Luận văn Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ LAO ĐỘNG – THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI
-------------------------
VŨ THỊ KIỀU TRANG
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN
NHÂN LỰC TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI QUẬN
THANH XUÂN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC
Hà Nội - 2019
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ LAO ĐỘNG – THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI
-------------------------
VŨ THỊ KIỀU TRANG
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN
NHÂN LỰC TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI QUẬN
THANH XUÂN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành : Quản trị nhân lực
Mã số
: 8340404
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS,TS. Bùi Văn Huyền
Hà Nội - 2019
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan bài Luận văn “Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại
Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội” là công trình nghiên cứu
thực sự của cá nhân tôi, chưa được công bố trong bất cứ một công trình nghiên cứu
nào. Các số liệu, nội dung được trình bày trong luận văn này là hoàn toàn hợp lệ và
đảm bảo tuân thủ các quy định về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
Tác giả luận văn
Vũ Thị Kiều Trang
ii
LỜI CẢM ƠN
Trong khoảng thời gian thực hiện đề tài luận văn tốt nghiệp thạc sỹ Quản trị
nhân lực tôiđã gặp nhiều khó khăn trong việc chuẩn bị tài liệu, thu thập dữ liệu sơ cấp
và thứ cấp. Tuy nhiên, với sự nỗ lực của bản thân và sự giúp đỡ tận tình của các thầy
cô giáo, bạn bè và đồng nghiệp, tôi đã hoàn thành Luận văn của mình.
Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy cô trong Ban Giám hiệu trường Đại học
Lao Động – Xã hội đã động viên, tạo mọi điều kiện để tôi có thể yên tâm với công
việc nghiên cứu.
Hơn hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Thầy PGS.TS Bùi Văn
Huyền người đã hướng dẫn, chỉ bảo tận tình, động viên tôi trong suốt quá trình
nghiên cứu để hoàn thành Luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo, viên chức, lao động hợp đồng tại Bảo
hiểm xã hội quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội đã hỗ trợ cung cấp tài liệu để tôi
có cơ sở thực tiễn bổ sung vào bài viết.
Mặc dù đã cố gắng hoàn thành nội dung nghiên cứu bằng tất cả năng lực và
sựnhiệt tình của bản thân, tuy nhiên luận văn này không thể tránh khỏi những thiếu
sót, tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp quý báu của các thầy, cô và đồng
nghiệp để tôi hoàn thiện hơn nữa nhận thức của mình.
Xin chân thành cảm ơn!
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN............................................................................................... ii
MỤC LỤC.................................................................................................... iii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ..................................................................... vii
DANH MỤC BẢNG BIỂU........................................................................ viii
DANH MỤC CÁC HÌNH............................................................................. x
PHẦN MỞ ĐẦU........................................................................................... 1
Chương 1 ...................................................................................................... 7
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC CỦA TỔ CHỨC................................... 7
1.1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM LIÊN QUAN ................................................... 7
1.1.1. Nguồn nhân lực...................................................................................... 7
1.1.2. Chất lượng nguồn nhân lực .................................................................... 9
1.2. NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TRONG TỔ
CHỨC...................................................................................................................11
1.2.1. Khái niệm .............................................................................................11
1.2.2. Yêu cầu nâng cao chất lượng nhân lực của ngành bảo hiểm xã hội........13
1.2.3. Nội dung nâng cao chất lượng nhân lực của ngành bảo hiểm xã hội.....14
1.2.4. Các hoạt động nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của tổ chức ...........18
1.2.5. Các tiêu chí đánh giá nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của tổ chức.29
1.3. KINH NGHIỆM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC
CỦA MỘT SỐ TỔ CHỨC VÀ BÀI HỌC RÚT RA CHO BẢO HIỂM XÃ HỘI
QUẬN THANH XUÂN........................................................................................36
1.3.1. Kinh nghiệm của Bảo hiểm xã hội quận Đống Đa– Hà Nội...................36
1.3.2. Kinh nghiệm của Bảo hiểm xã hội quận Bình Thạnh – Thành phố Hồ Chí
Minh...............................................................................................................37
1.3.3. Bài học kinh nghiệm cho Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân – Thành
phố Hà Nội.....................................................................................................38
Chương 2 .....................................................................................................40
iv
THỰC TRẠNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI
BẢO HIỂM XÃ HỘI QUẬN THANH XUÂN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI...........40
2.1. TỔNG QUAN VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI QUẬN THANH XUÂN,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI........................................................................................40
