Phương pháp học từ vựng
PHƯƠNG PHÁP HỌC TỪ VỰNG
Nguyễn Thị Lương Duyên - Lớp: 5N11
Đã có ai đó từng nói rằng được học ngoại ngữ là được sống một cuộc sống
mới. Quả đúng như vậy, học ngoại ngữ là được tìm hiểu cả một nền văn hóa, để
mở rộng tầm nhìn, trái tim và khối óc. Mỗi người chọn cho mình một ngoại ngữ,
riêng tôi, tôi chọn tiếng Nga. Như rất nhiều người đã từng nói: “Tiếng Nga thì
hay, song lại rất khó”. Khó là điều đương nhiên bởi khi học được ngôn ngữ ấy là
ta đã nắm được trong tay chiếc chìa khóa đến được với nền văn hóa mới và được
sống một cuộc sống mới. Khó, song không có gì là không thể. Chịu khó tìm tòi
và học được phương pháp thì tất cả sẽ trở nên dễ dàng và thú vị. Học tiếng Nga
thì bao gồm rất nhiều vấn đề như ngữ âm, ngữ pháp… Tất cả đều rất phức tạp.
Nhưng trong bài nghiên cứu lần này của mình, tôi xin trình bày về những khó
khăn và biện pháp khắc phục về cách học từ vựng trong tiếng Nga. Sở dĩ tôi
chọn đề tài này vì tính cấp thiết của nó trong việc học và sử dụng tiếng Nga. Bởi
từ vựng hết sức quan trọng vì nó truyền tải quan điểm, tư tưởng của bạn.
Cùng với ngữ pháp, từ vựng đảm bảo cho sự giao tiếp của con người. Bạn
càng biết được nhiều từ thì bạn sẽ càng giao tiếp được nhiều hơn. Sở hữu
lượng từ vựng phong phú, bạn diễn đạt được nhiều điều hơn. Từ vựng không
chỉ tốt với người bình thường có nhu cầu tìm hiểu thông tin, đọc sách báo…
mà còn tối quan trọng đối với những người theo đuổi những chứng chỉ tiếng
Nga phục vụ cho sự nghiệp của mình. Bài viết này là tổng hợp những phương
pháp học từ vựng của bản thân tôi suốt 3 năm học tiếng Nga và kinh nghiệm của
những thầy cô giáo, những anh chị khóa trên mà tôi đã học được. Bài nghiên cứu
dành cho những người học ngoại ngữ nói chung và nhất là những người yêu
thích hoặc đang học tiếng Nga nói riêng, giúp các bạn có thêm gợi ý để học tiếng
Nga được tốt và có hiệu quả.
186
Hội thảo khoa học sinh viên khoa tiếng Nga, 23-3-2012
Trước hết, muốn học tốt hoặc làm tốt được bất cứ điều gì ta cần phải xác lập
mục tiêu và tìm hiểu những khó khăn trong vấn đề mà ta cần giải quyết, cũng
giống như khi chuẩn bị khởi hành đi đâu đó, ta cần phải biết quãng đường ta đi là
bao nhiêu km, có những khó khăn gì trên đoạn đường đó, từ đó ta mới chú ý
khắc phục và quãng đường đi sẽ dễ dàng hơn rất nhiều. Tương tự như vậy, khi
học từ vựng tiếng Nga, điều đầu tiên ta cần tìm hiểu là nó khó khăn ở chỗ nào.
Mỗi người có một khó khăn riêng, khi tôi hỏi những người mới học tiếng Nga,
họ nói rằng việc học từ mới không được hiệu quả, hôm nay học nhưng mấy hôm
sau là lại quên. Họ nói có thể là do trí nhớ kém. Có người thì nói việc ghi nhớ
một từ nào đó thuộc giống đực hay giống cái trong khi đuôi từ của nó kết thúc là
dấu mềm là vô cùng khó khăn. Ví dụ như trong tiếng Nga, từ словарь - “cuốn từ
điển” và từ тетрадь - “quyển vở” đều kết thúc ở dấu mềm nhưng từ словарь thì
thuộc giống đực còn từ тетрадь lại thuộc giống cái. Tiếng Nga còn khó ở chỗ
biến cách của danh từ, nhiều bạn rất mệt mỏi trong việc học luôn luôn phải nhìn
vào bảng biến cách và nhiều bạn học mỗi từ mới đều biến nó sang 6 cách. Không
chỉ thế, học từ vựng thì vừa phải học danh từ, động từ, tính từ, số từ… Tất cả đều
rất phức tạp, tiếng Nga vốn là ngôn ngữ biến hình nên việc biến đổi tính từ, danh
từ sang các cách và việc biến đổi động từ đều không phải là điều dễ dàng. Nhất
là có những từ bất quy tắc rất hay dễ làm cho người học nhầm lẫn. Hoặc là có
những từ thì nghĩa giống nhau nhưng cách dùng lại khác nhau… Vậy điều cốt lõi
chính là khó khăn trong việc học và ghi nhớ những từ và cách dùng từ vựng
trong tiếng Nga.
