Tài liệu JAVASCRIPT

JavaScript

1

ch-¬ng 1 Lêi nãi ®Çu

Víi HTML and Microsoft FrontPage b¹n ®· biÕt c¸ch t¹o ra trang Web - tuy nhiªn chØ

míi ë møc biÓu diÔn th«ng tin chø ch-a ph¶i lµ c¸c trang Web ®éng cã kh¶ n¨ng ®¸p øng

c¸c sù kiÖn tõ phÝa ng-êi dïng. H·ng Netscape ®· ®-a ra ng«n ng÷ script cã tªn lµ

LiveScript ®Ó thùc hiÖn chøc n¨ng nµy. Sau ®ã ng«n ng÷ nµy ®-îc ®æi tªn thµnh JavaScript

®Ó tËn dông tÝnh ®¹i chóng cña ng«n ng÷ lËp tr×nh Java. MÆc dï cã nh÷ng ®iÓm t-¬ng

®ång gi÷a Java vµ JavaScript, nh-ng chóng vÉn lµ hai ng«n ng÷ riªng biÖt.

JavaScript lµ ng«n ng÷ d-íi d¹ng script cã thÓ g¾n víi c¸c file HTML. Nã kh«ng ®-îc

biªn dÞch mµ ®-îc tr×nh duyÖt diÔn dÞch. Kh«ng gièng Java ph¶i chuyÓn thµnh c¸c m· dÔ

biªn dÞch, tr×nh duyÖt ®äc JavaScript d-íi d¹ng m· nguån. ChÝnh v× vËy b¹n cã thÓ dÔ

dµng häc JavaScript qua vÝ dô bëi v× b¹n cã thÓ thÊy c¸ch sö dông JavaScript trªn c¸c

trang Web.

JavaScript lµ ng«n ng÷ dùa trªn ®èi t-îng, cã nghÜa lµ bao gåm nhiÒu kiÓu ®èi t-îng, vÝ dô

®èi t-îng Math víi tÊt c¶ c¸c chøc n¨ng to¸n häc. Tuy vËy JavaScript kh«ng lµ ng«n ng÷

h-íng ®èi t-îng nh- C++ hay Java do kh«ng hç trî c¸c líp hay tÝnh thõa kÕ.

JavaScript cã thÓ ®¸p øng c¸c sù kiÖn nh- t¶i hay lo¹i bá c¸c form. Kh¶ n¨ng nµy cho phÐp

JavaScript trë thµnh mét ng«n ng÷ script ®éng.

Gièng víi HTML vµ Java, JavaScript ®-îc thiÕt kÕ ®éc lËp víi hÖ ®iÒu hµnh. Nã cã thÓ

ch¹y trªn bÊt kú hÖ ®iÒu hµnh nµo cã tr×nh duyÖt hç trî JavaScript. Ngoµi ra JavaScript

gièng Java ë khÝa c¹nh an ninh: JavaScript kh«ng thÓ ®äc vµ viÕt vµo file cña ng-êi dïng.

C¸c tr×nh duyÖt web nh- Nescape Navigator 2.0 trë ®i cã thÓ hiÓn thÞ nh÷ng c©u lÖnh

JavaScript ®-îc nhóng vµo trang HTML. Khi tr×nh duyÖt yªu cÇu mét trang, server sÏ göi

®Çy ®ñ néi dung cña trang ®ã, bao gåm c¶ HTML vµ c¸c c©u lÖnh JavaScript qua m¹ng tíi

client. Client sÏ ®äc trang ®ã tõ ®Çu ®Õn cuèi, hiÓn thÞ c¸c kÕt qu¶ cña HTML vµ xö lý c¸c

c©u lÖnh JavaScript khi nµo chóng xuÊt hiÖn.

C¸c c©u lÖnh JavaScript ®-îc nhóng trong mét trang HTML cã thÓ tr¶ lêi cho c¸c sù kiÖn

cña ng-êi sö dông nh- kÝch chuét, nhËp vµo mét form vµ ®iÒu h-íng trang. VÝ dô b¹n cã

thÓ kiÓm tra c¸c gi¸ trÞ th«ng tin mµ ng-êi sö dông ®-a vµo mµ kh«ng cÇn ®Õn bÊt cø mét

qu¸ tr×nh truyÒn trªn m¹ng nµo. Trang HTML víi JavaScript ®-îc nhóng sÏ kiÓm tra c¸c

gi¸ trÞ ®-îc ®-a vµo vµ sÏ th«ng b¸o víi ng-êi sö dông khi gi¸ trÞ ®-a vµo lµ kh«ng hîp lÖ.

Môc ®Ých cña phÇn nµy lµ giíi thiÖu vÒ ng«n ng÷ lËp tr×nh JavaScript ®Ó b¹n cã thÓ viÕt

c¸c script vµo file HTML cña m×nh.

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

JavaScript

2

Ch-¬ng 2 NhËp m«n JavaScript

2.1.Nhóng JavaScript vµo file HTML

B¹n cã thÓ nhóng JavaScript vµo mét file HTML theo mét trong c¸c c¸ch sau ®©y:

• Sö dông c¸c c©u lÖnh vµ c¸c hµm trong cÆp thÎ <SCRIPT>

• Sö dông c¸c file nguån JavaScript

• Sö dông mét biÓu thøc JavaScript lµm gi¸ trÞ cña mét thuéc tÝnh HTML

• Sö dông thÎ sù kiÖn (event handlers) trong mét thÎ HTML nµo ®ã

Trong ®ã, sö dông cÆp thÎ <SCRIPT>...</SCRIPT> vµ nhóng mét file nguån JavaScript

lµ ®-îc sö dông nhiÒu h¬n c¶.

