Luận văn Tạo động lực lao động cho giáo viên tiểu học tại huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là sản phẩm độc lập của bản thân, số liệu và kết
quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa hề được sử dụng để
bảo vệ một học vị nào. Tôi cũng xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn
trong luận văn là hợp pháp và đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Tác giả
Nông Thanh Vị
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn thạc sỹ này, tác giả xin trân trọng cảm ơn Ban
giám hiệu nhà trường, các thầy cô giáo Khoa Sau Đại học trường Đại học Lao
động – Xã hội, các thầy cô giáo tại các trường tiểu học tại huyện Lộc Bình,
tỉnh Lạng Sơn và lãnh đạo Phòng Giáo dục – Đào tạo huyện Lộc Bình đã tận
tình giúp đỡ trong quá trình nghiên cứu.
Tác giả cũng xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất tới
PGS.TS Nguyễn Thị Bích Loan đã dành thời gian và tâm huyết tận tình
hướng dẫn để tác giả hoàn thành luận văn.
Trong quá trình thực hiện, do hạn chế về lý luận, kinh nghiệm và thời
gian nghiên cứu nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót. Tác giả rất
mong nhận được những ý kiến đóng góp của các thầy cô và các bạn đọc để
luận văn hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Tác giả
Nông Thanh Vị
i
MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT...................................................................... iv
DANH MỤC BẢNG BIỂU........................................................................... v
DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ............................................................... viii
MỞ ĐẦU....................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết nghiên cứu đề tài.............................................................. 1
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài.............................................. 3
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu............................................................... 7
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu............................................................ 7
5. Phương pháp nghiên cứu ....................................................................... 10
6. Kết cấu luận văn..................................................................................... 11
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TẠO ĐỘNG LỰC
LAO ĐỘNG CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC............................................ 12
1.1. Một số khái niệm cơ bản ................................................................. 12
1.1.1. Giáo viên tiểu học và đặc điểm lao động của giáo viên tiểu học.... 12
1.1.2. Động lực và tạo động lực lao động.................................................. 14
1.1.3. Tạo động lực lao động cho giáo viên tiểu học................................. 16
1.2. Một số học thuyết liên quan đến tạo động lực lao động cho giáo
viên tiểu học................................................................................................ 16
1.3. Nội dung tạo động lực lao động cho giáo viên tiểu học.................. 21
1.3.1. Xác định nhu cầu của giáo viên tiểu học......................................... 22
1.3.2. Tạo động lực lao động bằng khuyến khích vật chất ........................ 22
1.3.3. Tạo động lực lao động bằng khuyến khích tinh thần ...................... 27
1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến tạo động lực lao động cho giáo viên tiểu
học .......................................................................................................... 30
1.4.1. Yếu tố bên ngoài nhà trường............................................................ 30
1.4.2.Yếu tố bên trong nhà trường .............................................................. 34
ii
1.5. Kinh nghiệm tạo động lực lao động cho giáo viên tiểu học ở một số
huyện và bài học rút ra cho huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn .................. 38
1.5.1. Kinh nghiệm tạo động lực lao động cho giáo viên tiểu học của Huyện
Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn ............................................................................ 38
1.5.2. Kinh nghiệm tạo động lực lao động cho giáo viên tiểu học của huyện
Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn.............................................................................. 40
1.5.3. Bài học rút ra cho huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn về tạo động lực
lao động cho giáo viên tiểu học................................................................... 43
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG TẠO ĐỘNG LỰC LAO ĐỘNGCHO
GIÁO VIÊNTIỂU HỌCTẠI HUYỆN LỘC BÌNH,TỈNH LẠNG SƠN .. 44
2.1.Khái quát về đội ngũ giáo viên tiểu học tại huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng
Sơn .......................................................................................................... 44
2.1.1. Về quy mô .......................................................................................... 44
2.1.2. Về cơ cấu ........................................................................................... 45
2.2.Phân tích thực trạng tạo động lực lao động cho giáo viên tiểu học tại
huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn trong giai đoạn 2012 - 2015................... 49
2.2.1. Thực trạng xác định nhu cầu của đội ngũ giáo viên ........................ 49
2.2.2. Phân tích thực trạng tạo động lực lao động bằng khuyến khích vật
chất .......................................................................................................... 49
2.2.3. Phân tích thực trạng tạo động lực lao động bằng khuyến khích tinh
thần .......................................................................................................... 66
2.2.4. Phân tích ảnh hưởng của các nhân tố đến tạo động lực lao động cho
giáo viên tiểu học tại huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn ............................... 75
2.3. Đánh giá chung về thực trạng tạo động lực lao động cho giáo viên
tiểu học tại huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn.............................................. 86
2.3.1. Những thành công, kết quả............................................................... 86
2.3.2.Những tồn tại...................................................................................... 88
iii
2.3.3. Nguyên nhân tồn tại.......................................................................... 88
CHƯƠNG 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP TẠO ĐỘNG LỰC LAO ĐỘNG
CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC TẠI HUYỆN LỘC BÌNH, TỈNH LẠNG
SƠN .......................................................................................................... 90
3.1.Mục tiêu, chiến lược phát triển và quan điểm tạo động lực lao động
cho giáo viên tiểu học của huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn ..................... 90
3.1.1. Mục tiêu, chiến lược phát triển của huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn
đến năm 2020 .............................................................................................. 90
3.1.2. Quan điểm tạo động lực lao động cho giáo viên tiểu học của huyện
Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn............................................................................. 93
3.2. Một số giải pháp tạo động lực lao động cho giáo viên tiểu học tại
huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn đến năm 2020......................................... 95
3.2.1. Xây dựng các hình thức thưởng có tính khích lệ cao ....................... 96
3.2.2. Quan tâm, xây dựng chế độ phúc lợi đa dạng................................... 97
3.2.3. Hoàn thiện bản mô tả công việc cho giáo viên tiểu học theo hướng cụ
thể, rõ ràng, gọn nhẹ và khoa học............................................................... 98
3.2.4. Tạo dựng bầu không khí tâm lý tập thể tích cực............................. 103
3.2.5. Đẩy mạnh xây dựng và phát triển văn hóa nhà trường.................. 105
