài nghiên cứu, tác giả sẽ
sử dụng nhiều phương pháp phân tích khác nhau như phương pháp so sánh, phương
pháp cân đối, phương pháp loại trừ, kết hợp phân tích ngang và phân tích dọc. Các
phương pháp nêu trên sẽ được sử dụng linh hoạt, phù hợp với từng nội dung phân
tích để đánh giá thực trạng tài chính của doanh nghiệp dưới nhiều góc độ khác nhau
và nhiều mục đích khác nhau.
Ngoài ra, tác giả thực hiện phỏng vấn chuyên gia là kế toán trưởng các công
ty, giảng viên có kiến thức chuyên môn về phân tích tài chính; tác giả còn thực hiện
việc quan sát thực địa tại phòng kế toán công ty.
1.7. Đóng góp của đề tài
- Về lý luận: Đề tài nghiên cứu sẽ góp hoàn thiện hệ thống hóa cơ sở lý luận
về phân tích BCTC trong doanh nghiệp từ đó là cơ sở cho việc áp dụng phân tích
BCTC doanh nghiệp.
- Về thực tiễn: Căn cứ vào kết quả phân tích BCTCcủa Công ty Cổ phần Nông
nghiệp và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc, đề tài nghiên cứu này sẽ giúp những
người quan tâm có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính, hiệu quả hoạt động
kinh doanh của công ty, đồng thời phục vụ cho việc ra quyết định đúng đắn. Mặt
khác, những phân tích trong đề tài này sẽ có giá trị thực tiễn đối với các doanh
nghiệp khác cùng ngành.
1.8. Kết cấu của đề tài
Đề tài nghiên cứu được chia làm 4 chương:
Chương 1: Giới thiệu về đề tài nghiên cứu.
Chương 2: Cơ sở lý luận về phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp.
Chương 3: Phân tích báo cáo tài chính của Công ty Cổ phần Nông nghiệp
và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc.
Chương 4: Giải pháp nâng cao năng lực tài chính của Công ty Cổ phần
Nông nghiệp và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc.
5
CHƯƠNG 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH
DOANH NGHIỆP
2.1. Khái niệm về báo cáo tài chính và phân tích báo cáo tài chính
2.1.1. Báo cáo tài chính
Báo cáo tài chính (BCTC) là một bức tranh tổng hợp phản ánh tình hình tài
sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh và các quan hệ tài chính của
doanh nghiệp tại một thời điểm hay thời kỳ(Nguyễn Ngọc Quang, 2011).
Chính vì vậy, hệ thống BCTC trong doanh nghiệp cung cấp cho những đối tượng
sử dụng thông tin về tình hình kinh tế - tài chính của các quá trình sản xuất kinh doanh
để từ đó các nhà quản trị đưa ra những quyết định cần thiết trong quản lý.
Hệ thống BCTC của doanh nghiệp gồm 4 loại báo cáo chủ yếu, đó là:
- Bảng cân đối kế toán:
Bảng cân đối kế toán là một trong những BCTC tổng hợp phản ảnh tình hình tài
sản, nguồn vốn và các quan hệ tài chính của doanh nghiệp tại một thời điểm.
- Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh:
Báo cáo kết quả kinh doanh là một trong những BCTC tổng hợp phản ánh tình
hình doanh thu, chi phí và kết quả của doanh nghiệp sau một kỳ hoạt động.
- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ:
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ là BCTC tổng hợp nhằm phản ánh dòng tiền lưu
chuyển trong kỳ, để nhà quản trị đưa ra các quyết định tài trợ cho kỳ tới.
- Thuyết minh BCTC:
Thuyết minh BCTC là một trong BCTC tổng hợp nhằm giải trình và bổ sung
thêm các chỉ tiêu mà trên các BCTC khác chưa thể hiện hoặc thể hiện chưa đầy đủ.
2.1.2. Phân tích báo cáo tài chính
Đã có rất nhiều quan điểm về khái niệm phân tích BCTC, tiêu biểu như:
Phân tích BCTC thực chất là phân tích các chỉ tiêu tài chính trên hệ thống báo cáo
hoặc các chỉ tiêu tài chính mà nguồn thông tin từ hệ thống báo cáo nhằm đánh giá tình
hình tài chính của doanh nghiệp, cung cấp thông tin cho mọi đối tượng có nhu cầu theo
những mục tiêu khác nhau (Nguyễn Ngọc Quang, 2011).
6
Phân tích BCTC là quá trình xem xét, kiểm tra, đối chiếu và so sánh số liệu về
tài chính trong kỳ hiện tại với các kỳ kinh doanh đã qua. Thông qua việc phân tích
BCTC sẽ cung cấp cho người sử dụng thông tin có thể đánh giá tiềm năng, hiệu quả
kinh doanh cũng như rủi ro về tài chính trong tương lai của doanh nghiệp(Nguyễn
Năng Phúc, 2008).
