Bài giảng Môi trường và con người - Chương 3: Sự tương tác giữa con người và môi trường
11/4/2008
Chương III
Sꢀ tương tác giꢁa
Con Ngưꢂi và Môi
Trưꢂng
3.1 Khái niꢀm
3.2 Tác ñꢁng cꢂa con ngưꢃi ñꢄn Môi trưꢃng
Chương III
3.2.1. Suy giꢀm ña dꢁng sinh hꢂc
3.2.2. Cꢁn kiꢃt nguꢄn tài nguyên
3.2.3. Biꢅn ñꢆi khí hꢇuꢈthiên tai
–
Mꢀi
tương
tác giꢁa
con
ngưꢂi và
môi
3.3 Ô nhiꢅm môi trưꢃng
3.3.1 Ô nhiꢉm môi trưꢊng nưꢋc
3.3.2 Ô nhiꢉm môi trưꢊng không khí
3.3.3 Ô nhiꢉm môi trưꢊng ñꢌt
3.4 Tác ñꢁng cꢂa ô nhiꢅm môi trưꢃng tꢆi sꢇc khoꢈ
3.4.1 Các bꢃnh liên quan ñꢍn ô nhiꢉm nưꢋc
trưꢂng
3.4.2 Các bꢃnh liên quan ñꢍn ô nhiꢉm không khí
3.4.3 Các bꢃnh liên quan ñꢍn ô nhiꢉm rác thꢀi
1
11/4/2008
ꢀ Rꢃt chꢄt chꢅ và tương tác qua lꢆi vꢇi nhau.
3.1 Khái
niꢃm
ꢀ Con ngưꢂi lꢈa chꢉn, tꢆo dꢈng môi trưꢂng
sꢀng cꢊa mình tꢋ môi trưꢂng tꢈ nhiên
vꢄ mꢅi
tương
tác giꢁa
con
ꢀ Môi trưꢂng tꢈ nhiên quy ñꢌnh cách thꢍc tꢎn
tꢆi và phát triꢏn cꢊa con ngưꢂi
ngưꢂi
và môi
trưꢂng
ꢀ Con ngưꢂi tác ñꢐng vào tꢈ nhiên theo cꢑ 2
hưꢇng tích cꢈc và tiêu cꢈc
ꢀ Tác ñꢆng cꢇa con ngưꢂi vào môi
trưꢂng tꢀ nhiên:
3.1 Khái
niꢃm
ꢁ Tꢈn dꢉng, khai thác tài nguyên thiên, các yꢊu tꢅ
môi trưꢂng nhiên phꢉc vꢉ cuꢆc sꢅng cꢇa mình.
vꢄ mꢅi
tương tác
giꢁa con
ngưꢂi và
môi
ꢁ ðã biꢊt lꢀa chꢋn cho mình không gian sꢅng thích
hꢌp nhꢍt, tꢎ chꢏ lꢃ thuꢆc bꢐ ñꢆng (khai thác ñơn
giꢑn) ñꢊn cꢑi tꢒo, chinh phꢉc tꢀ nhiên.
ꢁ Sꢀ tác ñꢆng cꢇa con ngưꢂi tăng theo sꢀ gia tăng
quy mô dân sꢅ và theo hình thái kinh tꢊ:
trưꢂng
Nꢉn nông nghiꢀp săn bꢊt hái lưꢋm < Nꢉn nông nghiꢀp truyꢉn thꢌng
< Nông nghiꢀp Công nghiꢀp hoá
2
11/4/2008
ꢀ Con ngưꢂi ñã tác ñꢆng vào hꢃ thꢅng
tꢀ nhiên như thꢊ nào?
3.1 Khái
niꢃm
ꢁ
Tác ñꢁng vào hꢀ thꢍc vꢎt
ꢂ Canh tác, trꢄng trꢂt (hoꢁt ñꢎng nông nghiꢃp)
ꢂ Chꢏt phá rꢐng và trꢄng câyꢈgây rꢐng
vꢄ mꢅi
tương tác
giꢁa con
ngưꢂi và
môi
ꢂ Lai tꢁo ra các giꢑng mꢋi, thꢒc phꢓm biꢍn
ñꢆi gen.
ꢂ Biꢍt lꢒa chꢂn các loài thꢒc vꢇt cho các mꢔc
ñích sꢑng cꢕa mình.