3.2.6. Hoàn thiện xác định nhu cầu đối với giáo viên tiểu học................. 108
3.2.7. Một số khuyến nghị......................................................................... 110
KẾT LUẬN............................................................................................... 117
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
iv
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
TỪ VIẾT TẮT
NỘI DUNG ĐẦY ĐỦ
BHXH
CSTĐCS
GDĐT
Bảo hiểm xã hội
Chiến sĩ thi đua cơ sở
Giáo dục đào tạo
HĐND
HSL
Hội đồng nhân dân
Hệ số lương
LĐTT
Lao động tiên tiến
Phụ cấp chức vụ
PCCV
PCCTLN
PCĐT
Phụ cấp công tác lâu năm
Phụ cấp đặc thù
PCKV
Phụ cấp khu vực
PCTNNG
PCTNVK
PCTN
Phụ cấp thâm niên nhà giáo
Phụ cấp thâm niên vượt khung
Phụ cấp trách nhiệm
Phụ cấp thu hút
PCTH
PCƯĐ
Phụ câp ưu đãi
PTDT BT TH
UBND
Phổ thông dân tộc bán trú tiểu học
Ủy ban nhân dân
v
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1: Hai nhóm yếu tố trong học thuyết của Herzberg........................... 20
Bảng 1.2: Các hình thức thưởng và mức thưởng cho giáo viên tiểu học trong
năm học 2014 - 2015 của huyện Chi Lăng ................................................... 39
Bảng 1.3: Các khoản phúc lợi cho giáo viên tiểu học huyện Bắc Sơn trong
năm học 2014 - 2015.................................................................................... 41
Bảng 1.4: Kết quả thi đua thực hiện phong trào “Trường học thân thiện, học
sinh tích cực” trong ba năm học 2012 - 2013, 2013 - 2014, 2014 - 2015 của
huyện Bắc Sơn ............................................................................................. 42
Bảng 2.1: Quy mô và tỷ lệ đội ngũ giáo viên tiểu học trong tổng số giáo viên
huyện Lộc Bình trong ba năm học 2012 - 2013; 2013 - 2014; 2014 - 2015 .. 44
Bảng 2.2: Cơ cấu về giới tính, dân tộc của giáo viên tiểu học huyện Lộc Bình
trong ba năm học 2012 - 2013; 2013 - 2014; 2014 - 2015 ............................ 46
Bảng 2.3: Cơ cấu về độ tuổi của giáo viên tiểu học huyện Lộc Bình ............ 47
năm học 2014 - 2015.................................................................................... 47
Bảng 2.4: Thu nhập bình quân của giáo viên 5 trường trong giai đoạn 2013 -
2015 ............................................................................................................. 51
Bảng 2.5: Đánh giá mức độ hài lòng của giáo viên 5 trường tiểu học về tiền
lương............................................................................................................ 52
Bảng 2.6: Mức thưởng của huyện Lộc Bình cho giáo viên tiểu học trong ba
năm học 2012 - 2013, 2013 - 2014, 2014 - 2015 .......................................... 54
Bảng 2.7: Mức thưởng của 5 trường tiểu học cho giáo viên năm học 2014 -
2015 ............................................................................................................. 55
Bảng 2.8: Số lượng giáo viên 5 trường tiểu học đạt danh hiệu thi đua trong ba
năm học 2012 - 2013, 2013 - 2014, 2014 - 2015 .......................................... 56
Bảng 2.9: Mức độ hài lòng của giáo viên tiểu học về tiền thưởng................. 57
vi
Bảng 2.10: So sánh mức hưởng PCKV và PCƯĐ của giáo viên tiểu học
huyện Lộc Bình và giáo viên tiểu học ở thành phố, vùng đồng bằng............ 58
Bảng 2.11: Mức hưởng các loại phụ cấp của giáo viên ở 5 trường tiểu học.. 60
Bảng 2.12: Phụ cấp bình quân của giáo viên 5 trường tiểu học trong giai đoạn
2013 - 2015.................................................................................................. 61
Bảng 2.13: Đánh giá mức độ hài lòng của giáo viên 5 trường tiểu học về phụ
cấp................................................................................................................ 62
Bảng 2.14: Tổng các khoản đóng bảo hiểm xã hội của 5 trường tiểu học từ
năm 2013 đến tháng 6 năm 2015.................................................................. 63
Bảng 2.15: Một số khoản phúc lợi tự nguyện của giáo viên 5 trường tiểu
họchuyện Lộc Bình năm học 2014 - 2015 .................................................... 64
Bảng 2.16: Mức độ hài lòng của giáo viên tiểu học về phúc lợi.................... 65
