Câu hỏi ôn tập môn học Xử lý chất thải rắn đô thị

c©u hái «n tËp

m«n häc : Xö lý chÊt th¶i r¾n ®« thÞ

------------------------------------------

C©u 1: H·y gi¶i thÝch c¸c thuËt ng÷ sau: CTR ®« thÞ? CTR sinh ho¹t? CTR

c«ng nghiÖp? PhÕ th¶i x©y dùng? ChÊt th¶i nguy h¹i? CTR kh«ng nguy

h¹i?

1.CTR ®« thÞ

Lµ chÊt th¶i ®-îc ph¸t sinh ra trong ph¹m vi khu vùc ®« thÞ mµ ®« thÞ ph¶i cã

tr¸ch nhiÖm thu gom, vËn chuyÓn, xö lý vµ tiªu huû

2.CTR sinh ho¹t

Lµ nh÷ng chÊt th¶i liªn quan ®Õn c¸c ho¹t ®éng cña con ng-êi, nguån t¹o thµnh

chñ yÕu tõ c¸c khu d©n c-, c¸c c¬ quan, tr-êng häc, c¸c trung t©m dÞch vô,

th-¬ng m¹i.

Thµnh phÇn cña CTR sinh ho¹t: kim lo¹i, sµnh sø, thñy tinh, g¹ch ngãi vì, ®Êt,

®¸, cao su, chÊt dÎo, thùc phÈm d- thõa, qu¸ h¹n sö dông, x-¬ng ®éng vËt, tre,

gç, l«ng gµ l«ng vÞt, v¶i, giÊy, r¬m, r¹, x¸c ®éng vËt, vá rau qu¶ v.v.

3. CTR c«ng nghiÖp:

Lµ chÊt th¶i ph¸t sinh tõ c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, tiÓu thñ c«ng

nghiÖp.

C¸c qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cã c«ng nghÖ vµ thiÕt bÞ cò sÏ s¶n ra nhiÒu chÊt th¶i ®¬n

vÞ s¶n phÈm vµ hiÖu qu¶ sö dông nguyªn liÖu vµ n¨ng l-îng thÊp lµm phÝ ph¹m

c¸c nguån tµi nguyªn, trong khi c¸c nguån nµy ngµy cµng bÞ khai th¸c c¹n kiÖt.

4. PhÕ th¶i x©y dùng:

Lµ c¸c phÕ th¶i t¹o thµnh tõ c¸c ho¹t ®éng ph¸ dì , x©y dùng c«ng tr×nh vv...

TD: §Êt, ®¸, g¹ch ngãi, bª t«ng vì, kim lo¹i vôn …

ChÊt th¶i x©y dùng gåm:

-VËt liÖu x©y dùng trong qu¸ tr×nh dì bá c«ng tr×nh x©y dùng

-§Êt ®¸ do viÖc ®µo mãng trong x©y dùng

-C¸c vËt liÖu nh- kim lo¹i, chÊt dÎo...

5.ChÊt th¶i nguy h¹i: lµ chÊt th¶i cã chøa c¸c chÊt hoÆc c¸c hîp chÊt cã mét

trong c¸c ®Æc tÝnh g©y nguy h¹i trùc tiÕp (dÔ ch¸y, dÔ næ, lµm ngé ®éc, dÔ ¨n

mßn, dÔ l©y nhiÔm vµ c¸c ®Æc tÝnh g©y nguy h¹i kh¸c) hoÆc t-¬ng t¸c víi c¸c

chÊt kh¸c g©y nguy h¹i tíi m«i tr-êng vµ søc khoÎ con ng-êi

6. ChÊt th¶i kh«ng nguy h¹i: lµ nh÷ng lo¹i chÊt th¶i kh«ng chøa c¸c chÊt vµ c¸c

hîp chÊt cã mét trong c¸c ®Æc tÝnh nguy h¹i trùc tiÕp hoÆc t-¬ng t¸c thµnh phÇn

C©u 2: H·y ®Þnh nghÜa thÕ nµo lµ chÊt th¶i r¾n sinh ho¹t? ChÊt th¶i r¾n ®«

thÞ? Nªu c¸ch x¸c ®Þnh tØ träng cña r¸c th¶i sinh ho¹t? T¹i sao ph¶i x¸c

®Þnh chØ tiªu nµy

1.CTR ®« thÞ

Lµ chÊt th¶i ®-îc ph¸t sinh ra trong ph¹m vi khu vùc ®« thÞ mµ ®« thÞ ph¶i cã

tr¸ch nhiÖm thu gom, vËn chuyÓn, xö lý vµ tiªu huû

2.CTR sinh ho¹t

Lµ nh÷ng chÊt th¶i liªn quan ®Õn c¸c ho¹t ®éng cña con ng-êi, nguån t¹o thµnh

chñ yÕu tõ c¸c khu d©n c-, c¸c c¬ quan, tr-êng häc, c¸c trung t©m dÞch vô,

th-¬ng m¹i.

Thµnh phÇn cña CTR sinh ho¹t: kim lo¹i, sµnh sø, thñy tinh, g¹ch ngãi vì, ®Êt,

®¸, cao su, chÊt dÎo, thùc phÈm d- thõa, qu¸ h¹n sö dông, x-¬ng ®éng vËt, tre,

gç, l«ng gµ l«ng vÞt, v¶i, giÊy, r¬m, r¹, x¸c ®éng vËt, vá rau qu¶ v.v.

C©u 3: H·y nªu c¸c chØ tiªu c¬ b¶n khi ph©n lo¹i vµ x¸c ®Þnh thµnh phÇn

chÊt th¶i r¾n ®« thÞ. Cã bao nhiªu lo¹i bïn, cÆn tõ c¸c TXL n-íc th¶i,

ph-¬ng ph¸p xö lý c¸c lo¹i bïn cÆn nµy

1.C¸c chØ tiªu lý häc

-Träng l-îng riªng hay träng l-îng thÓ tÝch

-§é Èm: §é Èm cña chÊt th¶i r¾n ®-îc ®Þnh nghÜa lµ l-îng n-íc chøa trong mét

®¬n vÞ träng l-îng chÊt th¶i ë tr¹ng th¸i nguyªn thuû. X¸c ®Þnh ®é Èm ®-îc tu©n

theo c«ng thøc:

a  b

a

§é Èm =

.100%

Trong ®ã: a-träng l-îng ban ®Çu cña mÉu; b-träng l-îng cña mÉu sau khi sÊy

kh« ë t = 105⁰C

2.C¸c chØ tiªu ho¸ häc

-ChÊt h÷u c¬: LÊy mÉu nung ë 950⁰C. PhÇn bay h¬i ®i lµ chÊt h÷u c¬ hay cßn gäi

lµ tæn thÊt khi nung. Th«ng th-êng chÊt h÷u c¬ dao ®éng trong kho¶ng 40÷60%

-ChÊt tro: phÇn cßn l¹i sau khi nung, tøc lµ c¸c chÊt tr¬ d- hay chÊt v« c¬

-Hµm l-îng cacbon cè ®Þnh: lµ l-îng cacbon cßn l¹i sau khi ®· lo¹i c¸c chÊt v«

c¬ kh¸c kh«ng ph¶i lµ cacbon trong tro. Hµm l-îng nµy chiÕm kho¶ng 5÷12%

-NhiÖt trÞ: lµ gi¸ trÞ nhiÖt t¹o thµnh khi ®èt chÊt th¶i r¾n

Bïn cÆn cña c¸c tr¹m xö lý n-íc th¶i

Trong qu¸ tr×nh xö lý n-íc th¶i, b»ng bÊt kú ph-¬ng ph¸p nµo còng cã t¹o nªn

mét l-îng cÆn ®¸ng kÓ. Bao gåm:

-CÆn t-¬i: lµ c¸c chÊt kh«ng hoµ tan ë bÓ l¾ng ®ît 1

-mµng vi sinh vËt: lµ cÆn l¾ng ®-îc gi÷ l¹i ë bÓ l¾ng 2 sau giai ®o¹n xö lý sinh

häc nÕu dïng biophin

-bïn ho¹t tÝnh: lµ cÆn l¾ng ®-îc gi÷ l¹i ë bÓ l¾ng 2 sau giai ®o¹n xö lý sinh häc

nÕu dïng Aeroten

Ph-¬ng ph¸p xö lý: Bïn cÆn tõ tr¹m xö lý n-íc th¶i cã thÓ ®-îc khö n-íc trong

®iÒu kiÖn tù nhiªn nh- s©n ph¬i bïn, nÒn ®Êt, hå chøa. Sau khi ®-îc khö n-íc,

bïn cÆn cã thÓ ®-îc trén lÉn víi chÊt th¶i r¾n ®Ó tiÕp tôc xö lý theo c¸c ph-¬ng

thøc:

-§èt ®Ó gi¶m dung tÝch

-T¹o c¸c s¶n phÈm phô cã kh¶ n¨ng tËn thu

-T¹o hçn hîp ñ sinh häc

-Ch«n lÊp cïng víi ®Êt

Bïn cÆn tõ tr¹m xö lý n-íc th¶i còng cã thÓ ®-îc khö n-íc trong ®iÒu kiÖn nh©n

t¹o nh- khö n-íc b»ng c¸c thiÕt bÞ lµm kh« cÆn c¬ häc, nhiÖt, quay ly t©m ...

C©u 4: H·y nªu c¸c nguån ph¸t sinh CTR ®« thÞ? Trong c¸c nguån ph¸t

sinh chÊt th¶i ®· nªu, nh÷ng nguån nµo cã kh¶ n¨ng ph¸t sinh chÊt th¶i

nguy h¹i ? Ph©n tÝch t¹i sao?

1.Nguån ph¸t sinh chÊt th¶i r¾n

-Tõ c¸c khu d©n c- ( chÊt th¶i sinh ho¹t)

-Tõ c¸c trung t©m dÞch vô th-¬ng m¹i

-Tõ c¸c c«ng së, tr-êng häc , c«ng tr×nh c«ng céng

-Tõ dÞch vô giao th«ng nh- bÕn xe, nhµ ga, s©n bay.

-Tõ c¸c ho¹t ®éng c«ng nghiÖp

-Tõ c¸c ho¹t ®éng x©y dùng ®« thÞ

-Tõ c¸c tr¹m xö lý n-íc th¶i vµ tõ c¸c ®-êng èng tho¸t n-íc cña thµnh phè.

Nguån ph¸t sinh ra chÊt th¶i nguy h¹i chñ yÕu tõ c¸c ho¹t ®éng y tÕ, c«ng nghiÖp

vµ n«ng nghiÖp

ChÊt th¶i y tÕ nguy h¹i : lµ chÊt th¶i cã chøa c¸c chÊt hoÆc hîp chÊt cã mmét

trong c¸c ®Æc tÝnh g©y nguy h¹i trùc tiÕp hoÆc t-¬ng t¸c víi c¸c chÊt kh¸c g©y

guy h¹i tíi m«i tr-êng vµ søac khoÎ cña céng ®ång. Theo Qui chÕ qu¶n lý chÊt

th¶i y tÕ, c¸c lo¹i chÊt th¶i y tÕ nguy h¹i ®-îc ph¸t sinh tõ c¸c ho¹t ®éng chuyªn

m«n trong c¸c bÖnh viÖn, tr¹m x¸ vµ tr¹m y tÕ.

C¸c chÊt th¶i nguy h¹i tõ c«ng nghiÖp: cã tÝnh ®éc h¹i cao, t¸c ®éng xÊu ®Õn

søc kháe, do ®ã, viÖc xö lý chóng ph¶i cã nh÷ng gi¶i ph¸p kü thuËt ®Ó h¹n chÕ

t¸c ®éng ®éc h¹i ®ã.

C¸c chÊt th¶i nguy h¹i tõ c¸c ho¹t ®éng n«ng nghiÖp: chñ yÕu lµ c¸c lo¹i ph©n

ho¸ häc, c¸c lo¹i thuèc b¶o vÖ thùc vËt,

C©u 5: CTR ®« thÞ bao gåm nh÷ng lo¹i nµo ? Tr¸ch nhiÖm thu gom, vËn

chuyÓn, xö lý vµ tiªu huû CTR ®« thÞ thuéc vÒ ai?

1.ChÊt th¶i r¾n sinh ho¹t

ChÊt th¶i thùc phÈm bao gåm c¸c thøc ¨n thõa, rau, qu¶ ...lo¹i chÊt th¶i nµy

mang b¶n chÊt dÔ bÞ ph©n huû sinh häc, qu¸ tr×nh ph©n huû t¹o ra c¸c mïi khã

chÞu, ®Æc biÖt trong ®iÒu kiÖn th-ßi tiÕt nãng, Èm. Ngoµi c¸c lo¹i thøuc ¨n d-

thõa tõ gia ®×nh cßn cã thøc ¨n d- thõa tõ c¸c bÕp ¨n tËp thÓ, c¸c nhµ hµng,

kh¸ch s¹n, ký tóc x¸, chî.

ChÊt th¶i trùc tiÕp cña ®éng vËt chñ yÕu lµ ph©n, bao gåm ph©n ng-êi vµ ph©n

cña c¸c ®éng vËt kh¸c.

ChÊt th¶i láng chñ yÕu lµ bïn ga cèng r·nh, lµ c¸c chÊt th¶i ra tõ c¸c khu vùc

sinh ho¹t cña d©n c-.

Tro vµ c¸c chÊt d- thõa th¶i bá kh¸c bao gåm c¸c lo¹i vËt liÖu sau ®èt ch¸y , c¸c

s¶n phÈm sau khi ®un nÊu b»ng than , cñi vµ c¸c chÊt th¶i dÔ ch¸y kh¸c trong gia

®×nh, trong kho cña c¸c c«ng së, c¬ quan, xÝ nghiÖp, c¸c lo¹i xØ than.

C¸c chÊt th¶i r¾n tõ ®-êng phè cã thµnh phÇn chñ yÕu lµ l¸ c©y, que, cñi, nilon,

vá bao gãi...

2.ChÊt th¶i x©y dùng: ChÊt th¶i x©y dùng gåm:

VËt liÖu x©y dùng trong qu¸ tr×nh dì bá c«ng tr×nh x©y dùng

§Êt ®¸ do viÖc ®µo mãng trong x©y dùng

C¸c vËt liÖu nh- kim lo¹i, chÊt dÎo...

3.C¸c chÊt th¶i tõ c¸c hÖ thèng c¬ së h¹ tÇng

Bïn cÆn tõ tr¹m xö lý n-íc thiªn nhiªn, n-íc th¶i sinh ho¹t,

Bïn cÆn tõ c¸c cèng tho¸t n-íc thµnh phè.

4.ChÊt th¶i r¾n c«ng nghiÖp

C¸c qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cã c«ng nghÖ vµ thiÕt bÞ cò sÏ s¶n ra nhiÒu chÊt th¶i ®¬n

vÞ s¶n phÈm vµ hiÖu qu¶ sö dông nguyªn liÖu vµ n¨ng l-îng thÊp lµm phÝ ph¹m

c¸c nguån tµi nguyªn, trong khi c¸c nguån nµy ngµy cµng bÞ khai th¸c c¹n kiÖt.

5.ChÊt th¶i n«ng nghiÖp

ChÊt th¶i vµ mÈu thõa th¶i ra tõ c¸c ho¹t ®éng n«ng nghiÖp, thÝ dô nh- trång trät,

thu ho¹ch c¸c lo¹i c©y trång, c¸c s¶n phÈm thØa ra tõ chÕ biÕn s÷a, cña c¸c lß giÕt

mæ...