ꢂ Khai thác sꢖ dꢔng làm cꢁn kiꢃt, tuyꢃt chꢕng
trưꢂng
các loài thꢒc vꢇt quý hiꢍm
ꢀ Con ngưꢂi ñã tác ñꢆng vào hꢃ thꢅng tꢀ
nhiên như thꢊ nào?
3.1 Khái
niꢃm
ꢁ
Tác ñꢁng vào hꢀ ñꢁng vꢎt
ꢂ Tꢐ săn bꢗt các loài ñꢎng vꢇt ñꢅ làm nguꢄn thꢒc
phꢓm
vꢄ mꢅi
tương tác
giꢁa con
ngưꢂi và
môi
ꢂ Thuꢘn hoá các loài ñꢎng vꢇt hoang dã thành
ñꢎng vꢇt nuôi ꢈ hoꢁt ñꢎng chăn nuôi phát triꢅn.
ꢂ Săn bꢗt các loài ñꢎng vꢇt không chꢙ ñꢅ ăn mà còn
ñꢅ chơi (thói quen ăn thꢚt thú rꢐng, ngâm rưꢛi ꢜ
Viꢃt nam, phong trào áo lông thú ꢜ nưꢋc ngoài…)
trưꢂng
ꢂ Khai thác sꢖ dꢔng làm cꢁn kiꢃt, tuyꢃt chꢕng các
loài ñꢎng vꢇt quý hiꢍm.
3
11/4/2008
ꢀ Con ngưꢂi ñã tác ñꢆng vào hꢃ thꢅng tꢀ
nhiên như thꢊ nào?
3.1 Khái
niꢃm
ꢁ
Tác ñꢁng vào hꢀ thꢌng tài nguyên thiên
nhiên
ꢂ Sꢖ dꢔng nưꢋc ñꢅ sinh hoꢁt, trong nông –công
vꢄ mꢅi
tương tác
giꢁa con
ngưꢂi và
môi
nghiꢃp; ñꢌt ñꢅ sꢀn xuꢌt nông nghiꢃp…
ꢂ Gây ô nhiꢉm và làm cꢁn kiꢃt các nguꢄn tài
nguyên này
ꢂ Khai thác và làm cꢁn kiꢃt các nguyên không tái
tꢁo (tài nguyên khoáng sꢀn…)
trưꢂng
ꢂ Khai thác và làm suy thoái nguꢄn tài nguyên
không tái tꢁo (nưꢋc…)
ꢀ Con ngưꢂi ñã tác ñꢆng vào hꢃ thꢅng tꢀ
nhiên như thꢊ nào?
3.1 Khái
niꢃm
ꢁ
Nhꢏng thꢇ mà con ngưꢃi không thꢐ sꢑ
dꢒng ñưꢋc ñꢐ ꢓ ñâu?
ꢂ Nưꢋc thꢀi sinh hoꢁt và sꢀn xuꢌt ñưꢛc thꢀi ra
vꢄ mꢅi
tương tác
giꢁa con
ngưꢂi và
môi
các thuꢝ vꢒc
ꢂ Chꢌt thꢀi rꢗn, nưꢋc thꢀi và chꢌt thꢀi nguy hꢁi
ñưꢛc ñánh ñꢑng, thꢀi bꢞ ra môi trưꢊng ñꢌt
ꢂ Các loꢁi khí thꢀi trong quá trình sꢀn xuꢌt ñưꢛc
xꢀ thꢟng lên môi trưꢊng không khí
trưꢂng
ꢂ Gây ra ô nhiꢉm môi trưꢊng, suy thoái môi
trưꢊng và cꢁn kiꢃt tài nguyên thiên nhiên.