Phân tích BCTC là quá trình xem xét, kiểm tra, đối chiếu và so sánh số liệu về
tài chính hiện hành và quá khứ. Thông qua phân tích BCTC, người sử dụng thông
tin có thể đánh giá tiềm năng, hiệu quả kinh doanh cũng như rủi ro trong tương lai.
Phân tích BCTC là việc sử dụng các công cụ và kỹ thuật phân tích để xem xét
mối quan hệ giữa các chỉ tiêu trên BCTC, từ đó đánh giá về tình hình tài chính hiện
tại cũng như dự báo về tình hình tài chính trong tương lai của doanh nghiệp (Phạm
Thị Thủy, 2013).
Những khái niệm về phân tích BCTC ở trên đã phản ánh việc phân tích BCTC
có ý nghĩa rất quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp, mỗi ngành, mỗi địa phương và
toàn xã hội. Phân tích BCTC nhằm cung cấp những thông tin hữu ích không chỉ cho
các nhà quản trị trong doanh nghiệp mà còn cung cấp những thông tin đa dạng,
phong phú cho các đối tượng quan tâm cả bên trong và bên ngoài doanh nghiệp, bao
gồm:
(i), Nhóm người sử dụng thông tin bên trong doanh nghiệp bao gồm chủ sở
hữu doanh nghiệp, nhà quản trị doanh nghiệp và cán bộ, công nhân viên.
Thứ nhất:Đối với chủ sở hữu doanh nghiệp và nhà quản trị doanh nghiệp là
những người trực tiếp quản lý doanh nghiệp, họ cần phải hiểu rõ tình hình tài chính
cũng như các hoạt động khác của doanh nghiệp. Chính vì vậy, những thông tin từ
phân tích BCTC sẽ đánh giá được khả năng tài chính, hiệu quả hoạt động trong từng
giai đoạn, từng bộ phận, khả năng sinh lời, khả năng tích lũy lợi nhuận doanh
nghiệp; các thông tin này sẽ hướng các quyết định của Ban giám đốc theo chiều
hướng phù hợp với thực tế của doanh nghiệp, như quyết định về đấu thầu, huy động
vốn và phân phối lợi nhuận; các thông tin từ phân tích BCTC là cơ sở cho các dự
toán tài chính, kế hoạch huy động và đầu tư vốn, là cơ sở đưa ra các quyết định
trong dài hạn, góp phần củng cố uy tín, xây dựng thương hiệu doanh nghiệp trong
nền kinh tế thị trường.
7
Thứ hai:Đối với cán bộ, công nhân viên là những người có nguồn thu nhập
gắn với lợi ích của doanh nghiệp, thông tin từ phân tích BCTC giúp họ hiểu được
tính ổn định và định hướng công việc hiện tại và tương lai đối với doanh nghiệp.
Qua đó, xây dựng niềm tin của cán bộ công nhân viên đối với từng quyết định kinh
doanh của chủ thể quản lý.
(ii), Nhóm người sử dụng thông tin bên ngoài doanh nghiệp bao gồm các nhà
đầu tư, ngân hàng, nhà cung cấp, các đối thủ cạnh tranh, các cơ quan chức năng của
Nhà nước,...
Thứ nhất: phân tích BCTC đối với các nhà đầu tư là các cổ đông mua cổ
phiếu, các công ty góp vốn liên doanh,... Các nhà đầu tư quan tâm trực tiếp đến giá
trị của doanh nghiệp, khả năng sinh lợi của vốn, cách thức phân chia lợi nhuận.
Đồng thời thông tin phân tích cũng giúp cho các nhà đầu tư dự đoán giá doanh
nghiệp, dự đoán giá trị cổ phiếu, dự đoán khả năng sinh lời của vốn, hạn chế các rủi
ro có thể xảy ra.
Thứ hai:phân tích BCTC đối với những người cho vay và các tổ chức tín
dụng. Trong các doanh nghiệp, vốn vay thường chiếm tỷ lệ tương đối cao để đáp
ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh, do vậy khi cho vay, những đối tượng này thường
đánh giá khả năng thanh toán ngắn hạn, trung và dài hạn, khả năng sinh lời, đồng
thời, dự đoán triển vọng của doanh nghiệp trong tương lai nhằm đưa ra các quyết
định cho vay phù hợp với từng doanh nghiệp, từ đó hạn chế đến mức thấp nhất rủi
ro khi cho vay.
