Luận văn Phát triển đội ngũ giảng viên của Trường Đại học Nguyễn Trãi

i

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành Luận Văn thạc sỹ này, tác giả xin được bày tỏ lòng biết

ơn chân thành và sâu sắc nhất tới TS. Bùi Tôn Hiến - Người thầy đã luôn tận

tình hướng dân, chỉ bảo và tạo mọi điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thành

luận văn một cách tốt nhất.

Tác giả xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu nhà trường, các thầy cô

giáo Khoa Sau Đại học trường Đại học Lao động – Xã hội, các giảng viên

trường Đại học Nguyễn Trãi, đã tận tình giúp đỡ trong quá trình nghiên cứu.

Trong quá trình thực hiện, do hạn chế về lý luận, kinh nghiệm thu được

và do thời gian nghiên cứu eo hẹp, luận văn không tránh khỏi những sai sót.

Tác giả rất mong nhân được ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các thầy

cô giáo và các bạn để luận văn hoàn thiện hơn.

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày… tháng … năm 2015

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Hường

ii

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là sản phẩm độc lập của bản thân, số liệu và kết

quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thưc và chưa hề được sử dụng để

bảo vệ một học vị nào. Tôi cũng xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn

trong luận văn đã được ghi rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày… tháng … năm 2015

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Hường

iii

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU............................................................................................... 1

1. Lý do chọn đề tài ...................................................................................... 1

2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài.............................................. 3

3. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài .............................................. 6

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu............................................................ 6

5. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................... 7

6. Đóng góp đề tài......................................................................................... 7

7. Kết cấu của luận văn................................................................................ 8

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG

VIÊN TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC ................................................ 9

1.1. Các khái niệm liên quan........................................................................ 9

1.1.1 Khái niệm về nguồn nhân lực trong tổ chức .......................................... 9

1.1.2. Giảng viên đại học, đội ngũ giảng viên............................................... 11

1.1.3. Phát triển đội ngũ giảng viên đại học.................................................. 12

1.3. Các nội dung phát triển đội ngũ giảng viên...................................... 17

1.3.1. Phát triển về số lượng giảng viên....................................................... 18

1.3.2. Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên ............................................. 20

1.3.3. Hợp lý hóa về cơ cấu đội ngũ giảng viên............................................ 27

1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giảng viên ............... 30

1.4.1. Nhân tố bên ngoài............................................................................... 30

1.4.2. Nhân tố bên trong............................................................................... 34

1.5. Kinh nghiệm phát triển đội ngũ giảng viên của các trường đại học. 38

1.5.1. Bài học rút ra từ trường trường Đại học Thăng Long.......................... 38

1.5.2. Bài học rút ra từ trường Kinh doanh & Công nghệ ............................. 40

1.5.3. Bài học rút ra cho trường Đại học Nguyễn Trãi .................................. 41

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN

TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGUYỄN TRÃI ............................................. 43

2.1. Giới thiệu về trường Đại học Nguyễn Trãi......................................... 43

2.1.1. Lịch sử hình thành.............................................................................. 43

iv

2.1.2. Đặc điểm về cơ cấu tổ chức................................................................ 45

..................................................................................................................... 45

2.1.3. Đặc điểm về hoạt động đào tạo của nhà trường .................................. 45

2.2. Thực trạng đội ngũ giảng viên Trường Đại học Nguyễn Trãi .......... 47

2.2.2. Chất lượng đội ngũ giảng viên............................................................ 49

2.2.3. Cơ cấu đội ngũ giảng viên trường Đại học Nguyễn Trãi....................... 58

2.3. Thực trạng các hoạt động phát triển đội ngũ giảng viên của trường

Đại học Nguyễn Trãi .................................................................................. 65

2.3.1. Chính sách quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ giảng viên........... 65

2.3.2. Chính sách thu hút, tuyển dụng đội ngũ giảng viên............................. 66

2.3.3. Hoạt động đào tạo, bồi dưỡng giảng viên của Nhà trường .................. 69

2.3.4. Thực trạng hoạt động bố trí, sử dụng đội ngũ giảng viên .................... 74

2.3.5. Hoạt động đánh giá đội ngũ giảng viên của Nhà trường....................... 76

2.3.6. Thực hiện các chế độ, chính sách đãi ngộ đối với giảng viên .............. 78

2.4. Đánh giá chung về phát triển đội ngũ giảng viên của trường Đại học

Nguyễn Trãi................................................................................................ 81