4
11/4/2008
ꢀ Môi trưꢂng cung cꢃp nguꢎn tài
nguyên, không gian lãnh thꢒ sꢀng
cho con ngưꢂi NHƯNG:
3.1 Khái
niꢃm
vꢄ mꢅi
tương tác
giꢁa con
ngưꢂi và
môi
ꢃTrái ñꢃt mꢐt vꢓt thꢏ hꢁu hꢆn,
nó cũng có khꢑ năng tꢑi và
cung cꢃp mꢐt lưꢔng tài nguyên
nhꢃt ñꢌnh.
trưꢂng
ꢀ Môi trưꢂng cũng là nơi tiꢊp nhꢈn
các nguꢓn thꢑi cꢇa con ngưꢂi:
3.1 Khái
niꢃm
ꢄ Con ngưꢂi làm Ô nhiꢕm và Suy thoái môi
trưꢂng sꢅ huꢖ hoꢆi chính cuꢐc sꢀng cꢊa con
ngưꢂi;
vꢄ mꢅi
tương tác
giꢁa con
ngưꢂi và
môi
ꢄ Con ngưꢂi vꢋa là nꢆn nhân vꢋa là thꢊ phꢆm
cꢊa chính mình;
ꢄ Mâu thuꢗn giꢁ MÔI TRƯꢔNG (bꢑo tꢎn) và
trưꢂng
PHÁT TRIꢕN
5
11/4/2008
3.2.1 Suy Giꢑm ða Dꢒng Sinh Hꢋc
ꢀ ða dꢁng sinh hꢂc là gì?
3.2 Tác
ñꢆng
• ða dꢆng sinh hꢉc là sꢈ phong phú các
dꢆng sꢀng khác nhau trên trái ñꢃt.
cꢇa con
ngưꢂi
ꢃ Trái ñꢃt là hành tinh sꢀng duy nhꢃt mà
chúng ta biꢘt trong vũ trꢙ.
ñꢊn môi
trưꢂng
ꢃ Sꢈ sꢀng phân bꢀ mꢉi nơi trên trái ñꢃt tꢋ:
Sa mꢆc
3.2.1 Suy Giꢔm ða Dꢕng Sinh hꢖc
3.2 Tác
ñꢆng
ꢀ ða dꢆng sinh hꢉc ngày nay là kꢘt
quꢑ cꢊa gꢚn 3,5 tꢛ năm tiꢘn hoá.
cꢇa con
ngưꢂi
ñꢊn môi
trưꢂng
ꢀ ða dꢁng SH bao gꢄm:
ꢄ ða dꢆng nguꢎn gien
ꢄ ða dꢆng loài
ꢄ ða dꢆng hꢜ sinh thái
6
11/4/2008
3.2.1 Suy Giꢑm ða Dꢒng Sinh Hꢋc
3.2 Tác
ñꢆng
ꢀ ða dꢁng sinh hꢂc
• ða dꢕng nguꢗn gien
Là mꢍc ñꢐ phong phú gien trong mꢐt loài.
cꢇa
Con
• ða dꢕng loài
Là nói ñꢘn sꢀ lưꢔng loài khác nhau trong mꢐt hꢜ sinh thái.
ngưꢂi
ñꢊn Môi
trưꢂng
• ða dꢕng hꢀ sinh thái
Là mꢍc ñꢐ phong phú cꢊa nơi sinh cư (habitat) trong mꢐt
khu vꢈc nhꢃt ñꢌnh nào ñó.
3.2.1 Suy Giꢔm ða Dꢕng Sinh Hꢖc
3.2 Tác
ñꢆng
Làm thꢍ nào ñꢅ biꢍt, ñánh giá so sánh mꢎt
khu vꢒc này có mꢠc ñꢎ ña dꢁng sinh hꢂc cao
hơn khu vꢒc khác?.
cꢇa
con
ngưꢂi
ñꢊn
Dꢒa vào
ꢄ Mꢍc ñꢐ phong phú (richness) và tính
tương ñꢎng (evenness) vꢝ sꢀ loài.
ꢄ Dꢈa vào các chꢛ sꢀ vꢝ ñꢐ ña dꢆng Anpha
môi
(α), Beta (β) và Gamma (γ)
trưꢂng
7
11/4/2008
3.2.1 Suy giꢔm ña dꢕng sinh hꢖc
3.2.Tác
ñꢆng
1. Chꢖ sꢅ (α) thꢏ hiꢜn mꢍc ñꢐ ña dꢆng cꢊa 1
hꢜ sinh thái nhꢃt ñꢌnh, nó ñưꢔc xác ñꢌnh dꢈa
trên viꢜc ñꢘm sꢀ lưꢔng loài trong hꢜ sinh thái
ñó.
cꢇa con
ngưꢂi
2. Chꢖ sꢅ (β) là nhꢞm so sánh sꢀ lưꢔng các
loài (ñꢏc hꢡu) trong các hꢜ sinh thái vꢇi nhau.