2.1.1.Sö dông thÎ SCRIPT

Script ®-îc ®-a vµo file HTML b»ng c¸ch sö dông cÆp thÎ

<SCRIPT>vµ <\SCRIPT>. C¸c thÎ <SCRIPT> cã thÓ xuÊt

hiÖn trong phÇn <HEAD> hay <BODY> cña file HTML. NÕu

Chó ý:

Ghi chó kh«ng ®-îc

®Æt trong cÆp thÎ

<- vµ -> nh- ghi

®Æt trong phÇn <HEAD>, nã sÏ ®-îc t¶i vµ s½n sµng tr-íc khi

phÇn cßn l¹i cña v¨n b¶n ®-îc t¶i.

chó

HTML. Có ph¸p cña

JavaScript t-¬ng

tù có ph¸p cña C

nªn cã thÓ sö dông

// hay /* ... */.

trong

file

Thuéc tÝnh duy nhÊt ®-îc ®Þnh nghÜa hiÖn thêi cho thÎ

<SCRIPT> lµ “LANGUAGE=“ dïng ®Ó x¸c ®Þnh ng«n ng÷

script ®-îc sö dông. Cã hai gi¸ trÞ ®-îc ®Þnh nghÜa lµ

"JavaScript" vµ "VBScript". Víi ch-¬ng tr×nh viÕt b»ng

JavaScript b¹n sö dông có ph¸p sau :

// INSERT ALL JavaScript HERE

</SCRIPT>

§iÓm kh¸c nhau gi÷a có ph¸p viÕt c¸c ghi chó gi÷a HTML vµ JavaScript lµ cho phÐp b¹n

Èn c¸c m· JavaScript trong c¸c ghi chó cña file HTML, ®Ó c¸c tr×nh duyÖt cò kh«ng hç trî

cho JavaScript cã thÓ ®äc ®-îc nã nh- trong vÝ dô sau ®©y:

<!-- From here the JavaScript code hidden

// INSERT ALL JavaScript HERE

// This is where the hidden ends -->

</SCRIPT>

Dßng cuèi cïng cña script cÇn cã dÊu // ®Ó tr×nh duyÖt kh«ng diÔn dÞch dßng nµy d-íi

d¹ng m· JavaScript. C¸c vÝ dô trong ch-¬ng nµy kh«ng chøa ®Æc ®iÓm Èn cña JavaScript

®Ó m· cã thÓ dÔ hiÓu h¬n.

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

JavaScript

3

2.1.2. Sö dông mét file nguån JavaScript

Thuéc tÝnh SRC cña thÎ <SCRIPT> cho phÐp b¹n chØ râ file nguån JavaScript ®-îc sö

dông (dïng ph-¬ng ph¸p nµy hay h¬n nhóng trùc tiÕp mét ®o¹n lÖnh JavaScript vµo trang

HTML).

Có ph¸p:

....

</SCRIPT>

Thuéc tÝnh nµy rÊy h÷u dông cho viÖc chia sÎ c¸c hµm dïng chung cho nhiÒu trang kh¸c

nhau. C¸c c©u lÖnh JavaScript n»m trong cÆp thÎ <SCRIPT> vµ </SCRIPT> cã chøa thuéc

tinh SRC trõ khi nã cã lçi. VÝ dô b¹n muèn ®-a dßng lÖnh sau vµo gi÷a cÆp thÎ <SCRIPT

SRC="..."> vµ </SCRIPT>:

document.write("Kh«ng t×m thÊy file JS ®-a vµo!");

Thuéc tÝnh SRC cã thÓ ®-îc ®Þnh râ b»ng ®Þa chØ URL, c¸c liªn kÕt hoÆc c¸c ®-êng dÉn

tuyÖt ®èi, vÝ dô:

C¸c file JavaScript bªn ngoµi kh«ng ®-îc chøa bÊt kú

thÎ HTML nµo. Chóng chØ ®-îc chøa c¸c c©u lÖnh

JavaScript vµ ®Þnh nghÜa hµm.

Chó ý

Khi b¹n muèn

chØ ra

mét x©u trÝch dÉn trong

mét x©u kh¸c cÇn sö

dông dÊu nh¸y ®¬n ( ' )

®Ó ph©n ®Þnh x©u ®ã.

Tªn file cña c¸c hµm JavaScript bªn ngoµi cÇn cã ®u«i

.js, vµ server sÏ ph¶i ¸nh x¹ ®u«i .js ®ã tíi kiÓu MIME

application/x-javascript. §ã lµ nh÷ng g×

mµ server göi trë l¹i phÇn Header cña file HTML. §Ó

¸nh x¹ ®u«i nµy vµo kiÓu MIME, ta thªm dßng sau vµo

§iÒu

nµy

cho

phÐp

script nhËn ra x©u ký

tù ®ã.

file mime.typestrong ®-êng dÉn cÊu h×nh cña server, sau ®ã khëi ®éng l¹i server:

type=application/x-javascript

NÕu server kh«ng ¸nh x¹ ®-îc ®u«i .js tíi kiÓu MIME application/x-javascript ,

Navigator sÏ t¶i file JavaScript ®-îc chØ ra trong thuéc tÝnh SRC vÒ kh«ng ®óng c¸ch.