Bảng 2.17: Khối lượng công việc của giáo viên 5 trường tiểu học trong năm
học 2014 - 2015............................................................................................ 66
Bảng 2.18: Thời gian hoàn thành một số đầu công việc của giáo viên 5 trường
tiểu học huyện Lộc Bình năm học 2014 - 2015............................................. 67
Bảng 2.19: Mức độ hài lòng đối với công việc của đội ngũ giáo viên tiểu học
huyện Lộc Bình............................................................................................ 68
Bảng 2.20: Cơ sở vật chất tại các phân trường của 3 trường tiểu học trong
năm học 2014 - 2015.................................................................................... 69
Bảng 2.21: Mức độ hài lòng của giáo viên 5 trường tiểu học về điều kiện làm
việc .............................................................................................................. 70
Bảng 2.22: Mức độ hài lòng của giáo viên 5 trường tiểu học về bầu không khí
tâm lý tập thể................................................................................................ 72
Bảng 2.23: Kết quả thi đua thực hiện phong trào “Trường học thân thiện, học
sinh tích cực” của 5 trường tiểu học trong năm học 2014 - 2015.................. 73
Bảng 2.24: Đánh giá về một số nội dung của văn hóa nhà trường của giáo
vii
viên 5 trường tiểu học trong năm học 2014 - 2015 ....................................... 74
Bảng 2.25: Chi cho thưởng và phúc lợi của 5 trường tiểu học năm 2014...... 83
Bảng 2.26: Số phòng học, nhà công vụ và nhà đa năng của các trường tiểu
học trong huyện Lộc Bình giai đoạn 2011 – 2015 ........................................ 84
Biểu đồ 1.1: Cơ cấu nguồn thưởng cho giáo viên tiểu học tại huyện Chi Lăng
trong năm học 2014 - 2015........................................................................... 39
Biểu đồ 2.1: Cơ cấu về trình độ chuyên môn của đội ngũ giáo viên huyện Lộc
Bình trong ba năm học 2012 - 2013; 2013 - 2014; 2014 - 2015.................... 48
viii
DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ
Sơ đồ 2.1: Sơ đồ hệ thống chính trị huyện Lộc Bình .................................... 75
Hình 1.1: Thang nhu cầu của Maslow .......................................................... 17
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết nghiên cứu đề tài
Nguồn nhân lực con người luôn đóng một vai trò quyết định trong sự tồn
tại và phát triển của bất kỳ tổ chức nào. Đất nước đi vào công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đòi hỏi nguồn nhân lực trí tuệ cao, quá trình hội nhập khu vực và
quốc tế với xu thế toàn cầu hóa đang là một thách thức với nước ta, đòi hỏi
nhà nước và ngành giáo dục phải có một chiến lược phát triển nhân tài. Trong
hệ thống giáo dục, giáo dục tiểu học có một vị trí đặc biệt quan trọng trong
việc đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước.
Bậc tiểu học là bậc học đầu tiên của hệ thống giáo dục, bậc học đào tạo
những cơ sở ban đầu cơ bản và bền vững cho trẻ tiếp tục học lên bậc học trên,
giúp trẻ hình thành những cơ sở ban đầu , những đường nét cơ bản của nhân
cách.Chính vì vậy giáo dục tiểu học là vần đề rất cần được chú trọng trong
các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là ở những vùng có điều
kiện kinh tế - xã hội, giao thông đi lại còn nhiều khó khăn.
Lộc Bình là một trong những huyện miền núi biên giới của tỉnh Lạng
Sơn, với địa hình chủ yếu là đồi và núi cao thì việc đưa kiến thức đến cho các
em học sinh, nhất là học sinh tiểu học nơi đây gặp rất nhiều khó khăn. Hiện
nay, mạng lưới giáo dục tiểu học của huyện đã mở rộng đến tất cả 29 xã, thị
trấn, với số lượng điểm trường và học sinh ngày càng tăng thì đây là một
trọng trách lớn đối với đội ngũ giáo viên tiểu học, đòi hỏi họ phải có lòng yêu
nghề, yêu trẻ và gắn bó với sự nghiệp trồng người. Muốn xây dựng được đội
ngũ giáo viên yêu nghề thật sự, trước hết phải tạo động lực lao động cho
người dạy, cải cách chính sách về lương, thưởng, đãi ngộ phù hợp, cải thiện
điều kiện làm việc, tài liệu và thiết bị dạy học...