HiÖn t¹i viÖc qu¶n lý vµ x¶ c¸c lo¹i chÊt th¶i n«ng nghiÖp kh«ng thuéc vÒ

tr¸ch nhiÖm cña ®« thÞ.

6.ChÊt th¶i nguy h¹i: bao gåm c¸c lo¹i ho¸ chÊt, dÔ g©y ph¶n øng, ®éc h¹i, chÊt

th¶i sinh häc dÔ thèi r÷a, c¸c chÊt dÔ ch¸y, næ hoÆc c¸c chÊt th¶i phãng x¹, c¸c

chÊt th¶i nhiÔm khuÈn, l©y lan... cã nguy c¬ ®e do¹ tíi søc khoÎ ng-êi, ®éng vËt

vµ c©y cá.

Nguån ph¸t sinh ra chÊt th¶i nguy h¹i chñ yÕu tõ c¸c ho¹t ®éng y tÕ, c«ng nghiÖp

vµ n«ng nghiÖp.

7.ChÊt th¶i y tÕ nguy h¹i : lµ chÊt th¶i cã chøa c¸c chÊt hoÆc hîp chÊt cã mmét

trong c¸c ®Æc tÝnh g©y nguy h¹i trùc tiÕp hoÆc t-¬ng t¸c víi c¸c chÊt kh¸c g©y

guy h¹i tíi m«i tr-êng vµ søac khoÎ cña céng ®ång. Theo Qui chÕ qu¶n lý chÊt

th¶i y tÕ, c¸c lo¹i chÊt th¶i y tÕ nguy h¹i ®-îc ph¸t sinh tõ c¸c ho¹t ®éng chuyªn

m«n trong c¸c bÖnh viÖn, tr¹m x¸ vµ tr¹m y tÕ.

C¸c chÊt th¶i nguy h¹i tõ c«ng nghiÖp: cã tÝnh ®éc h¹i cao, t¸c ®éng xÊu ®Õn

søc kháe, do ®ã, viÖc xö lý chóng ph¶i cã nh÷ng gi¶i ph¸p kü thuËt ®Ó h¹n chÕ

t¸c ®éng ®éc h¹i ®ã.

C¸c chÊt th¶i nguy h¹i tõ c¸c ho¹t ®éng n«ng nghiÖp: chñ yÕu lµ c¸c lo¹i ph©n

ho¸ häc, c¸c lo¹i thuèc b¶o vÖ thùc vËt,

ChÊt th¶i kh«ng nguy h¹i: lµ nh÷ng lo¹i chÊt th¶i kh«ng chøa c¸c chÊt vµ c¸c

hîp chÊt cã mét trong c¸c ®Æc tÝnh nguy h¹i trùc tiÕp hoÆc t-¬ng t¸c thµnh phÇn

C©u 10: Ho¹t ®éng thu gom s¬ cÊp (Thu gom t¹i chç )? Ho¹t ®éng thu gom

thø cÊp (Thu gom vËn chuyÓn)? So s¸nh

1.Thu gom s¬ cÊp (thu gom t¹i chç): TÝnh tõ nguån ph¸t sinh ®Õn ®iÓm tËp trung

hoÆc trung chuyÓn

2.Thu gom thø cÊp: TÝnh tõ ®iÓm trung chuyÓn vÒ tr¹m trung chuyÓn trung t©m

hoÆc tr¹m xö lý hoÆc b·i ch«n lÊp, tiªu huû cuèi cïng

3.So s¸nh

VÒ sù gièng nhau: C¶ hai h×nh thøc thu gom ®Òu cung cÊp dÞch vô thu gom chÊt

th¶i r¾n

VÒ sù kh¸c nhau:

-Thu gom s¬ cÊp phôc vô trong ph¹m vi hÑp, b¸n kÝnh kho¶ng 1km. Thu gom thø

cÊp phôc vô trong ph¹m vi toµn ®« thÞ

-Thu gom s¬ cÊp thùc hiÖn b»ng c¸c biÖn ph¸p thñ c«ng ®¬n gi¶n vµ linh ho¹t.

Thu gom thø cÊp ®-îc thùc hiÖn b»ng c¬ giíi

-HiÖu suÊt thu gom s¬ cÊp phô thuéc vµo nh©n lùc vµ ®iÒu kiÖn ®Þa ph-¬ng. HiÖu

suÊt thu gom thø cÊp phô thuéc vµo n¨ng lùc cña ph-¬ng tiÖn vËn chuyÓn

-Ho¹t ®éng thu gom s¬ cÊp cã ®-îc sù tham gia cña c¸c thµnh phÇn x· héi.

Trong khi ®ã, ho¹t ®éng thu gom thø cÊp kh«ng thÓ x· héi ho¸ ®-îc.

C©u 13: Khi nµo ph¶i cã tr¹m trung chuyÓn chÊt th¶i r¾n ®« thÞ? h·y ph©n

tÝch? nªu vµ ph©n tÝch c¸c tiªu chuÈn c¬ b¶n khi lùa chän vÞ trÝ tr¹m trung

chuyÓn chÊt th¶i r¾n ®« thÞ?

Tr¶ lêi:

C¸c tr¹m chuyÓn tiÕp ®-îc sö dông ®Ó tèi -u ho¸ n¨ng suÊt lao ®éng cña dodäi

thu gom vµ ®éi xe,. Chóng cã thÓ ®-îc dïng ®Ó cñng cè thªm l-îng r¸c thu gom

®-îc tõ c¸c xe kh¸c nhau, vµ chóng th-êng ®-îc bè trÝ sao cho thêi giam ®i vµ

kho¶ng c¸ch mµ c¸c xe thu gom ph¶i ch¹y bªn ngoµi vßng thu gom b×nh th-êng

cña chóng lµ nhá nhÊt. C¸c tr¹m chuyÓn tiÕp cßn cã thÓ ®-îc dïng ®Ó thùc hiÖn

mét chøc n¨ng quan träng lµ gi¶m l-îng r¸c th¶i ®-a ®Õn ®æ t¹i b·i ch«n lÊp

chung cña thµnh phè vµ sö dông l¹i c¸c vËt liÖu cã kh¶ n¨ng thu håi, t¹o ®iÒu

kiÖn cho c¶ nh÷ng ng-êi bíi r¸c kh«ng chÝnh thøc lÉn nh÷ng ®éi qu©n bíi r¸c cã

tæ chøc, thùc hiÖn c«ng viÖc ph©n lo¹i r¸c ®Ó t¸i chÕ sö dông l¹i ngay r¹i c¸c

tr¹m nµy.

Cã hai lo¹i tr¹m chuyÓn tiÕp r¸c th¶i:

-Lo¹i phôc vô cho nh÷ng xe thu gom ban ®Çu nh- xe thñ c«ng, nh÷ng xe cã

®éng c¬ nhá, bao gåm xe xÝch l« m¸y vµ nh÷ng xe t¶i ®æ r¸c nhá

-Lo¹i phôc vô nh÷ng lo¹i xe lín h¬n, th-êng lµ nh÷ng xe c¬ giíi nh- nh÷ng xe

thu gom r¸c th«ng th-êng, cã thÓ mang r¸c th¶i ®Õn nh÷ng tr¹m chuyÓn tiÕp sau

vßng thu gom thø cÊp

+Môc tiªu:

-®ãn tiÕp c¸c xe thu gom r¸c th¶i mét c¸ch cã trËt tù

-X¸c ®Þnh t¶i träng cña c¸c xe

-H-íng dÉn c¸c xe ®Õn ®iÓm ®æ r¸c

-®-a c¸c xe ra mét c¸ch cã trËt tÑ

-xö lý c¸c r¸c th¶i thµnh tõng khèi ®· ®-îc chän tr-íc

-chuyÓn tõng khèi sang hÖ thèng vËn chuyÓn ho¹t ®éng nh- mét bé phËn trung

gian gi÷a hÖ thèng vËn chuyÓn vµ c¸c xe thu gom r¸c th¶i

-Gi¶m ®Õn tèi thiÓu sù lén xén vµ t¸c ®éng ®Õn m«i tr-êng

+ViÖc thiÕt kÕ tr¹m trung chuyÓn tèt nh»m:

-Cung cÊp mét hÖ thèng qu¶n lý giao th«ng mét c¸ch cã hiÖu qu¶ vµ trËt tù cho

nh÷ng xe thu gom ®Õn

-Gi¶m ®Õn tèi thiÓu l-îng chÊt th¶i ph¶i xö lý

-®¶m b¶o toµn bé r¸c th¶i ®Òu ®-îc chuyÓn ®i hµng ngµy, vµ t¹o ®iÒu kiÖn thô©n

lîi cho lµm s¹ch dÔ dµng vµo cuèi ngµy

-®¶m b¶o toµn bé r¸c th¶i ®-a ®Õn ®-îc chuyÓn ®i theo mét ph-¬ng c¸ch cã

kiÓm tra mµ kh«ng lµm c¶n trë sù ho¹t ®éng cña tr¹m chuyÓn tiÕp

C©u 15: T¹i sao ph¶i xö lý s¬ bé chÊt th¶i r¾n? Ph©n tÝch ph-¬ng ph¸p c¬

häc ®Ó xö lý s¬ bé chÊt th¶i r¾n ®« thÞ?

Tr¶ lêi:

a.Xö lý s¬ bé chÊt th¶i r¾c nh»m gi¶m thÓ tÝch, ®ång nhÊt kÝch th-íc chÊt th¶i

r¾n, ph©n c¸c hîp phÇn nÆng riªng, nhÑ riªng t¹o ®iÒu kiÖn thuËn tiÖn cho c¸c

b-íc tiÕp theo. Xö lý s¬ bé còng ®Ó nh»m môc ®Ých dÔ vËn chuyÓn vµ dÔ xö lý.

b. Xö lý s¬ bé chÊt th¶i r¾n b»ng ph-¬ng ph¸p c¬ häc:

+Gi¶m thÓ tÝch:

NÐn r¸c lµ mét kh©u quan träng trong qu¸ tr×nh xö lý chÊt th¶i r¾n. ë nhiÒu ®«

thÞ, mét sè ph-¬ng tiÖn vËn chuyÓn chÊt th¶i r¾n ®-îc trang bÞ thªm bé phËn

cuèn Ðp vµ nÐn r¸c, ®iÒu nµy gãp phÇn lµm t¨ng søc chøa cña xe vµ t¨ng hiÖu

suÊt chuyªn chë còng nh- kÐo dµi thêi gian phôc vô cho b·i ch«n lÊp. C¸c thiÕt

bÞ nÐn Ðp cã thÓ lµ c¸c m¸y nÐn cè ®Þnh vµ di ®éng hoÆc c¸c thiÕt bÞ nÐn cao ¸p.

-m¸y nÐn cè ®Þnh ®-îc sö dông ë c¸c khu vùc:

Vïng d©n c--C«ng nghiÖp nhÑ hoÆc th-¬ng m¹i-c«ng nghiÖp nÆng-tr¹m trug

chuyÓn víi lùc Ðp nhá h¬n 689,5kN/M²

-M¸y nÐn di ®éng ®-îc sö dông cho:

c¸c xe trung chuyÓn khèi l-îng lín -c«ngtenn¬-c¸c thïng chøa ®Æc biÖt

+Gi¶m kÝch th-íc: chñ yÕu dïng ph-¬ng ph¸p c¾t hoÆc nghiÒn

+T¸c, ph©n chia c¸c hîp phÇn cña chÊt th¶i: ®©y lµ qu¸ tr×nh cÇn thiÕt trong c«ng

nghÖ xö lý ®Ó thu håi tµi nguyªn tõ chÊt th¶i r¾n, dïng cho qu¸ tr×nh chuyÓn ho¸

biÕn thµnh s¶n phÈm hoÆc cho c¸c qu¸ tr×nh thu håi n¨ng l-îng sinh häc.

VÞ trÝ t¸ch, ph©n chia c¸c hîp phÇn cã thÓ nh- sau:

T¸ch nhay tõ nguån chÊt th¶i r¾n

t¸c t¹i tr¹m trung chuyÓn

T¸ch ë c¸c tr¹m tËp trung khu vùc

T¸ch t¹i tr¹m xö lý chÊt th¶i r¾n: phôc vô viÖc xö lý cã hÞªu qu¶

T¸ch kim lo¹i ra khái chÊt th¶i r¾n, t¸c c¸c lo¹i giÊy.

Khèi l-îng vµ c¸c lo¹i hîp phÇn ®-îc t¸ch, ph©n chia tuú thuéc vµo vÞ trÝ ph©n

t¸ch.

C©u 16: nªu c¸c ph-¬ng ph¸p xö lý vµ tiªu huû chÊt th¶i r¾n ®« thÞ. Ph©n

tÝch cô thÓ mét ph-¬ng ph¸p th-êng øng dông?

Tr¶ lêi:

a.C¸c ph-¬ng ph¸p xö lý vµ tiªu huû chÊt th¶i r¾n:

-Ph-¬ng ph¸p nÐn Ðp

-Ph-¬ng ph¸p ñ sinh häc t¹i chç

-Ph-¬ng ph¸p thiªu ®èt

b.Ph-¬ng ph¸p ñ sinh häc t¹i chç:

-ñ lµ chÊt r¸c thµnh ®èng, trong ®è d-íi t¸c dông cña oxy vµ sù ho¹t ®éng vi

sinh vËt mµ qu¸ tr×nh sinh ho¸ diÔn ra ph©n huû chÊt h÷u c¬ thµnh mïn.

-C¸c yÕu tè ¶nh h-ëng tíi qu¸ tr×nh ñ bao gåm: nhiÖt ®é, ®é Èm, Ph, hîp phµn

nguyªn liÖu… Sau thêi gian ñ th× c¸c mÇm bÖnh sÏ bÞ diÖt

-¸p dông ®Ó xö lý côc bé chÊt th¶i cho c¸c khu d©n c- cã diÖn tÝch kh«ng n»m

trong khu vùc trung t©m ®« thÞ vµ cho c¸c xÝ nghiÖp chÕ biÕn hoa qu¶, thùc phÈm

còng nh- c¸c khu vùc kh¸c cã t¹o ra tû lÖ cao cña thµnh phÇn h÷u c¬ trong r¸c

th¶i.

-b·i ñ r¸c: r¸c ®-îc ñ ë khu vùc riªng biÖt. Trong c¸nh ®ång ng-êi ta chia thµnh

c¸c khu vùc lÇn l-ît ñ r¸c . cø kho¶ng 1000 d©n cÇn 0,13-0,15 ha diÖn tÝch ñ

-hè ñ r¸c: x©y dùng c¸c hè ñ r¸c ngoµi trêi, ®µo trùc tiÕp d-íi ®Êt

-BÓ ñ sinh häc: cã dung tÝch 5-15m³, ®Î lµm t¨ng qu¸ tr×nh sinh ho¸ cña bÓ,

th-êng ph¶i thùc hiÖn lµm tho¸ng, th«ng h¬i vµ ph¶i x©y dùng sao cho gi÷ ®-îc

nhiÖt ®é cao trong ®ã

-S¬ ®å bÓ ñ r¸c: (tù häc)

1.T-êng bÓ -2.Cöa lÊy r¸c ®· ñ ra-3.Hè thu n-íc-4.CÊp kh«ng khÝ-5.Cöa ®áo r¸c

vµo thïng-6.èng th«ng h¬i-7.L-íi th¸o ra ®-îc -8.èng tho¸t n-íc

-¦u ®iÓm: kh«ng ¶nh h-ëng g× tíi m«i tr-êng-rÎ tiÒn - khuyÕn khÝch nh©n d©n

vÒ lîi cña ph©n ñ -cã thÓ ¸p dông chomét ch-¬ng tr×nh mang tÝnh céng ®ång ®Ó

n©ng cao gi¸ trÞ khu d©n c- - ®éng viªn nh©n d©n b¶o vÖ m«i tr-êng-gi¶m chi

phÝ vÒ l¾p ®Æt.