ñꢊn Môi
trưꢂng
3. Chꢖ sꢅ (γ) là dùng ñꢏ chꢛ mꢍc ñꢐ ña dꢆng
các hꢜ sinh thái khác nhau trong mꢐt vùng
3.2.1 Sꢍ suy giꢔm ña dꢕng sinh hꢖc
3.2. Tác
ðꢆng
Hiꢃn trꢁng ða dꢁng sinh hꢂc trên thꢍ giꢋi và
ꢜ Viꢃt nam
1. Trên thꢊ giꢗi
cꢇa
Con
ngưꢂi
ñꢊn
môi
trưꢂng
ꢄ
ꢄ
Hiꢜn có mꢇi biꢘt khoꢑng 1,4 triꢜu loài
trong tꢒng sꢀ các loài ñưꢔc ưꢇc lưꢔng
khoꢑng 3ꢟ50 Triꢜu loài
70% sꢀ loài ñưꢔc biꢘt là ñꢐng vꢓt không
sương xꢀng , sꢀ lưꢔng loài côn trùng
ưꢇc lưꢔng khoꢑng 30 triꢜu.
(Nguꢗn: CunninghamꢘSaigo, 2001).
8
11/4/2008
3.2.1 Suy giꢔm ña ñꢕng sinh hꢖc
3.2.Tác
ñꢆng
Sꢅ lưꢌng loài:Tꢒng 1.4 tr loài mà chúng ta biꢄt trong ñó có
1. Vi khuꢠn và khuꢠn lam: 5.000
2. ðꢐng vꢓt ñơn bào
3. Tꢑo
: 31.000
: 27.000
4. N
cꢇa con
ngưꢂi
ñꢊn
5. Thꢈc vꢓt ña bào
6. Sꢍa, san hô, cꢡ chân vꢌt
7. Giun, sán các loꢆi
8. Côn trùng
9. Cá
: 250.000
: 10.000
: 24.000
:750.000
: 22.000
: 4.000
10. Lưꢢng cư
Môi
11. Bò sát
: 6.000
12. Chim
: 9.000
trưꢂng
13. ðꢐng
00
(Nguꢄn: Cun
3.2.1 Sꢀ suy giꢑm ña dꢒng sinh hꢋc
3.2 Tác
ñꢆng
ꢙ ñâu là có mꢇc ñꢁ ña dꢕng sinh hꢖc cao?
ꢀ Chꢛ có khoꢑng 10ꢟ15% tꢒng sꢀ loài sꢀng ꢣ
cꢇa
con
Bꢤc Mꢥ và Châu Âu
ꢀ Trung tâm ña dꢆng sinh hꢉc trên hành tinh
ngưꢂi
ñꢅi vꢗi
Môi
này là:
ꢄ Khu vꢈc nhiꢜt ñꢇi, ñꢄc biꢜt là rꢋng
mưa nhiꢜt ñꢇi và các rꢆn san hô.
trưꢂng
9
11/4/2008
3.2.1 Suy giꢔm ña dꢕng sinh hꢖc
3.2 Tác
ñꢆng
CunninghamꢘSaigo (2001) ưꢗc tính
Mꢐt hꢜ sinh thái không bꢌ tác ñꢐng thì có
mꢍc ñꢐ tuyꢜt chꢊng khoꢑng 1 loài/thꢓp
kꢖ.
cꢇa
con
ngưꢂi
ñꢅi vꢗi
Môi
Vꢇi tác ñꢐng cꢊa con ngưꢂi:
ꢄ Làm hàng trăm ñꢍn hàng nghìn loài bꢚ tuyꢃt chꢕng
hàng năm
ꢄ 1/3ꢈ2/3 sꢑ loài hiꢃn tꢁi sꢢ bꢚ tuyꢃt vào giꢡa thꢍ kꢝ này.
trưꢂng
3.2.1 Suy giꢑm ña dꢒng sinh hꢋc
Sách ñꢙ cꢇa IUCN
3.2 Tác
ñꢆng
ꢄ Năm 2006ꢟcó 40.168 loài ñưꢔc ñánh giá trong ñó có
784 loài bꢐ tuyꢃt chꢇng, 16.118 loài bꢌ ñe doꢆ tuyêt
chꢊng (gꢎm 7.725 loài ñꢐng vꢓt, 8390 thꢈc vꢓt, 3 loài nꢃm
và ñꢌa y).