Trong những năm qua, quá trình tạo động lực lao động cho giáo viên tiểu
học huyện Lộc Bình cũng đạt được những thành công nhất định đó là cải
2
thiện được phần nào đời sống vật chất và chất lượng công việc của đội ngũ
giáo viên. Cụ thể theo số liệu thống kê của Phòng GDĐT huyện Lộc Bình thì
thu nhập bình quân của giáo viên tiểu học trong huyện tăng qua các năm, với
số tiền là 3.788 nghìn đồng trong năm 2013, đến năm 2015 là 4.210 nghìn
đồng (tăng 11% so với năm 2013). Thu nhập ổn định đã giảm bớt gánh nặng
về chi phí, tiền bạc trong cuộc sống, từ đó chất lượng công việc của đội ngũ
giáo viên tiểu học được cải thiện đáng kể. Cụ thể theo báo cáo tổng kết các
năm học của Phòng GDĐT huyện Lộc Bình thì chất lượng giáo dục tiểu học
của huyện qua các năm học từ 2012 - 2015 luôn giữ ổn định, xếp loại 6/11
huyện, thành phố của tỉnh Lạng Sơn.
Ngoài những thành công nêu trên thì quá trình tạo động lực lao động cho
giáo viên tiểu học huyện Lộc Bình cũng còn bộc lộ sự bật cập, đó là thiếu sự
liên kết, đồng bộ trong công tác quản lý và tạo động lực lao động cho đội ngũ
giáo viên tiểu học của huyện. Cụ thể, chỉ có 32% cán bộ làm công tác quản lý
giáo viên được học qua lớp bồi dưỡng chuyên sâu về quản lý nguồn nhân lực,
trong đó có nội dung về tạo động lực lao động; 6/36 trường tiểu học trong
huyện có đề cập đến vấn đề khuyến khích, động viên giáo viên hoàn thành tốt
nhiệm vụ ở trong kế hoạch nhiệm vụ năm học.
Từ bất cập nêu trên đã cho thấy quá trình tạo động lực lao động cho đội
ngũ giáo viên tiểu học của huyện Lộc Bình còn tồn tại một số vấn đề, đó
chính là thiếu sự quan tâm đúng mức đến công tác tạo động lực lao động cũng
như thiếu nguồn kinh phí để thực hiện. Hiện nay huyện Lộc Bình cũng như
Phòng GDĐT huyện chưa xây dựng chính sách về tạo động lực lao động cho
đội ngũ giáo viên tiểu học, điều này đã làm cho quá trình tạo động lực lao
động thiếu đi định hướng chung, khiến cho kết quả đạt được chưa cao và bền
vững.
Mặt khác, cũng do sự thiếu quan tâm của lãnh đạo huyện Lộc Bình đến
3
vấn đề tạo động lực lao động cho đội ngũ giáo viên tiểu học nên trong quá
trình chỉ đạo thực hiện đã thiếu đi sự đồng bộ từ chính sách đến nguồn kinh
phí thực hiện.Điều này có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình tạo động lực lao
động cho đội ngũ giáo viên tiểu học của huyện Lộc Bình. Nhất là các chính
sách, chế độ về tiền thưởng, phúc lợi của huyện dành cho giáo viên tiểu học vì
thiếu chính sách đồng bộ và kinh phí nên mức thưởng chưa mang tính khích
lệ cao cũng như điều kiện thưởng còn hạn chế nên giáo viên ít nỗ lực, phấn
đầu để dành phần thưởng.
Xuất phát từ thực tế đó nên em chọn đề tài “Tạo động lực lao động cho
giáo viên tiểu học tại huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn”để làm luận văn thạc
sỹ.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
* Ở trong nước
- TSKH Phạm Đỗ Nhật Tiến (2009), Bài viết “Vị thế nhà giáo và vấn đề
tạo động lực cho người dạy”, Báo Khoa học Giáo dục số 45. Trong bài nghiên
cứu, tác giả tiếp cận vấn đề tạo động lực cho giáo viên từ hai góc độ: thứ nhất
là mối quan hệ giữa động lực với nhu cầu, thứ hai là mối quan hệ giữa động
lực với các đặc trưng của nghề dạy học. Nghiên cứu còn khái quát được mối
liên hệ giữa ba yếu tố nhu cầu – động lực – vị thế ngành nghề. Đây là cơ sở lý
thuyết quan trọng để tiếp cận vấn đề tạo động lực lao động cho giáo viên một
cách hoàn thiện và hiệu quả.