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển........................................................40
2.1.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân,
thành phố Hà Nội...................................................................................................41
2.1.3. Tình hình hoạt động của Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân, thành phố
Hà Nội...................................................................................................................42
2.2. THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC CỦA BẢO
HIỂM XÃ HỘI QUẬN THANH XUÂN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI ....................45
2.2.1. Số lượng và cơ cấu nguồn nhân lực của Bảo hiểm xã hội quận Thanh
Xuân......................................................................................................................45
2.2.2. Về chất lượng nguồn nhân lực Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân ......49
2.3. THỰC TRẠNG CÁC HOẠT ĐỘNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
NGUỒN NHÂN LỰC CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI QUẬN THANH XUÂN,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI........................................................................................58
2.3.1. Thực trạng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua xác định vị
trí việc làm và khung năng lực ...............................................................................58
2.3.2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua quy hoạch..................60
2.3.3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua tuyển dụng và bố trí sử
dụng nguồn nhân lực tại BHXH quận Thanh Xuân ................................................63
2.3.4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực BHXH quận Thanh Xuân thông
qua đào tạo ............................................................................................................65
2.3.5. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực BHXH quận Thanh Xuân thông
qua chính sách đãi ngộ...........................................................................................68
2.3.6. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực BHXH quận Thanh Xuân thông
qua đánh giá, kiểm tra và giám sát nguồn nhân lực ................................................73
v
2.3.7. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực BHXH quận Thanh Xuân thông
qua đảm bảo điều kiện làm việc cho nguồn nhân lực..............................................75
2.4. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI
BẢO HIỂM XÃ HỘI QUẬN THANH XUÂN....................................................77
2.4.1. Kết quả đạt được...................................................................................77
2.4.2. Tồn tại và hạn chế.................................................................................78
2.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế...........................................................78
Chương 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NHÂN LỰC TẠI
BẢO HIỂM XÃ HỘI QUẬN THANH XUÂN ......................................................82
3.1. ĐỊNH HƯỚNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC
CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI QUẬN THANH XUÂN, HÀ NỘI..........................82
3.1.1. Định hướng phát triển Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân đến năm 2025
.......................................................................................................................82
3.1.2. Định hướng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của Bảo hiểm xã hội
quận Thanh Xuân ...........................................................................................83
3.2. GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI
BẢO HIỂM XÃ HỘI QUẬN THANH XUÂN....................................................84
3.2.1. Nâng cao hiệu quả công tác quy hoạch nguồn nhân lực cho Bảo hiểm xã
hội quận Thanh Xuân......................................................................................84
3.2.2. Tăng cường các biện pháp rèn luyện nâng cao thể lực cho đội ngũ nhân
lực tại Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân ......................................................87
3.2.3. Hoàn thiện công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhân lực tại Bảo hiểm xã
hội quận Thanh Xuân......................................................................................88
3.2.4. Bố trí sử dụng hợp lý đội ngũ nhân lực tại Bảo hiểm xã hội quận Thanh
Xuân...............................................................................................................91
3.2.5. Chú trọng hoạt động đánh giá nguồn nhân lực tại Bảo hiểm xã hội quận
Thanh Xuân....................................................................................................93
3.2.6. Đổi mới chính sách đãi ngộ nguồn nhân lực tại Bảo hiểm xã hội quận
Thanh Xuân....................................................................................................95
3.2.7. Nâng cao đạo đức cho nguồn nhân lực tại Bảo hiểm xã hội quận Thanh
Xuân...............................................................................................................96
3.2.8. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất cho đội ngũ nhân lực tại Bảo hiểm xã
hội quận Thanh Xuân......................................................................................98
vi
3.3 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN
NHÂN LỰC TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI QUẬN THANH XUÂN......................99
3.3.1. Kiến nghị đối với Nhà nước..................................................................99
3.3.2. Kiến nghị đối với Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội .........................101
KẾT LUẬN.................................................................................................103
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .....................................................105
PHỤ LỤC 1................................................................................................108
PHỤ LỤC 2................................................................................................113
vii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
CHỮ VIẾT TẮT
BHYT
BHXH
BHTN
CSĐN
NGHĨA TIẾNG VIỆT
Bảo hiểm y tế
Bảo hiểm xã hội
Bảo hiểm thất nghiệp
Chính sách đãi ngộ
Cán bộ nhân viên
Chất lượng nguồn nhân lực
Người lao động
CBNV
CLNNL
NLĐ
NNL
Nguồn nhân lực
NSLĐ
Năng suất lao động
Tạo động lực
TĐL
SXKD
Sản xuất kinh doanh
viii
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1: Kết quả thực hiện nhiệm vụ của BHXH quận Thanh Xuân ....................43
trong giai đoạn 2016-2018 .....................................................................................43
Bảng 2.2: Số lượng nguồn nhân lực của BHXH quận Thanh Xuân ........................46
trong giai đoạn 2016-2018 .....................................................................................46
Bảng 2.3: Cơ cấu nguồn nhân lực của BHXH quận Thanh Xuân theo độ tuổi và
giới tính trong giai đoạn 2016-2018.......................................................47
Bảng 2.4: Tình hình sức khỏe của nhân lực BHXH quận Thanh Xuân trong giai
đoạn 2016-2018.....................................................................................49
Bảng 2.5: Trình độ chuyên môn của nhân lực BHXH quận Thanh Xuân trong
giai đoạn 2016-2018..............................................................................51
Bảng 2.6: Trình độ lý luận chính trị của nhân lực BHXH quận Thanh Xuân
trong giai đoạn 2016-2018.....................................................................52
Bảng 2.7: Trình độ ngoại ngữ và tin học của nhân lực BHXH quận Thanh Xuân
trong giai đoạn 2016-2018.....................................................................53
Bảng 2.8: Thực trạng vi phạm kỷ luật và đạo đức nghề nghiệp của nhân lực
BHXH quận Thanh Xuân trong giai đoạn 2016-2018 ............................55
Bảng 2.9: Kết quả đánh giá đạo đức nghề nghiệp của nhân lực BHXH..................56
quận Thanh Xuân...................................................................................................56
Bảng 2.10: Thực trạng nhân lực BHXH quận Thanh Xuân so với..........................58
vị trí việc làm.........................................................................................................58
Bảng 2.11: Thực trạng nhân lực BHXH quận Thanh Xuân so với..........................59
Khung năng lực .....................................................................................................59
Bảng 2.12: Thực trạng quy hoạch lãnh đạo BHXH quận Thanh Xuân...................61
Bảng 2.13: Đánh giá về công tác quy hoạch nguồn nhân lực của đơn vị.................62
Bảng 2.14: Đánh giá về công tác bố trí sử dụng nguồn nhân lực của BHXH
quận Thanh Xuân ..................................................................................64
Bảng 2.15: Kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực của BHXH quận Thanh Xuân .........66
ix
Bảng 2.16: Kết quả đào tạo nguồn nhân lực của BHXH quận Thanh Xuân............66
Bảng 2.17: Kinh phí đầu tư cho đào tạo, bồi dưỡng nhân lực của BHXH quận
Thanh Xuân...........................................................................................67
Bảng 2.18: Thu nhập của nhân lực tại BHXH quận Thanh Xuân............................71
Bảng 2.19: Đánh giá về chính sách đãi ngộ nguồn nhân lực của BHXH quận
Thanh Xuân...........................................................................................71
Bảng 2.19 Tỷ lệ viên chức rời bỏ BHXH quận Thanh Xuân chuyển cơ quan
khác trong giai đoạn 2016 - 2018...........................................................72
Bảng 2.21: Kết quả đánh giá xếp loại nhân lực của BHXH quận Thanh Xuân,
Hà Nội giai đoạn 2016 - 2018................................................................73
Bảng 2.22: Đánh giá về công tác đánh giá nguồn nhân lực tại BHXH quận
Thanh Xuân, Hà Nội .............................................................................74
Bảng 2.23: Kết quả kiểm tra, giám sát nguồn nhân lực tại BHXH quận Thanh
Xuân, Hà Nội giai đoạn 2016 - 2018 .....................................................75
x
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 2.1. Sơ đồ cơ cấu tổ chức của BHXH quận Thanh Xuân ...............................41
Hình 2.2. Tình hình thu, chi và nợ đọng BHXHtại BHXH ....................................44
quận Thanh Xuân...................................................................................................44
Hình 2.3. Số lượng nhân lực của BHXH quận Thanh Xuân ...................................46
Hình 2.4. Kết quả đánh giá của viên chức BHXH quận Thanh Xuân......................76
về cơ sở vật chất ....................................................................................................76
1
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Nền kinh tế nước ta đang bước vào thời kỳ hội nhập và phát triển toàn
diện, công nghiệp hóa hiện đại hóa xu hướng phát triển thương mại điển tử.