Thứ ba:Đối với nhà cung cấp, họ cũng rất quan tâm đến tình hình tài chính của
doanh nghiệp thông qua khả năng thanh toán để quyết định xem có chính sách bán
chịu và quan hệ bạn hàng lâu dài hay không.
Thứ tư:Đối với các công ty kiểm toán, các thông tin phân tích BCTC nhằm
xác minh tính khách quan về tình hình tài chính của một tổ chức hoạt động, giúp
cho các chuyên gia kiểm toán dự đoán được xu hướng tài chính sẽ xảy ra để nâng
cao độ tin cậy của các quyết định.
Thứ năm:Đối với các cơ quan quản lý Nhà nước, thông qua các thông tin từ
phân tích BCTC để đánh giá, kiểm tra, kiểm soát các hoạt động kinh doanh, hoạt
động tài chính tiền tệ của doanh nghiệp có tuân thủ theo đúng chính sách, chế độ và
luật pháp quy định không, có cơ chế về chính sách thuế hợp lý, ...
8
Như vậy, vai trò của phân tích BCTClà rất quan trọng đối với các đối tượng
quan tâm theo từng góc độ khác nhau. Từ đó, họ vừa đánh giá toàn diện, tổng hợp,
khái quát, vừa có thể xem xét một cách chi tiết hoạt động tài chính của doanh
nghiệp, tìm ra những điểm mạnh và điểm yếu về hoạt động sản xuất kinh doanh của
doanh nghiệp, để nhận biết, phán đoán, dự báo và đưa ra quyết định tài chính, quyết
đinh tài trợ và đầu tư phù hợp.
2.2. Phương pháp phân tích báo cáo tài chính
Phương pháp phân tích là cách thức tiếp cận đối tượng phân tích đã được thể
hiện qua hệ thống chỉ tiêu phân tích, để biết được ý nghĩa và mối quan hệ hữu cơ
của các thông tin từ chỉ tiêu phân tích(Nguyễn Ngọc Quang, 2011).
Các phương pháp phân tích BCTC đó là: phương pháp so sánh, phương pháp
cân đối, phương pháp loại trừ,... Các phương pháp này được sử dụng một cách linh
hoạt, phù hợp với từng nội dung phân tích để đánh giá thực trạng tài chính của
doanh nghiệp dưới theo nhiều chiều hướng khác nhau và sử dụng cho các mục đích
đánh giá khác nhau.
2.2.1. Phương pháp so sánh
Phương pháp so sánh là phương pháp sử dụng phổ biến và quan trọng trong
phân tích kinh doanh nói chung và BCTC nói riêng. Khi thực hiện so sánh thường
đối chiếu các chỉ tiêu tài chính với nhau để biết được mức biến động của các đối
tượng đang nghiên cứu. Kết quả phương pháp so sánh thường thể hiện số tuyệt đối,
số tương đối và số trung bình (Nguyễn Ngọc Quang, 2011).
Nội dung của phương pháp so sánh:
+ So sánh giữa số thực tế kỳ phân tích với số thực tế của kỳ kinh doanh trước
nhằm xác định rõ xu hướng thay đổi, đánh giá tốc độ tăng trưởng hay giảm đi của
các hoạt động tài chính của doanh nghiệp.
+ So sánh giữa số thực tế kỳ phân tích với số kỳ kế hoạch để xác định mức
phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ kế hoạch trong mọi mặt của hoạt động tài chính.
+ So sánh giữa số liệu của doanh nghiệp với số liệu tiên tiến của ngành nhằm
đánh giá tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp tốt hay xấu, khả
quan hay không khả quan.
9
- Các kỹ thuật so sánh bao gồm:
+ So sánh bằng số tuyệt đối: là kết quả của phép trừ giữa trị số của kỳ phân
tích so với kỳ gốc của các chỉ tiêu kinh tế, kết quả so sánh biểu hiện khối lượng quy
mô của các hiện tượng kinh tế.
+ So sánh bằng số tương đối: là kết quả của phép chia, giữa trị số của kỳ phân
tích so với kỳ gốc của các chỉ tiêu kinh tế, kết quả so sánh biểu hiện kết cấu, mối
quan hệ, tốc độ phát triển, mức phổ biến của các hiện tượng kinh tế.
+ So sánh bằng số bình quân: số bình quân là dạng đặc biệt của số tuyệt đối,
biểu hiện tính chất đăc trưng chung về mặt số lượng, nhằm phản ánh đặc điểm
chung của một đơn vị, một bộ phận, hay một tổng thể chung có cùng một tính chất.