Tất cả chúng ta ai cũng hiểu rằng từ vựng vốn rất phong phú, mặc dù chúng
ta là người Việt nhưng không phải từ nào của tiếng Việt chúng ta cũng hiểu và số
từ mà ta sử dụng thường chỉ là ngôn ngữ nói, thậm chí có rất nhiều từ chúng ta
chưa từng dùng đến hoặc chưa từng nghe đến, chẳng hạn như ngôn ngữ khoa học
hay chuyên ngành…
187
Hội thảo khoa học sinh viên khoa tiếng Nga, 23-3-2012
Từ vựng tiếng Nga cũng tương tự thế, rất đa dạng và phong phú, không phải
ngày một ngày hai mà ta học hết được, học từ vựng đòi hỏi quá trình dài, mỗi
ngày một chút như kiểu mưa dầm ngấm lâu. Càng học nhiều ta mới thấy vốn từ
của ta là càng ít. Và không ai dám khẳng định rằng những từ mà mình học hôm
nay sẽ được ghi nhớ mãi mãi. Có nhiều người than thở rằng mặc dù học rất nhiều
từ và ngày nào cũng học nhưng lại ghi nhớ rất kém, chỉ nhớ được lúc đó thôi, rồi
lại quên ngay. Vậy thì tôi sẽ đưa ra một số biện pháp để học từ vựng được hiệu
quả.
1) Học từ vựng trên những tờ giấy nhớ
Rất nhiều người đã áp dụng cách này vào việc học từ vựng và củng cố từ
vựng. Cách làm rất đơn giản là có thể tận dụng mặt sau của tờ lich cũ hoặc cắt
giấy thành những mảnh nhỏ, sau đó viết từ mới lên đó. Rất tiện khi bỏ vào túi áo
và có thể học mọi lúc, mọi nơi, chẳng hạn như khi bạn đang chờ xe buýt… Hoặc
viết từ mới lên một mặt giấy, mặt còn lại ghi nghĩa của từ, viết thật nhiều từ và
kẹp thành một tập nhỏ, đọc những từ và tập suy đoán nghĩa của chúng, cách này
cũng rất có ích khi ta bắt não bộ làm việc và suy đoán thì sẽ ghi nhớ nhanh hơn.
2) Học từ vựng kèm theo cách dùng
Một số từ khó, từ bất qui tắc hoặc từ cùng nghĩa thì cần có chú thích ở đó.
Bạn nên đánh dấu đỏ trong vở để dễ nhận biết. Không những thế, mỗi từ mà bạn
học cần đi kèm theo nó những ví dụ điển hình. Khi từ được áp dụng vào câu, ta
vừa hiểu cách dùng của nó, vừa củng cố thật chắc được ngữ pháp.
3) Học từ vựng theo nhóm từ (từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa, từ cùng gốc
…)
Học từ vựng như thế này sẽ cho bạn những liên hệ rất thú vị và nên viết
theo sơ đồ tư duy, nghĩa là nên vẽ thêm màu và hình ảnh cho việc từ vựng thêm
thú vị và dễ nhớ. Chẳng hạn bạn học về gia đình sẽ có những từ như bố, mẹ, ông,
bà, anh, chị…
188
Hội thảo khoa học sinh viên khoa tiếng Nga, 23-3-2012
Học theo từ cùng nhóm nghĩa, cùng đề tài sẽ dễ liên tưởng và nhanh thuộc
hơn rất nhiều. Tương tự như vậy đối với việc học từ cùng gốc cũng rất có ích.
Khi nhớ được gốc từ, ta dễ suy đoán những từ còn lại và ý nghĩa của chúng.
Chẳng hạn học danh từ và nhớ được gốc của nó, có thể ta suy đoán được tính từ.
Hoặc khi gặp một động từ nào đó, ta suy đoán nghĩa của nó dựa vào những gốc
từ mà ta biêt trước. Việc học sẽ trở nên dễ dàng và vô cùng thú vị khi bạn học từ
cùng nhóm cùng gốc như thế hơn là chia từ lẻ tẻ và rất khó nhớ.