Trước những thời cơ thách thức của hội nhập TTP, WTO xu hướng và đòi
hỏi vừa tính tất yếu, vừa mang tính khách quan đòi hỏi các cấp, các ngành, các tổ
chức phải không ngừng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để tồn tại và phát triển.
Mục tiêu cơ bản của các tổ chức nào là sử dụng một cách có hiệu quả nguồn
nhân lực để đạt được mục đích của tổ chức đó. Vấn đề đó đặt ra là làm thế nào để
phát huy được vai trò của yếu tố con người cho các mục tiêu phát triển. Điều đó đặt
ra cho tất cả các tổ chức, trong đó có Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân, thành phố
Hà Nộitrong bối cảnh hội nhập đầy thách thức về cạnh tranh và thời cơ hội nhập
quốc tế như hiện nay.
Từ nhận thức trên, thực hiện phương châm “phát triển bền vững, hội nhập và
phát triển” phát huy nguồn lực con người là yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh
và bền vững. Nguồn nhân lực có vai trò quyết định đến sự tồn tại và phát triển của
Tổ chức. Chính vì vậy, vấn đề đặt ra là làm thế nào nâng cao chất lượng nguồn nhân
lực để đáp ứng yêu cầu phát triển của tổ chức và nền kinh tế.
Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân được thành lập và đi vào hoạt động năm
1997. Sau hơnhai chục năm thành lập và hoạt động, trải qua các thời kỳ khác nhau,
Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân đã từng bước trưởng thành và phát triển vững
chắc về mọi mặt, luôn hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, đảm bảo quyền lợi
cho người tham gia và thụ hưởng chế độ bảo hiểm xã hội – bảo hiểm y tế góp phần
ổn định kinh tế, chính trị, xã hội tại địa phương. Để có được những kết quả đó
nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng, quyết định đến sự phát triển của Tổ chức.
Trong bối cảnh thực hiện mục tiêu phát triển mới, nhất là thực hiện BHXH
cho mọi người lao động, tiến tới bảo hiểm y tế (BHYT) toàn dân, yêu cầu đối với
nhân lực tổ chức thực hiện BHXH, BHYT cũng ngày một cao hơn; đòi hỏi sự nâng
cao mang tính cấp thiết hơn, phù hợp với xu hướng hiện đại hóa bộ máy hành chính
2
nói chung. Do vậy, BHXH quận Thanh Xuân cần có đội ngũ nhân lực chất lượng
cao hơn để đáp ứng các yêu cầu của ngành trong thời gian tới.