-Nh-îc ®iÓm: cÇn cã sù ñng hé vµ theo dâi-chØ ¸p dông ®èi víi r¸c th¶i h÷u c¬ -

cÇn cã sù tham gia cña d©n - cÇn cã kh«ng gian

C©u 18: Nªu b¶n chÊt cña ph-¬ng ph¸p ñ sinh häc ®Ó xö lý chÊt th¶i r¾n

sinh ho¹t ë ®« thÞ? ¦u nh-îc ®iÓm cña ph-¬ng ph¸p nµy?

-ñ sinh häc lµ qu¸ tr×nh æn ®Þnh sinh ho¸ c¸c chÊt h÷u c¬ ®Ó thµnh c¸c chÊt mïn,

víi thao t¸c s¶n xuÊt vµ kiÓm so¸t mét c¸ch khoa häc t¹o m«i tr-êng tèi -u ®èi

víi qu¸ tr×nh

-Qu¸ tr×nh ñ coi nh- mét qu¸ tr×nh xö lý tèt h¬n ®-îc hiÓu vµ so s¸nh víi qu¸

tr×nh lªn men yÕm khÝ bïn hoÆc qu¸ tr×nh ho¹t ho¸ bïn

-S¶n phÈm thu ®-îc kh«ng cã mïi, kh«ng chøa vi sinh vËt g©y bÖnh vµ h¹t cá

-Trong qu¸ tr×nh ñ, oxy sÏ ®-îc hÊp thô hµng tr¨m lÇn vµ h¬n n÷a so víi ë bÓ

Aeroten. Qu¸ tr×nh ñ ¸p dông ®èi víi chÊt h÷u c¬ kh«ng ®éc h¹i, lóc ®Çu lµ khö

n-íc, sau lµ xö lý cho tíi khi nã thµnh xèp vµ Èm. §é Èm vµ nhiÖt ®é ®-îc kiÓm

tra ®Ó gi÷ cho vËt liÖu lu«ng ë tr¹ng th¸i hiÕu khÝ trong suèt thêi gian ñ. Qu¸

tr×nh tù t¹o ra nhiÖt riªng nhê qu¸ tr×nh oxy ho¸ sinh ho¸ c¸c chÊt thèi r÷a. S¶n

phÈm cuèi cïng cña qu¸ tr×nh ph©n huû lµ CO₂, n-íc vµ c¸c hîp chÊt h÷u c¬ bÒn

v÷ng nh- lignin, xenlul«, sîi.

Cã hai c«ng nghÖ ñ sinh häc:

+ñ sinh häc theo c¸c ®èng: lµ mét qu¸ tr×nh ph©n gi¶i phøc t¹p gluxit, lipit vµ

pr«tªin víi sù tham gia cu¶ c¸c vi sinh vËt hiÕm khÝ vµ kÞ khÝ. C¸c ®iÒu kiÖn pH,

®é Èm, tho¸ng khÝ cµng tèi -u, vi sinh vËt cµng ho¹t ®éng m¹nh vµ qu¸ tr×nh ñ

ph©n cµng kÕt thóc nhanh.

C«ng nghÖ ñ ®èng cã thÓ lµ ñ tÜnh tho¸ng khi c-ìng bøc, ñ luèng cã ®¶o ®Þnh kú

hoÆc võa thæi khÝ võa ®¶o. Còng cã thÓ ñ d-íi hè nh- kiÓu ñ chua thøc ¨n ch¨n

nu«i hay ñ trong hÇm kÝn thu khÝ metan.

+C«ng nghÖ ñ sinh häc theo quy m« c«ng nghiÖp: r¸c t-¬i ®-îc chuyÓn vÒ nhµ

m¸y → bé phËn n¸p r¸c → ph©n lo¹i thµnh phÇn trªn hÖ thèng b¨ng t¶i, phÇn

cßn l¹i lµ phÇn h÷u c¬ ph©n huû ®-îc qua m¸y nghiÒn r¸c vµ ®-îc b¨ng chuyÓn

®Õn khu vùc trén ph©n b¾c ®Ó gi÷ ®é Èm. M¸y xóc ®-a vËt liÖu nµy vµo c¸c ng¨n

ñ , qu¸ tr×nh lªn men lµm t¨ng nhiÖt ®é lªn 65-70⁰C sÏ tiªu diÖt c¸c mÇm bÖnh vµ

lµm cho r¸c ho¹i môc. Qu¸ tr×nh nµy ®-îc thóc ®Èy nhê qu¹t giã c-ìng bøc.

Thêi gian ñ lµ 21 ngµy, r¸c ®-îc ®-a vµo ñ chÝn trong thêi gian 28 ngµy. Sau ®ã

sµng ®Ó thu lÊy phÇn lät qua sµng mµ trong ®ã c¸c chÊt tr¬ ph¶i t¸c ra nhê bé

phËn tû träng. Cuèi cïng ta thu ®-îc ph©n h÷u c¬ tinh cã thÓ b¸n ngay hoÆc phèi

trén thªm víi c¸c thµnh pahµn cÇn thiÕt vµ ®ãng bao.

+¦u ®iÓm:

-lo¹i trõ ®-îc 50% l-îng r¸c sinh ho¹t b»ng ph-pngph¸p lªn men hiÕu khÝ ®Ó s¶n

xuÊt ph©n bãn m«i tr-êng ®Êt, n-íc vµ kh«ng khÝ

-Sö dông l¹i ®-îc 50% c¸c chÊt h÷u c¬ cã trong thµnh phÇn r¸c th¶i ®Ó chÕ biÕn

lµm ph©n bãn phôc vô n«ng nghiÖp theo h-íng c©n b»ng sinh th¸i. h¹n chÕ viÖc

nhËp khÈu ph©n ho¸ häc ®Ó b¶o vÖ ®Êt ®ai

-tiÕt kiÖm ®Êt sö dông lµm b·i ch«n lÊp. t¨ng kh¶ n¨ng chèng « nhiÔm m«i

tr-êng, c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn sèng cña céng ®ång

-VËn hµnh ®¬n gi¶n, b¶o tr× dÔ dµng, dÔ kiÓm so¸t chÊt l-îng s¶n phÈm

-Gi¸ thµnh t-¬ng ®èi thÊp, cã thÓ chÊp nhËn ®-îc

-Ph©n lo¹i r¸c th¶i sö dông ®-îc c¸c chÊt cã thÓ t¸i chÕ phôc vô cho c«ng nghiÖp

+Nh-îc ®iÓm:

-møc ®é tù ®éng cña c«ng nghÖ ch-a cao

-ViÖc ph©n lo¹i chÊt th¶i vÉn ph¶i thùc hiÖn b»ng ph-¬ng ph¸p thñ c«ng nªn dÔ

g©y ¶nh h-ëng ®Õn søc khoÎ

-N¹p nhiªn liÖu thñ c«ng, n¨ng suÊt kÐm

-PhÇn tinh chÕ chÊt l-îng kÐm do tù trang tù chÕ

-PhÇn pha trén vµ ®ãng bao thñ c«ng, chÊt l-îng kh«ng ®Òu.

C©u 19: Nªu b¶n chÊt cña ph-¬ng ph¸p ®èt r¸c th¶i sinh ho¹t ë ®« thÞ? ¦u

nh-îc ®iÓm cña ph-¬ng ph¸p nµy?