4) Học từ vựng qua trò chơi, âm nhạc và những câu danh ngôn
Nhiều nghiên cứu cho thấy học qua những trò chơi và âm nhạc tăng khả
năng ghi nhớ rất cao. Hiện nay trên Internet rất có rất nhiều trò chơi liên quan
đến việc học từ vựng như: Tìm đồ vật dựa theo những từ cho sẵn, tìm chữ còn
thiếu trong từ… Trong khi chơi, nên rủ bạn bè cùng chơi và cùng thi đấu xem ai
tìm được nhiều từ chính xác hơn. Trò chơi giúp ta học từ mới, củng cố những từ
đã học và giải trí. Ngoài ra học từ vựng qua bài hát cũng là cách hay. Học hát
tiếng Nga sẽ giúp ghi nhớ từ qua giai điệu được tốt hơn. Tôi thường vào trang
karaoke.ru để học hát tiếng Nga. Học từ theo giai điệu quả là giúp cho ta ghi nhớ
hơn rất nhiều. Ngoài ra mỗi ngày một danh ngôn vừa dạy ta từ vựng và phương
pháp sống. Nhớ được lời dịch của nó là ta có thể suy ra những từ mới rồi.
5) Học từ vựng qua việc làm nhiều bài tập và thường xuyên làm bài
kiểm tra đánh giá ngôn ngữ
Làm nhiều bài tập từ vựng sẽ giúp ta nhuần nhuyễn hơn trong cách sử dụng
từ trong câu và biến cách thuần thục hơn. Thường xuyên làm bài kiểm tra trên
Internet hoặc sách báo giúp tăng vốn từ vựng và kiểm tra trình độ. Nhiều nghiên
cứu cho thấy chúng ta cần phải đọc từ 10-20 lần mới có thể ghi nhớ được một từ.
Muốn chuyển nó từ trí nhớ tức thời sang trí nhớ dài lâu thì bạn phải sử dụng nó
thường xuyên, vừa viết, vừa đặt câu và vừa phải đọc thành tiếng. Hơn nữa bạn
cũng nên làm nhiều bài tập phân biệt với những câu có nghĩa giống nhau nhưng
189
Hội thảo khoa học sinh viên khoa tiếng Nga, 23-3-2012
cách sử dụng lại khác nhau. Điều này giúp bạn hiểu sâu và nắm rõ những từ ngữ
mà mình muốn diễn đạt.
6) Học từ vựng bằng cách đọc nhiều và học chủ động qua nhiều phương
pháp
Thay đổi cách học từ vựng khi bạn đã chán và chủ động tìm tòi cách học
mới hiệu quả hơn. Thực sự khi đọc sách, báo, tạp chí gặp nhiều lần từ đó là ta sẽ
ghi nhớ. Vấn đề là bạn phải thực sự chủ động và muốn khám phá. Chẳng hạn khi
đọc một truyện ngắn bằng tiếng Nga có nhiều từ ta không biết, ta thực sự muốn
hiểu truyện đó viết gì và chủ động tra từ trong từ điển, khi tra từ, thực chất là ta
đã nhớ từng chữ của từ đó rồi. Đọc nhiều cũng cho ta niềm hứng thú và say mê
ngôn ngữ mà mình đang học.
7) Học từ vựng bằng cách trao đổi với bạn bè hoặc học nhóm
Không chỉ học từ vựng mà học gì đi chăng nữa cũng nên trao đổi bởi “Học
thầy không tày học bạn”, ở bạn bè có nhiều điều ta có thể trao đổi, bạn bè có thể
chia sẻ cho ta nhiều phương pháp học từ vựng hiệu quả hoặc cùng nhau đổi
những từ mới, ôn lại từ đã học. Cùng nhau giao tiếp và sử dụng những vốn từ đã
có cũng làm giàu vốn ngôn ngữ của ta hơn khi hai người cùng nói, cùng học từ
và cùng sửa đổi cho nhau.
8) Học từ vựng chăm chỉ và học nhiều lần trong ngày
Học gì cũng cần chăm chỉ nhưng học từ vựng đòi hỏi rất cao yếu tố này, nếu
không chăm chỉ và học mỗi ngày một ít thì thời gian trôi qua vốn từ vựng sẽ dần
hao hụt, cạn kiệt. Học từ vựng không giống như học những môn khoa học mà
cần ngồi vào bàn nghiên cứu. Có thể học từ vựng mọi lúc mọi nơi, nên học từ
vựng vào khoảng thời gian đầu óc thư giãn, thoải mái và nên chia nhỏ việc học
từ vào nhiều khoảng thời gian trong ngày. Chẳng hạn như học từ mới vào sáng
sớm là tốt nhất, lúc đầu óc minh mẫn nhất. Học số lượng từ nhất định, vừa đọc
vừa viết và chỉ học khoảng 10 phút. Rồi những từ đó sẽ được ôn lại trong ngày,
khi bạn đang chờ xe buýt, đang nấu cơm hoặc trao đổi với bạn bè. Tối ngồi học
190
Hội thảo khoa học sinh viên khoa tiếng Nga, 23-3-2012
tổng kết xem ghi nhớ những từ đó chưa. Trong quá trình học sử dụng nhiều lần
từ đó chắc chắn sẽ thuộc.