Trước thực tiễn đó, học viên quyết định chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng
nguồn nhân lực tại Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội” để
làm đề tài nghiên cứu cho luận văn Thạc sĩ của mình.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Vấn đề nhân lực ngày càng khẳng định được vai trò của mình và nhận được
sự quan tâm từ các tổ chức. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là việc làm cấp
bách giúp cho tổ chức nâng cao vị thế của mình trên thị trường quốc tế, đặc biệt
trong giai đoạn hội nhập toàn cầu hóa hiện nay. Đã có nhiều giáo trình, công trình
nghiên cứu khoa học, sách báo, tạp chí... đề cập đến vấn đề này, cụ thể một số công
trình sau:
Nguyễn Thị Thu Thủy (2015) “Nâng caochất lượng nguồn nhân lực tại Công
ty cổ phần xây lắp AC”, Luận văn Thạc sĩ Quản trị nhân lực của Trường Đại Học
Công Đoàn. Luận văn đi sâu vào phân tích thực trạng chất lượng NNL, từ đó tác giả
đã đưa ra những giải pháp cấp thiết dành cho doanh nghiệp để khắc phục những tồn
tại hiện có, phát huy tối đa năng lực của người lao động giúp nâng cao chất lượng
nhân lực tại công ty cổ phần xây lắp AC. Tuy nhiên, tác giả vẫn chưa đưa ra được
những nhóm giải pháp cụ thể dựa trên thực tiễn để nâng cao chất lượng nguồn nhân
lực tiếp cận nền kinh tế thị trường tại Việt Nam.
Nguyễn Anh Tuấn (2015) “Nâng cao chất lượng nhân lực tại Công ty TNHH
Miwon Việt Nam”, luận văn thạc sĩ Quản trị kinh doanhTrường đại học Thương
mại. Luận văn đã tập trung vào trình bày các cơ sở khoa học về lý luận và thực tiễn
đổi mới các chính sách nhằm nâng cao chất lượng của NNL và các khía cạnh trong
tổ chức và quản lý để nâng cao chất lượng NNL. Tuy nhiên, việc đánh giá chất
lượng nhân lực mà luận văn đề cập đến chưa cụ thể và bám sát vào tình hình công
ty, chưa làm tốt khâu dự báo nhu cầu nhân lực và định hướng nhân lực cho công ty.
Vũ Thị Ngọc Mai (2015) “Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Công ty
TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Hà Nam” trường Đại học Lao động – Xã
3
hôi. Tác giả đã hệ thống hóa những lý luận cơ bản nhất về nâng cao chất lượng
NNL trong doanh nghiệp, tác giả cho rằng trong điều kiện toàn cầu hóa đang diễn ra
mạnh mẽ và trong điều kiện của thế giới chuyển từ nền văn minh công nghiệp sang
văn minh tri thức ngày nay, bối cảnh cạnh tranh của thế giới cũng đã và đang thay
đổi. Cạnh tranh NNL chất lượng cao đã và đang là chủ đề quan trọng cho sự tồn tại,
những công trình nghiên cứu của các tác giả đi trước. Trong luận văn này, học viên
nghiên cứu về vấn đề“Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Bảo hiểm xã hội
quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội” vì vậy, tác giả chọn đề tài với mong muốn
đưa ra những nghiên cứu cấp thiết cả về mặt lý luận và thực tiễn góp phần giải
quyết một số bất cập về nâng cao chất lượng nhân lực còn tồn tại trong đơn vị.
Lê Hùng Sơn (2018), “Chiến lược Xây dựng và Phát triển nguồn nhân lực
BHXH Việt Nam), bài đăng trên tạp chí Bảo hiểm xã hội tháng 1/2018. Bài báo cho
rằng: Để thực hiện tốt vai trò phục vụ đối tượng tham gia các loại hình BHXH,
BHYT ngày một mở rộng theo chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước, tiến
tới BHXH cho mọi người lao động, BHYT toàn dân, Ngành BHXH cần có một đội
ngũ cán bộ viên chức đủ về số lượng, bảo đảm về chất lượng, có bản lĩnh chính trị
vững vàng, có ý thức, trách nhiệm, có tinh thần phục vụ đối tượng, phục vụ nhân
dân - điều đó đòi hỏi công tác xây dựng, phát triển nguồn nhân lực, công tác cán bộ,
viên chức phải đặc biệt được coi trọng. Tác giả cũng đã đề xuất một số giải pháp
nhằm phát triển nguồn nhân lực BHXH Việt Nam như: Đẩy mạnh thực hiện Quy
hoạch Phát triển nguồn nhân lực Ngành BHXH đến năm 2020; Nâng cao nhận thức
của lãnh đạo các đơn vị trong hệ thống BHXH Việt Nam về vai trò của công tác đào
tạo, bồi dưỡng viên chức; Thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao; Nâng cao đạo
đức công vụ, đạo đức nghề nghiệp; Mở rộng, tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh
vực đào tạo, bồi dưỡng. Tuy nhiên các giải pháp mới tập trung vào phát triển nguồn
nhân lực mà chưa đi sâu vào nâng cao chất lượng NNL BHXH.