Tr¶ lêi:

-§èt r¸c lµ giai ®o¹n xö lý cuèi cïng ®-îc ¸p dông cho mét sè lo¹i r¸c nhÊt ®Þnh

kh«ng thÓ xö lý b»ng c¸c biÖn ph¸p kh¸c. §©y lµ mét giai ®o¹n oxy ho¸ nhiÖt ®é

cao víi sù cã mÆt cña oxy trong kh«n gkhÝ, trong ®ã cã r¸c ®éc h¹i ®-îc chuyÓn

ho¸ thµnh khÝ vµ c¸c chÊt th¶i r¾n kh«ng ch¸y. C¸c chÊt khÝ ®-îc lµm s¹ch hoÆc

kh«ng ®-îc lµm s¹ch tho¸t ra ngoµi kh«ng khÝ. ChÊt th¶i r¾n ®-îc ch«n lÊp

-Xö lý r¸c b»ng ph-¬ng ph¸p ®èt cã ý nghÜa quan träng lµ lµm gi¶m tíi møc nhá

nhÊt chÊt th¶i cho kh©u xö lý cuè cïng, nÕu sö dông c«ng nghÖ tiªn tiÕn cßn cã ý

nghÜa cao b¶o vÖ m«i tr-êng.

-§èt r¸c sinh ho¹t bao gåm nhiÒu chÊt kh¸c nhau sinh khãi dodäc vµ dÔ sinh

®i«xin nÕu gi¶i quyÕt viÖc xö lý khãi kh«ng tèt

-N¨ng l-îng ph¸t sinh cã thÓ t©n dông cho c¸c lß h¬i, lß s-ëi hoÆc c¸c c«ng

nghiÖp cÇn nhiÖt vµ ph¸t ®iÖn . Mçi lß ®èt ph¶i ®-îc trang bÞ mét hÖ thèng xö lý

khÝ th¶i rÊt tèn kÐm, nh»m khèng chÕ « nhiÔm kh«ng khÝ do qu¸ tr×nh ®èt cã thÓ

g©y ra.

+-u ®iÓm:

-Xö lý triÖt ®Ó c¸c chØ tªu « nhiÔm cña chÊt th¶i ®« thÞ

-C«ng nghÖ nµy cho phÐp xö lý ®-îc toµn bé chÊt th¶i ®« thÞ mµ kh«ng cÇn

nhiÒu diÖn tÝch ®Êt sö dông lµm b·i ch«n lÊp r¸c

+Nh-îc ®iÓm:

-VËn hµnh d©y chuyÒn phøc t¹p, ®ßi hái n¨ng lùc kü thuËt vµ tay nghÒ cao

-Gi¸ thµnh ®Çu t- lín, chi phÝ tiªu hao hµng n¨ng l-îng vµ chi phÝ xö lý cao

C©u 20: Khi nµo th× ch«n lÊp chÊt th¶i r¾n sinh ho¹t t¹i c¸c b·i ch«n lÊp

hîp vÖ sinh? Nªu c¸c chØ tiªu lùa chän vµ thiÕt kÕ b·i ch«n lÊp?

a.ChÊt th¶i ®-îc chÊp nhËn ch«n lÊp t¹i c¸c b·i ch«n lÊp hîp vÖ sinh lµ tÊt c¶ c¸c

lo¹i chÊt th¶i kh«ng nguy h¹i, cã kh¶ n¨ng ph©n huû tù nhiªn theo thêi gian, bao

gåm:

-R¸c th¶i gia ®×nh

-R¸c th¶i chî, ®-êng phè

-GiÊy, b×a, cµnh c©y nhá vµ l¸ c©y

-Tro, cñi gç môc, v¶i, ®å da

-R¸c th¶i tõ v¨n phßng, kh¸ch s¹ch,nhµ hµng ¨n uèng

-PhÕ th¶i s¶n xuÊt kh«ng n»m trong danh môc r¸c th¶i nguy h¹i tõ c¸c ngµnh

c«ng nghiÖp

-bïn sÖt thu ®-îc tõ c¸c tr¸m xö lý n-íc cã cÆn kh« lín h¬n 20%

-PhÕ th¶i nùa tæng hîp

-Tro xØ kh«ng chøa c¸c thµnh phÇn nguy h¹i ®-îc sinh ra tõ qu¸ tr×nh ®èt r¸c th¶i

-Tro xØ tõ qu¸ tr×nh ®èt nhiªn liÖu

b.C¸c chØ tiªu lùa chän vµ thiÕt kÕ b·i ch«n lÊp:

+C¸c tµi liÖu cÇn thiÕt cho c«ng viÖc thiÕt kÕ:

-C¸c tµi liÖu vÒ quy ho¹ch cña ®« thÞ

-C¸c tµi liÖu vÒ d©n sè, ®iÒu kiÖn kinh tÕ-x· héi hÞªn tr¹ng vµ ®Þnh h-íng ph¸t

triÓn trong t-¬ng lai

-C¸c tµi liÖu vÒ ®Þa h×nh, ®Þa chÊt c«ng tr×nhkinh tÕ - x· héi hiÖn tr¹ng vµ ®Þnh

h-íng ph¸t triÓn trong t-¬ng lai

-C¸c tµi liÖu vÒ ®Þa h×nh, ®Þa chÊt c«ng tr×nh, thuû v¨n,®iÒu kiÖn khÝ hËu cña khu

vùc

-C¸c tµi liÖu kh¸c cã liªn quan

+C¸c c«ng tr×nh chñ yÕu:

-Dän mÆt b»ng

-®Þnh h-íng n-íc ch¶y

-lãt ®¸y

-®-êng ra vµo

-rµo ch¾n, biÓn hiÖu

-h×nh thµnh ®ª, kÌ

-hÖ thèng thu gom n-íc r¸c vµ khÝ ga

-n¬i vÖ sinh gÇm xe

-c¸c c«ng tr×nh phôc vô:v¨n phßng, nhµ kho, hÖ thèng ®iÖn n-íc, c«ng tr×nh

phong ho¶, tr¹m m¸y ph¸t, n¬i b¶o d-ìng thiÕt bÞ, tr¹m c©n…

+C¸c c«ng tr×nh phô trî: v¨n phßng, nhµ kho, hÖ thèng ®iÖn n-íc, c«ng tr×nh

phong ho¶, tr¹m m¸y ph¸t, n¬i b¶o d-ìng thiÕt bÞ, tr¹m c©n… ph¶i ®-îc bè trÝ

bªn trong cæng b·i

C©u 26: Cho biÕt CTR sinh ho¹t cã chøa c¸c thµnh phÇn nguy h¹i kh«ng?

NÕu cã chóng lµ nh÷ng chÊt g×?

ChÊt th¶i r¾n sinh ho¹t chÝnh lµ mét trong c¸c nguån t¹o nªn c¸c thµnh phÇn

nguy h¹i. Thµnh phÇn nguy h¹i trong chÊt th¶i r¾n tõ c¸c ho¹t ®éng sinh ho¹t bao

gåm

-C¸c thµnh phÇn nilon, bao b× b»ng chÊt dÎo. Theo thµnh phÇn, tØ lÖ nilon, ®å

nhùa trong r¸c th¶i sinh ho¹t chiÕm 2,7÷8,8%

-Thµnh phÇn pin (cã chøa thµnh phÇn ch× vµ thuû ng©n bªn trong) hay keo diÖt

chuét cã chøa thµnh phÇn ho¸ chÊt ®éc h¹i. Nh÷ng thµnh phÇn nµy chiÕm khèi

l-îng kh«ng ®¸ng kÓ nh-ng cã nguy c¬ g©y t¸c h¹i kh«ng nhá

-C¸c chi tiÕt ®iÖn vµ ®iÖn tö th¶i chøa nh÷ng bé phËn nh- pin, ¸c qui th¶i ë d¹ng

bÑp, vì chiÕm 0,07÷1,12%

C¸c thµnh phÇn nguy h¹i tõ c¸c c¬ së dÞch vô chñ yÕu bao gåm c¸c cÆn kim lo¹i,

dÇu mì, giÊy, giÎ cã thÊm dÇu mì tõ dÞch vô söa ch÷a xe, lâi nhùa chøa mùc in

tõ c¸c c¬ së photocopy vµ c¸c lo¹i vá hép. Tæng l-îng chÊt th¶i r¾n nguy h¹i

chiÕm 30,7%. C¸c lâi mùc in cña m¸y photocopy, biÕn thÕ háng ®-îc c¸c chñ

ph¸t sinh thu gom vµ b¸n l¹i cho ®ång n¸t

V× kh«ng ®-îc ph©n lo¹i mét c¸ch hùop lý ngay t¹i nguån th¶i, c¸c chÊt th¶i

nguy h¹i ®· n»m lÉn trong c¸c chÊt th¶i th«ng th-êng vµ n-íc th¶i, do ®ã kh«ng

dÔ g× nhËn d¹ng vµ ®Þnh l-îng ngay ®-îc

sinh chÊt th¶i nguy h¹i ? §Æc tÝnh c¬ b¶n cña chÊt th¶i nguy h¹i ? C¸ch

1.§Þnh nghÜa:

-ChÊt th¶i nguy h¹i: lµ chÊt th¶i cã chøa c¸c chÊt hoÆc c¸c hîp chÊt cã mét trong

-ChÊt th¶i kh«ng nguy h¹i: lµ nh÷ng lo¹i chÊt th¶i kh«ng chøa c¸c chÊt vµ c¸c

hîp chÊt cã mét trong c¸c ®Æc tÝnh nguy h¹i trùc tiÕp hoÆc t-¬ng t¸c thµnh phÇn

2.Nguån ph¸t sinh chÊt th¶i nguy h¹i

ChÊt th¶i nguy h¹i cã thÓ ph¸t sinh tõ rÊt nhiÒu nguån nh-: C«ng nghiÖp, N«ng

nghiÖp, C«ng së, cöa hiÖu, tr-êng häc, bÖnh viÖn, ho¹t ®éng sinh ho¹t

3.§Æc tÝnh c¬ b¶n cña chÊt th¶i nguy h¹i: Ch¸y, næ, ¨n mßn, ho¹t tÝnh ®éc h¹i,

-Lo¹i 1 – ChÊt dÔ ph¶n øng: lµ chÊt kh«ng bÒn v÷ng d-íi ®iÒu kiÖn th«ng

hçn hîp víi n-íc

-Lo¹i 2 – ChÊt dÔ ch¸y, ch¸y to vµ ch¸y dai d¼ng. VÝ dô nh- x¨ng, c¸c chÊt

láng dÔ bay h¬i, dung m«i. H¬i cña chóng dÔ b¾t löa ch¸y ë nhiÖt ®é thÊp

uèng thùc phÈm cã chøa chóng hoÆc h« hÊp chóng

-Lo¹i 4 – ChÊt ¨n mßn, bao gåm c¸c chÊt láng cã ®é pH thÊp h¬n 2 hoÆc lín

h¬n 12,5

lo¹i t¸c ®éng vµo c¬ thÓ ®éng vËt thuû sinh, møc ®é ®éc h¹i ®-îc

víi xö lý chÊt th¶i th«ng th-êng ?

1.Ph-¬ng ph¸p c¬ häc: xö lý c¬ häc th«ng th-êng ®-îc dïng ®Ó chuÈn bÞ chÊt

th¶i trong qu¸ tr×nh xö lý s¬ bé cña ph-¬ng ph¸p xö lý ho¸ lý hay xö lý nhiÖt

2.Ph-¬ng ph¸p ho¸ lý: T¸ch chÊt th¶i nguy h¹i tõ pha nµy sang pha kh¸c, hoÆc

®Ó t¸ch pha nh»m gi¶m thÓ tÝch dßng th¶i chøa chÊt th¶i nguy h¹i. Xö lý ho¸ lý

lµ ph-¬ng ph¸p th«ng dông nhÊt ®Ó c¸c chÊt th¶i v« c¬ nguy h¹i.

C¸c qu¸ tr×nh xö lý ho¸ lý ®¬n gi¶n vµ cã gi¸ thµnh kh¸ thÊp. Chóng cã thÓ ®-îc

tiÕn hµnh t¹i nguån nh- lµ mét gi¶i ph¸p xö lý cuèi ®-êng èng hay lµ nh- mét

phÇn trong hÖ thèng xö lý ®ång bé chÊt th¶i nguy h¹i.

4.Ph-¬ng ph¸p ®èt: §èt r¸c lµ giai ®o¹n xö lý cuèi cïng ®-îc ¸p dông cho mét

®o¹n oxy ho¸ nhiÖt ®é cao víi sù cã mÆt cña oxy trong kh«ng khÝ trong ®ã cã r¸c

®éc h¹i ®-îc chuyÓn ho¸ thµnh khÝ vµ c¸c chÊt th¶i r¾n kh«ng ch¸y. C¸c chÊt khÝ

®-îc lµm s¹ch hoÆc kh«ng ®-îc lµm s¹ch tho¸t ra ngoµi kh«ng khÝ. Tro sau khi

®èt ®-îc ch«n lÊp.

5.Ph-¬ng ph¸p æn ®Þnh chÊt th¶i nguy h¹i: æn ®Þnh ho¸ ®-îc xem lµ mét qu¸

tr×nh c¬ b¶n, ®Æc biÖt lµ ë nh÷ng n-íc mµ viÖc kiÓm so¸t c¸c b·i ch«n lÊp hay

b·i ®æ r¸c cßn yÕu kÐm. C¸c chÊt cßn l¹i sau nh÷ng qu¸ tr×nh xö lý ho¸ häc

th-êng cã hµm l-îng c¸c oxy kim lo¹i nÆng cao vµ cã thÓ chøa c¸c sulfit kim

lo¹i. Trong ®iÒu kiÖn kiÒm nhÑ th× nh÷ng chÊt nµy kh«ng tan, nh-ng trong m«i

tr-êng chung chóng vÉn cã thÓ bÞ t¸i hoµ tan nÕu gÆp ®iÒu kiÖn trung tÝnh hay

acid nhÑ. NÕu nh÷ng cÆn th¶i nµy ®-îc cè ®Þnh ho¸ th× c¸c kim lo¹i nÆng nµy

kh«ng thÓ t¸i thÊt tho¸t vµo m«i tr-êng.

th¶i hîp vÖ sinh? C¸c tµi liÖu cÇn thiÕt cho c«ng tac thiÕt kÕ mét b·i ch«n

lÊp CTR hîp vÖ sinh?

Tr¶ lêi:

a.C¸c yÕu tè khi chän lùa b·i ch«n lÊp:

sinh…

+VÞ trÝ:

-n»m trong tÇm kho¶ng c¸ch hîp lý, nguån ph¸t sinh r¸c th¶i.

-VÞ trÝ ®Æt b·i ch«n lÊp ph¶i ®-îc quy ho¹ch c¸ch nguån n-íc cÊp sinh ho¹t vµ

nguån n-íc sö dông cho c«ng nghiÖp chÕ biÕn l-¬ng thùc thùc phÈm Ýt nhÊt lµ

1000m.

§Æc biÖt cÇn chó ý:

-B½i ch«n lÊp chÊt th¶i hîp vÖ sinh kh«ng ®-îc ®Æt t¹i c¸c khu vùc ngËp lôt

-Kh«ng ®-îc ®Æt ë nh÷ng n¬i cã tiÒm n¨ng n-íc ngÇm lín

-Ph¶i cã mét vïng ®Öm réng Ýt nhÊt 50m c¸ch biÖt víi bªn ngoµi, bao bäc bªn

ngoµi cïng ®Öm lµ hµng rµo b·i

-ph¶i hoµ nhËp víi c¶nh quan m«i tr-êng tæng thÓ trong vßng b¸n kÝnh 1000m

+§Þa chÊt c«ng tr×nh vµ thuû v¨n:

®Þa chÊt tèt nhÊt lµ cã líp ®¸ nÒn vµ ®ång nhÊt, nªn tr¸nh vïng ®¸ v«i vµ c¸c vÕt

n-íc kiÕn t¹o, vïng ®Êt dÔ bÞ r¹n nøt.

