Luận văn Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH in Hồ Gươm

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI

VŨ THỊ MINH

HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ

THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TNHH IN HỒ GƯƠM

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

HÀ NỘI – 2019

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI

VŨ THỊ MINH

HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ

THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TNHH IN HỒ GƯƠM

Chuyên ngành: Kế toán

Mã ngành: 8340301

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. VŨ THỊ THANH THỦY

HÀ NỘI – 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi là Vũ Thị Minh, học viên lớp Cao học K4.KT. Sau quá trình nghiên

cứu, khảo sát tại Công ty TNHH in Hồ Gươm, tôi đã lựa chọn thực hiện luận

văn thạc sĩ với đề tài “ Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành

sản phẩm tại Công ty TNHH in Hồ Gươm”.

Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu khoa học, độc

lập của tôi, với sự hướng dẫn của giảng viên TS. Vũ Thị Thanh Thủy. Các số

liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được

sự cho phép của Công ty mà tôi khảo sát.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm với những nội dung được nêu ra

trong luận văn.

Hà Nội, ngày ... tháng ... năm 2019

Tác giả

Vũ Thị Minh

LỜI CẢM ƠN

Qua thời gian nghiên cứu lý luận và thực tế, tác giả đã hoàn thành luận

văn thạc sĩ kế toán với đề tài “ Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá

thành sản phẩm tại Công ty TNHH in Hồ Gươm”.

Tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành và bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc

nhất tới cô giáo TS.Vũ Thị Thanh Thủy đã tận tình hướng dẫn, quan tâm giúp

đỡ, chỉ bảo và đóng góp nhiều ý kiến quý báu giúp tác giả hoàn thiện luận văn

này.

Tác giả cũng xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy cô giáo, các anh

chị đã dìu dắt, hỗ trợ trong suốt khóa học. Xin cảm ơn gia đình và bạn bè,

những người luôn khuyến khích và giúp đỡ tác giả trong mọi hoàn cảnh khó

khăn. Ngoài ra, tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành của mình đến các

anh chị phòng kế toán Công ty TNHH in Hồ Gươm đã cung cấp số liệu để tác

giả hoàn thành luận văn này.

Trong thời gian thực hiện, mặc dù đã nỗ lực hết sức mình trong quá

trình học tập và nghiên cứu nhưng khó có thể tránh khỏi những thiếu sót và

hạn chế, vì vậy tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp của quý thầy, cô

giáo để luận văn được hoàn thiện hơn.

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày ... tháng ... năm 2019

Tác giả

Vũ Thị Minh

I

MỤC LỤC

DANH MỤC VIẾT TẲT............................................................................ IV

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ ......................................................... VI

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU........................... 1

1.1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu .................................................... 1

1.2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài........................................... 2

1.3. Mục tiêu nghiên cứu.............................................................................. 4

1.4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu ....................... 5

1.5. Phương pháp nghiên cứu ...................................................................... 5

1.6. Những đóng góp mới của luận văn....................................................... 6

1.7. Kết cấu của luận văn ............................................................................. 6

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ

TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN

XUẤT............................................................................................................ 7

2.1. Khái niệm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm............................. 7

2.1.1. Khái niệm chi phí sản xuất ................................................................... 7

2.1.2. Khái niệm giá thành sản phẩm sản xuất.............................................. 10

2.1.3. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm................... 12

2.1.4. Nhiệm vụ của kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm............ 12

2.2. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm dưới góc độ kế toán

tài chính ...................................................................................................... 14

2.2.1. Phân loại chi phí sản xuất................................................................... 14

2.2.2. Phân loại giá thành sản phẩm sản xuất................................................ 20

2.2.3 Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ........... 21

2.2.4. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất ................................................ 24

2.2.5. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp

sản xuất........................................................................................................ 25

II

2.2.6. Phương pháp tính giá thành sản phẩm ................................................ 35

2.3. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm sản xuất dưới góc độ

kế toán quản trị .......................................................................................... 39