Trong vÝ dô sau, hµm bar cã chøa x©u "left" n»m trong mét cÆp dÊu nh¸y kÐp:

function bar(widthPct){

document.write(" <HR ALIGN='LEFT' WIDTH="+widthPct+"%>")

}

2.3. ThÎ <NOScript> vµ </NOSCRIPT>

CÆp thÎ nµy dïng ®Ó ®Þnh râ néi dung th«ng b¸o cho ng-êi sö dông biÕt tr×nh duyÖt kh«ng

hç trî JavaScript. Khi ®ã tr×nh duyÖt sÏ kh«ng hiÓu thÎ <NOSCRIPT> vµ nã bÞ lê ®i, cßn

®o¹n m· n»m trong cÆp thÎ nµy sÏ ®-îc Navigator hiÓn thÞ. Ng-îc l¹i, nÕu tr×nh duyÖt cã

hç trî JavaScript th× ®o¹n m· trong cÆp thÎ <NOSCRIPT> sÏ ®-îc bá qua. Tuy nhiªn, ®iÒu

nµy còng cã thÓ x¶y ra nÕu ng-êi sö dông kh«ng sö dông JavaScript trong tr×nh duyÖt cña

m×nh b»ng c¸ch t¾t nã ®i trong hép Preferences/Advanced.

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

JavaScript

4

VÝ dô:

<B> Trang nµy cã sö dông JavaScript. Do ®ã b¹n cÇn sö dông tr×nh duyÖt Netscape

Navigator tõ version 2.0 trë ®i!

<BR>

H·y kÝch chuét vµo ®©y ®Ó t¶i vÒ phiªn b¶n Netscape míi h¬n

</A>

</BR>

NÕu b¹n ®· sö dông tr×nh duyÖt Netscape tõ 2.0 trë ®i mµ vÉn ®äc ®-îc dßng ch÷ nµy th×

h·y bËt Preferences/Advanced/JavaScript lªn

</NOSCRIPT>

H×nh 2.3: Minh ho¹ thÎ NOSCRIPT

2.3. HiÓn thÞ mét dßng text

Trong hÇu hÕt c¸c ng«n ng÷ lËp tr×nh, mét trong nh÷ng kh¶ n¨ng c¬ së lµ hiÓn thÞ ra mµn

h×nh mét dßng text. Trong JavaScript, ng-êi lËp tr×nh còng cã thÓ ®iÒu khiÓn viÖc xuÊt ra

mµn h×nh cña client mét dßng text tuÇn tù trong file HTML. JavaScript sÏ x¸c ®Þnh ®iÓm

mµ nã sÏ xuÊt ra trong file HTML vµ dßng text kÕt qu¶ sÏ ®-îc dÞch nh- c¸c dßng HTML

kh¸c vµ hiÓn thÞ trªn trang.

H¬n n÷a, JavaScript cßn cho phÐp ng-êi lËp tr×nh sinh ra mét hép th«ng b¸o hoÆc x¸c

nhËn gåm mét hoÆc hai nót. Ngoµi ra, dßng text vµ c¸c con sè cßn cã thÓ hiÓn thÞ trong

tr-êng TEXT vµ TEXTAREA cña mét form.

Trong phÇn nµy, ta sÏ häc c¸ch thøc write()vµ writeln() cña ®èi t-îng document.

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

JavaScript

5

§èi t-îng documenttrong JavaScript ®-îc thiÕt kÕ s½n hai c¸ch thøc ®Ó xuÊt mét dßng

text ra mµn h×nh client: write() vµ writeln(). C¸ch gäi mét c¸ch thøc cña mét ®èi

t-îng nh- sau:

object_name.property_name

D÷ liÖu mµ c¸ch thøc dïng ®Ó thùc hiÖn c«ng viÖc cña nã ®-îc ®-a vµo dßng tham sè, vÝ

dô:

document.write("Test");

document.writeln('Test');

C¸ch thøc write() xuÊt ra mµn h×nh x©u Text nh-ng kh«ng xuèng dßng, cßn c¸ch thøc writeln()

sau khi viÕt xong dßng Text tù ®éng xuèng dßng. Hai c¸ch thøc nµy ®Òu cho phÐp xuÊt ra thÎ

HTML.