- Vũ Thị Uyên (2008), Luận án tiến sĩ: “Tạo động lực cho lao động quản
lý trong các tổ chức Nhà nước ở Hà Nội đến năm 2020”, Trường Đại học
Kinh tế quốc dân.Luận án đã hệ thống hóa các lý luận căn bản và đề xuất
quan điểm về động lực lao động; lựa chọn mô hình tổng thể để chỉ ra cách
tiếp cận với tạo động lực cho lao động quản lý nói riêng và lao động trong
khu vực Nhà nước nói chung. Luận án đã chỉ ra được những ưu điểm và
4
nhược điểm của các biện pháp tạo động lực đang được áp dụng và đưa ra các
nguyên nhân còn tồn tại. Qua đó đưa ra được một số giải pháp tạo động lực
cho lao động quản lý.
- Lê Văn Chín (2012), Luận án tiến sĩ: “Quản lý đội ngũ giáo viên tiểu
học tỉnh Bến Tre đáp ứng đổi mới giáo dục 2012”, Viện khoa học giáo dục
Việt Nam. Luận án đã đưa ra cơ sở lý luận cơ bản về giáo viên tiểu học. Trên
cơ sở nghiên cứu và đánh giá thực trạng công tác quản lý giáo viên tiểu học
tại tỉnh Bến Tre, tác giả đã đề xuất một số biện pháp để nâng cao chất lượng
quản lý đội ngũ giáo viên tiểu học, trong đó có vấn đề tạo động lực và đãi ngộ
đối với đội ngũ giáo viên tiểu học tỉnh Bến Tre nói riêng và đội ngũ giáo viên
tiểu học nói chung.
- Lê Đình Lý (2012), Luận án tiến sĩ: “Chính sách tạo động lực cho cán
bộ công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Nghệ An”, Trường Đại học Kinh tế
quốc dân.
Luận án đã đưa ra một quan điểm nữa về chính sách tạo động lực là một
hệ thống quan điểm, mục tiêu, giải pháp nhằm thúc đẩy, khuyến khích, động
viên người lao động tự giác, hăng say, nỗ lực làm việc. Tác giả đã cho thấy
một cách tiếp cận vấn đề tạo động lực mới và khá toàn diện, đưa ra được các
bước trong quy trình tạo động lực hoàn chỉnh. Ngoài ra các giải pháp mà luận
văn đưa ra cũng có ý nghĩa thực tiễn rất lớn đối với vấn đề tạo động lực cho
các đối tượng lao động khác cũng làm việc trong khu vực Nhà nước như giáo
viên tiểu học.
Ngoài ra, còn có rất nhiều các công trình khác liên quan như: Đào Hải
(2005), Luận án tiến sĩ: “ Nghiên cứu quy trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm
cho đội ngũ giáo viên tiểu học miền núi”, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội;
Lê Thị Ngọc Thúy (2013), Luận án tiến sĩ: “Quản lý nhà trường tiểu học Việt
Nam theo tiếp cận văn hóa tổ chức”, Trường đại học Giáo dục; Dương Thị
5
Hoàng Yến (2010), Luận án tiến sĩ: “Trí tuệ, cảm xúc của giáo viên tiểu học”,
Viện Tâm lý học,…
* Ở nước ngoài
- Abraham Maslow (1943), A theory of human motivation. Cuốn sách đã
đưa ra một trong những lý thuyết quan trọng nhất của quản trị kinh doanh, đặc
biệt là các ứng dụng cụ thể trong quản trị nhân sự đó là mối liên hệ giữa nhu
cầu với động cơ lao động của một cá nhân. Theo tác giả, về căn bản nhu cầu
được chia làm hai nhóm chính là nhu cầu cơ bản, nhu cầu bậc cao và nhu cầu
cơ bản thường được ưu tiên đáp ứng trước, nhu cầu nào được đáp ứng rồi sẽ
mất tác dụng thúc đẩy động cơ lao động. Học thuyết được đưa ra trong cuốn
sách là một trong những lý thuyết quan trọng liên quan đến tạo động lực được
nghiên cứu và vận dụng nhiều nhất.