Trên cơ sở kế thừa những công trình nghiên cứu của các tác giả đi trước.
Trong luận văn này, học viên nghiên cứu về vấn đề “Nâng cao chất lượng nguồn
nhân lực tại Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội” vì vậy, tác giả
4
chọn đề tài với mong muốn đưa ra những nghiên cứu cấp thiết cả về mặt lý luận và
thực tiễn góp phần giải quyết một số bất cập về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
còn tồn tại trong đơn vị.
3.Mục đíchvà nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích chung:Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn
nhân lực cho Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội trong thời gian
đến năm 2025.
Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Hệ thống hóa những lý luận cơ bản về chất lượng nguồn nhân lực và nâng
cao chất lượng NNL trong tổ chức
- Phân tích và đánh giá thực trạng, mức độ nâng cao chất lượng NNL tại Bảo
hiểm xã hội quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội trong giai đoạn 2016 - 2018
- Đề xuất một số giải nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho Bảo
hiểm xã hội quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội đến năm 2025
4.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Bảo hiểm
xã hội quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Đề tài được nghiên cứu tại Bảo hiểm xã hội quận Thanh
Xuân, thành phố Hà Nội
- Về thời gian nghiên cứu: Số liệu nghiên cứu trong giai đoạn 03 năm từ
2016 đến năm 2018 và các giải pháp đến năm 2025.
5.Phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
+ Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: nguồn tài liệu được lấy tại văn thư
của Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân. Cụ thể như: Báo cáo tổng kết tình hình thực
hiện nhiệm vụ năm 2016, 2017, 2018, báo cáo tình hình tiền lương, tình hình nguồn
5
nhân lực tại đơn vị ...để phục vụ cho đề tài về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
tại đơn vị.
+ Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp
Phương pháp sử dụng bảng hỏi:
Quy mô mẫu: Điều tra 100 người dân có liên quan tới chế độ chính sách tại
Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân và 40 cán bộ viên chức tại Bảo hiểm xã hội quận
Thanh Xuân để đánh giá về chế độ đãi ngộ, về tiền lương, về đào tạo... tại đơn vị.
(Tại BHXH quận Thanh Xuân hiện nay có 60 viên chức và lao động, tác giả tiến
hành khảo sát ngẫu nhiên 40 người, đạt tỷ lệ 66,67%).
Tổng quy mô mẫu 140 người:
Kích thước mẫu được xác định dựa trên cơ sở tiêu chuẩn 5:1 của Bollen
(1998) và Hair & ctg (1998), tức là để đảm bảo phân tích dữ liệu tốt thì cần ít nhất
05 quan sát cho 01 biến đo lường và số quan sát không nên dưới 100. Do đó, số
lượng mẫu cần thiết được tính theo công thức (n ≥ k*5), nghĩa là mẫu cần phải lấy
là 24 x 5 = 120 trở lên. Tuy nhiên, để nâng cao độ tin cậy của nguồn số liệu sơ cấp
thu thập, luận văn đã tiến hành phát ra thêm 20 phiếu. Như vậy, tổng số phiếu đề tài
thu thập được là 140 phiếu.Tống số phiếu phát ra: 140 phiếu, tổng số phiếu thu về
135 phiếu (trong đó 95 phiếu thu được của người dân và tổ chức, 40 phiếu của viên
chức và lao động của BHXH quận Thanh Xuân)
Thời gian điều tra là tháng 3 năm 2019. Địa điểm khảo sát: tại Bảo hiểm xã
hội quận Thanh Xuân.