2.4.1. Kết quả đạt được ................................................................................ 81

2.4.2. Hạn chế và nguyên nhân..................................................................... 82

CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP CHỦ YẾU PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ

GIẢNG VIÊN CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGUYỄN TRÃI................... 86

3.1. Phương hướng phát triển đội ngũ giảng viên trường Đại học Nguyễn

Trãi............................................................................................................... 85

3.2. Nguyên tắc đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ giảng viên ............ 86

3.3. Các giải pháp nhằm phát triển đội ngũ giảng viên trường Đại học

Nguyễn Trãi................................................................................................ 87

3.3.1. Nâng cao nhận thức về phát triển đội ngũ giảng viên trường Đại học

Nguyễn Trãi ................................................................................................. 87

3.3.2. Xây dựng chiến lược quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ giảng viên

..................................................................................................................... 91

3.3.3. Xây dựng và hoàn thiện tiêu chí thu hút đội ngũ giảng viên giỏi cho nhà

trường........................................................................................................... 94

v

3.3.4. Xây dựng và hoàn thiện các chính sách đãi ngộ thu hút ngũ giảng viên

giỏi............................................................................................................... 96

3.3.5. Tăng cường đào tạo bồi dưỡng đội ngũ giảng viên.............................. 99

3.3.6. Sử dụng đội ngũ giảng viên hợp lý, khoa học, đảm bảo đúng chuyên

môn, nghiệp vụ........................................................................................... 102

3.3.7. Xây dựng tiêu chí đánh giá đội ngũ giảng viên ................................. 105

3.3.8. Mối liên hệ giữa các biện pháp ......................................................... 107

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ........................................................... 109

1. Kết luận.............................................................................................. 109

2. Khuyến nghị....................................................................................... 111

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................. 113

PHỤ LỤC.................................................................................................. 115

vi

BẢNG CHỮ CÁI VIẾT TẮT

BGH

CT HĐQT

CĐ

Ban giám hiệu

Chủ tịch hội đồng quản trị

Cao đẳng

ĐH

Đại học

ĐH NT

GV

Đại học Nguyễn Trãi

Giảng viên

GS

Giáo sư

HSSV

NNL

NCS

PGS

Học sinh sinh viên

Nguồn nhân lực

Nghiên cứu sinh

Phó giáo sư

TS

Tiến sỹ

vii

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU

Bảng 1.1: Phân biệt khái niệm các thuật ngữ................................................ 25

Sơ đồ 2.1. Sơ đồ cơ cấu tổ chức bộ máy trường Đại học Nguyễn Trãi.......... 45

Bảng 2.1: Số lượng giảng viên nhà trường được phân bổ theo khoa............. 48

Bảng 2.2: Tổng hợp đội ngũ giảng viên theo trình độ đào tạo năm 2015...... 50

Bảng 2.3: Thống kê số lượng đề tài nghiện cứu khoa học của đội ngũ giảng

viên .............................................................................................................. 53

Bảng 2.4: Trình độ ngoại ngữ và tin học của giảng viên nhà trường............. 55

Bảng 2.5 : Tổng hợp xếp loại đánh kiểm tra sức khỏe đội ngũ giảng viên nhà

trường năm 2015.......................................................................................... 57

Bảng 2.6: Cơ cấu giảng viên theo độ tuổi trong trường Đại học Nguyễn Trãi

năm 2015 ..................................................................................................... 58

Bảng 2.7: Tổng hợp thâm niên công tác của giảng viên năm 2015 .............. 60

Bảng 2.8: Cơ cấu giảng viên theo giới tính từ năm 2012-2015 .................... 62

Bảng 2.9: Cơ cấu giảng viên nhà trường theo khoa từ năm 2012-2015......... 64

Bảng 2.10: Kết quả điều tra về thực trạng quy hoạch, kế hoạch đội ngũ giảng

viên năm 2015.............................................................................................. 66

Bảng 2.11: Kế hoạch tuyển dụng giảng viên của nhà trường qua các năm.... 67

Bảng 2.12: Số lượng đào tạo, bồi dưỡng 5 năm trở lại đây ......................... 70

Bảng 2.13: Đánh giá giảng viên nhà trường từ năm 2012- 2015................... 76

Bảng 2.14: Đơn giá tiền lương theo tiết giảng dạy của đội ngũ giảng viên năm

2015 ............................................................................................................. 79