VÝ dô: C¸ch thøc write() xuÊt ra thÎ HTML

<HTML>

<HEAD>

<TITLE>Ouputting Text</TITLE>

</HEAD>

<BODY> This text is plain.<BR> <B>

<!-- HIDE FROM OTHER BROWSERS

document.write("This text is bold.</B>");

// STOP HIDING FROM OTHER BROWSERS -->

</SCRIPT>

</BODY>

</HTML>

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

JavaScript

6

VÝ dô: Sù kh¸c nhau cña write() vµ writeln():

<PRE>

<!-- HIDE FROM OTHER BROWSERS

document.writeln("One,");

document.writeln("Two,");

document.write("Three ");

document.write("...");

// STOP HIDING FROM OTHER BROWSERS -->

</SCRIPT>

</PRE>

Khi duyÖt sÏ ®-îc kÕt qu¶:

H×nh 2.5: Sù kh¸c nhau cña write() vµ writeln()

2.4. Giao tiÕp víi ng-êi sö dông

JavaScript hç trî kh¶ n¨ng cho phÐp ng-êi lËp tr×nh t¹o ra mét hép héi tho¹i. Néi dung cña

hép héi tho¹i phô thuéc vµo trang HTML cã chøa ®o¹n script mµ kh«ng lµm ¶nh h-ëng

®Õn viÖc xuÊt néi dung trang.

C¸ch ®¬n gi¶n ®Ó lµm viÖc ®ã lµ sö dông c¸ch thøc alert(). §Ó sö dông ®-îc c¸ch thøc nµy,

b¹n ph¶i ®-a vµo mét dßng text nh- khi sö dông document.write() vµ document.writeln()

trong phÇn tr-íc. VÝ dô:

alert("NhÊn vµo OK ®Ó tiÕp tôc");

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

JavaScript

7

Khi ®ã file sÏ chê cho ®Õn khi ng-êi sö dông nhÊn vµo nót OK råi míi tiÕp tôc thùc hiÖn

Th«ng th-êng, c¸ch thøc alert() ®-îc sö dông trong c¸c tr-êng hîp:

• Th«ng tin ®-a vµ form kh«ng hîp lÖ

• KÕt qu¶ sau khi tÝnh to¸n kh«ng hîp lÖ

• Khi dÞch vô ch-a s½n sµng ®Ó truy nhËp d÷ liÖu

Tuy nhiªn c¸ch thøc alert() míi chØ cho phÐp th«ng b¸o víi ng-êi sö dông chø ch-a

thùc sù giao tiÕp víi ng-êi sö dông. JavaScript cung cÊp mét c¸ch thøc kh¸c ®Ó giao tiÕp

víi ng-êi sö dông lµ promt(). T-¬ng tù nh- alert(), prompt() t¹o ra mét hép héi tho¹i

víi mét dßng th«ng b¸o do b¹n ®-a vµo, nh-ng ngoµi ra nã cßn cung cÊp mét tr-êng ®Ó

nhËp d÷ liÖu vµo. Ng-êi sö dông cã thÓ nhËp vµo tr-êng ®ã råi kÝch vµo OK. Khi ®ã, ta cã

thÓ xö lý d÷ liÖu do ng-êi sö dông võa ®-a vµo.

VÝ dô: Hép héi tho¹i gåm mét dßng th«ng b¸o, mét tr-êng nhËp d÷ liÖu, mét nót OK vµ

mét nót Cancel

Ch-¬ng tr×nh nµy sÏ hái tªn ng-êi dïng vµ sau ®ã sÏ hiÓn thÞ mét th«ng b¸o ng¾n sö dông

tªn míi ®-a vµo. VÝ dô ®-îc l-u vµo file Hello.html

<HTML>

<HEAD>

<TITLE> JavaScript Exemple </TITLE>

var name=window.prompt(“Hello! What’s your name ?”,””);

document.write(“Hello ” + name + “ ! I hope you like JavaScript ”);

</SCRIPT>

</HEAD>

<BODY>

</BODY>

</HTML>

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

JavaScript

8

Khi duyÖt cã kÕt qu¶:

H×nh2.1: HiÓn thÞ cöa sæ nhËp tªn

VÝ dô nµy hiÓn thÞ dÊu nh¾c nhËp vµo tªn víi ph-¬ng thøc window.prompt. Gi¸ trÞ ®¹t

®-îc sÏ ®-îc ghi trong biÕn cã tªn lµ name.

BiÕn name ®-îc kÕt hîp víi c¸c chuçi kh¸c vµ ®-îc hiÓn thÞ trong cöa sæ cña tr×nh duyÖt

nhê ph-¬ng thøc document.write.

H×nh 2.2: HiÓn thÞ lêi chµo ng-êi nhËp

B©y giê b¹n ®· cã ý t-ëng vÒ c¸c chøc n¨ng cã thÓ ®¹t ®-îc qua JavaScript, chóng ta h·y

tiÕp tôc t×m hiÓu thªm vÒ chÝnh ng«n ng÷ nµy.

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

JavaScript

9

2.5. §iÓm l¹i c¸c lÖnh vµ më réng

LÖnh/Më réng

SCRIPT

KiÓu

thÎ HTML

M« t¶

Hép chøa c¸c lÖnh JavaScript

Thuéc tÝnh

cña thÎ

Gi÷ ®Þa chØ cña file JavaScript bªn ngoµi. File nµy

ph¶i cã phÇn ®u«i .js

SRC

SCRIPT

thuéc tÝnh

cña thÎ

§Þnh râ ng«n ng÷ script ®-îc sö dông (JavaScript

hoÆc VBScript)

LANGUAGE

SCRIPT

Ghi chó trong §¸nh dÊu ghi chó mét dßng trong ®o¹n script

JavaScript

//

Ghi chó trong §¸nh dÊu ghi chó mét khèi trong ®o¹n script

JavaScript

/*...*/

c¸ch thøc

JavaScript

XuÊt ra mét x©u trªn cöa sæ hiÖn thêi mét c¸ch

tuÇn tù theo file HTML cã ®o¹n script ®ã

document.write()

document.writeln()

alert()

C¸ch thøc

JavaScript

T-¬ng tù c¸ch thøc document.write() nh-ng viÕt

xong tù xuèng dßng.