9) Học những nhóm từ vựng mà bạn yêu thích trước tiên
Nhiều nghiên cứu cho thấy bắt đầu với những gì bạn yêu thích trước tiên sẽ
làm cho bạn hứng thú hơn trong viêc học. Chẳng hạn bạn yêu thích thể thao thì
hãy học những từ vựng liên quan tới thể thao trước, và nhất là hãy học từ dễ đến
khó và đừng quá tham lam. Việc tạo hứng thú trong khi học rất quan trọng, vì
nếu bạn thấy hứng thú với việc học từ vựng thì bạn sẽ chăm chỉ học và thích học
từ vựng nhiều hơn.
10) Học từ vựng bằng cách viết luận hoặc viết nhật kí
Không cần quá nhiều, chỉ cần mỗi ngày tầm 10 câu là đủ. Viết tối đa những
gì bạn có thể nghĩ ra và luyện cách hành văn trôi chảy hơn. Hãy sử dụng ngay
những từ mới mà bạn đã học được trong ngày hôm ấy và thực hành luôn. Thỉnh
thoảng đọc lại những điều mình đã viết cũng là một điều thú vị.
Trên đây là 10 cách học từ vựng hiệu quả, có thể không phải ai áp dụng nó
cũng tốt và mỗi người áp dụng lại có hiệu quả khác nhau. Nhưng chung quy thì
muốn học từ vựng tốt thì điều đầu tiên mỗi người cần có chính là lòng đam mê,
sự yêu thích và niềm tin ở bản thân rằng việc học từ vựng là điều cần thiết và dễ
dàng. Có như vậy thì việc học từ vựng mới trở nên thú vị và giúp ta học tốt, nhớ
lâu. Hơn nữa học gì đi chăng nữa thì cũng luôn phải chăm chỉ, cố gắng, nỗ lực và
học mỗi ngày một chút. Tất nhiên bạn không thể học hết được tất cả những từ
nhưng hãy cố gắng để học tốt những từ vựng thông dụng để bạn có thể giao tiếp
tiếng Nga một cách dễ dàng và tự đánh giá trình độ của mình với 5 mức trong
bài kiểm tra “Học tiếng Nga như một ngoại ngữ”. Hãy luôn cố gắng vươn lên để
đạt được những chứng chỉ cao nhất có thể. Ngoài ra, một điều quan trọng không
kém góp phần đắc lực trong việc bạn học từ vựng đó là bạn cần phải nắm vững
được tiếng mẹ đẻ. Ai cũng hiểu rằng học ngoại ngữ chính là làm giàu cho tiếng
của dân tộc mình. Yêu ngoại ngữ là yêu tiếng mẹ đẻ. Một người học tốt ngoại
191
Hội thảo khoa học sinh viên khoa tiếng Nga, 23-3-2012
ngữ nhất thiết phải nắm vững tiếng mẹ đẻ. Nắm vững tiếng mẹ đẻ cũng là một
lợi thế để bạn có thể so sánh, đối chiếu và học tốt tiếng Nga hơn. Bởi vậy một
điều rất cần thiết khi bạn học tiếng Nga hay bất cứ một ngôn ngữ nào khác là hãy
nắm vững tiếng mẹ đẻ. Có như vậy việc học ngoại ngữ mới dễ dàng và có nhiều
ý nghĩa được. Học từ vựng khó mà cũng dễ. Dễ với những người biết áp dụng
đúng phương pháp. Học được phương pháp học tốt cũng là một thành công để
bạn học tốt từ vựng hơn rồi.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Dương Quốc Cường - Về mối tương quan giữ cụm động từ và động từ cùng gốc trong
tiếng Nga hiện đại - Tạp chí Khoa học ngoại ngữ Số 10/2007.
2. Nguyễn Ngọc Hùng - Những biến đổi từ vựng-ngữ nghĩa tiếng Nga trong những thập niên
cuối thế kỷ XX - Tạp chí Khoa học ngoại ngữ Số 1/2004.
3. Trần Quang Bình - Phương pháp nghe-nhìn - Tạp chí Khoa học ngoại ngữ Số 10/2007.
192
Hội thảo khoa học sinh viên khoa tiếng Nga, 23-3-2012
7 trang
18100
Free
Bạn đang xem tài liệu "Phương pháp học từ vựng", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- phuong_phap_hoc_tu_vung.pdf