2.3.1. Phân loại chi phí................................................................................. 41

2.3.2. Đối tượng hạch toán chi phí................................................................ 47

2.3.3. Xây dựng định mức chi phí ................................................................ 47

2.3.4. Dự toán chi phí sản xuất..................................................................... 50

2.3.5. Phân tích biến động chi phí sản xuất nhằm mục đích quản trị............. 52

2.3.6. Báo cáo kiểm soát chi phí phục vụ việc đánh giá trách nhiệm quản lý 54

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ........................................................................... 58

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHÍ PHÍ SẢN XUẤT VÀ

TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TNHH IN HỒ GƯƠM

................................................................................................................ 59

3.1. Đặc điểm tình hình chung tại Công ty TNHH in Hồ Gươm ............. 59

3.1.1. Tổng quan về lịch sử hình thành và phát triển Công ty TNHH in Hồ

Gươm........................................................................................................... 59

3.1.2. Đặc điểm về tổ chức sản xuất của công ty TNHH In Hồ Gươm.......... 61

3.1.3. Đặc điểm tổ chức quản lý và các chính sách quản lý tại Công ty TNHH

in Hồ Gươm. ................................................................................................ 63

3.1.4. Đặc điểm tổ chức kế toán tại Công ty TNHH in Hồ Gươm................. 66

3.2. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại

Công ty TNHH in Hồ Gươm trên góc độ kế toán tài chính ..................... 72

3.2.1. Đặc điểm và phân loại chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.... 72

3.2.2. Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành

sản phẩm ...................................................................................................... 73

3.2.3. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.......... 73

3.2.4. Kế toán tổng hợp chí phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm............ 90

III

3.3. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty

dưới góc độ kế toán quản trị...................................................................... 94

3.3.1. Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩmError! Bookmark not

defined.

3.3.2. Tổ chức lập dự toán chi phí ..................Error! Bookmark not defined.

3.3.3. Tổ chức báo cáo chi phí........................Error! Bookmark not defined.

3.4. Đánh giá thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá

thành sản phẩm tại công ty TNHH in Hồ Gươm...................................... 95

3.4.1. Ưu điểm............................................................................................. 96

3.4.2. Nhược điểm....................................................................................... 98

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 ......................................................................... 104

CHƯƠNG 4: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHÍ PHÍ SẢN XUẤT VÀ

TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TNHH IN HỒ GƯƠM

.............................................................................................................. 105

4.1. Định hướng phát triển kinh doanh của công ty TNHH In Hồ Gươm .

..................................................................Error! Bookmark not defined.

4.2. Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại

công ty TNHH In Hồ Gươm .................................................................... 105

4.2.1. Yêu cầu của việc hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành

sản phẩm tại công ty TNHH In Hồ Gươm.................................................. 105

4.2.2. Nội dung hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản

phẩm tại công ty TNHH In Hồ Gươm ....................................................... 108

4.2.3. Điều kiện thực hiện các giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và

tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH In Hồ Gươm............................ 112