C¸ch thøc

cña

HiÓn thÞ mét dßng th«ng b¸o trªn hép héi tho¹i

JavaScript

C¸ch thøc

JavaScript

HiÓn thÞ mét dßng th«ng b¸o trong hép héi tho¹i

®ång thêi cung cÊp mét tr-êng nhËp d÷ liÖu ®Ó

ng-êi sö dông nhËp vµo.

promt()

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

JavaScript

10

Ch-¬ng 3 BiÕn trong JavaScript

3.1. BiÕn vµ ph©n lo¹I biÕn

Tªn biÕn trong JavaScript ph¶i b¾t ®Çu b»ng ch÷ hay dÊu g¹ch d-íi. C¸c ch÷ sè kh«ng

®-îc sö dông ®Ó më ®Çu tªn mét biÕn nh-ng cã thÓ sö dông sau ký tù ®Çu tiªn.

Ph¹m vi cña biÕn cã thÓ lµ mét trong hai kiÓu sau:

• BiÕn toµn côc: Cã thÓ ®-îc truy cËp tõ bÊt kú ®©u trong øng dông.

®-îc khai b¸o nh- sau :

x = 0;

• BiÕn côc bé: ChØ ®-îc truy cËp trong ph¹m vi ch-¬ng tr×nh mµ nã khai b¸o.

BiÕn côc bé ®-îc khai b¸o trong mét hµm víi tõ kho¸ var nh- sau:

var x = 0;

BiÕn toµn côc cã thÓ sö dông tõ kho¸ var, tuy nhiªn ®iÒu nµy kh«ng thùc sù cÇn thiÕt.

3.2. BiÓu diÔn tõ tè trong JavaScript

Tõ tè lµ c¸c gi¸ trÞ trong ch-¬ng tr×nh kh«ng thay ®æi. Sau

®©y lµ c¸c vÝ dô vÒ tõ tè:

Chó ý

Kh¸c víi C,

trong JavaScript

kh«ng cã kiÓu

h»ng sè CONST ®Ó

biÓu diÔn mét

gi¸ trÞ kh«ng

®æi nµo ®Êy

8

“The dog ate my shoe”

true

3.3. KiÓu d÷ liÖu

Kh¸c víi C++ hay Java, JavaScript lµ ng«n ng÷ cã tÝnh ®Þnh kiÓu thÊp. §iÒu nµy cã nghÜa

lµ kh«ng ph¶i chØ ra kiÓu d÷ liÖu khi khai b¸o biÕn. KiÓu d÷ liÖu ®-îc tù ®éng chuyÓn

thµnh kiÓu phï hîp khi cÇn thiÕt.

VÝ dô file Variable.Html:

<HTML>

<HEAD>

<TITLE> Datatype Example </TITLE>

var fruit='apples';

var numfruit=12;

numfruit = numfruit + 20;

var temp ="There are " + numfruit + " " + ".";

document.write(temp);

</SCRIPT>

</HEAD>

<BODY>

</BODY>

</HTML>

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

JavaScript

11

C¸c tr×nh duyÖt hç trî JavaScript sÏ xö lý chÝnh x¸c vÝ dô trªn vµ ®-a ra kÕt qu¶ d-íi ®©y:

Tr×nh diÔn dÞch JavaScript sÏ xem biÕn numfruit cã kiÓu nguyªn khi céng víi 20 vµ cã

kiÓu chuçi khi kÕt hîp víi biÓn temp.

Trong JavaScript, cã bèn kiÓu d÷ liÖu sau ®©y: kiÓu sè nguyªn, kiÓu dÊu phÈy ®éng, kiÓu

logic vµ kiÓu chuçi.

1.1.1. KIÓu nguyªn (Interger)

Sè nguyªn cã thÓ ®-îc biÓu diÔn theo ba c¸ch:

• HÖ c¬ sè 10 (hÖ thËp ph©n) - cã thÓ biÓu diÔn sè nguyªn theo c¬ sè 10, chó

ý r»ng ch÷ sè ®Çu tiªn ph¶i kh¸c 0.

• HÖ c¬ sè 8 (hÖ b¸t ph©n) - sè nguyªn cã thÓ biÓu diÔn d-íi d¹ng b¸t ph©n

víi ch÷ sè ®Çu tiªn lµ sè 0.

• HÖ c¬ sè 16 (hÖ thËp lôc ph©n) - sè nguyªn cã thÓ biÓu diÔn d-íi d¹ng thËp

lôc ph©n víi hai ch÷ sè ®Çu tiªn lµ 0x.

1.1.2. KiÓu dÊu phÈy ®éng (Floating Point)

Mét literal cã kiÓu dÊu phÈy ®éng cã 4 thµnh phÇn sau:

H×nh 3.1: KÕt qu¶ cña xö lý d÷ liÖu

• PhÇn nguyªn thËp ph©n.

• DÊu chÊm thËp ph©n (.).

• PhÇn d-.

• PhÇn mò.