cꢇa con
ngưꢂi
ñꢅi vꢗi
Môi
ꢄ Năm 2007ꢟcó 41.415 loài ñưꢔc ñánh giá thì có
16.306 loài bꢌ ñe doꢆ tuyꢜt chꢊng. Tăng 188 loài.
trưꢂng
10
11/4/2008
3.2.1 Suy Giꢔm ña dꢕng sinh hꢖc
3.2 Tác
ñꢆng
Viꢃt nam ꢘmꢎt nưꢋc có mꢠc ñꢎ ña dꢁng
sinh hꢂc cao.Hiꢃn trꢁng:
1. Thꢈc vꢓt bꢓc cao: 11.373 (ưꢇc tính ~12000)
2. Rêu
: 1.030
cꢇa con
ngưꢂi
ñꢅi vꢗi
Môi
3. Tꢑo
: 2.500
4. ðꢐng vꢓt
: 21.000 trong ñó
4.1. Côn trùng :7.500
4.2. Chim
4.3. Bò sát
4.4. Cá
: 828
: 286
: 2.472 (Biꢏn: 2000, Nc ngꢉt 472)
trưꢂng
4.5. ðꢐng vꢓt có vú: 275
3.2.1 Suy giꢔm ña dꢕng sinh hꢖc
ꢀ ða dꢒng sinh hꢋc ꢚ Viꢃt nam
ꢄ Thꢒc vꢇt Viꢃt nam
3.2 Tác
ñꢆng
cꢇa
con
ꢅ có 3% sꢀ chi ñꢄc hꢁu vꢇi 30% sꢀ loài
(Miꢝn Bꢤc) 40% sꢀ loài ꢣ cꢑ nưꢇc
ngưꢂi
ñꢅi vꢗi
Môi
ꢅ Các loài cꢈc kỳ quý hiꢘm cꢃm khai
thác và sꢦ dꢙng (26 loài)
ꢅ Trên 50 loài quý hiꢘm, hꢆn chꢘ sꢦ
dꢙng và khai thác
trưꢂng
11
11/4/2008
3.2.1 Suy giꢔm ña dꢕng sinh hꢖc
3.2 Tác
ñꢆng
ðꢁng vꢎt Viꢀt nam
cꢇa
con
ꢀ Có 100 loài và phân loài chim; 78 loài
và phân loài thú là ñꢄc hꢁu:
ngưꢂi
ñꢅi vꢗi
Môi
ꢀ 82 loài là ñꢄc biꢜt quý hiꢘm; 54 loài
quý hiꢘm
ꢀ Mꢐt loài mꢇi phát hiꢜn
trưꢂng
(Nguꢄn: Nghꢚ ñꢚnh 48/2002 và http://www.vncreatures.net/event06.php)
3.2.1 Suy giꢔm ða dꢕng Sinh hꢖc
3.2 Tác
ñꢆng
Sách ñꢙ Viꢃt nam: Các loài ñꢐng
thꢈc vꢓt bꢌ de doꢆ
ꢀ 1992 có 365 loài ðv, 1996 có 356 loài thꢈc
cꢇa con
ngưꢂi
ñꢅi vꢗi
Môi
vꢓt
ꢀ Năm 2004 có 857 loài (407 loài ðv, 450 loài
Tv)
ꢀ ðꢘn 2004 có 4 loài bꢐ tuyꢃt chꢇng (so vꢇi
1992), nguy cꢃp 149 loài và rꢃt nguy cꢃp (46
loài)
Trưꢂng
(Sách ñꢞ Viꢃt nam, 1992, 1996, 2004)
12
11/4/2008
3.2.1 Suy giꢔm ña dꢕng sinh hꢖc
Nguyên nhân
3.2 Tác
ñꢆng
ꢀ Ngoài các nguyên nhân tꢈ nhiên thì ñꢏc biꢃt là con
ngưꢂi ñã làm:
cꢇa
con
ꢄ Phá huꢖ các habitat (nơi sinh cư)
cꢊa các loài
ngưꢂi
ñꢅi vꢗi
Môi
ꢄ Săn bꢤt và ñánh bꢤt quá mꢍc
trưꢂng
3.2.1 Suy giꢔm ña dꢕng sinh hꢖc
3.2. Tác
ñꢆng
ꢄKhai thác các loài ñꢏ làm sꢑn
phꢠm thương mꢆi
cꢇa con