- Victor Vroom (1964), Work and motivation, New York. Tác phẩm đã
đưa ra một học thuyết rất quan trọng trong lý thuyết quản trị nhân sự, được
đưa vào nhiều giáo trình giảng dạy về quản trị nhân sự đó là học thuyết về kỳ
vọng. Theo đó một cá nhân sẽ hành động theo một cách nhất định dựa trên
những mong đợi về một kết quả nào đó hay sự hấp dẫn của kết quả đó với cá
nhân.
- Frederick Herzberg (1968), One more time: how do you motivate
employees?, Harvard Business Review. Nội dung bài phỏng vấnđề cập đến
hai nhân tố độc lập và có ảnh hưởng tới hành vi con người, đó là nhân tố duy
trì và nhân tố động viên. Tác giả cũng nhấn mạnh cần chú trọng đến cả hai
nhóm nhân tố chứ không nên chỉ chú trọng vào một nhóm nào. Bài phỏng vấn
sau này đã được chính tác giả khái quát lại để rút ra một trong những học
thuyết quan trọng có liên quan đến tạo động lực đó chính là học thuyết hai
yếu tố.
- VSO (2002), What makes teacher tick?, London. Công trình nghiên
6
cứu là sự khảo sát công phu đầu tiên về động lực nhà giáo ở các nước đang
phát triển. Các tác giả của công trình này cho rằng có bằng chứng để khẳng
định rằng động lực nhà giáo có tác động mạnh mẽ đến hoạt động dạy học và
là nhân tố chính tạo nên chất lượng dạy học, nhất là các quốc gia Châu Á
trong đó có Việt Nam.
- Paul Bennell (2004), Teacher motivation and incentives in Sub-Sahara
Africa and Asia, Brighton. Nội dung của nghiên cứu là về động lực nhà giáo ở
Châu Á và Tiểu Sahara, tác giả cho rằng động lực về tiền lương chiếm vị trí
chủ đạo đối với giáo viên ở các nước thu nhập thấp, nơi mà tiền lương cùng
các lợi ích vật chất khác không đủ đáp ứng nổi nhu cầu cơ bản của cá nhân và
gia đình họ. Nghiên cứu đã đưa ra nhiều bằng chứng và những lập luận khoa
học, qua đó làm nổi rõ lên các vấn đề mà các giáo viên ở khu vực Châu Á và
Tiểu Sahara đang gặp phải, đây là một trong các lập luận quan trọng để
nghiên cứu về động lực lao động của giáo viên ở Việt Nam nói chung.
Ngoài ra còn có rất nhiều các công trình khác liên quan như: Apostolou
(2000), Employee involvement - report produced for the EC funded project,
Technical University of Crete. Cherrington (1995), The management of human
resources, Prentice Hall International. Griffin and Moorhead (2001), Organizational
behavior: Managing people in organozations, Houghton Mifflin company, New
York…
Các công trình nghiên cứu khoa họctrên đây đề cập đến vấn đề tạo động
lực lao động và tạo động lực lao động cho giáo viên nói chung, đó là những tư
liệu tham khảo rất quan trọng xây dựng khung lý thuyết về tạo động lực lao
động mà tác giả sẽ kế thừa trong luận văn này. Tuy nhiên cho đến nay chưa
có công trình nào nghiên cứu các giải pháp tạo động lực lao động cho giáo
viên tiểu học tại huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn.
7
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu: Luận văn là đề xuất giải pháp tạo động lực lao
động cho giáo viên tiểu học tại huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Thứ nhất, hệ thống hóa những lý luận cơ bản về tạo động lực lao động
cho giáo viên tiểu học.