5.2. Phương pháp phân tích dữ liệu
- Phương pháp tổng hợp: Phương pháp này sử dụng để rà soát các tài liệu,
các báo cáo có liên quan, giáo trình, các công trình nghiên cứu đã công bố trên các
sách báo, tạp chí và các phương tiện thông tin truyền thông, qua đó tìm kiếm các
vấn đề, các khoảng trống của nghiên cứu
- Phương pháp thống kê, so sánh: Phương pháp này được sử dụng để thu thập
các số liệu thống kê, tổng hợp các báo cáo thống kê của các phòng chuyên môn tại
6
BHXH quận Thanh Xuân. Trên cơ sở đó để đánh giá được thực trạng số lượng, chất
lượng đội ngũ viên chức và lao động của cơ quan và các yếu tố tác động.
- Phương pháp thống kê mô tả
Phương pháp này được sử dụng sau khi số liệu đã được tổng hợp, phân tích.
Từ đó trình bày, mô tả thực trạng các hoạt động nâng cao chất lượng nhân lực cho
viên chức và lao động thông qua các hoạt động quy hoạch, bố trí sử dụng, đào tạo,
đãi ngộ... trên cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng nhân lực cho viên chức và lao
động trong tổ chức.
Các số liệu sử dụng trong đề tài là những số liệu của các báo cáo và đề tài
nghiên cứu đã được công bố.
6. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu
Về mặt lý luận: Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về chất lượng nguồn
nhân lực và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong tổ chức. Làm rõ khái niệm,
nội dung, tiêu chí đánh giá và các nhân tố ảnh hưởng đến nâng cao chất lượng
nguồn nhân lực trong một tổ chức.
Về mặt thực tiễn:Qua khảo sát đánh giá thực trạng nâng cao chất lượng
NNL tại Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội; rút ra kết quả đạt
được cũng như hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế trong việc nâng cao chất
lượng NNL tại Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội; từ đó, đề
xuất những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng NNL tại đơn vị, do vậy luận văn sẽ
là tài liệu tham khảo có giá trị cho BHXH quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội.
7. Kết cấu của đề tài nghiên cứu
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, và các phụ lục
liên quan luận văn được trình bày trong 03 chương chính:
Chương 1: Cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của tổ chức
Chương 2: Thực trạng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Bảo hiểm xã
hội quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội
Chương 3: Các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Bảo
hiểm xã hội quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội.
7
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ NÂNG
CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC CỦA TỔ CHỨC
1.1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM LIÊN QUAN
1.1.1. Nguồn nhân lực
Khái niệm “nguồn nhân lực” được sử dụng từ những năm 60 của thế kỷ XX
ở nhiều nước phương Tây và một số nước Châu Á, và hiện nay đã khá thịnh hành
trên thế giới dựa trên quan điểm mới về vai trò, vị trí của con người trong sự phát
triển. Ở nước ta, khái niệm nguồn nhân lực được sử dụng rộng rãi kể từ đầu thập
niên 90 của thế kỷ XX đến nay. Các nghiên cứu gần đây, cho thấy quan niệm về
nguồn nhân lực khá đa dạng, được đề cập từ nhiều góc độ khác nhau. Tiếp cận dưới
góc độ vốn, Ngân hàng thế giới định nghĩa “nguồn nhân lực được hiểu là toàn bộ
vốn người (thể lực, trí tuệ, đạo đức nghề nghiệp) mà mỗi cá nhân sở hữu. Nó trở
thành yếu tố căn bản bên cạnh các loại vốn vật chất khác: vốn tiền, công nghệ, tài