+Nh÷ng khÝa c¹nh m«i tr-êng:

h¹i cho m«i tr-êng nh-:

+C¸c chØ tiªu kinh tÕ: gi¶m mäi chi phÝ cã thÓ ®-îc ®Ó ®¹t ®-îc yªu cÇu vÒ vèn

®Çu t- hîp lý nh-ng kh«ng ®-îc gi¶m nhÑ lîi Ých c«ng céng vµ hiÖu qu¶ x· héi.

sinh ho¹t? So s¸nh sù gièng vµ kh¸c nhau vÒ thµnh phÇn vµ tÝnh chÊt cña

n-íc rØ r¸c víi thµnh phÇn vµ tÝnh chÊt cña n-íc th¶i sinh ho¹t ®é thÞ?

Tr¶ lêi:

a.Nguån gèc:

N-íc r¸c ®-îc h×nh thµnh khi n-íc thÊm vµo « ch«n lÊp. n-íc cã thÓ thÊm vµo

r¸c theo mét sè c¸ch sau:

-N-íc cã thÓ rØ vµo qua c¸c c¹nh cña « r¸c

-n-íc tõ c¸c khu vùc kh¸c ch¶y qua cã thÓ thÊm xuèng « ch«n r¸c

-n-íc m-a r¬i xuèng khu vùc ch«n lÊp r¸c tr-íc khi ®-îc phñ ®Êt vµ tr-íc khi «

r¸c ®äng l¹i

-n-íc m-a r¬i xuèng khu vùc b·i ch«n lÊp sau khi « r¸c ®Çy.

b.Thµnh phÇn n-íc rØ r¸c:

BOD₅(mg/l)-TOC(mg/l)-COD(mg/l)TSS(mg/l)-Ni t¬ h÷u c¬ (mg/l)- amoniac-

Nitrat- photpho- Othophotpho- CaCO₃- pH- Can xi- Clorua-S¾t-SunPh¸t.

tr¶ lêi:

+C¸c b·i lÊp lµ nguån t¹o ra khÝ sinh häc mµ trong ®ã khÝ metan lµ thµnh phÇn

chñ yÕu vµ chiÕm mét tû lÖ cao

ch«n lÊp. Thµnh phÇn cña khÝ ga trong giai ®äan ®Çu chñ yÕu lµ carbon dioxi

(CO₂)vµ mét sè lo¹i khÝ kh¸c nh- N₂vµ O₂sù cã mÆt cña khÝ CO₂ë trong b·i

ch«n lËp t¹o ®iÒu kiÖn chi vi sinh vËt kÞ khÝ ph¸t triÓn vµ tõ ®ã b¾t ®Çu giai ®o¹n

h×nh thµnh khÝ metan.

tr-êng ë b·i ch«n lËp vµ c¸c khu vùc chung quanh. V× vËy viÖc kiÓm tra khÝ b»ng

ph-¬ng ph¸p tho¸t t¸n hoÆc thu håi vµ chuyÓn thµnh nguån n¨ng l-îng lµ mét

thµnh phÇn quan träng trong thiÕt kÕ vµ vËn hµnh b·i ch«n lÊp phÕ th¶i hîp vÖ

sinh v× vËy c¸c b·i ch«n lÊp r¸c th¶i hîp vÖ sinh nhÊt thiÕt ph¶i cã mét hÖ thèng

thu gom vµ xö lý tÊt c¶ c¸c khÝ sinh häc sinh ra tõ b·i ®¶m b¶o yªu cÇu giíi h¹n

cho phÐp: nång ®é khÝ mªtan kh«ng v-ît qu¸ 25%

sinh? yÕu tè quan träng nhÊt cÇn l-u ý trong vËn hµnh?

Tr¶ lêi:

-Toµn bé r¸c ch«n lÊp ®-îc ®æ thµnh tõng líp riªng rÏ. DODä dµy cña mçi líp

kh«ng qu¸ 60cm

-khi c¸c líp r¸c ®· ®Çm nÐn xong vµ gß r¸c ®¹t ®-îc ®é cao thÝch hîp th× phñ

mét líp ®Êt hoÆc vËt liÖu t-¬ng tù kh¸c dÇy kho¶ng 10-15cm

-R¸c cÇn ®-îc phñ ®Êt sau 24 tiÕng vËn hµnh trong tr-êng hîp b·i vËn hµnh liªn

tôc

-TiÕn hµnh nh÷ng biÖn ph¸p phßng ngõa thÝch ®¸ng ®Ó tr¸nh ho¶ ho¹n

trong b·i ®-îc

-Nªn phñ mét líp ®Êt hoÆc vËt liÖu t-¬ng tù dµy 20-30cm ë nh÷ng « r¸c dïng ®Ó

ch«n lÊp r¸c h÷u c¬ dÔ bÞ thèi r÷a.

-Mçi mét gß r¸c cÇn ph¶i kÕt thóc tr-íc khi b¾t ®Çu gß tiÕp theo. §é cao gß r¸c

phï hîp nhÊt lµ kho¶ng 2-2,5m.

qu¶n lý CTR ë ViÖt nam?

1.Néi dung 1: Qu¶n lý nhµ n-íc vÒ chÊt th¶i r¾n

-Qu¶n lý chÊt th¶i r¾n ®« thÞ vµ khu c«ng nghiÖp ph¶i ®-îc thùc hiÖn trªn c¬ së

nÒn t¶ng khung ph¸p lý ®ång bé

-CÇn cã v¨n b¶n ph¸p lý riªng cho lÜnh vùc qu¶n lý chÊt th¶i r¾n phï hîp ®iÒu

kiÖn thùc tÕ

-ChÝnh phñ thèng nhÊt qu¶n lý vÒ m«i tr-êng

2.Néi dung 2: ChÝnh s¸ch qu¶n lý chÊt th¶i r¾n ®« thÞ

víi c¸c c«ng cô kinh tÕ phï hîp nh»m thay thÕ hµnh vi tõ Ðp buéc sang khuyÕn

khÝch

-KhuyÕn khÝch thµnh lËp c¸c c«ng ty TNHH vµ CP ....

-Cã chÝnh s¸ch víi nh÷ng ng-êi lao ®éng ®éc h¹i

3.Néi dung 3: Gi¶m thiÓu chÊt th¶i r¾n

Gi¶m thiÓu chÊt th¶i r¾n ngay t¹i nguån b»ng c¸c gi¶iph¸p sö dông tèi -u

nguyªn vËt liÖu, thay ®æi c¸ch thøc s¶n xuÊt, gi¶m c¸c vËt liÖu bao b× vµ ®ãng

gãi s¶n phÈm, thay ®æi thãi quen trong tiªu dïng

4.Néi dung 4: T¸i sö dông vµ t¸i chÕ chÊt th¶i r¾n

-T¨ng c-êng thu håi s¶n phÈm ®· sö dông. T¸i sö dông tËp trung chñ yÕu ë vµo

c¸c lo¹i chai ®ùng ®å uèng, c¸c lo¹i bao b×, ...

-KhuyÕn khÝch c¸c s¬ së t¸i chÕ chÊt th¶i r¾n

c¬, thµnh phÇn chÊt th¶i kh¸c

chÊt th¶i r¾n c«ng nghiÖp

chÊt th¶i r¾n cã thÓ t¸i chÕ

chÊt th¶i r¾n nguy h¹i

6.Néi dung 6: Thu gom vµ vËn chuyÓn

ViÖc thu gom chÊt th¶i r¾n ë c¸c khu tËp thÓ cao tÇng, c«ng së, chî, n¬i c«ng

céng ph¶i thùc hiÖn b»ng c¸c thïng chøa ®ùng tiªu chuÈn

7.Néi dung 7: Xö lý vµ tiªu huû chÊt th¶i r¾n

Xö lý chÊt th¶i nguy h¹i b»ng ph-¬ng ph¸p ®èt

Ch«n lÊp hîp vÖ sinh