ngưꢂi
ñꢅi vꢗi
Môi
ꢄGia tăng ñꢐng vꢓt nuôi, hoꢆt
ñꢐng kiꢏm soát bꢜnh dꢌch trong
nông nghiꢜp và chăn nuôi
trưꢂng
13
11/4/2008
3.2.1 Suy giꢔm ña dꢕng sinh hꢖc
3.2Tác
ñꢆng
ꢀ ðưa vào các loài lꢆ, mꢇi
ꢀ Ô nhiꢕm môi trưꢂng, Biꢘn ñꢒi khí
hꢓu
cꢇa con
ngưꢂi
ñꢅi vꢗi
Môi
ꢀ ðꢎng hoá các gien
ꢀ Cháy rꢋng, chiꢘn tranh
ꢀ Gia tăng dân sꢀ
trưꢂng
3.2.1 Suy giꢔm ña dꢕng sinh hꢖc
3.2Tác
ñꢆng
ꢛ Viꢀt nam
Ngoài các nguyên nhân ꢓ trên
ꢀ Thói quen tiêu thꢙ thꢌt thú rꢋng, hꢑi sꢑn, khai
cꢇa
con
ngưꢂi
vào
thác quá mꢍc
ꢀ Di dân, ñꢀt nương làm dꢗy, tàn phá rꢋng
ꢀ ðói nghèo
ꢀ Chiꢘn tranh, Mꢥ ña rꢑi hàng chꢙc triꢜu tꢃn
chꢃt dioxin ꢣ Viꢜt nam
ꢀ Quꢑn lý yꢘu kém, nhꢓn thꢍc ngưꢂi dân chưa
Môi
cao.
trưꢂng
14
11/4/2008
3.2.1 Suy giꢔm ña dꢕng sinh hꢖc
3.2 Tác
ñꢆng
Tꢕi sao chúng ta phꢔi bꢔo vꢀ ña dꢕng
sinh hꢖc?
cꢇa
con
ꢄ Là nguꢎn lương thꢈc thꢈc phꢠmꢟñꢑm bꢑo
an ninh lương thꢈc.
ꢄ Là nguyên liꢜu sꢑn xuꢃt thuꢀc và dưꢔc
ngưꢂi
ñꢅi vꢗi
Môi
phꢠm.
ꢄ Có giá trꢌ thꢠm mꢥ và văn hoá
ꢄ Sꢑn sinh, Tái tꢆo, và duy trì chꢃt lưꢔng
ñꢃt
ꢄ Duy trì, ñꢑm bꢑo chꢃt lưꢔng không khí
trưꢂng
3.2.1 Suy giꢔm ña dꢕng sinh hꢖc
3.2 Tác
ñꢆng
Tꢕi sao chúng ta phꢔi bꢔo vꢀ ña dꢕng
sinh hꢖc? Giá trꢚ dꢚch vꢒ sinh thái
ꢀ Duy trì chꢃt lưꢔng nưꢇc
cꢇa con
ngưꢂi
ñꢅi vꢗi
Môi
ꢀ Kiꢏm soát dꢌch bꢜnh gây hꢆi
ꢀ Phân huꢖ chꢃt thꢑi và làm mꢃt ñꢐc tính cꢊa các
ñꢐc tꢀ
ꢀ Thꢙ phꢃn và có lꢔi cho sꢑn xuꢃt mùa màng
ꢀ ꢧn ñꢌnh thꢂi tiꢘt
ꢀ Ngăn cꢑn và giꢑm nhꢨ thiên tai, thꢑm hoꢆ tꢈ
nhiên
trưꢂng
ꢀ Tăng nguꢎn thu nhꢓp cho con ngưꢂi
15
11/4/2008
3.2.1 Suy giꢔm ña dꢕng sinh hꢖc
3.2Tác
ñꢆng
Mꢁt sꢌ lꢋi ích ña dꢕng sinh hꢖc
ꢓ Viꢀt nam
cꢇa
con
ꢀ Có khoꢑng 2300 loài thꢈc vꢓt ꢣ Viꢜt
nam: cây lương thꢈc thꢈc phꢠm, …
ngưꢂi
ñꢅi vꢗi
Môi
ꢀ Viꢜc khai thác thuꢖ hꢑi sꢑn, lâm
nghiꢜp…
trưꢂng
3.2.1 Suy giꢔm ña dꢕng sinh hꢖc
3.2 Tác
ñꢆng
ꢀ Nꢘu chúng ta làm mꢃt ñi mꢐt loài là có
nghĩa là chúng ta ñang làm mꢃt dꢚn ñi
các lꢔi ích mà loài ñó mang lꢆi.
cꢇa
con
ꢀ Làm mꢃt cân bꢞng sinh thái
ngưꢂi
ñꢊn
ꢀ Là tưꢇc ñoꢆt ñi quyꢝn sꢀng cꢊa mꢐt
sinh vꢓt
Môi
trưꢂng
16
11/4/2008
3.2.1 Mꢁt sꢌ biꢀn pháp nhꢛm giꢔm sꢍ suy
giꢔm ña dꢕng sinh hꢖc
3.2 Tác
ñꢆng
ꢀ Kiꢏm soát và quꢑn lý viꢜc săn bꢤt và khai thác
ñꢐng thꢈc vꢓtꢟluꢓt hoá vꢃn ñꢝ này
ꢀ Kiꢏm soát, quꢑn lý gꢤt gao các loài ñꢐng vꢓt
cꢇa
con
ñang bꢌ ñe doꢆ
ꢀ Có các kꢘ hoꢆch bꢑo tꢎn, tái phꢙc hꢎi các loài
ñang bꢌ ñe doꢆ
ꢀ Bꢑo vꢜ các habitat quan trꢉng
ngưꢂi
ñꢊn
ꢀ Tuyên truyꢝn nâng cao ý thꢍc ngưꢂi dân
ꢣ Viꢃt nam, nꢍu bꢁn khai thác, vꢇn chuyꢅn, buôn bán và
tiêu thꢔ các ñꢎng vꢇt quý hiꢍm, ñang bꢚ ñe doꢁ là vi
phꢁm pháp luꢇt Viꢃt nam
Môi
trưꢂng
3.2.2Cꢕn kiꢀt nguꢗn tài nguyên
3.2 Tác
ñꢆng
Khái niꢃm tài nguyên?
Phân loꢁi tài nguyên?
1. Tài nguyên nưꢗc
2. Tài nguyên ñꢍt
cꢇa con
ngưꢂi
ñꢊn
3. Tài nguyên rꢎng
4. Tài nguyên biꢜn
5. Tài nguyên khoáng sꢑn
Môi
trưꢂng
17
11/4/2008
3.2.2 Cꢕn kiꢀt nguꢗn tài nguyên
Tài nguyên nưꢗc
3.2 Tác
ñꢆng
Ý nghĩa, tꢘm quan trꢂng cꢕa nó
ꢄ Nưꢇc là nguꢎn tài nguyên vô cùng quan
trꢉng ñꢀi vꢇi con ngưꢂi và sinh vꢓt.
cꢇa con
ngưꢂi
ꢄ Nưꢇc ñóng góp phꢚn lꢇn trꢉng lưꢔng
trong cꢃu tꢆo có thꢏ sinh vꢓt.
ñꢊn Môi
trưꢂng
ꢄ Nưꢇc là có thꢏ tꢎn tꢆi ꢣ 3 dꢆng: rꢤn,
lꢡng, khí bao gꢎm nưꢇc mꢄn, nưꢇc ngꢉt
và nưꢇc lꢔ (brackish)
3.2.2 Cꢕn kiꢀt nguꢗn tài nguyên
Tài nguyên nưꢗc
3.2 Tác
ñꢆng
cꢇa
Hiꢜn trꢆng tài nguyên nưꢇc thꢘ giꢇi
ꢀ 97,4% lưꢔng nưꢇc trên trái ñꢃt là nưꢇc mꢄn
(khoꢑng 1.350 tr km3).
