Luận văn Đào tạo viên chức tại Đài Truyền hình Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOBỘ LAO ĐỘNG THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI

TRẦN QUANG ĐẠO

ĐÀO TẠO VIÊN CHỨC CỦA ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC

Hà Nội - 2019

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOBỘ LAO ĐỘNG THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI

TRẦN QUANG ĐẠO

ĐÀO TẠO VIÊN CHỨC CỦA ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM

Chuyên ngành: Quản trị nhân lực

Mã số: 603440404

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. ĐỖ THỊ TUYẾT

Hà Nội - 2019

LỜI CẢM ƠN

Sau một thời gian học tập, nghiên cứu tại trường Đại học Lao Động Xã

hội và dưới sự hướng dẫn tận tình của các thầy giáo, cô giáo; luận văn thạc sỹ

“Đào tạo viên chứccủa Đài Truyền hình Việt Nam” đã được hoàn thành.

Với lòng biết ơn sâu sắc, tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các

thầy giáo, cô giáo; đặc biệt là TS Đỗ Thị Tuyết đã tận tình hướng dẫn, giúp

đỡ tác giả trong suốt thời gian qua.

Xin trân trọng cảm ơn các cán bộ viên chức của Đài truyền hình Việt

Nam đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ cho tác giả thu thập tài liệu, nghiên cứu

nghiệp vụ và hoàn thành đề tài nghiên cứu của mình.

Mặc dù có nhiều cố gắng song luận văn không tránh khỏi hạn chế,

thiếu sót. Kính mong các thầy, cô giáo trong hội đồng đánh giá luận văn chỉ

bảo, các bạn đồng nghiệp góp ý kiến, giúp tác giả tiếp tục bổ sung cho luận

văn được hoàn thiệnhơn.

Xin chân thành cảm ơn!

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn “Đào tạo viên chức của Đài Truyền hình

Việt Nam”là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu

trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõràng.

TÁC GIẢ

TRẦN QUANG ĐẠO

I

MỤC LỤC

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.....................................................................IV

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ............................................................ V

PHẦN MỞ ĐẦU.......................................................................................... V

1. Lý do chọn đề tài ...................................................................................... 1

2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài.............................................. 2

3 . Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu........................................................... 3

4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu................................................................ 4

5. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................... 4

6. Kết cấu của luận văn................................................................................ 6

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÀO TẠO VIÊN CHỨC

TRONGTỔ CHỨC ...................................................................................... 7

1.1.Các khái niệm......................................................................................... 7

1.1.1.Khái niệm về tổ chức............................................................................. 7

1.1.2.Khái niệm về viên chức......................................................................... 7

1.1.3. Đào tạoviên chức.................................................................................. 9

1.2. Nội dung của đào tạo viên chức.......................................................... 13

1.2.1. Xác định nhu cầu đào tạo viên chức ................................................... 13

1.2.2. Xây dựng kế hoạch đào tạo................................................................. 16

1.2.3. Tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo.................................................... 17

1.2.4. Đánh giá thực hiện kế hoạch đào tạo viên chức.................................. 25

1.3. Các nhân tố ảnh hưởng tới đào tạo viên chức trong tổ chức ............ 28

1.3.1. Quan điểm của lãnh đạo cấpcao.......................................................... 28

1.3.2.Cơ chế hoạt động của tổ chức.............................................................. 28

1.3.3. Khả năng tài chính của tổ chức........................................................... 28

1.3.4. Mức độ phức tạp của công việc.......................................................... 29

1.3.5. Chất lượng viên chức ......................................................................... 29

II

1.3.6. Năng lực bộ phận chuyên trách về công tác đào tạo nguồn nhân lực của

tổ chức ......................................................................................................... 30

1.3.7. Chất lượng đội ngũ giáo viên.............................................................. 30

1.3.8.Hệ thống cơ sở Đào tạo viên chức ĐTHVN......................................... 31

1.3.9. Đối thủ cạnh tranh của tổ chức........................................................... 31

1.4. Cơ sở pháp lý về đào tạo Viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập

..................................................................................................................... 31

1.5. Kinh nghiệm đào tạoviên công nhân viên tạo một số đài truyền hình

trong nước và bài học kinh nghiệm cho Đài Truyền hình Việt Nam....... 32

1.5.1. Kinh nghiệm đào tạo công nhân viên tại một số đài trong nước.......... 32

1.5.2. Bài học kinh nghiệm đào tạo viên chức cho Đài Truyền hình Việt Nam.

........................................................................................................... 35

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐÀO TẠO VIÊN CHỨC CỦA ĐÀI

TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM .................................................................... 37

2.1. Tổng quan về Đài truyền hình Việt Nam (VTV)................................ 37

2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển Đài Truyền hình Việt Nam............ 37

2.1.2. Cơ cấu tổ chức và chức năng nhiệm vụ của VTV ............................... 38

2.1.3. Đặc điểmđội ngũviên chứccủa Đài Truyền hình Việt Nam................. 40

2.1.4. Đặc điểm về tổ chức lao động của Đài Truyền hình Việt Nam ........... 44

2.2. Phân tích thực trạng đào tạo viên chức của Đài Truyền hình Việt Nam. 44

2.2.1. Phân tích thực trạng xác định nhu cầu đào tạo.................................... 44

2.2.2. Phân tích thực trạng xây dựng kế hoạch đào tạo VC........................... 48

2.2.3. Phân tích thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo VC .............. 53

2.2.4. Phân tích thực trạng đánh giá đào tạo ................................................. 58

2.3. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới đào tạo viên chức của Đài

Truyền hình Việt Nam ............................................................................... 64

2.3.1. Quan điểm của lãnh đạo ĐTHVN....................................................... 64

2.3.2. Cơ chế tổ chức hoạt động của ĐTHVN .............................................. 65

2.3.3. Khả năng tài chính, ngân sách dành cho đào tạo VC........................... 65

III

2.3.4. Mức độ phức tạp của công việc .......................................................... 66

2.3.5. Mức độ phức tạp của công việc .......................................................... 66

2.3.6.Chất lượng của đội ngũ viên chức ....................................................... 67

2.3.7.Chất lượng đội ngũ làm công tác đào tạo VC ...................................... 70

2.3.8.Trình độ, kỹ năng của đội ngũ giảng viên............................................ 71

2.3.9.Hệ thống các cơ sở đào tạo viên chức ĐTHVN ................................... 72

2.3.10.Đối thủ cạnh tranh của tổ chức .......................................................... 72

2.4. Đánh giá thực trạng đào tạo viên chức Đài Truyền hình Việt Nam . 73

2.4.1. Ưu điểm.............................................................................................. 73

2.4.2. Những hạn chế và nguyên nhân.......................................................... 73

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ NHẰM HOÀN

THIỆN ĐÀO TẠO VIÊN CHỨC CỦA ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM

........................................................................................................... 77

3.1. Định hướng phát triển, quan điểm và định hướng đào tạo viên

chứccủa Đài Truyền hình Việt Nam.......................................................... 77

3.1.1. Định hướng phát triển của Đài Truyền hình Việt Nam ....................... 77

3.1.2. Quan điểm, định hướng đào tạo viên chức của Đài Truyền hình Việt

Nam ............................................................................................................. 83

3.2. Giải pháp về đào tạo viên chức của Đài Truyền hình Việt Nam....... 85

3.2.1. Giải pháp về xác định nhu cầu đào tạo................................................ 85

3.2.2. Giải pháp về hoàn thiện xây dựng kế hoạch đào tạo viên chức ........... 87

3.2.3.Hoàn thiện bộ máy làm công tác đào tạoviên chức tại Đài Truyền hình

Việt Nam...................................................................................................... 94

3.2.4.Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên................................................... 95

3.3. Một số khuyến nghị............................................................................. 97

KẾT LUẬN................................................................................................. 99

TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................ 101

PHỤ LỤC........................................................................................................

IV

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

TỪ VIẾT TẮT

NỘI DUNG ĐẦY ĐỦ

Viên chức

VC

ĐTHVN

VTV

Đài truyền hình Việt Nam

VTVTC

Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ

truyền hình

CNTT

VTC Academy

HTV

Cồng nghệ thông tin

Học viện Công nghệ và Nội dung số VTC

Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh

V

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1. Thống kê số lượng, chất lượng viên chức Đài Truyền hình Việt

Nam theo trình độ học vấn giai đoạn 2014- 2018. ........................................ 41

Bảng 2.2.Số lượng viên chức ĐTHVN phân bổ theo các khối tính đến ........ 42

tháng 06/2019............................................................................................... 42

Bảng 2.3. Thống kê chức danh của viên chức ĐTHVN đến tháng 06/2019 .. 42

Bảng 2.4. Thống kê chuyên môn đào tạo của viên ĐTHVN tính đến............ 43

tháng 06/2019............................................................................................... 43

Bảng 2.5. Nhu cầu đào tạo viên chức Đài truyền hình Việt Nam năm 2018 . 46

Bảng 2.6. Kết quả đào tạo viên chức Đài Truyền hình Việt Nam ................ 55

giai đoạn 2014 – 2018 .................................................................................. 55

Bảng 2.7. Kết quả số lớp đào tạo theo loại hình đào tạo VCnăm 2018 ......... 55

Bảng 2.8. Kết quả đào tạo theo từng đố tượng VCtrong năm 2018............... 56

Bảng 2.9. Đánh giá mức độ truyền đạt kiến thức của giảng viên .................. 58

Bảng 2.10. Kết quả điều tra về mức độ hoàn thành công việc của cán bộ tham

gia tổ chức đào tạo và cách thức tổ chức khóa học ....................................... 59

Bảng 2.11. Kết quả điều tra về chất lượng các dịch vụ ăn, nghỉ trong khóa học

........................................................................................................... 60

Bảng 2.12. Kết quả điều tra về thực tế áp dụng kiến thức, kỹ năng được đào

tạo vào thực hiện công việc của viên chức.................................................... 63

Bảng 2.13. Bảng Thống kê chất lượng của viên chức Đài Truyền hình Việt

Nam tính đến tháng 06/2019 ........................................................................ 67

Bảng 2.14. Chất lượng đội cán bộ làm công tác đào VC tính đến tháng

06/2019 ........................................................................................................ 70

Bảng 2.15. Chất lượng đội ngũ giảng viên tính đến tháng 06/2019............... 71

VI

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

Biểu đồ 2.1. Mức độ phù hợp của phương pháp giảng dạy với nội dung

chương trình và ngườihọc............................................................................. 61

Biểu đồ 2.2. Mức độ phù hợp giữa nội dung chương trình với yêu cầu công

việc ........................................................................................................... 62

Sơ đồ 2.1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức Đài truyền hình Việt Nam.......................... 39

1

PHẦN MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Nguồn nhân lực là một trong những nguồn lực quan trọng nhất, yếu tố

quyết định trong phát triển kinh tế của mỗi ngành, mỗi vùng, mỗi địa phương.

Ngành truyền hình là một ngành đặc thù, liên quan đến việc tuyên truyền các

chính sách của đảng nhà nước, các thông tin kinh tế xã hội, giải trí trong nước

và quốc tế, mang tính định hướng dư luận cao. Vì vậy đào tạo phát triển

nguồn nhân lực ngành truyền hình có vai trò vô cùng quan trọng.

Trong điều kiện thị trường có nhiều biến động và cạnh tranh ngày càng

mạnh mẽ thì nguồn nhân lực là yếu tố quyết định đến thành công của một tổ

chức. Nhưng khi nói nguồn nhân lực là tài sản quý báu nhất, quan trọng nhất

thì cần phải hiểu đó là những con người có tri thức, sáng tạo, đầy nhiệt huyết,

tận tâm, và có trách nhiệm cho việc đạt tới tầm nhìn, sứ mạng của tổ chức chứ

không phải con người chung chung. Vì vậy, chỉ có thông qua đào tạo để nâng

cao chất lượng nhân lực mới bảo đảm được khả năng cạnh tranh của tổ chức.

Nhận thức được tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng nguồn

nhân lực, đặc biệt là của đào tạo nguồn nhân lực, hiện nay tại Đài Truyền hình

Việt Nam (ĐTHVN), việc đào tạo phát triển nhân lực, đặc biệt là lực lượng

viên chức rất được chú trọng. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được

vấn đề Đào tạo Viên chức tại ĐTHVN vẫn còn nhiều hạn chế. Bên cạnh đó

thực trạng về đào tạo viên chức hiện nay tại ĐTHVN đã đặt ra yêu cầu cấp

bách và lâu dài cần phải hoàn thiện công tác đào tạo phát triển viên chức Đài

Truyền hình Việt Nam nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế. Đó cũng

chính là lý do học viên chọn đề tài “Đào tạo viên chức tại Đài Truyền hình

Việt Nam” làm luận văn tốt nghiệp của mình.

2

2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Việc nghiên cứu, khảo sát về đội ngũviên chức; xây dựng đội ngũ, viên

chức chức và đào tạo cán bộ, viên chức được nhiều nhà khoa học, nhiều cán

bộ quản lý quan tâm nghiên cứu, như:

Luận án tiến sỹ của nghiên cứu sinh Đặng Thị Hương(2010): “ Đào tạo

cán bộ quản lý trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam đáp ứng yêu

cầu hội nhập kinh tế quốc tế”. Luận án đã hệ thống cơ sở lý luận về đào tạo

cán bộ quản lý trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam trong bối cảnh

hội nhập quốc tế, phân tích thực trạng đào tạo cán bộ quản lý của các doanh

nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam giai đoạn 2006- 2010, đồng thời đề xuất một

số giải pháp hoàn thiện đào tạo cán bộ quản lý trong các doanh nghiệp nhỏ và

vừa ở Việt Nam. Nội dung Luận án chỉ đề cập đến đối tượng can bộ quản lý

tại doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam, với cac biện pháp đào tạo nguồn

nhân lực trong doanhnghiêp.

Nghiên cứu của GS.TSKH Nguyễn Minh Đường (2013) : “ Đào tạo

nhân lực đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong bối

cảnh mới”. Nội dung bài viết hướng vào việc lý giải sự cần thiết phải đào tạo

nhân lực đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong bối

cảnh mới. Trong đó có đề xuất một số định hướng về đào tạo nhân lực nói

chung nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới và thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa,

hiện đạihóa.

Nghiên cứu của TS. Vũ Hùng Phương, Trần Thị Thùy Linh, Phạm

Đăng Phú (2013): “ Đào tạo và phát trỉnh nguồn nhân lực quản lý trong xu thế

hội nhập kinh tế quốc tế - Tập đoàn công nghiệp Than – Khoáng sản Việt

Nam”. Nội dung công trình nghiên cứu đề xuất giải pháp đào tạo và phát triển

nguồn nhân lực quản lý của Tập đoàn than – khoáng sản Việt Nam. Đối tượng

3

của công trình nghiên cứu giới hạn trong phạm vi cán bộ quản lý trong Tập

đoàn Than – Khoáng sản ViệtNam.

Nguyễn Thị Tuyền (2014) hoàn thiện công tác đào tạo viên chứctại

Công ty TNHH TAV, luận văn thạc sĩ, Đại học Thương mại. Trong đề tài này

tác giả đã hệ thống hóa lại cơ sở lý thuyết về công tác đào tạo viên chức,thông

qua việc nghiên cứu chương trình cụ thể dành cho đối tượng nhà quản lý và

nhân viên trong công ty TNHH TVA

Bùi Tuấn Vũ (2016), hoàn thiện công tác đào tạo viên chứctại công ty

cổ phần truyền thông VMG, luận văn thạc sĩ, Đại học Thương mại. Tác giả đã

hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về công tác viên chứcthông qua việc nghiên cứu

đào tạo đối tượng quản lý và nhân viên của Công ty cổ phần truyền thông

VMG. Từ đó, tác giả đã đưa ra những giải pháp hoàn thiện công tác đào tạo

viên chứccủa công ty.

Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu riêng về công tác đào

tạoviên chức cho Đài Truyền hình Việt Nam trong bối cảnh mới, xu thế cách

mạng 4.0

3 . Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu

Phân tích và đánh giá thực trạng đào tạo viên chức tại Đài truyền hình

Việt Nam. Từ đó đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác đào tạo viên chức

cho đơn vị.

Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa các nội dung lý luận về đào tạo và đào tạo viên chức

- Phân tích và đánh giá thực trạng đào tạo của Đài truyền hình Việt

Nam, từ đó tìm ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân hạn chế.

- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác đào tạo viên chức

của Đài truyền hình Việt Nam

4

4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu:Đào tạo viên chức tại Đài truyền hình Việt

Nam.

Phạm vi nghiên cứu

- Về không gian: Tại Đài truyền hình Việt Nam

- Về thời gian: 2014-2018 và đầu năm 2019.

- Đối tượng khảo sát là viên chức tại ĐTHVN

- Về nội dung: Tập trung làm rõ các nội dung của đào tạo viên chức;

thực trạng và giải pháp hoàn thiện đào tạo viên chức tại Đài truyền hình Việt

Nam.

5. Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau

· Phương pháp thu thập nguồn số liệu

- Thu thập dữ liệu thứ cấp

Số liệu từ các báo cáo của Đài truyền hình Việt Nam và các phòng

chức năng trong giai đoạn 2014 – 2018 về tình hình hoạt động sản xuất, kinh

doanh, về các chính sách nhân sự, về công tác đào tạo viên chức.

Số liệu và các báo có có liên quan tới đề tài được các cơ quan, đơn vị,

khác công bố.

Các kết quả nghiên cứu của các công trình có liên quan khác

- Thu thập dữ liệu sơ cấp

Thông tin và số liệu thu được qua điều tra phỏng vấn cán bộ nhân viên

của Đài truyền hình Việt Nam . Mục tiêu khảo sát: nhằm tìm hiểu làm rõ thêm

về thực trạng công tác đào tạo viên chức của Đài.

Đối tượng tham gia khảo sát: Viên chức đang làm việc tại Đài truyền

hình Việt Nam

5

Các thức lựa chọn đối tượng phỏng vấn theo phương pháp ngẫu nhiên,

thuận tiện từ danh sách các cán bộ nhân viên của Đài

Cách thức triển khai: Là tiến hành phỏng vấn theo bảng hỏi được thiết

kế sẵn với cán bộ nhân viên của Đài truyền hình Việt Nam. Cụ thể là học viên

sẽ tiến hành gặp đáp viên đề nghị được khảo sát phỏng vấn, tiếp đó sẽ gửi

bảng hỏi phỏng vấn cho đáp viên và giải thích về cách trả lời, tiếp đến sẽ hẹn

thời gian quay lại nhận bảng phỏng vấn (sau 1 ngày).

· Phương pháp xử lý, phân tích dữ liệu

- Phương pháp tổng hợp: Dựa trên cơ sở số liệu thu thập được, sử dụng

phương pháp tổng hợp và phân tích các số liệu thống kê, các kết quả điều tra,

khảo sát để thấy đượcthực trạng cũng như điểm mạnh và hạn chế trong công

tác đào tạo VC của ĐTHVN.

- Phương pháp thống kê so sánh: Từ các tài liệu và số liệu thu thập

được tác giả thống kê lại và so sánh để đưa ra nhận định đánh giá về công tác

đào tạo VC tại ĐTHVN

- Phương pháp thống kê mô tả: Dựa vào các số liệu tài liệu thu thập

được thống kê và mô tả một cách có hệ thống nhằm phân tích cụ thể về công

tác Đào tạo nhân lực tại ĐTHVN.

Dưới sự hỗ trợ của công cụ excel: Xử dụng công cụ excel để tính toánh

phân tích số liệu, tăng giảm, tổng về các con số định lượng về đào tạoVC tại

ĐTHVN

Dưới sự hỗ trợ của công cụ excel: Tác giả tiến hành khảo sát phát ra

200 phiếu khảo sát về đào tạo viên chức tại ĐTHVN thu về được 180 phiếu

trong đó có 175 phiếu hợp lệ điền đầy đủ nội dung khảo sát. Dựa trên số

phiếu kết quả thu về Tác giả tiến hành xử dụng công cụ excel để tính toánh

phân tích số liệu, tăng giảm, tổng về các con số định lượng về Đào tạoVC tại

ĐTHVN

6

Từ các dữ liệu sơ cấp thu thập được, kết hợp với bảng hỏi điều tra. Tác

giả đã sử dụng các phương pháp tổng hợp, phương pháp thống kê so sánh,

thống kê mô tả …. để phân tích và tổng hợp các tài liệu đã đã thu thập được.

6. Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được kết cấu thành 3 chương

với những nội dung như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận về đào tạo viên chức trong tổ chức

Chương 2: Thực trạng đào tạo viên chức của Đài truyền hình Việt Nam

Chương 3: Phương hướng và giải pháp đào tạo viên chức của Đài

truyền hình Việt Nam

7

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÀO TẠO VIÊN CHỨC TRONG

TỔ CHỨC

1.1.Các khái niệm

1.1.1. Khái niệm về tổ chức

Tổ chức thường được hiểu như là tập hợp của hai hay nhiều người cùng

hoạt động trong những hình thái cơ cấu nhất định để đạt được những mục

đích chung.

Mọi tổ chức đểu mang tính mực đích. Đây là yếu tố cơ bản nhất của bất

kỳ tổ chức nào. Mặc dù mục đích của tổ chức khác nhau có thể là khác nhau.

Mọi tổ chức đều là đơn vị xã hội bao gồm nhiều người. Những người

đó có chức năng nhất định trong hoạt động của tổ chức, có quan hệ khác nhau

trong những hình thái cơ cấu nhất định.

Mọi tổ chức đều phải thu hút và phân bố các nguồn lực cần thiết để đạt

được mục đích của mình. Các tổ chức, bất kỳ loại gì, vì lơi nhuận hay phi lợi

nhận, lớn hay nhỏ đều dùng đến bốn nguồn lực chủ yếu: Nhân lực, tài lực, vật

lực, thông tin.

Mọi tổ chức hoạt động trong mối quan hệ tương tác với những tổ chức

khác.

Mọi tổ chức đều cần đến nhà quản trị, chịu trách nhiệm liên kết, phối

hợp những con người bên trong và bên ngoài tổ chức cùng những nguồn lực

khác để đạt được mục đích với hiệu quả cao.

1.1.2. Khái niệm về viên chức

Thuật ngữ “viên chức” thường được hiểu một cách khái quát là những

người được nhà nước tuyển dụng, nhận một công vụ hoặc một nhiệm vụ nhất

định, do nhà nước trả lương và có nghĩa vụ, bổn phận phục vụ nhân dân, phục

vụ nhà nước theo các quy định của pháp luật.

8

Thuật ngữ “viên chức” đã được nêu trong Hiến pháp năm 1992. Điều 8

Hiến pháp quy định: “Các cơ quan nhà nước, cán bộ, viên chức nhà nước

phải tôn trọng nhân dân, tận tụy phục vụ nhân dân, liên hệ chặt chẽ với nhân

dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân…”[6]. Như vậy, Hiến pháp quan niệm

những người phục vụ trong các cơ quan, tổ chức nhà nước bao gồm cán bộ,

viên chức. Thuật ngữ “viên chức” được hiểu theo nghĩa rất rộng gồm tất cả

những người trong biên chế của các cơ quan, tổ chức sự nghiệp của nhà nước

thực hiện các công việc của cơ quan, tổ chứcđó.

Để thực hiện và cụ thể hóa Hiến pháp, Ủy ban thường vụ Quốc hội đã

ban hành Pháp lệnh cán bộ, công chức năm 1998 và được sửa đổi, bổ sung

năm 2003 để phân biệt cán bộ, công chức trong các cơ quan nhà nước với cán

bộ, công chức trong các đơn vị sự nghiệp của nhà nước. Theo đó, Nghị định

số 116/2003/NĐ-CP ngày 10/10/2003 của Chính phủ về tuyển dụng, sử dụng,

quản lý cán bộ, công chức trong các đơn vị sự nghiệp gọi tắt cán bộ, công

chứclàmviệctrongcácđơnvịsựnghiệpcủanhànướclàviênchức.Nghị định số

117/2003/NĐ-CP ngày 10/10/2003 của Chính phủ về tuyển dụng, sử dụng và

quản lý cán bộ, công chức trong các cơ quan nhà nước gọi tắt cán bộ, công

chức làm việc trong các cơ quan nhà nước là công chức.

Nhưng như thế, cách gọi tắt này không giải quyết được vấn đề làm rõ

thuật ngữ “công chức”, “viên chức”.

Ngày 15/11/2010, tại kỳ họp thứ 8 Quốc hội khoá XII, đã thông qua

Luật viên chức cụ thể hóa đối tượng là viên chức. Theo đó, điều 2 Luật này

quy định: “Viên chức là công dân Việt Nam được tuyển dụng theo vị trí việc

làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc,

hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của

phápluật”.[7]

9

Và theo khoản 1, điều 3 Luật Viên chứcnăm 2010 thì “Viên chức quản

lý là người được bổ nhiệm giữ chức vụ quản lý có thời hạn, chịu trách nhiệm

điều hành, tổ chức thực hiện một hoặc một số công việc trong đơn vị sự

nghiệp công lập nhưng không phải là công chức và được hưởng phụ cấp

chức vụ quảnlý”.[7]

Như vậy, đồng thời với việc Luật Cán bộ, công chức phân định “cán

bộ” và “công chức”, Luật Viên chức cũng đã làm rõ được khái niệm “viên

chức”,phânbiệtviênchứcvớicánbộvàcôngchức.Sựkhácbiệtcơbảncủa viên chức

so với cán bộ, công chức, đó chính là chế độ tuyển dụng gắn với vị trí việc

làm, thông qua chế độ hợp đồng làm việc và tiền lương được hưởng từ quỹ

tiền lương của đơn vị sự nghiệp công lập. Lao động của viên chức không

mang tính quyền lực công, chỉ thuần túy là hoạt động nghề nghiệp mang tính

chuyên môn, nghiệp vụ, theo quy định tại Điều 4 Luật Viên chức 2010 đã làm

rõ: “Hoạt động nghề nghiệp của viên chức là việc thực hiện công việc hoặc

nhiệm vụ trong đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật về viên

chức và các pháp luật có liênquan”.[7]

Như vậy theo Tác giả:“Viên chức là công dân Việt Nam được tuyển

dụng theo vị trí việc làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ

hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập

theo quy định của pháp luật”.

1.1.3. Đào tạoviên chức

- Khái niệm đào tạo

Đào tạo được hiểu là một quá trình hoạt động có mục đích, có tổ chức

nhằm trang bị kiến thức cho người học một cách hệ thống để nâng cao năng

lực, chuyên môn, đủ khả năng công tác độc lập theo yêu cầu nhiệm vụ được

giao. Hay nói một cách khác, đào tạo được xem như một quá trình làm cho

10

người được đào tạo trở thành người có kiến thức và năng lực theo tiêu chuẩn

nhất định đề ra.

Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam xuất bản năm 2000: Đào tạo là

"quá trình tác động đến con người, nhằm làm cho người đó lĩnh hội và nắm

vững những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo... một cách có hệ thống nhằm chuẩn bị

cho người đó thích nghi với cuộc sống và khả năng nhận được một sự phân

công lao động nhất định, góp phần của mình vào việc phát triển xã hội, duy

trì và phát triển nền văn minh của loàingười.[3, tr.735]

Nghị định số 18/2010/NĐ-CP ngày 05 tháng 03 năm 2010 của Chính

phủ về đào tạo, bồi dưỡng công chức đưa ra khái niệm về đào tạo như sau:

“Đào tạo là quá trình truyền thụ, tiếp nhận có hệ thống những tri thức, kỹ

năng theo quy định của từng cấp học, bậchọc.”[8]

Đào tạo được xem như là một quá trình làm cho người ta “trở thành

người có năng lực theo những tiêu chuẩn nhất định”, còn bồi dưỡng được xác

định là quá trình làm cho người ta “tăng thêm năng lực hoặc phẩm chất”. Xét

về mặt thời gian, đào tạo có thời gian dài hơn, thường là từ một năm học trở

lên, về bằng cấp thì đào tạo có bằng cấp chứng nhận trình độ được đào tạo.

Quá trình giáo dục là một quá trình có tính chất xã hội hình thành nhân

cách con người, được tổ chức một cách có mục đích và có kế hoạch, căn cứ

vào những mục đích và những điều kiện do xã hội quy định, được thực hiện

thông qua các các hoạt động giáo dục và học tập và được tiến hành trong các

mối quan hệ xã hội giữa người giáo dục và người được giáo dục, nhằm chiếm

lĩnh những kinh nghiệm xã hội của loài người.

Có thể hiểuĐào tạotheo một định nghĩa chung nhất, là quá trình tác

động đến con người làm cho người đó lĩnh hội và nắm vững những tri thức,

kỹ năng, kỹ xảo một cách có hệ thống nhằm chuẩn bị cho người đó thích nghi

với cuộc sống và khả năng nhận một sự phân công lao động nhất định, góp