KẾT LUẬN CHƯƠNG 4 ......................................................................... 121

KẾT LUẬN............................................................................................... 122

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................. 125

DANH MỤC PHỤ LỤC

IV

V

DANH MỤC VIẾT TẲT

Từ viết tắt

CPSX

Giải thích

Chi phí sản xuất

Giá thành sản phẩm

GTSP

CPNVLTT

CPNCTT

CPSXC

CPBH

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Chi phí nhân công trực tiếp

Chi phí sản xuất chung

Chi phí bán hàng

CPQLDN

CPDVMN

ĐĐH

Chi phí quản lý doanh nghiệp

Chi phí dịch vụ mua ngoài

Đơn đặt hàng

BHXH

BHYT

BHTN

KPCĐ

NVLC

NVLP

CCDC

TSCĐ

TK

Bảo hiểm xã hội

Bảo hiểm y tế

Bảo hiểm thất nghiệp

Kinh phí công đoàn

Nguyên vật liệu chính

Nguyên vật liệu phụ

Công cụ dụng cụ

Tài sản cố định

Tài khoản

GTGT

SH

Giá trị gia tăng

Số hiệu

STT

Số thứ tự

ĐVT

Đơn vị tính

SPDD

PX

Sản phẩm dở dang

Phân xưởng

PP

Phương pháp

KKTX

KKĐK

Kê khai thường xuyên

Kiểm kê định kỳ

VI

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ

BẢNG BIỂU

TRANG

Bảng 3.1: Kết quả kinh doanh của công ty giai đoạn 2016-2018 .................. 61

Bảng 3.2: Bảng phân bổ tiền lương và các khoản trích theo lương của công

nhân trực tiếp ............................................................................................... 81

Bảng 3.3. Bảng phân bổ tiền lương và các khoản trích theo lương của công

nhân phân xưởng.......................................................................................... 83

Bảng 3.4. Bảng tính khấu hao....................................................................... 85

Bảng 3.5. Bảng tổng hợp chi phí sản xuất chung.......................................... 87

Bảng 3.6. Bảng phân bổ chi phí sản xuất chung .......................................... 88

Bảng 3.7. Bảng phân bổ chi phí sản xuất chung ........................................... 88

Bảng 3.8. Bảng phân bổ chi phí sản xuất chung ........................................... 89

Bảng 3.9. Bảng phân bổ chi phí sản xuất chung .......................................... 89

Tháng 4 năm 2018........................................................................................ 89

Bảng 3.10. Bảng phân bổ chi phí sản xuất chung ......................................... 90

Bảng 3.11. Bảng tổng hợp chi phí sản xuất................................................... 91

Bảng 3.12. Bảng tính giá thành toàn bộ........................................................ 93

Bảng 3.13. Giá thành đơn vị sản phẩm......................................................... 93

SƠ ĐỒ

Sơ đồ 3.1: Quy trình tổ chức sản xuất sản phẩm........................................... 63

Sơ đồ 3.2: Sơ đồ Bộ máy quản lý của công ty .............................................. 64

Sơ đồ 3.3: Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán tại công ty .................................... 67

1

CHƯƠNG 1

GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

1.1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, cạnh tranh là một xu thế tất yếu, là động

lực thúc đẩy sản xuất phát triển. Từ khi nền kinh tế nước ta chuyển sang nền

kinh tế thị trường có sự định hướng của Nhà nước các doanh nghiệp muốn tồn

tại và phát triển cần tạo cho sản phẩm của mình có chỗ đứng trên thị trường.

Hơn nữa, trong cơ chế mới, Nhà nước vẫn giám sát chặt chẽ mọi hoạt động

kinh doanh của doanh nghiệp vừa để hướng doanh nghiệp hoạt động trong

hành lang pháp lý, vừa hỗ trợ doanh nghiệp khi cần thiết. Vì lẽ đó, giá thành

sản phẩm trở thành mối quan tâm của các cơ quan chức năng của Nhà nước

thực hiện công tác quản lý doanh nghiệp và của chính bản thân doanh nghiệp.

Đối với doanh nghiệp, ngoài các kế hoạch quảng cáo, thay đổi mẫu mã,

cho ra sản phẩm mới..., doanh nghiệp đặc biệt quan tâm tới việc giảm chi phí,

hạ giá thành sản phẩm, từ đó có kế hoạch tiêu thụ sao cho vừa trang trải được

mọi chi phí bỏ ra, vừa đem lại lợi nhuận cho doanh nghiệp. Đối với Nhà

nước, ngoài những giám sát mang tính bao quát, chi phí sản xuất giá thành

sản phẩm trở thành chỉ tiêu cần có trong việc phân tích so sánh với ngành,

trong việc tính thuế...