- Ứng dụng kỹ thuật cơ bản của phương pháp so sánh
+ So sánh theo chiều ngang: Phương pháp đối chiếu, so sánh tình hình biến
động cả về số tuyệt đối và số tương đối trên từng chỉ tiêu, từng khoản mục của từng
thay thế nhân tố. Mức chênh lệch về trị số của chỉ tiêu nghiên cứu trước và sau
khi thay thế chính là ảnh hưởng của từng nhân tố tới tổng thể chỉ tiêu phân tích.
Điều kiện áp dụng phương pháp này là mối quan hệ các nhân tố đến chỉ tiêu
phân tích là trực tiếp, các nhân tố ảnh hưởng có quan hệ tích số hoặc thương số với
các chỉ tiêu phân tích và các nhân tố phải được sắp xếp theo trình tự từ nhân tố số
lượng đến nhân tố chất lượng.
Khi phân tích theo phương pháp này thì không được thay đổi trình tự sắp xếp
của các nhân tố. Khi đánh giá sự thay đổi của một nhân tố thì giả định nhân tố khác
không thay đổi nhưng không được tách rời mối quan hệ của các nhân tố.
Mô hình chung của phương pháp này được khái quát như sau:
Giả định chỉ tiêu Q cần phân tích; Q tuỳ thuộc vào 3 nhân tố ảnh hưởng, theo
thứ tự a, b và c; các nhân tố này có quan hệ tích số chỉ tiêu Q, từ đó chỉ tiêu Q được
xác định cụ thể:Q = a . b . c
Nếu quy ước kỳ kế hoạch được ký hiệu là số 0 (số không) còn kỳ thực tế được
ký hiệu bằng số 1 (số một) - Từ quy ước này, chỉ tiêu Q kỳ kế hoạch và kỳ thực tế
lần lượt được xác định như sau:
Q0 = a0 . b0 . c0 và Q1 = a1 . b1 . c1
- Số tuyệt đối: Q = Q1-Q0, trong đó Q là số chênh lệch tuyệt đối của chỉ
tiêu phân tích giữa kỳ phân tích và kỳ gốc.
10
- Số tương đối: (Q1/Q0) x 100
Các nhân tố ảnh hưởng:
Qa = a1 . b0 . c0 - a0 . b0 . c0
Qb = a1 . b1 . c0 – a1 . b0 . c0
Qc = a1 . b1 . c1 – a1 . b1 . c0
Tổng hợp các nhân tố ảnh hưởng:
Q = Qa + Qb + Qc
Trên cơ sở đã phân tích mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố, cần rút ra những
kết luận và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả của chỉ tiêu phân tích.
2.2.2. Phương pháp số chênh lệch
Phương pháp số chênh lệch là phương pháp dựa vào sự ảnh hưởng của từng
nhân tố đến chỉ tiêu phân tích. Phương pháp này được sử dụng khi các nhân tố có
quan hệ với chỉ tiêu phân tích được biểu diễn dưới dạng tích, các nhân tố được sắp
xếp theo thứ tự nhân tố số lượng rồi đến nhân tố chất lượng. Phương pháp này là
phương pháp rút gọn của phương pháp thay thế liên hoàn.
Khi thực hiện phương pháp này, muốn phân tích sự ảnh hưởng của một nhân
tố ta lấy phần chênh lệch của nhân tố đó nhân với trị số các nhân tố khác, nhân tố
chưa thay đổi trị số giữ nguyên ở kỳ gốc,nhân tố đã thay đổi trị số chuyển sang kỳ
phân tích, cứ như thế cho tới hết.
2.2.3. Mô hình tài chính Dupont
Mô hình tài chính Dupont thường được vận dụng để phân tích mối liên hệ giữa
các nhân tố ảnh hưởng tới chỉ tiêu tài chính cần phân tích. Nhờ sự phân tích mối liên
hệ giữa các nhân tố mà có thể phát hiện nhân tố đã ảnh hưởng đến chỉ tiêu phân tích
theo một trình tự logic chặt chẽ và nhà phân tích sẽ nhận biết được các nguyên nhân
và cải thiện tình trạng yếu kém có thể xảy đến.
Mô hình tài chính Dupont thường được vận dụng để phân tích tỷ suất sinh lợi
của tài sản (ROA), tỷ suất sinh lời vốn chủ sở hữu (ROE). Nếu phân tích tỷ suất
sinh lợi của tài sản (ROA) thì có dạng sau:
LNST
LNST
Doanh thu thuần
Tỷ suất
sinh lợi của
tài sản
=
=
x
(1.1)
Tổng tài sản
Doanh thu thuần
Tổng tài sản
Tải về để xem bản đầy đủ
130 trang
23520
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Phân tích Báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Nông nghiệp và Thực phẩm Hà Nội - Kinh Bắc", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_phan_tich_bao_cao_tai_chinh_tai_cong_ty_co_phan_non.pdf