- Thứ hai, phân tích và đánh giá thực trạng tạo động lực lao độngcho
giáo viên tiểu học tại huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn, từ đó tìm ra những vấn
đề cần giải quyết để tạo động lực lao động chođối tượng giáo viên này.
- Thứ ba, đề xuất một số giải pháptạo động lực lao động cho giáo viên
tiểu học tại huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn thời gian tới.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu các vấn đề liên quan
đến tạo động lực lao động cho giáo viên tiểu học và giải pháp tạo động lực lao
động cho giáo viên tiểu học tại huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn.
4.2. Phạm vi nghiên cứu:
- Về không gian: Luận văn giới hạn nghiên cứu tại 5 trường tiểu học tại
huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn.
Lý do:
Lộc Bình là một huyện miền núi có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống, do
vậy yếu tố điều kiện kinh tế - xã hội ở mỗi xã, thị trấn cóảnh hưởng lớn nhất
đến công việc cũng như động lực làm việc của người giáo viên tiểu học. Mặt
khác đặc điểm về điều kiện kinh tế - xã hội cũng như những khó khăn của các
xã, thị trấn đã được khái quát rất cụ thể trong quy định về phân loại khu
vựcvùng dân tộc, miền núi của Ủy ban Dân tộc. Giáo viên tiểu học công tác
tại đây được hưởng thêm các chính sách ưu đãi của nhà nước.
Ngoài ra, các xã vùng biên giới được hưởng nguồn kinh phí từ chương
8
trình 120 và chương trình 135 để đầu tư cho cơ sở hạ tầng, trong đó một phần
dành cho xây dựng cơ sở vật chất trường tiểu học, do vậy mà có tác động
không nhỏ đến môi trường làm việc và động lực lao động của đội ngũ giáo
viên.
Như vậy3 tiêu chí lần lượt được tác giả sử dụng để chọn ra phạm vi
nghiên cứu đề tài là:
+ Khu vực I, II, III theo Quyết định số 447/QĐ-UBDT ngày 19/09/2013
+ Vùng biên giới đất liền theo Nghị định số 34/2014/NĐ-CP ngày
29/04/2014
+ Vùng đặc biệt khó khăn (có hệ số PCKV từ 0,7 trở lên) theo Thông tư
liên tịch số 11/2005/TTLT/BNV-BLĐTBXH-BTC-UBDT ngày 05/01/2005
Danh sách 36 trường tiểu học trên địa bàn huyện Lộc Bình (Phụ lục 1)
Tổng hợp các trường theo tiêu chí khu vực được kết quả:
Số trường thuộc Số trường thuộc vùng
Khu vực
Số trường
vùng biên giới
đặc biệt khó khăn
Khu vực I
15
8
2
0
2
0
0
3
Khu vực II
Khu vực III
13
(Nguồn: Quyết định số 447/QĐ-UBDT ngày 19/09/2013; Nghị định số
34/2014/NĐ-CP ngày 29/04/2014; Thông tư liên tịch số 11/2005/TTLT/BNV-
BLĐTBXH-BTC-UBDT ngày 05/01/2005)
Như vậy có thể thấy cơ cấu về số lượng các trường theo khu vực lần lượt
là 41,67% - 22,22% - 36,11%,tương đương với tỉ lệ 2:1:2. Dựa vào tỉ lệ cơ
cấu về số lượng tác giả chọn 2 trường ở khu vực I, 1 trường ở khu vực II và 2
trường ở khu vực III.
Ở khu vực I, do không có trường thuộc vùng đặc biệt khó khăn nên tiêu
chí vùng biên giới là tiêu chí tiếp theo để lựa chọn 2 trường trong số 15
Tải về để xem bản đầy đủ
158 trang
16500
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Tạo động lực lao động cho giáo viên tiểu học tại huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_tao_dong_luc_lao_dong_cho_giao_vien_tieu_hoc_tai_hu.pdf