Bảng 2.15: Đánh giá về việc thực hiện chế độ đối với giảng viên .................. 79

viii

1

LỜI MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Xây dựng và phát triển sự nghiệp giáo dục - đào tạo ở cơ sở là một vấn

đề có ý nghĩa lớn lao trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

Chiến lược phát triển đất nước khi bước vào thời kì công nghiệp hoá, hiện đại

hoá không thể hiện được nếu không chú ý đúng mức đến xậy dựng và phát

triển sự nghiệp giáo dục ở cơ sở. Muốn phát triển sự nghiệp giáo dục và đào

tạo thì một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu là nâng cao chất

lượng, hiệu quả giáo dục. Nghị quyết đại hội Đảng X Đảng Cộng sản Việt

Nam nhấn mạnh nhiệm vụ của giáo dục đào tạo trong thời kì đẩy mạnh công

nghiệp hoá, hiện đại hóa: “Ưu tiên hàng đầu cho việc nâng cao chất lượng dạy

và học. Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, nâng cao

chất lượng đội ngũ giáo viên và tăng cường cơ sở vật chất của nhà

trường,phát huy khả năng sáng tạo và độc lập suy nghĩ của học sinh”; thực

hiện “chuẩn hoá”, “hiện đại hoá”, “xã hội hoá”. Để thực hiện nhiệm vụ này,

kết luận của Hội nghị VI Ban chấp hành trung ương khoá IX “về tiếp tục thực

hiện Nghị quyết Trung ương II khoá VIII , phương hướng phát triển giáo dục

đào tạo, khoa học công nghệ từ nay đến 2005 và 2010” đã nhấn mạnh: “Tạo

chuyển biến cơ bản về chất lượng giáo dục, trước hết là nâng cao chất lượng

đội ngũ nhà giáo, thực hiện giáo dục toàn diện, đặc biệt là giáo dục tư tưởng,

chính trị, nhân cách, đạo đức, lối sống cho người học”. Chăm lo xây dựng đội

ngũ giáo viên và các nhà quản lí giáo dục, tạo động lực cho người dạy và

người học. Bởi vì đội ngũ nhà giáo là nhân tố hàng đầu quyết định chất lượng

giáo dục. Cần nâng cao chất lượng toàn diện của đội ngũ nhà giáo, nâng cao

địa vị kinh tế - xã hội của giáo viên, thực hiện tiêu chuẩn hoá giáo viên và cán

bộ quản lí giáo dục, loại bỏ những yếu kém về phẩm chất đạo đức và chuyên

môn nghiệp vụ ra khỏi hệ thống giáo dục là yêu cầu khách quan để giáo dục

phát triển. Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã quan tâm đầu tư

rất nhiều cho giáo dục và đào tạo, do vậy chất lượng và hiệu quả giáo dục

2

hiện nay đã có bước phát triển đáng kể. Có được điều này là nhờ vào chất

lượng giảng dạy ở các loại hình trường lớp đã có bước phát triển rõ rệt. Tuy

nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được thì giáo dục cũng vẫn còn nhiều

tồn tại, yếu kém về chất lượng làm cho cả xã hội phải quan tâm. Lịch sử của

ngành giáo dục đã cho thấy: nơi nào có đội ngũ thầy cô giáo tốt thì nơi đó có

chất lượng giáo dục tốt và ngược lại. Xác định tầm quan trọng của nguồn lực

con người đối với việc xây dựng đất nước, thực hiện công nghiệp hoá, hiện

đại hoá đất nước, Đảng và Nhà nước ta đã đặt Giáo dục và Đào tạo ở vị trí là

“Quốc sách hàng đầu” để đào tạo, bồi dưỡng thế hệ trẻ trở thành nguồn nhân

lực thực sự có chất lượng, đáp ứng yêu cầu xây dựng đất nước trong giai đoạn

hiện nay.

Nằm trong hệ thống các trường Đại học ngoài công lập do Bộ Giáo dục

và đào tạo quản lý, Trường Đại học Nguyễn Trãi đã có những chiến lược và

sách lược nhằm đạt mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực có đủ các phẩm chất tài

và đức phục vụ đất nước. Bên cạnh đó nhà trường đặc biệt chú trọng đến việc

phát triển đội ngũ giảng viên cả về số lượng, chất lượng, cơ cấu. Việc phát

triển đội ngũ giảng viên tại trường từ khi thành lập tới nay đã đạt được kết

quả nhất định. Tuy nhiên,vì là một trường thuộc khối các trường ngoài công

lập, quá trình phát triển đội ngũ giảng viên của trường chưa đạt hiệu quả cao.

Nhà trường chưa xây dựng được kế hoạch phát triển nhân sự nói chung và kế

hoạch phát triển đội ngũ giảng viên nói riêng. Việc phát triển đội ngũ giảng

viên còn có nhiều bất cập: số lượng giảng viên chưa đáp ứng cho giảng dạy,

chất lượng đội ngũ giảng viên chưa cao, chưa đáp ứng được kịp thời việc

nghiên cứu khoa học và dạy học cho sinh viên nhà trường ở hiện tại.

Xuất phát từ những vấn đề trên, tôi chọn đề tài: “Phát triển đội ngũ

giảng viên của Trường Đại học Nguyễn Trãi” để nghiên cứu với mong

muốn lý giải và đưa ra một số giải pháp nhằm phát triển đội ngủ giảng viên

tại trường Đại học Nguyễn Trãi.

3

2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Cho đến nay, đã có nhiều công trình nghiên cứu, nhiều đề tài luận văn

bàn về vấn đề phát triển đội ngũ giảng viên.

TS. Phạm Minh Hạc viết cuốn “Nghiên cứu con người và nguồn nhân

lực đi vào công nghiệp hoá, hiện đại hoá”, (NXB Chính trị Quốc gia, Hà

Nội). Cuốn sách đã nghiên cứu chủ yếu về sự phát triển của nguồn nhân lực

Việt Nam trong giai đoạn nhà nước ta đang tiến vào giai đoạn công nghiệp

hóa và hiện đại hóa đất nước. Tác giả đã nghiên cứu phạm vi trên diện rộng

các đối tượng là con người nhưng chủ yếu là ở các thành phố lớn hay các khu

công nghiệp trên cả nước.

GS. TS. Phạm Tất Dong, trong cuốn “Định hướng phát triển đội ngũ tri

thức Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước”,

(NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001), đã đi sâu nghiên cứu phát triển đội

ngũ tri thức Việt Nam trong đó có đội ngũ giáo viên, giảng viên về thực trạng

và phát triển trong tương lai. Công trình khoa học này nghiên cứu trên phạm

vi cả nước và trên diện rộng các đối tượng khác nhau của đội ngũ tri thức của

đất nước.

Nguyễn Trọng Bảo (chủ biên) viết cuốn “Gia đình, nhà trường, xã hội

vớiviệc phát hiện, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và đãi ngộ người

tài“ (Chương trình khoa học - công nghệ cấp Nhà nước KX - 07, NXB Giáo

dục, Hà Nội). Trong cuối sách này tác giả đã làm rõ vai trò của gia đình, nhà

trường, xã hội trong việc phát hiện, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng

và đãi ngộ nhân tài trong cả nước. Đồng thời tác giả cũng đã đưa ra một số

giải pháp để phát hiện, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và đãi ngộ

người tài trong các cơ quan, tổ chức trong cả nước.

Nguyễn Minh Ðuờng “Bồi duỡng và đào tạo lại đội ngũ nhân lực trong

điều kiện mới”, Chương trình khoa học cấp Nhà nuớc, Ðề tài KX – 07, Hà

Nội. Đề tài đưa ra được những luận điểm về bồi dưỡng và đào tạo nguồn nhân

4

lực trong điều kiện xã hội đổi mới. Nhà nước căn cứ vào đó để thực hiện các

nội dung về bồi dưỡng đào tạo nguồn nhân lực trong điều kiện mới. Đề tài

này đã nghiên cứu trên phạm vi rộng khắp cả nước và tất cả các đối tượng là

nguồn nhân lực.

"Xây dựng, nâng cao chất luợng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý

giáo dục giai đoạn 2005-2010". Đề án nhằm xây dựng và nâng cao chất lượng

đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục của nước ta giai đoạn 2005-2010.

Đề án nghiên cứu trên phạm vi cả nước về toàn bộ đội ngũ nhà giáo và cán bộ

quản lý giáo dục trên diện rộng.

Đề tài nghiên cứu khoa học công nghệ cấp Bộ của Bộ Giáo dục và Đào

tạo, năm 2009: “Giải pháp phát triển cán bộ quản lí và giảng viên Trường

Đại học Đồng Tháp giai đoạn 2007-2014”. Trong đề tài này tác giả đưa ra

thực trang về cán bộ giảng viên trường đại học Đồng Tháp nhưng chủ yếu tác

đưa ra các giải pháp nhằm phát triển cán bộ quản lý và giảng viên trường Đại

học Đồng Tháp giai đoạn 2007-2014. Đề tài nghiên cứu ở phạm vi nhỏ hẹp là

trường Đại học Đồng Tháp trong khoảng thời gian từ năm 2007 đến 2014.

“Xây dựng và phát triển 16 ngành, 23 chuyên ngành khoa hoc cơ bản,

công nghệ cao, kinh tế - xã hội mũi nhọn - ĐH Quốc gia Hà Nội” - Bộ Giáo

dục và đào tạo. Đề án được xây dựng trên cơ sở tác giả nghiên cứu rất kĩ về

nhu cầu các ngành học để từ đó xây dựng nên bản đề án phát triển 16 ngành,

23 chuyên ngành khoa hoc cơ bản, công nghệ cao, kinh tế - xã hội của trường

ĐH Quốc Gia Hà Nội. Đề án nghiên cứu trên phạm vi là trường đại học Quốc

Gia Hà Nội.

Luận án tiến sỹ của NCS Nguyễn Văn Đệ: “Phát triển đội ngũ giảng

viên các trường đại học ở vùng đồng bằng sông Cửu Long đáp ứng yêu cầu

đổi mới giáo dục đại học”. Tác giả đã đưa ra thực trạng về chất lượng đội ngũ

giảng viên của các trường Đại học khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Từ đó

đề ra các giải pháp để phát triển đội ngũ giảng viên của các trường Đại học

5

khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Phạm vi nghiên cứu của đề tài là trường

Đại học khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Luận án tiến sỹ của NCS Thái Huy Bảo: “Phát triển đội ngũ giảng viên

bộ môn phương pháp giảng dạy trong các trường, khoa Đại học sư phạm Hà

Nội”. Ở đề tài này tác giả đi sâu nghiên cứu vào các phương pháp giảng dạy

của đội ngũ giảng viên trong nhà trường. Đồng thời tác giả cũng đưa ra các

giải pháp để phát triển triển đội ngũ giảng viên bộ môn phương pháp giảng

dạy trong các trường, khoa Đại học sư phạm Hà Nội. Phạm vi của đề tài là ở

trong các trường, khoa Đại học sư phạm Hà Nội.

Luận án tiến sỹ của NCS Lại Văn Chính - Nghiên cứu và dự đoán tiềm

năng phát triển của giảng viên dựa trên các đặc tính nghiệp vụ và hồ sơ cá

nhân làm cơ sở xây dựng chương trình phát triển đội ngũ giảng viên”. Tác giả

đã nghiên cứu và đưa ra dự đoán tiềm năng phát triển của giảng viên dựa trên

các đặc tính nghiệp vụ và hồ sơ cá nhân làm cơ sở xây dựng chương trình

phát triển đội ngũ giảng viên. Phạm vi nghiên cứu rộng khắp trên cả nước.

Đây là một đề tài được đánh giá cao và có nhiều đóng góp cho sự nghiệp giáo

dục nước nhà.

Tạp chí giáo dục, số 140/2006 - Nguyễn Văn Đệ:“Thực trạng và giải

pháp phát triển đội ngũ giáo viên vùng ĐBSCL giai đoạn hiện nay. Bài báo

đã chỉ ra những vẫn đề còn tồn đọng, những bất cập trong sự phát triển giáo

dục nói chung cung như sự phát triển đội ngũ giáo viên vùng Đông bằng sông

Cửu Long giai đoạn hiện nay”. Tác giả cũng đã đưa ra một số giải pháp để

hoàn thiện sự phát triển đội ngũ giáo viên vùng Đông bằng sông Cửu Long

giai đoạn hiện nay.

Ebook phương pháp và kỹ năng quản lý nhân sự - Tác giả: Lê Anh

Cường, Nguyễn Thị Lệ Huyền, Nguyễn Thị Mai. Đây là tài liệu điện tử về các

phương pháp và kĩ năng quản lý nhân sự nói chung. Qua đó có thể nhân thấy

các phương pháp áp dụng cho môi trường giáo dục Việt Nam hiện nay.

6

Và các luận văn nghiên cứu về vấn đề phát triển đội ngũ giảng viên trong

và ngoài nước.

Vấn đề phát triển giảng viên tại các cơ sở giáo dục và đào tạo đã được

nhắc đến ở nhiều đề tài khoa học khác nhau. Tuy nhiên hiện tại chưa có công

trình nghiên cứu khoa học nào về việc phát triển đội ngũ giảng viên tại trường

Đại học Nguyễn Trãi. Chính vì vậy việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp

phát triển đội ngũ giảng viên tại trường Đại học Nguyễn Trãi là cấp thiết cả

về lý luận và thực tiễn.

3. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

3.1. Mục tiêu nghiên cứu

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về phát triển đội ngũ giảng

viên đại học.

- Phân tích, đánh giá thực trạng đội ngũ Giảng viên giảng dạy trong

trường Đại học Nguyễn Trãi để thấy được những thành tựu, hạn chế và những

vấn đề đặt ra đối với việc phát triển đội ngũ đó.

- Đề xuất phương hướng và giải pháp nhằm phát triển đội ngũ Giảng

viên giảng dạy của trường đại học Nguyễn Trãi.

3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu

Tập trung nghiên cứu việc nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển

nguồn nhân lực của trường Đại học Nguyễn Trãi. Từ đó, đề xuất một số giải

pháp mới để phát triển nguồn nhân lực, góp phần xây dựng phát triển nguồn

nhân lực trong ngành giáo dục nói chung và trường Đại học Nguyễn Trãi nói

riêng.

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu là phát triển đội ngũ giảng viên của trường Đại

học Nguyễn Trãi.

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Về không gian: Luận văn nghiên cứu về phát triển đội ngũ giảng viên

tại trường Đại học Nguyễn Trãi.

7

+ Về thời gian: Dữ liệu phục vụ cho nghiên cứu, đánh giá hiện trạng

được thu thập trong giai đoạn 2012 – 2015.

+ Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu về phát triển đội ngũ

giảng viên của trường Đại học Nguyễn Trãi.

5. Phương pháp nghiên cứu

* Nguồn thông tin

- Dữ liệu thứ cấp: Các văn bản liên quan đến công tác phát triển đội ngũ

giảng viên; báo cáo tổng kết năm học từ năm 2012 đến năm 2015; bản đánh

giá công viêc, nhận xét, khen thưởng của từng giảng viên trong nhà trường.

- Dữ liệu sơ cấp: Khảo sát bằng bảng hỏi.

* Đề tài sử dụng một số phương pháp sau:

- Phương pháp phân tích thống kê số liệu: Các số liệu được cung cấp bởi

nguồn thông tin sơ cấp sẽ được thông kê và phân tích. Công cụ để phân tích

tính số liệu là Excel.

- Phương pháp so sánh tổng hợp: So sánh số liệu được cung cấp bởi

nguồn thông tin thứ cấp đề thấy được sự đánh giá về số lượng chất lượng, quy

mô của giảng viên.

- Phương pháp điều tra xã hội học: Phát phiếu điều tra 65 giảng viên cơ

hữu và 60 giảng viên thỉnh giảng của Nhà trường thông qua bảng hỏi do tác

giả xây dựng.

6. Đóng góp đề tài

- Hoàn thiện thêm một bước những vấn đề lý luận cơ bản về phát triển

đội ngũ giảng viên trong các trường đại học.

- Vận dụng được cơ sở lý luận để phân tích được hiện trạng đội ngũ

giảng viên trường Đại học Nguyễn Trãi hiện nay. Phát hiện những hạn chế và

nguyên nhân của các hạn chế về phát triển giảng viên của trường làm căn cứ

để đề xuất những giải pháp phát triển phù hợp.

8

- Trên cơ sở phân tích lý luận và thực tiễn, luận văn nêu lên một số

phương hướng và giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giảng

viên trong trường Đại học Nguyễn Trãi.

- Kết quả luận văn sẽ có thêm cơ sở khoa học cho các cơ quan chức năng

trong việc hoạch định cơ chế, chính sách liên quan đến chất lượng đội ngũ

giảng viên trong các trường đại học ngoài công lập nói chung, cũng như

trường Đại học Nguyễn Trãi nói riêng.

7. Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ

lục, nội dung chính của luận văn được kết cấu thành ba chương.

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giảng viên trong các trường

Đại học.

Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên tại Trường Đại học

Nguyễn Trãi.

Chương 3: Các giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên tại Trường Đại học

Nguyễn Trãi.

9

CHƯƠNG 1:

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN

TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC

1.1. Các khái niệm liên quan

1.1.1 Khái niệm về nguồn nhân lực trong tổ chức

Nguồn nhân lực là nguồn lực con người của những tổ chức (với quy

mô, loại hình, chức năng khác nhau) có khả năng tham gia vào quá trình phát

triển của tổ chức cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia, của khu

vực và thế giới.

Khái niệm “nguồn nhân lực” (Humman resources) được sử dụng

nhiều hơn vào thập kỷ 60 của thế kỷ XX ở nhiều nước phương Tây và một

số nuớc châu Á, khi khoa học “quản trị nguồn nhân lực” phát triển. Hiện

nay khái niệm này được sử dụng khá rộng rãi để chỉ vai trò và vị trí con

người trong sự phát triển kinh tế, xã hội. Ở nước ta, khái niệm “nguồn

nhân lực” được nhắc đến nhiều kể từ đầu thập kỷ 90 của thế kỷ XX. Tuy

nhiên, cho đến nay, chưa có tài liệu chính thức nào đưa ra định nghĩa

“nguồn nhân lực”, mặc dù có nhiều nghiên cứu và bài viết về nguồn nhân

lực con người, về tài nguyên con người. Nguồn nhân lực (NNL) là yếu tố

quan trọng hàng đầu trong lực luợng sản xuất. Với vai trò quyết định sự

phát triển và tiến bộ của toàn xã hội. Trong các lý thuyết về “vốn”, về

“tăng trưởng”, thì NNL đều được coi là yếu tố hàng đầu, đảm bảo cho sự

phát triển sản xuất và dịch vụ. Có nhiều cách tiếp cận khái niệm NNL

dưới nhiều góc độ khác nhau.

* Về số lượng của nhân viên trong tổ chức:

Thể hiện quy mô của tổ chức, số lượng nhân viên càng đông, quy mô

tổ chức càng lớn và ngược lại số lượng ít, quy mô tổ chức nhỏ.

10

* Về cơ cấu nhân viên trong tổ chức:

Thể hiện tính đa dạng cơ cấu nhân viên trong tổ chức qua trình dộ,

độ tuổi, giới tính, học hàm, học vị của nhân viên. Tính da dạng cơ cấu ảnh

hưởng trực tiếp trựctiếp đến chất lượng và sức mạnh của NNL trong tổ

chức.

* Về chất lượng nhân viên trong tổ chức:

Chất lượng nhân viên được hiểu là năng lực của họ trong công việc

và cuộc sống. Năng lực của nhân viên thông thuờng được đánh giá qua

các tiêu chí sau: Trí lực, thể lực và đạo đức.

- Trí lực: Là tất cả những gì thuộc về trí tuệ, tinh thần, năng lực

chuyên môn, khả năng sử dụng chuyên môn trong công việc, giá trị và

phẩm chất của nhân viên trong tổ chức.

- Thể lực: Là sức khỏe, là thể chất, là sức chịu dựng áp lực công việc,

và cách xử lý sự căng thẳng trong công việc của nhân viên.

- Ðạo đức: Là một phạm trù thể hiện tư tuởng, tình cảm, lối sống,

thái độ và phong cách đối xử với đồng nghiệp trong tổ chức, với mọi

nguời trong xã hội bao hàm cả về quan niệm về nhân dân và về đất nước

mình.

* Về các mối quan hệ, tác động qua lại:

Các mối quan hệ tác động qua lại giữa các cá nhân với cá nhân, giữa

các nhóm, tổ với nhau trong tổ chức tạo ra sức mạnh tổng hợp cho tổ chức

cũng như cho bản thân họ.

Nguồn nhân lực trong tổ chức có sự khác biệt về chất so với các

nguồn lực khác mà suy cho cùng là do bản chất và những đặc trưng về

tâm sinh lý, năng lực làm việc của con người quyết định. Vì vậy, quản lý

NNL của tổ chức là một công tác phức tạp và rất quan trọng, trong đó vấn

11

đề đào tạo và phát triển NNL là một hoạt động tất yếu vừa có ý nghĩa

truớc mắt vừa mang tính chiến lược lâu dài.

1.1.2. Giảng viên đại học, đội ngũ giảng viên

Giảng viên bao gồm các nhà sư phạm được tuyển dụng và bổ nhiệm vào

các ngạch giảng viên, giảng viên chính, phó giáo sư, giảng viên cao cấp và

giáo sư trong biên chế sự nghiệp của cơ sở đào tạo đại học - cao đẳng công

lập hoặc trong danh sách làm việc toàn thời gian của cơ sở giáo dục đại học -

cao đẳng ngoài công lập.

Giảng viên cơ hữu là giảng viên thuộc biên chế chính thức của nhà

trường.

Giảng viên thỉnh giảng là giảng viên thỉnh giảng gồm có giảng viên ở

các trường đại học, học viện thỉnh giảng tại trường và giảng viên kiêm

chức là cán bộ lãnh đạo các Cục, Vụ, Viện Khoa học Thanh tra.

Tại Điều 74 của Luật Giáo dục và Điều 31 của Nghị định số

75/2006/NĐ-CP ngày 02/8/2006 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng

dẫn thi hành một số điều của Luật Giáo dục qui định “Thỉnh giảng là việc

một cơ sở giáo dục mời nhà giáo hoặc người có đủ tiêu chuẩn của nhà

giáo ở nơi khác đến giảng dạy. Khuyến khích các cơ sở giáo dục mời nhà

giáo, nhà khoa học trong nước, nhà khoa học là người Việt Nam định cư ở

nước ngoài và người nước ngoài đến giảng dạy ở các trường Việt Nam

theo chế độ thỉnh giảng”.

Đội ngũ là một nhóm người được tổ chức và tập hợp thành một lực

lượng để thực hiện một hay nhiều chức năng, có thể cùng nghề nghiệp hoặc

không cùng một nghề nghiệp nhưng cùng có chung một mục đích nhất định

Hiểu theo nghĩa rộng: Đội ngũ giảng viên là một tập hợp những người

làm nghề dạy học, giáo dục, được tổ chức thành một lực lượng, cùng chung

một nhiệm vụ là thực hiện các mục tiêu giáo dục đã đề ra cho tập hợp đó. Họ

12

làm việc có kế hoạch và gắn bó với nhau thông qua lợi ích về vật chất và tinh

thần trong khuôn khổ quy định của pháp luật, thể chế xã hội.

Hiểu theo nghĩa hẹp: Đội ngũ giảng viên là những người làm nhiệm vụ

giảng dạy và quản lý giáo dục trong các trường đại học, cao đẳng, bồi dưỡng

cán bộ.

Đội ngũ giảng viên Việt Nam là những người lao động trí tuệ sáng tạo,

có tinh thần yêu nước, ý thức dân tộc cao, cần cù, thông minh, năng động và

nhạy bén với sự phát triển của thời đại. Đồng thời đây cũng là lực lượng

nghiên cứu khoa học hùng hậu. Chính từ lực lượng này đã xuất hiện nhiều

nhà khoa học lớn, các chuyên gia đầu ngành. Họ có khả năng và thực tế

đã có nhiều đóng góp tích cực và to lớn ở cả hai phương diện: Đào tạo

những tài năng trẻ, bồi dưỡng đội ngũ trí thức, đồng thời nghiên cứu phát

triển và ứng dụng khoa học công nghệ, kỹ thuật, khoa học quản lý, văn

hoá, nghệ thuật, phát triển kinh tế - xã hội, góp phần đẩy nhanh quá trình

xây dựng đất nước công nghiệp hoá, hiện đại hoá.

Theo quyết định số 538/TCCP-TC ngày 19/12/1995 của Ban TCCB

Chính phủ (nay là Bộ nội vụ) đội ngũ giảng viên được xếp ở 3 ngạch:

giảng viên, giảng viên chính, giảng viên cao cấp.

Tóm lại: Đội ngũ giảng viên là một tập thể bao gồm những giảng

viên giảng dạy cùng thực hiện nhiệm vụ, mục tiêu giáo dục đã đặt của nhà

trường hoặc cơ sở giáo dục đó.

1.1.3. Phát triển đội ngũ giảng viên đại học

Theo từ điển tiếng Việt khái niệm phát triển được hiểu là: “Biến đổi

hoặc làm biến đổi từ ít đến nhiều, hẹp đến rộng, thấp đến cao,đơn giản

đến phức tạp”.

Như vậy, mọi sự vật, hiện tượng, con người, xã hội có sự gia tăng về

lượng, biến đổi về chất, làm cho số lượng và chất lượng vận động theo