Chính vì những lý do đó, chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trở

thành những chỉ tiêu kinh tế có ý nghĩa rất quan trọng trong quản lý hiệu quả

và chất lượng sản xuất kinh doanh, luôn được các nhà quản lý quan tâm khi

xây dựng kế hoạch sản xuất cho doanh nghiệp mình. Thông qua số liệu về chi

phí và giá thành sản phẩm do bộ phận kế toán cung cấp, ban quản lý doanh

nghiệp biết được chi phí thực tế bỏ ra là bao nhiêu, giá thành thực tế của sản

phẩm có phù hợp không, kết quả kinh doanh so với kế hoạch ra sao?...Từ đó,

ban giám đốc phân tích tình hình thực hiện định mức, dự toán chi phí sử dụng

2

lao động, vật tư..., đề ra những biện pháp hữu hiệu nhằm tiết kiệm chi phí sản

xuất, hạ giá thành sản phẩm trong các niên độ tới, đồng thời đề ra các chiến

lược kinh doanh và kế hoạch quản trị cho phù hợp.

Việc phân tích, đánh giá đúng kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh

của doanh nghiệp chỉ có thể dựa trên việc tính giá thành sản phẩm chính xác.

Do vậy, việc doanh nghiệp sử dụng phương pháp tính giá nào cho phù hợp

(tùy từng loại hình doanh nghiệp) và tính giá như thế nào cần được quan tâm

đúng mức, đặc biệt trong các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp - loại hình

doanh nghiệp khá phức tạp về đối tượng và qui trình tính giá thành.

Như vậy, chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm - trên cả góc độ lý

luận và thực tiễn luôn là đối tượng nghiên cứu của các nhà quản trị, nhà phân

tích, nhà kinh tế học..., của các sinh viên trong và ngoài ngành. Với khuôn

khổ và thời gian hạn hẹp, tác giả đã mạnh dạn chọn đề tài: "Hoàn thiện kế

toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH in Hồ

Gươm".

1.2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một vấn

đề được các doanh nghiệp hết sức quan tâm, vì nó ảnh hưởng đến kết quả hoạt

động kinh doanh tại các doanh nghiệp đó. Trong những năm gần đây ở Việt

Nam đã có một số công trình khoa học và các bài viết của tác giả nghiên cứu

về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm cụ thể như sau:

Luận văn thạc sĩ “Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

may mặc tại Công ty CP May II Hải Dương” của tác giả Nguyễn Ngọc Anh

thực hiện năm 2015 đã hệ thống những lý luận chung về kế toán chi phí sản

xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất và vận dụng

những lý luận đó vào thực tiễn để tìm hiểu và đánh giá thực trạng kế toán chi

phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm may mặc tại Công ty CP May II Hải

3

Dương, từ đó, tìm ra giải pháp phù hợp để hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất

và tính giá thành sản phẩm tại công ty. Tuy vậy, để tài này chỉ nghiên cứu về

công tác tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm mà không nghiên

cứu về mục đích quản trị.

- Luận văn thạc sĩ: “ Hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và

tính giá thành tại công ty tư vấn thiết kế và xây dựng Vinaicon” của tác giả

Nguyễn Thị Phương Anh thực hiện năm 2016. Đề tài đã chỉ ra khá rõ công tác

kế toán chi phí của công ty Vinaincon, ưu điểm và hạn chế của công tác kế

toán. Qua đó tác giả cũng đưa ra các giải pháp khắc phục hạn chế hiện tại của

công ty, tuy nhiên nhiều hạn chế còn chưa sát với tình hình thực tế.

- Luận văn thạc sĩ: “ Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá

thành sản phẩm công ty cơ giới Viglacera” của tác giả Nguyễn Thị Linh thực

hiện năm 2017. Đây là một doanh nghiệp xây dựng hoạt động trong lĩnh vực

xây lắp, thi công các công trình dân dụng, khu công nghiệp… Luận văn đã

khái quát được hoạt động kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm. Tuy

nhiên luận văn còn chưa có sự so sánh giữa các doanh nghiệp cùng ngành

đồng thời chưa nêu ra sự khác biệt về các sản phẩm của doanh nghiệp do vậy

kết quả còn mang tính chủ quan, thiếu thuyết phục.

- Luận văn thạc sĩ: “ Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá

thành dịch vụ vận tải tại công ty cổ phần dịch vụ vận tải đường sắt Việt Nam”

của tác giả Tống Minh Hằng thực hiện năm 2017. Đề tài nghiên cứu về mảng

kế toán chi phí của ngành đường sắt Việt Nam. Những loại chi phí và nguyên

nhân gây nên biến động chi phí của ngành đường sắt được thể hiện rõ. Từ cơ

sở lý luận, tác giả đã đưa ra các giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí và tính

giá thành của công ty để ảnh hưởng đến mục tiêu tiết kiệm chi phí, tối đa hóa

lợi nhuận công ty. Tuy nhiên, tính thực tiễn của các giải pháp còn chưa cao.

4

Luận văn thạc sĩ: “ Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

tại công ty cổ phần thức ăn chăn nuôi thuốc thú y Đất việt” của tác giả Đặng

Thị Minh Nguyệt thực hiện năm 2018. Công ty cổ phần thức ăn chăn nuôi

thuốc thú y Đất Việt chuyên sản xuất về thức ăn chăn nuôi và thú y. Luận văn

đã trình bày các quan điểm về chi phí giá thành, phân tích đối tượng tập hợp

chi phí, đối tượng tính giá thành tại doanh nghiệp sản xuất. Về mặt thực tiễn,

tác giả phân tích và nêu những vấn đề tồn tại về hạch toán chi phí, phương

pháp tính giá thành và đề ra một số giải pháp khắc phục những tồn tại về việc

quản lý chi phí, hạch toán phần hành kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành

sản phẩm. Tuy nhiên các giải pháp chưa tập trung giải quyết quy trình hạch

toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại đơn vị khảo sát.

Các giải pháp chưa gắn với phần đánh giá, chưa có lý giải thực tại trong kỳ

nghiên cứu và không có số liệu cụ thể chứng minh.

Tuy mỗi ngành nghề khác nhau có cách tập hợp chi phí khác nhau,

nhưng nổi bật chung được nhấn mạnh qua các đề tài là tầm quan trọng của kế

toán chi phí và tính giá thành sản phẩm. Nền kinh tế càng đi sâu vào hội nhập

thì vai trò của kế toán chi phí càng trở nên quan trọng. Các công trình nghiên

cứu đã có những đóng góp đáng kể cả về mặt khoa học cũng như thực tiễn

trong công tác kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm.

1.3. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu

- Về mục tiêu nghiên cứu:

+ Góp phần làm sáng tỏ và hoàn thiện một cách có hệ thống những

lý luận cơ bản về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở

doanh nghiệp sản xuất.

+ Phân tích, đánh giá thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá

thành sản phẩm tại công ty TNHH in Hồ Gươm. Từ đó có một số kiến

nghị và đề xuất nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành

5

sản phẩm cho phù hợp với điều kiện thực tế của Công ty trong điều kiện

hiện nay.

- Về câu hỏi nghiên cứu:

+ Cơ sở lý luận của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

trong doanh nghiệp sản xuất là gì?

+ Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại

công ty TNHH in Hồ Gươm như thế nào? Có ưu điểm và còn tồn tại những

gì?

+ Có những giải pháp gì để hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính

giá thành sản phẩm sản xuất tại công ty TNHH in Hồ Gươm?

1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Về đối tượng nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu kế toán chi phí

sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH in Hồ Gươm.

- Về phạm vi nghiên cứu: Luận văn đi sâu nghiên cứu kế toán chi phí

sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong phạm vi Công ty TNHH in Hồ

Gươm.

1.5. Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện luận văn, tác giả đã sử dụng phối hợp nhiều

phương pháp khác nhau bao gồm:

- Các phương pháp nghiên cứu tổng quát bao gồm: phương pháp tổng

hợp và phân tích nghiên cứu tài liệu để khái quát những vấn đề về chi phí sản

xuất trong doanh nghiệp.

- Các phương pháp nghiên cứu cụ thể bao gồm: thống kê, khảo sát tình

hình thực tế về kế toán quản trị chi phí sản xuất tại Công ty TNHH in Hồ

Gươm, từ đó phân tích các dữ liệu đã thu thập được để thực hiện mục đích

nghiên cứu.

6

- Các dữ liệu thực tế sẽ cần được thu thập gồm: chứng từ, sổ sách kế

toán, báo cáo kế toán liên quan đến kế toán quản trị chi phí sản xuất tại Công

ty TNHH in Hồ Gươm.

- Các nguồn dữ liệu được sử dụng trong luận văn:

Nguồn thông tin thứ cấp được thu thập từ các tài liệu kế toán, thông tin

nội bộ của Công ty TNHH in Hồ Gươm, các công trình khoa học đã thực hiện

trước đó, qua sách, tạp chí kế toán, qua internet,...

Nguồn dữ liệu sơ cấp thu thập thông tin dựa trên số liệu đã có sẵn của

Công ty TNHH in Hồ Gươm.

1.6. Những đóng góp mới của luận văn

Luận văn những hệ thống hóa những vấn đề cơ bản của kế toán chi phí

sản xuất trong doanh nghiệp gia công, sản xuất, phân tích thực trạng kế toán

chi phí sản xuất tại Công ty TNHH in Hồ Gươm; hoàn thiện kế toán quản trị

chi phí sản xuất và tính giá thành dưới góc độc kế toán tài chính và kế toán

quản trị, phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh tại Công ty bao

gồm cách phân loại chi phí sản xuất để phục vụ cung cấp thông tin cho quản

trị doanh nghiệp, kiểm soát chi phí sản xuất và phân tích xử lý thông tin kế

toán quản trị chi phí sản xuất phục vụ cho việc ra quyết định và xây dựng lập

báo cáo bộ phận.

1.7. Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, danh mục các từ viết tắt, danh mục tài

liệu tham khảo và phụ lục, nội dung của luận văn gồm 4 chương:

Chương 1: Giới thiệu về đề tài nghiên cứu.

Chương 2: Cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành

sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất.

Chương 3: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản

phẩm tại công ty TNHH in Hồ Gươm.

7

Chương 4: Giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá

thành sản phẩm tại công ty TNHH in Hồ Gươm.

CHƯƠNG 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ

TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP

SẢN XUẤT

2.1. Khái niệm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

2.1.1. Khái niệm chi phí sản xuất

Chi phí là một trong những mối quan tâm hàng đầu của các nhà quản trị

vì lợi nhuận thu được nhiều hay ít chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi những chi phí

đầu vào, chi phí còn được xem là một trong những tiêu chí để đánh giá hiệu

quả quản lý. Nói một cách chung nhất, chi phí sản xuất là biển hiện bằng tiền

của toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh

nghiệp đã bỏ ra có liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh trong một

thời kỳ nhất định.

Quá trình SXKD là quá trình mà doanh nghiệp phải thường xuyên đầu

tư các loại chi phí khác nhau để cùng đạt được mục đích là tạo ra khối lượng

sản phẩm, lao vụ hoặc khối lượng công việc phù hợp với nhiệm vụ sản xuất

đã xác định và thực hiện. Thực chất, hoạt động SXKD của doanh nghiệp là sự

vận động, kết hợp, tiêu dùng và chuyển đổi các yếu tố tư liệu lao động, đối

tượng lao động và sức lao động để tạo ra kết quả cuối cùng của hoạt động sản

xuất.

Quá trình hoạt động SXKD của doanh nghiệp được thực hiện liên tục,

lặp lại không ngừng và điểm khởi đầu của mỗi quá trình SXKD là tiền, các

khoản phải thu, các tài sản khác. Như vậy, chi phí hoạt động của doanh nghiệp

8

phát sinh trong tất cả các giai đoạn sản xuất, tuy nhiên chỉ các chi phí phát sinh

trong giai đoạn biến đổi các yếu tố đầu vào để trở thành các sản phẩm, lao vụ,

dịch vụ mới được gọi là chi phí sản xuất. Chi phí sản xuất có thể được định

nghĩa theo nhiều phương diện khác nhau.

Theo VAS 01 và IAS 01 “Chuẩn mực chung”, “Chi phí là các yếu tố

làm giảm các lợi ích kinh tế của doanh nghiệp trong kỳ, dưới hình thức các

khoản tiền chi ra hoặc giảm tài sản hoặc làm phát sinh các khoản nợ dẫn đến

làm giảm nguồn vốn chủ sở hữu nhưng không bao gồm khoản phân phối cho

các cổ đông hoặc chủ sỡ hữu”. Với định nghĩa này, chi phí được xem xét theo

từng kỳ kế toán và là các khoản mục trong báo cáo tài chính. Theo cách đó thì

chi phí được ghi nhận, phản ánh theo những nguyên tắc nhất định. Định nghĩa

chi phí như vậy phù hợp khi đứng trên góc độ của đối tượng sử dụng thông tin

kế toán tài chính, chủ yếu là đối tượng bên ngoài doanh nghiệp.

Vậy để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh của mình các doanh

nghiệp phải huy động, sử dụng các nguồn lực như lao động, vật tư, tiền vốn,...

để tạo ra sản phẩm hay hoàn thành công việc, lao vụ của mình. Những chi phí

mà doanh nghiệp phải bỏ ra để tiến hành sản xuất sản phẩm, hoàn thành công

việc, lao vụ đó được gọi là chi phí sản xuất. Chi phí sản xuất kinh doanh của

các doanh nghiệp phát sinh thường xuyên trong suốt quá trình tồn tại và hoạt

động của doanh nghiệp. Nhưng để phục vụ cho nhu cầu quản lý chi phí sản

xuất kinh doanh phải được tập hợp theo từng thời kỳ: tháng, quý, năm.

Trên góc độ kế toán tài chính

Chi phí sản xuất hay chi phí chế tạo sản phẩm là toàn bộ các khoản chi

phí liên quan tới việc sản xuất, chế tạo sản phẩm phát sinh trong quá trình sản

xuất. Toàn bộ các chi phí này được tính vào giá thành sản phẩm. Chỉ những

chi phí dùng để tiến hành các hoạt động sản xuất mới được coi là chi phí sản

xuất và là bộ phận quan trọng trong chi phí SXKD của doanh nghiệp. Chi phí

9

sản xuất gồm nhiều khoản mục khác nhau, thông thường gồm: CP nguyên vật

liệu trực tiếp, CP nhân công trực tiếp, CP sản xuất chung.

Trên góc độ kế toán quản trị

Chi phí có thể là dòng phí tổn thực tế gắn liền với hoạt động hàng ngày

khi doanh nghiệp thực hiện kiểm tra, ra quyết định, chi phí cũng có thể là

dòng phí tổn ước tính để thực hiện dự án, những phí tổn mất đi do chọn lựa

phương án, hy sinh cơ hội kinh doanh. Như vậy, chi phí có thể đã thực tế phát

sinh, cũng có thể chưa phát sinh mà mới chỉ ước tính; có thể là những cơ hội

bị mất đi do chúng ta đã lựa chọn một cơ hội khác. Chi phí không phải gắn

liền với một kỳ cụ thể nào mà nó được xem xét gắn liền với các phương án,

cơ hội kinh doanh gắn liền với một quyết định cụ thể mà nhà quản trị phải

đưa ra. Chi phí là các hy sinh về các lợi ích kinh tế, phản ánh các nguồn lực

mà đơn vị sử dụng để cung cấp các sản phẩm, dịch vụ.