con
ꢀ 1,98% là băng tuyꢘt ꢣ 2 cꢈc (~27,5 tr km3)
ngưꢂi
ñꢊn
Môi
ꢀ 0.62% nưꢇc lꢙc ñꢌa:
ꢄ Nưꢇc ngꢚm
ꢄ Hꢎ
0,59%
0,007%
0,005%
0,001%
0,0001%
0,0001%
ꢄ ꢩm ñꢃt
ꢄ Khí quyꢏn
ꢄ Sông
trưꢂng
ꢄ Sinh vꢓt
18
11/4/2008
3.2.2 Cꢕn kiꢀt nguꢗn tài nguyên
3.2 Tác
ñꢆng
cꢇa
Tài nguyên nưꢗc
Chu trình tuꢘn hoàn
ꢀ Trái ñꢃt nhꢓn khoꢑng 108.000 km3 nưꢇc
con
mưa
ngưꢂi
ñꢊn
Môi
ꢀ 2/3 trong sꢀ ñó là do bꢀc hơi
ꢀ 1/3 là hình thành các dòng chꢑy mꢄt và
cung cꢃp cho các bꢏ nưꢇc ngꢚm
ꢀ Lưꢔng mưa phân bꢀ không ñꢝu trên thꢘ
giꢇi, cơ bꢑn theo quy luꢓt
trưꢂng
3.2.2Cꢕn kiꢀt nguꢗn tài nguyên
3.2 Tác
ñꢆng
cꢇa
con
ngưꢂi
ñꢊn
Tài nguyên nưꢗc
ꢀ Tꢒng nhu cꢚu sꢦ dꢙng: 3.500 km3/năm
ꢀ Tăng 35 lꢚn trong 300 năm gꢚn ñây
ꢀ Nưꢇc phân bꢀ không ñꢝu, 40% dân sꢀ thꢘ
giꢇi thưꢂng bꢌ hꢆn hán.
Môi
trưꢂng
19
11/4/2008
3.2.2Cꢕn kiꢀt nguꢗn tài nguyên
Tài nguyên nưꢗc
3.2 Tác
ñꢆng
ꢀ Tưꢇi tiêu (30%): ñang sꢦ dꢙng khoꢑng 2.500ꢟ
3.500 km3/năm ñꢏ tưꢇi tiêu cho 1.5 tꢛ ha
ꢀ Công nghiꢜp (10ꢟ20%): chiꢘm khoꢑng ¼ tꢒng
lưꢔng nưꢇc tiêu thꢙ, ½ lưꢔng nưꢇc trong nông
nghiꢜp
cꢇa con
ngưꢂi
ñꢊn
ꢃ Dân sinh (7%): thꢃp 30 lít.ngưꢂi.ngày; cao 300ꢟ
400 lít
Môi
trưꢂng
ꢃ Các mꢙc ñích sꢦ dꢙng khác: thuꢖ ñiꢜn(50%), nuôi
trꢎng thuꢖ sꢑn…
3.2.2Cꢕn kiꢀt nguꢗn tài nguyên
Tài nguyên nưꢗc Viꢃt nam
3.2 Tác
ñꢆng
ꢀ Lưꢔng mưa tb: 2000 mm, phân bꢀ không ñꢝu, 70ꢟ
75% trong 3ꢟ4 tháng mùa lũ, 20ꢟ30% tháng cao
ñiꢏm, 3 tháng nhꢡ nhꢃt 5ꢟ8%
cꢇa con
ngưꢂi
ñꢊn
ꢀ Tꢒng lưꢔng nưꢇc cꢃp do mưa: 640 tꢛ m3/năm, tꢆo
ra mꢐt lưꢔng dòng chꢑy khoꢑng 320 tꢛ m3/năm
ꢀ Lưꢔng nưꢇc nhꢓn tꢋ các sông suꢀi chꢑy tꢋ nưꢇc
ngoài khoꢑng 290 tꢛ m3/năm
Môi
trưꢂng
ꢀ Có 2360 con sông có chiꢝu dài trên 10 km ꢣ Viꢜt
nam, mꢓt ñꢐ sông suꢀi 0,6 km/km2.
20
Tải về để xem bản đầy đủ
63 trang
33680
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Môi trường và con người - Chương 3: Sự tương tác giữa con người và môi trường", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_moi_truong_va_con_nguoi_chuong_3_su_tuong_tac_giua.pdf