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

JavaScript

12

§Ó ph©n biÖt kiÓu dÊu phÈy ®éng víi kiÓu sè nguyªn, ph¶i cã Ýt nhÊt mét ch÷ sè theo sau

dÊu chÊm hay E. VÝ dô:

9.87

-0.85E4

9.87E14

.98E-3

1.1.3. KiÓu logic (Boolean)

KiÓu logic ®-îc sö dông ®Ó chØ hai ®iÒu kiÖn : ®óng hoÆc sai. MiÒn gi¸ trÞ cña kiÓu nµy chØ

cã hai gi¸ trÞ

• true.

• false.

1.1.4. KiÓu chuçi (String)

Mét literal kiÓu chuçi ®-îc biÓu diÔn bëi kh«ng hay nhiÒu ký tù ®-îc ®Æt trong cÆp dÊu "

... " hay '... '. VÝ dô:

“The dog ran up the tree”

‘The dog barked’

“100”

§Ó biÓu diÔn dÊu nh¸y kÐp ( " ), trong chuçi sö dông ( \" ), vÝ dô:

document.write(“ \”This text inside quotes.\” ”);

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

JavaScript

13

2. X©y dùng c¸c biÓu thøc trong JavaScript

®Þnh nghÜa vµ ph©n lo¹I biÓu thøc

TËp hîp c¸c literal, biÕn vµ c¸c to¸n tö nh»m ®¸nh gi¸ mét gi¸ trÞ nµo ®ã ®-îc gäi lµ mét

biÓu thøc (expression). VÒ c¬ b¶n cã ba kiÓu biÓu thøc trong JavaScript:

• Sè häc: Nh»m ®Ó l-îng gi¸ gi¸ trÞ sè. VÝ dô (3+4)+(84.5/3) ®-îc ®¸nh gi¸

b»ng 197.1666666667.

• Chuçi: Nh»m ®Ó ®¸nh gi¸ chuçi. VÝ dô "The dog barked" + barktone + "!" lµ

The dog barked ferociously!.

• Logic: Nh»m ®¸nh gi¸ gi¸ trÞ logic. VÝ dô temp>32 cã thÓ nhËn gi¸ trÞ sai.

JavaScript còng hç trî biÓu thøc ®iÒu kiÖn, có ph¸p nh- sau:

(condition) ? valTrue : valFalse

NÕu ®iÒu kiÖn condition ®-îc ®¸nh gi¸ lµ ®óng, biÓu thøc nhËn gi¸ trÞ

valTrue, ng-îc l¹i nhËn gi¸ trÞ valFalse. VÝ dô:

state = (temp>32) ? "liquid" : "solid"

Trong vÝ dô nµy biÕn state ®-îc g¸n gi¸ trÞ "liquid" nÕu gi¸ trÞ cña biÕn temp

lín h¬n 32; trong tr-êng hîp ng-îc l¹i nã nhËn gi¸ trÞ "solid".

C¸c to¸n tö (operator)

To¸n tö ®-îc sö dông ®Ó thùc hiÖn mét phÐp to¸n nµo ®ã trªn d÷ liÖu. Mét to¸n tö cã thÓ

tr¶ l¹i mét gi¸ trÞ kiÓu sè, kiÓu chuçi hay kiÓu logic. C¸c to¸n tö trong JavaScript cã thÓ

®-îc nhãm thµnh c¸c lo¹i sau ®©y: g¸n, so s¸nh, sè häc, chuçi, logic vµ logic bitwise.

2.1.1. G¸n

To¸n tö g¸n lµ dÊu b»ng (=) nh»m thùc hiÖn viÖc g¸n gi¸ trÞ cña to¸n h¹ng bªn ph¶i cho

to¸n h¹ng bªn tr¸i. Bªn c¹nh ®ã JavaScript cßn hç trî mét sè kiÓu to¸n tö g¸n rót gän.

KiÓu g¸n th«ng th-êng

x = x + y

KiÓu g¸n rót gän

x + = y

x = x - y

x = x * y

x = x / y

x = x % y

x - = y

x * = y

x / = y

x % = y

2.1.2. So s¸nh

Ng-êi ta sö dông to¸n tö so s¸nh ®Ó so s¸nh hai to¸n h¹ng vµ tr¶ l¹i gi¸ trÞ ®óng hay sai

phô thuéc vµo kÕt qu¶ so s¸nh. Sau ®©y lµ mét sè to¸n tö so s¸nh trong JavaScript:

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

JavaScript

14

Tr¶ l¹i gi¸ trÞ ®óng nÕu to¸n h¹ng bªn tr¸i b»ng to¸n h¹ng bªn ph¶i

Tr¶ l¹i gi¸ trÞ ®óng nÕu to¸n h¹ng bªn tr¸i kh¸c to¸n h¹ng bªn ph¶i

Tr¶ l¹i gi¸ trÞ ®óng nÕu to¸n h¹ng bªn tr¸i lín h¬n to¸n h¹ng bªn ph¶i

==

!=

>

Tr¶ l¹i gi¸ trÞ ®óng nÕu to¸n h¹ng bªn tr¸i lín h¬n hoÆc b»ng to¸n

h¹ng bªn ph¶i

>=

Tr¶ l¹i gi¸ trÞ ®óng nÕu to¸n h¹ng bªn tr¸i nhá h¬n to¸n h¹ng bªn

ph¶i

<

Tr¶ l¹i gi¸ trÞ ®óng nÕu to¸n h¹ng bªn tr¸i nhá h¬n hoÆc b»ng to¸n

h¹ng bªn ph¶i

<=

2.1.3. Sè häc

Bªn c¹nh c¸c to¸n tö céng (+), trõ (-), nh©n (*), chia (/) th«ng th-êng, JavaScript cßn hç

trî c¸c to¸n tö sau ®©y:

To¸n tö phÇn d-, tr¶ l¹i phÇn d- khi chia var1 cho var2

To¸n tö phñ ®Þnh, cã gi¸ trÞ phñ ®Þnh to¸n h¹ng

To¸n tö nµy t¨ng var lªn 1 (cã thÓ biÓu diÔn lµ ++var)

To¸n tö nµy gi¶m var ®i 1 (cã thÓ biÓu diÔn lµ --var)

var1% var2

-

var++

var--

Chó ý

NÕu b¹n g¸n gi¸ trÞ cña to¸n tö ++ hay -- vµo mét biÕn, nh- y= x++, cã thÓ cã c¸c

kÕt qu¶ kh¸c nhau phô thuéc vµo vÞ trÝ xuÊt hiÖn tr-íc hay sau cña ++ hay -- víi tªn

biÕn (lµ x trong tr-êng hîp nµy). NÕu ++ ®øng tr-íc x, x sÏ ®-îc t¨ng hoÆc gi¶m

tr-íc khi gi¸ trÞ x ®-îc g¸n cho y. NÕu ++ hay -- ®øng sau x, gi¸ trÞ cña x ®-îc g¸n

cho y tr-íc khi nã ®-îc t¨ng hay gi¶m.

2.1.4. Chuçi

Khi ®-îc sö dông víi chuçi, to¸n tö + ®-îc coi lµ kÕt hîp hai chuçi,

vÝ dô:

"abc" + "xyz"®-îc "abcxyz"

2.1.5. Logic

expr1 && expr2

Lµ to¸n tö logic AND, tr¶ l¹i gi¸ trÞ ®óng nÕu c¶

expr1 vµ expr2 cïng ®óng.

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

JavaScript

15

expr1 || expr2

! expr

Lµ to¸n tö logic OR, tr¶ l¹i gi¸ trÞ ®óng nÕu Ýt nhÊt

mét trong hai expr1 vµ expr2 ®óng.

Lµ to¸n tö logic NOT phñ ®Þnh gi¸ trÞ cña expr.

2.1.6. Bitwise

Víi c¸c to¸n tö thao t¸c trªn bit, ®Çu tiªn gi¸ trÞ ®-îc chuyÓn d-íi d¹ng sè nguyªn 32 bit,

sau ®ã lÇn l-ît thùc hiÖn c¸c phÐp to¸n trªn tõng bit.

&

|

To¸n tö bitwise AND, tr¶ l¹i gi¸ trÞ 1 nÕu c¶ hai bit cïng lµ 1.

To¸n tö bitwise OR, tr¶ l¹i gi¸ trÞ 1 nÕu mét trong hai bit lµ 1.

^

To¸n tö bitwise XOR, tr¶ l¹i gi¸ trÞ 1 nÕu hai bit cã gi¸ trÞ kh¸c nhau

Ngoµi ra cßn cã mét sè to¸n tö dÞch chuyÓn bitwise. Gi¸ trÞ ®-îc chuyÓn thµnh sè nguyªn

32 bit tr-íc khi dÞch chuyÓn. Sau khi dÞch chuyÓn, gi¸ trÞ l¹i ®-îc chuyÓn thµnh kiÓu cña

<<

To¸n tö dÞch tr¸i. DÞch chuyÓn to¸n h¹ng tr¸i sang tr¸i mét sè l-îng bit

b»ng to¸n h¹ng ph¶i. C¸c bit bÞ chuyÓn sang tr¸i bÞ mÊt vµ 0 thay vµo phÝa

10000)

>>

To¸n tö dÞch ph¶i. DÞch chuyÓn to¸n h¹ng tr¸i sang ph¶i mét sè l-îng bit

b»ng to¸n h¹ng ph¶i. C¸c bit bÞ chuyÓn sang ph¶i bÞ mÊt vµ dÊu cña to¸n

>>> To¸n tö dÞch ph¶i cã chÌn 0. DÞch chuyÓn to¸n h¹ng tr¸i sang ph¶i mét sè

l-îng bit b»ng to¸n h¹ng ph¶i. Bit dÊu ®-îc dÞch chuyÓn tõ tr¸i (gièng >>).

Nh÷ng bit ®-îc dÞch sang ph¶i bÞ xo¸ ®i. VÝ dô: -8>>>2 trë thµnh

1073741822 (bëi c¸c bit dÊu ®· trë thµnh mét phÇn cña sè). TÊt nhiªn víi

sè d-¬ng kÕt qu¶ cña to¸n tö >> vµ >>> lµ gièng nhau.