nguyên thiên nhiên...”. Tùy theo cách hiểu và cách tiếp cận khác nhau mà có cách
nhìn nhận khác nhau về nguồn nhân lực. Theo góc độ vĩ mô thì nguồn nhân lực là
dân số trong độ tuổi lao động có khả năng lao động. Tổng cục Thống kê khi tính
toán nguồn nhân lực xã hội còn bao gồm cả những người ngoài tuổi lao động đang
làm việc trong các ngành kinh tế quốc dân. Ở giác độ vi mô trong tổ chức thì nguồn
nhân lực là lực lượng lao động của từng tổ chức, là số người có trong danh sách của
tổ chức do tổ chức trả lương. “Nguồn nhân lực của tổ chức được hình thành trên cơ
sở của các cá nhân có vai trò khác nhau và được liên kết với nhau theo những mục
tiêu nhất định. Nguồn nhân lực do chính bản chất của con người tạo nên. Nhân viên
có các năng lực, đặc điểm cá nhân khác nhau, có tiềm năng phát triển, có khả năng
hình thành các nhóm hội, các tổ chức công đoàn bảo vệ quyền lợi của họ, có thể
đánh giá và đặt câu hỏi đối với hoạt động của các quản trị gia, hành vi của họ có thể
thay đổi phụ thuộc vào chính bản thân họ hoặc sự tác động của môi trường xung
quanh” [15, tr.13]. Từ hai giác độ vĩ mô và vi mô cho thấy nguồn nhân lực là tất cả
8
các tiềm năng của con người trong một tổ chức hay xã hội (kể cả những thành viên
trong ban lãnh đạo của tổ chức). Tất cả các thành viên trong tổ chức sử dụng kiến
thức, khả năng, hành vi ứng xử và giá trị đạo đức để thành lập, duy trì và phát triển
tổ chức. Nguồn nhân lực bao gồm kinh nghiệm, kỹ năng, trình độ đào tạo và những
sự tận tâm, nỗ lực hay bất cứ đặc điểm nào khác tạo giá trị gia tăng và năng lực
cạnh tranh cho tổ chức của những người lao động. Do đó đầu tư cho con người là
đầu tư quan trọng nhất trong các loại đầu tư và được coi là cơ sở vững chắc cho sự
phát triển bền vững.
Theo Nguyễn Tiệp trong cuốn giáo trình nguồn nhân lực trường Đại học Lao
động – xã hội: “Nguồn nhân lực là tất cả những kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, năng
lực và tính sáng tạo của con người có quan hệ tới sự phát triển của mỗi cá nhân và của
đất nước” [34, tr.21]. Quan niệm này xem xét nguồn lực con người chủ yếu ở phương
diện chất lượng con người và vai trò, sức mạnh của nó đối với sự phát triển xã hội.
Theo ý kiến của các nhà khoa học tham gia chương trình khoa học - công nghệ
cấp Nhà nước, mã số KX - 07: “Con người Việt Nam - mục tiêu và động lực của sự
phát triển kinh tế - xã hội” do Giáo sư, Tiến sỹ khoa học Phạm Minh Hạc làm chủ
nhiệm, cho rằng “nguồn lực con người được hiểu là số dân và chất lượng con người,
bao gồm cả thể chất và tinh thần, sức khỏe và trí tuệ, năng lực và phẩm chất” [20,
tr.17].
Trong luận án Tiến sĩ triết học - nguồn lực con người trong quá trình công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, tác giả Đoàn Khải cho rằng: “Nguồn lực con
người là khái niệm chỉ số dân, cơ cấu dân số và nhất là chất lượng con người với tất
cả đặc điểm và sức mạnh của nó trong sự phát triển xã hội” [20, tr.11].
Ngoài ra còn một số quan điểm của các tác giả khác về nguồn nhân lực.
Nhưng nhìn chung các quan niệm đều thống nhất nội dung cơ bản như sau: nguồn
nhân lực là nguồn cung cấp sức lao động cho xã hội, là yếu tố cấu thành lực lượng
sản xuất, giữ vai trò quyết định sự phát triển kinh tế - xã hội của mọi quốc gia.
Như vậy, nguồn nhân lực (NNL) trước hết phải hiểu đó là toàn bộ những
người lao động đang có khả năng tham gia vào các quá trình phát triển kinh tế - xã
Tải về để xem bản đầy đủ
126 trang
25000
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_nang_cao_chat_luong_nguon_nhan_luc_tai_bao_hiem_xa.pdf