Xét về mặt bản chất thì chi phí sản xuất là sự chuyển dịch vốn vào đối

tượng tính giá nhất định, vốn này được doanh nghiệp bỏ ra trong quá trình sản

xuất. Xuất phát từ mục đích và nguyên tắc kinh doanh thì mọi sản phẩm tạo ra

luôn được doanh nghiệp quan tâm đến hiệu quả mang lại.

Với cơ chế hội nhập và phát triển như hiện nay, mỗi doanh nghiệp đều

có đối thủ cạnh tranh. Do đó, trước khi lựa chọn sản xuất bất kỳ một loại sản

phẩm nào đòi hỏi các doanh nghiệp cần phải nắm bắt được nhu cầu thị

trường, giá cả thị trường và điều tất yếu phải xác định đúng đắn mức chi phí

sản xuất, tiêu hao sản phẩm mà doanh nghiệp phải đầu tư. Trong đó, kế toán

chi phí sản xuất với tư cách là một bộ phận của hệ thống kế toán doanh

nghiệp, nó đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin về chi phí

sản xuất phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính và giúp cho nhà quản trị thực

hiện việc hoạch định, kiểm soát và ra quyết định. Chính vì vậy, các doanh

nghiệp sản xuất nói chung và Công ty TNHH in Hồ Gươm đang ngày càng

10

chú trọng đến việc hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất nhằm kiểm soát chi phí

sản xuất, hạ giá thành sản phẩm, tối đa hóa lợi nhuận.

Trong doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, những chi phí bỏ ra để tiến

hành sản xuất được coi là chi phí sản xuất. Trong chi phí sản xuất còn có vấn

đề chi tiêu được phát sinh thường xuyên, chi tiêu là sự giảm đi đơn thuần các

loại vật tư, tài sản, tiền vốn của doanh nghiệp bất kể nó đươc dùng vào mục

đích nào. Chi phí và chi tiêu khác nhau nhưng có mối quan hệ biện chứng với

nhau: có những khoản chi tiêu của kỳ này nhưng chưa được tính vào chi phí,

đồng thời có những khoản chi phí của kỳ này nhưng thực tế chưa chi tiêu.

Trong điều kiện hoạt động theo cơ chế thị trường cùng với chất lượng

sản phẩm, giá thành sản phẩm luôn là vấn đề được quan tâm hàng đầu của các

nhà sản xuất. Phấn đấu hạ được giá thành sản phẩm và nâng cao hiệu quả sản

xuất kinh doanh và thu nhập của người lao động, đảm bảo sự tồn tại và phát

triển của một doanh nghiệp. Vì vậy xác định đúng đối tượng hạch toán chi phí

sản xuất là công việc khởi đầu có ý nghĩa quan trọng.

Các thông tin chi phí chính xác sẽ đảm bảo kết quả tính toán chi phí, từ

đó sẽ có các quyết định phù hợp về chiến lược sản xuất kinh doanh cho doanh

nghiệp. Thông tin chi phí thường được lấy từ các dữ liệu kế toán. Như vậy, để

đạt yêu cầu chính xác, doanh nghiệp cần một hệ thống kiểm tra kế toán nội bộ

chặt chẽ. Hệ thống này là một tập hợp các chính sách và quy trình hoạt động

xử lý các dữ liệu tài chính nhằm mục đích tránh những sai lầm.

Các thông tin quản trị chi phí phải được cung cấp đầy đủ và đúng lúc

cho yêu cầu giúp nhà quản trị xây dựng được các quyết định chính xác. Chậm

trễ trong việc cung cấp thông tin này có thể đưa đến sự lãng phí rất lớn trong

sản xuất. Cung cấp thông tin kịp thời giúp hạn chế được sự lãng phí, nhằm

giảm thiểu chi phí cho doanh nghiệp trong quá trình hoạt động.

2.1.2. Khái niệm giá thành sản phẩm sản xuất