Cã mét sè to¸n tö dÞch chuyÓn bitwise rót gän:

KiÓu bitwise th«ng th-êng

x = x << y

KiÓu bitwise rót gän

x << = y

x = x >> y

x - >> y

x >>> = y

x & = y

x ^ = y

x = x >>> y

x = x & y

x = x ^ y

x = x | y

x | = y

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

JavaScript

16

Bµi tËp

2.1.7. C©u hái

H·y ®¸nh gi¸ c¸c biÓu thøc sau:

1. a. 7 + 5

b. "7" + "5"

c. 7 == 7

d. 7 >= 5

e. 7 <= 7

2. f. (7 < 5) ? 7 : 5

g. (7 >= 5) && (5 > 5)

h. (7 >= 5) || (5 > 5)

2.1.8. Tr¶ lêi

C¸c biÓu thøc ®-îc ®¸nh gi¸ nh- sau:

1. a. 12

b. "75"

c. true

d. true

e. true

2. f. 5

g. false

h. true

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

JavaScript

17

3. C¸c lÖnh

Cã thÓ chia c¸c lÖnh cña JavaScript thµnh ba nhãm sau:

• LÖnh ®iÒu kiÖn.

• LÖnh lÆp.

• LÖnh th¸o t¸c trªn ®èi t-îng.

if ... else

trªn kÕt qu¶ cña ®iÒu kiÖn võa kiÓm tra. Nhãm lÖnh sau else kh«ng b¾t buéc ph¶i cã, nã

cho phÐp chØ ra nhãm lÖnh ph¶i thùc hiÖn nÕu ®iÒu kiÖn lµ sai.

Có ph¸p

if ( <®iÒu kiÖn> )

{

}

else

{

}

VÝ dô:

if (x==10){

document.write(“x b»ng 10, ®Æt l¹i x b»ng 0.”);

x = 0;

}

else

document.write(“x kh«ng b»ng 10.”);

Chó ý

Ký tù { vµ } ®-îc sö dông ®Ó t¸ch c¸c khèi m·.

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

JavaScript

18

C©u lÖnh lÆp

• for loop

• while loop

3.1.1. Vßng lÆp for

Vßng lÆp for thiÕt lËp mét biÓu thøc khëi ®Çu - initExpr, sau ®ã lÆp mét ®o¹n m· cho ®Õn

khi biÓu thøc <®iÒu kiÖn> ®-îc ®¸nh gi¸ lµ ®óng. Sau khi kÕt thóc mçi vßng lÆp, biÓu thøc

incrExpr ®-îc ®¸nh gi¸ l¹i.

Có ph¸p:

for (initExpr; <®iÒu kiÖn> ; incrExpr){

//C¸c lÖnh ®-îc thùc hiÖn trong khi lÆp

}

VÝ dô:

<TITLE>For loop Example </TITLE>

for (x=1; x<=10 ; x++) {

y=x*25;

document.write("x ="+ x +";y= "+ y + "<BR>");

}

</SCRIPT>

</HEAD>

</HTML>

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

JavaScript

19

H×nh 5.1: KÕt qu¶ cña lÖnh for...loop

VÝ dô nµy l-u vµo file for_loop.Html.

Vßng lÆp nµy sÏ thùc hiÖn khèi m· lÖnh cho ®Õn khi x>10.

3.1.2. while

Vßng lÆp while lÆp khèi lÖnh chõng nµo <®iÒu kiÖn> cßn ®-îc ®¸nh gi¸ lµ ®óng

Có ph¸p:

while (<®iÒu kiÖn>)

{

}

VÝ dô:

x=1;

while (x<=10){

y=x*25;

document.write("x="+x +"; y = "+ y + "<BR>");

x++;

}

KÕt qu¶ cña vÝ dô nµy gièng nh- vÝ dô tr-íc.

3.1.3. Break

Có ph¸p

break;

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi

JavaScript

20

§o¹n m· sau lÆp cho ®Õn khi x lín h¬n hoÆc b»ng 100. Tuy nhiªn nÕu gi¸ trÞ x ®-a vµo

vßng lÆp nhá h¬n 50, vßng lÆp sÏ kÕt thóc

VÝ dô:

while (x<100)

{

if (x<50) break;

x++;

}

3.1.4. continue

LÖnh continue gièng lÖnh break nh-ng kh¸c ë chç viÖc lÆp ®-îc kÕt thóc vµ b¾t ®Çu tõ

®Çu vßng lÆp. §èi víi vßng lÆp while, lÖnh continue ®iÒu khiÓn quay l¹i <®iÒu kiÖn>; víi

for, lÖnh continue ®iÒu khiÓn quay l¹i incrExpr.

Có ph¸p

continue;

VÝ dô:

§o¹n m· sau t¨ng x tõ 0 lªn 5, nh¶y lªn 8 vµ tiÕp tôc t¨ng lªn 10

x=0;

while (x<=10)

{

document.write(“Gi¸ trÞ cña x lµ:”+ x+”<BR>”);

if (x=5)

{

x=8;

continue;

}

x++;

}

c¸c ®èi t-îng.

3.1.5. for...in

biÕn cã thÓ lµ mét gi¸ trÞ bÊt kú, chØ cÇn thiÕt khi b¹n sö dông c¸c thuéc tÝnh trong vßng

lÆp. VÝ dô sau sÏ minh ho¹ ®iÒu nµy

Có ph¸p

for (<variable> in <object>)

{

Khoa Toan tin, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi