Luận văn Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Công ty Cổ phẩn Hai Bốn Bảy

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ THANH TÂM

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI CÔNG TY

CỔ PHẨN HAI BỐN BẢY

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Hà Nội, 12/2019

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

---------------

NGUYỄN THỊ THANH TÂM

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI CÔNG TY

CỔ PHẨN HAI BỐN BẢY

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Chuyên ngành: Quản trị nhân lực

Mã ngành: 8340404

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: T.S: NGUYỄN ĐỨC TĨNH

Hà Nội, 12/2019

i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn này là công trình nghiên cứu thực sự của cá

nhân tôi, chưa được công bố trong bất cứ một công trình nghiên cứu nào. Các

số liệu, nội dung được trình bày trong luận văn này là hoàn toàn hợp lệ và

đảm bảo tuân thủ các quy định về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Tôi xin chịu trách nhiệm về đề tài nghiên cứu của mình.

Tác giả

Nguyễn Thị Thanh Tâm

ii

LỜI CẢM ƠN

Trước tiên học viên xin gửi lời cảm ơn tới ban giám hiệu, các thầy cô

giáo trường Đại học Lao động – Xã hội, đã trang bị cho học viên nhiều

kiến thức và đã tạo điều kiện tốt nhất cho học viên thực hiện đề tài này.

Học viên xin gửi lời cảm ơn chân thành sâu sắc đối với TS. Nguyễn

Đức Tĩnh, người hướng dẫn trực tiếp đã chỉ bảo tận tình và giúp đỡ học

viên trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn. Và cảm ơn

tới hội đồng đánh giá luận văn đã chỉ ra những thiếu sót để e chỉnh sửa lại

bài luận văn một cách hoàn thiện hơn.

Cũng xin gửi lời cảm ơn tới phòng hành chính nhân sự Công ty Cổ

phần Hai Bốn Bảy và các bưu cục trong công ty đã giúp đỡ tận tình trong

việc thu thập số liệu, tư liệu và tham gia những ý kiến quý báu trong quá

trình nghiên cứu thực tế.

Cuối cùng học viên xin gửi lời cảm ơn đến gia đình và bạn bè đã luôn

ủng hộ, động viên, tạo điều kiện để học viên có thể hoàn thành tốt luận

văn.

Xin trân trọng cảm ơn!

Tác giả

Nguyễn Thị Thanh Tâm

iii

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................... i

LỜI CẢM ƠN ...........................................................................................ii

MỤC LỤC ...............................................................................................iii

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ................................................................... vi

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ .......................................................vii

LỜI MỞ ĐẦU........................................................................................... 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

NGUỒN NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP ....................................... 8

1.1. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến nguồn nhân lực và chất lượng

nguồn nhân lực trong doanh nghiệp................................................................ 8

1.1.1. Nguồn nhân lực trong doanh nghiệp............................................... 8

1.1.2. Chất lượng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp ............................. 8

1.1.3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp ............ 10

1.2. Đặc điểm của nhân lực bưu chính nước ta ............................................. 11

1.3. Các tiêu chí đánh giá chất lượng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp. 12

1.3.1. Kiến thức của người lao động .................................................... 12

1.3.2. Kỹ năng của người lao động ...................................................... 13

1.3.3. Thái độ làm việc của người lao động ......................................... 14

1.4. Nội dung nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.................................... 15

1.4.1. Nâng cao thể lực........................................................................... 15

1.4.2. Nâng cao trí lực............................................................................ 16

1.4.3. Nâng cao tâm lực.......................................................................... 17

1.5. Các hoạt động nâng cao chất lượng NNL trong doanh nghiệp............... 19

iv

1.5.1. Tuyển dụng nhân lực.................................................................... 19

1.5.2. Đào tạo nhân lực .......................................................................... 20

1.5.3. Sắp xếp, bố trí lao động................................................................ 20

1.5.4. Chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho người lao động........................ 22

1.5.5. Tiền lương, thưởng, kỷ luật .......................................................... 22

1.5.6. Xây dựng văn hóa lành mạnh trong doanh nghiệp........................ 24

1.6. Nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng NNL trong doanh nghiệp................ 25

1.6.1. Nhân tố bên trong doanh nghiệp................................................... 25

1.6.2. Nhân tố bên ngoài doanh nghiệp .................................................. 26

1.7. Kinh nghiệm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của một số tổ chức,

công ty và bài học rút ra............................................................................... 27

1.7.1. Một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của một

số tổ chức, công ty ................................................................................. 28

1.7.2 Bài học kinh nghiệm về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho

Công ty Cổ Phần Hai Bốn Bảy............................................................... 30

CHƯƠNG 2 : THỰC TRẠNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN

NHÂN LỰC TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN HAI BỐN BẨY........................... 31

2.1. Tổng quan về Công ty cổ phần Hai Bốn Bảy......................................... 31

2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển ............................................... 31

2.1.2. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý................................................. 35

2.1.3. Đặc điểm ngành nghề sản xuất kinh doanh của công ty............... 36

2.2. Thực trạng chất lượng nguồn nhân lực tại Công ty Cổ phần Hai Bốn Bẩy

..................................................................................................................... 38

2.2.1. Về trí lực nguồn nhân lực ............................................................. 38

v

2.2.2. Về thể lực nguồn nhân lực............................................................ 40

2.2.3. Về tâm lực nguồn nhân lực........................................................... 42

2.3. Thực trạng hoạt động nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Công ty cổ

phần Hai Bốn Bẩy........................................................................................ 45

2.3.1. Tuyển dụng tại Công ty Cổ phần Hai Bốn Bảy............................. 45

2.3.2. Đào tạo tại Công ty Cổ phần Hai Bốn Bảy ................................... 50

2.3.3. Sắp xếp, bố trí lao động tại Công ty Cổ phần Hai Bốn Bảy .......... 51

2.3.4. Chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho người lao động........................ 53

2.3.5. Trả lương, khen thưởng, kỷ luật tại Công ty Cổ phần Hai Bốn Bảy

............................................................................................................... 53

2.3.6. Xây dựng văn hóa lành mạnh tại Công ty Cổ phần Hai Bốn Bảy.. 57

2.4. Đánh giá thực trạng các nhân tố ảnh hưởng đến nâng cao chất lượng nhân

lực của Công ty Cổ phần Hai Bốn Bảy......................................................... 57

2.4.1. Đánh giá ảnh hưởng của nhân tố bên trong doanh nghiệp............. 58

2.4.2. Đánh giá ảnh hưởng của nhân tố bên ngoài doanh nghiệp. ........... 58

2.5. Đánh giá chung về nâng cao chất lượng NNL tại Công ty cổ phần Hai

Bốn Bảy ....................................................................................................... 60

2.5.1. Ưu điểm ...................................................................................... 60

2.5.2. Hạn chế ....................................................................................... 61

2.5.3. Nguyên nhân ................................................................................ 63

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN

LỰC TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN HAIBỐN BẨY ........................................ 64

3.1. Mục tiêu, phương hướng nâng cao chất lượng NNL tại Công ty cổ phần

Hai Bốn Bảy................................................................................................. 64

vi

3.1.1. Mục tiêu nâng cao chất lượng NNL tại Công ty Cổ phần Hai Bốn

Bảy......................................................................................................... 64

3.1.2.Phương hướng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Công ty Cổ

phần Hai Bốn Bảy.................................................................................. 65

3.2. Các giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Công ty Cổ phần

Hai Bốn Bảy................................................................................................. 65

3.2.1. Giải pháp về nâng cao chất lượng tuyển dụng .............................. 65

3.2.2. Giải pháp về nâng cao chất lượng hoạt động đào tạo, nâng cao trình

độ chuyên môn, nghiệp vụ. .................................................................... 69

3.2.3. Giải pháp về nâng cao chất lượng hoạt động sắp xếp, bố trí lao động

............................................................................................................... 71

3.2.4 Giải pháp về nâng cao vấn đề chăm sóc và bảo vệ sức khỏe NLĐ. 72

3.2.5. Giải pháp về nâng cao hiệu quả các chính sách lương, thưởng và kỷ

luật......................................................................................................... 73

3.2.6. Giải pháp về xây dựng văn hóa doanh nghiệp............................... 78

KẾT LUẬN............................................................................................. 80

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................. 81

PHỤ LỤC 01........................................................................................... 85

PHỤ LỤC 02........................................................................................... 89

vi

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

TỪ VIẾT TẮT

NỘI DUNG ĐẦY ĐỦ

An toàn lao động

Bảo hiểm y tế

ATLD

BHYT

BHTN

BHLD

CBCNV

NXB

Bảo hiểm thất nghiệp

Bảo hộ lao động

Cán bộ công nhân viên

Nhà xuất bản

NNL

Nguồn nhân lực

NLD

Người lao động

vii

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ

Bảng 2.1. Trình độ học vấn, chuyên môn nghiệp vụ của bưu tá trong công

ty giai đoạn 2015-2018............................................................................ 38

Bảng 2.2. Đánh giá mức độ các kỹ năng của nhân viên........................... 39

Bảng 2.3. Tình hình sức khỏe của bưu tá tại công ty ............................... 41

Bảng 2.4. Các chỉ số về chiều cao, cân nặng trung bình của bưu tá tại công

ty năm 2018............................................................................................. 42

Bảng 2.5. Kết quả điều tra ý thức kỷ luật, tác phong của đối tượng bưu tá ở

các bưu cục tại Hà Nội ............................................................................ 43

Bảng 2.6. Kết quả điều tra về nguyện vọng gắn bó với công ty của đối

tượng bưu tá ở các bưu cục tại Hà Nội

................................................................................................................ 44

Bảng 2.7. Nhu cầu nhân sự dự kiến giai đoạn 2018-2023........................ 46

Bảng 2.8. Cơ cấu lao động theo chức năng 2015-2018............................ 52

Bảng 2.9. Các nội dung phạt sai sót chất lượng ....................................... 56

Sơ đồ 2.1. Sơ đồ tổ chức bộ máy Công ty Cổ phần Hai Bốn Bảy ............ 35

Sơ đồ 2.2. Quy trình tuyển dụng tại công ty ............................................ 47

sơ đồ 3.1. Cơ cấu hệ thống trả công ........................................................ 76

1

LỜI MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Kinh tế học đã chỉ ra rằng mỗi tổ chức đều có ba yếu tố đầu vào cơ bản

là vốn, lao động và tài nguyên, ba yếu tố này quyết định sống còn đến hoạt

động của tổ chức. Trong đó, lao động (hay nguồn nhân lực) là yếu tố quan

trọng hàng đầu của sự phát triển, là tài sản vô giá của mọi quốc gia, vùng lãnh

thổ và các tổchức... Một tổ chức với nguồn nhân lực có chất lượng cao sẽ luôn

đạt được hiệu quả trong hoạt động và đạt được các mục tiêu của tổ chức trong

ngắn hạn cũng như trong dài hạn. Mặt khác, trong xu thế toàn cầu hóa và hội

nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu và rộng, môi trường hoạt động của tổ chức

ngày càng phức tạp, để tồn tại và phát triển bền vững các tổ chức cần phải có

một nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trong quá trình đổi mới và phát triển nguồn nhân lực đều được thừa nhận

là yếu tố quan trọng nhất, yếu tố có tính quyết định đến sự hình thành bại, uy

thế, địa vị, khả năng phát triển và phát triển bền vững của tổ chức doanh

nghiệp. Do đó nhiều quốc gia đặt con người vào vị trí trung tâm của sự phát

triển và đề ra các chính sách, chiến lược phát triển nguồn nhân lực phục vụ

yêu cầu của hiện tại và tương lai.

Trong nền kinh tế thị trường mọi doanh nghiệp đều chịu sự tác động bởi

một môi trường đầy cạnh tranh và thách đố. Để tồn tại và phát triển không có

con đường nào khác ngoài con đường quản trị tài nguyên con người một cách

hiệu quả. Con người là tài nguyên quý giá nhất. Quản trị nhân lực là hành vi

quản trị khởi đầu khởi đầu cho mọi hành vi quản trị khác. Quản trị nhân lực

thành công là nền tảng bền vững cho thành công của mọi hoạt động trong tổ

chức.

Vì vậy các doanh nghiệp muốn tồn tại phải chú trọng đến việc đổi mới

công nghệ sản xuất, nâng cao hàm lượng chất xám có trong một sản phẩm,

2

nhằm tăng năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm nhưng vẫn đảm bảo

chất lượng. Làm được điều này đòi hỏi phải có đội ngũ với nhân viên năng

động, luôn bám sát nhu cầu thị hiếu của khách hàng, kịp thời đáp ứng nhanh

nhất theo sự thay đổi đó. Mặt khác ngày nay khoa học kỹ thuật thay đổi rất

nhanh chóng, vòng đời công nghệ cũng như các sản phẩm có xu hướng ngày

càng bị rút ngắn. Bởi vậy doanh nghiệp luôn phải đảm bảo có đội ngũ nhân

viên đáp ứng kịp thời với sự thay đổi đó. Chính vì các lý do trên, nên có thể

khẳng định rằng việc nâng cao chất lượng cho nguồn nhân lực trong một tổ

chức là vô cùng quan trọng và cần thiết đối với bất kỳ tổ chức nào. Một lực

lượng lao động chất lượng cao luôn là lợi thế cạnh tranh vững chắc cho các

doanh nghiệp.Ở một khía cạnh khác, đầu tư vào con người được xem là cách

đầu tư hiệu quả nhất, quyết định khả năng tăng trưởng nhanh, bền vững của

một doanh nghiệp, đảm bảo khả năng lành nghề của đội ngũ công nhân, nâng

cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và giảm bớt tai nạn lao động.

Công ty Cổ phần Hai Bốn Bảylà một công ty hoạt động tronng lĩnh vực

dịch vụ bưu chính. Do đó nhân lực đóng vai trò quan trọng trong hoạt động

của công ty. Tuy nhiên, chất lượng NNL của công ty còn thấp, vì vậy nâng

cao chất lượng NNL tại công ty là vấn đề cần thiết, khách quan xuất phát từ

nhu cầu thực tiễn.

Nhận thấy tầm quan trọng và sự cần thiết về chất lượng nguồn nhân

lực, em chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Công ty Cổ

phần Hai Bốn Bảy “ cũng là công ty hiện em đang làm việc, để thực hiện bài

luận văn thạc sĩ của mình.

2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là một đề tài có lĩnh vực rộng và

được tiếp cận dưới nhiều góc độ khác nhau. Cho đến nay, đã có nhiều công

trình nghiên cứu trong và ngoài nước về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

3

Tuy nhiên các công trình chủ yếu đi sâu nghiên cứu hệ thống chất

lượng nguồn nhân lực, từ đó đưa ra giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân

lực. Trong khi đó không nhiều các công trình nghiên cứu sâu về thực trạng

chất lượng nguồn nhân lực và đưa ra giải pháp triệt để. Liên quan đến các

công trình nghiên cứu về nguồn nhân lực và chất lượng nguồn nhân lực có thể

kể đến như sau:

- Đề tài “Các giải pháp chủ yếu nhằm phát triển nguồn nhân lực Khoa

học công nghệ phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa “ của tác giả

Phạm Văn Quý đã tập trung vào đối tượng nhân lực khoa học công nghệ trong

cả nước, trình bày các cơ sở khoa học về lý luận và thực tiễn đổi mới các

chính sách sử dụng có hiệu quả năng lực và trình độ của đội ngũ khoa học

công nghệ, đồng thời mở rộng sang tất cả các khâu của quá trình đào tạo bồi

dưỡng, sử dụng, đãi ngộ và các khía cạnh trong tổ chức và quản lí đểphát triển

NNL và phát huy vai trò của NNL khoa học công nghệ.

- Đề tài “ Nâng cao chất lượng nhân viên bán hàng tại các siêu thị trên

địa bàn Hà Nội” do tác giả Lê Quân làm chủ nhiệm, đề tài nghiên cứu và làm

rõ được cơ sở lí luận về chất lượng nhân viên bán hàng tại một số siêu thị,

phân tích đánh giá thực trạng chất lượng và các nhân tố ảnh hưởng đến chấ

lượng nhân viên bán hàng tại các siêu thị nghiên cứu từ đó đưa ra một số giải

pháp chính như tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, phát triển, đánh giá chính sách

đãi ngộ đối với người lao động.

- Tác giả Nguyễn Tiến Dũng, Đỗ Văn Dạo” Vấn đề phát triển NNL

chất lượng cao ở nước ta hiện nay”, Tạp chí Lao động xã hội, số 328, tháng

2008. Thông qua bài viết các tác giả đánh giá thực trạng của nguồn nhân lực

chất lượng cao, chỉ ra những vấn đề bất cập và từ đó đưa ra các giải phá để

phát triển NNL chất lượng cao ở nước ta hiện nay.

4

- Báo cáo phát triển Thái Bình Dương của Liên Hiệp Quốc năm 1999. Báo

cáo mô tả các xu hướng phát triển chung ở Thái Bình Dương. Báo cáo đưa ra

các biên pháp về phát triển con người, không chỉ về GDP, việc làm và các chỉ

số kinh tế khác mà còn về các tiêu chuẩn xã hội chẳng hạn tuổi thọ, dịch vụ y

tế, nước uống sạch và sự tham gia của phụ nữ. Báo cáo cũng chỉ ra rằng quản

lý tốt là yếu tố quyết định để đạt được sự phát triển của con người.

Cho thấy có nhiều cách tiếp cận khác nhau về nâng cao chất lượng

nguồn nhân lực. Luận văn của tác giả sẽ kế thừa các lý luận và thực tiễn về

nâng cao chấtlượng nguồn nhân lực từ đó phát triển cơ sở lý luận về nâng cao

chất lượng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp.

Các công trình nghiên cứu đó chủ yếu đã phác họa ra một số thực trạng,

dựa trên những số liệu thống kê hay kết quả điều tra xã hội học và đưa ra một

số giải pháp về tạo động lực lao động. Hầu hết các đề tài đều ở tầm vĩ mô,

hoặc cụ thể nhưng đối tượng nghiên cứu là khác nhau, thời điểm nghiên cứu

khác nhau, khu vực, lĩnh vực nghiên cứu khác nhau và đặc điểm tại mỗi công

ty cũng không giống nhau, nên không hoàn toàn áp dụng được ở các doanh

nghiệp khác nhau.

Đặc biệt tại Công ty Cổ phần Hai Bốn Bảy hiện nay chưa có đề tài nào

nghiên cứu về vấn đề nâng cao chất lượng NNL. Công ty là doanh nghiệp

hoạt động trong lĩnh vực bưu chính. Bởi vậy lao động làm việc tại công ty

cũng có những đặc điểm riêng. Phạm vi nghiên cứu của luận văn này tập

trung vào đối tượng là những bưu tá đang làm việc tại Chi nhánh Công ty Cổ

phần hai bốn bảy. Tác giả hy vọng luận văn sẽ mang lại giá trị ứng dụng trong

công tác quản trị nhân lực tại công ty. Luận văn nghiên cứu để tìm ra giải

pháp có thể vận dụng vào thực tiễn tại công ty. Qua tìm hiểu và đánh giá, tác

giả khẳng định rằng đề tài luận văn không trùng lặp với bất kỳ đề tài có nội

dung tương tự hoặc gần tương tự trước đó.

5

3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích

Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng NNL tại công ty

Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống cơ sở lý luận liên quan đến việc nâng cao chất lượng NNL

- Phân tích và đánh giá thực trạng nâng cao chất lượng NNL tại Công

ty Cổ phần Hai Bốn Bảy

- Đưa ra giải pháp nhằm nâng cao chất lượng NNL tại công ty

4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: lý luận và thực tiễn nâng cao chất lượng nguồn

nhân lựccho người lao động là đối tượng bưu tá(chiếm phần lớn nhân sự trong

công ty) tại Công ty Cổ phần Hai Bốn Bảy.

Phạm vi nghiên cứu :

Không gian: tại Công ty Cổ phần Hai Bốn Bảy.

Thời gian: giai đoạn 2015-2018, giải pháp đến năm 2020

Về nội dung: Tập trung nghiên cứu về nguồn nhân lực, đặc điểm và

chất lượng nguồn nhân lực tại doanh nghiệp, các nhân tố tác động đến việc

nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và các tiêu chí đánh giá chất lượng

nguồn nhân lực tại Công ty cổ phần Hai Bốn Bẩy, từ đó đánh giá thực trạng

chất lượng nguồn nhân lực, định hướng và đưa ra các giải pháp góp phần

nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại công ty.

5. Phương pháp nghiên cứu

Dữ liệu nghiên cứu :

Thu thập dữ liệu sơ cấp: Tác giả thu thập thông tin qua phỏng vấn nhà

quản trị, điều tra trắc nghiệm đối với đối tượng bưu tá và nhà quản trị kết hợp

với quan sát thực tế làm việc tại doanh nghiệp.

6

Thu thập dữ liệu thứ cấp: Các dữ liệu, tài liệu liên quan đến lỹ luận và

thực tiễn nâng cao chất lượng nhân lực. Giáo trình Quản trị nguồn nhân lực

được giảng dạy tại các trường đại học ngành Quản trị kinh doanh, Quản trị

nhân lực, các tài liệu trên mạng internet, sách báo…

Phương pháp phân tích, tổng hợp: Phương pháp thông kê và phân tích

thống kê: Thống kê, phân tích chi tiết dựa trên các số liệu thực tế tại công ty,

tìm ra những han chế để từ đó làm cơ sở cho việc đề xuất các giải pháp nhằm

hoàn thiện việc xây dựng mô hình giải pháp nâng cao chất lượng nguồn lao

động tại chính doanh nghiệp.

Phương pháp điều tra xã hội học: tiến hành việc xây dựng bảng hỏi và

tiến hành điều tra mẫu đối với nhân viên bưu tá tại các bưu cục ở Hà Nội

Phương pháp quan sát: Tác giải trong vai trò thực tế làm việc tại bưu

cục sử dụng phương pháp quan sát để thu thập thông tin về chất lượng,

phương pháp làm việc.

Phương pháp phân tích tài liệu; phân tích các công trình nghiên cứu

liên quan. Phân tích nội dung tài liệu để thu thập, học hỏi, kế thừa và phát

triển phù hợp với đề tài.

6. Những đóng góp mới của luận văn

Luận văn có những giá trị đóng góp cả về mặt lý luận và ứng dụng:

Giá trị lí luận: Hệ thống các vấn đề lý luận về nâng cao chất lượng

NNL, làm rõ thêm về nội dung nâng cao chất lượng NNL trong doanh nghiệp.

Đề tài góp phần làm phong phú thêm nguồn lý luận và thực tiễn cho các

nghiên cứu khoa học khác về vấn đề nâng cao chất lượng NNL trong tương

lai.

Giá trị thực tiễn: Phân tích, đánh giá thực trạng nâng cao chất lượng

NNL, làm rõ những ưu điểm, hạn chế, tìm ra nguyên nhân của những hạn chế,

7

đề xuất các giải pháp mới về công tác cao chất lượng NNLtại công ty nghiên

cứu.

7. Kết cấu của luận văn

Nội dung chính gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong

doanh nghiệp

Chương 2 : Thực trạng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Công ty

Cổ phần Hai Bốn Bảy

Chương 3 : Giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Công ty

Cổ phần Hai Bốn Bảy

8

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT

LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP

1.1. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến nguồn nhân lực và chất lượng

nguồn nhân lực trong doanh nghiệp

1.1.1. Nguồn nhân lực trong doanh nghiệp

Theo nghĩa rộng thì NNL bao gồm toàn bộ dân cư có khả năng lao

động.

Theo nghĩa hẹp thì nguồn nhân lực là khả năng lao động của xã hội bao

gồm các nhóm dân cư trong độ tuổi lao động, có khả năng lao động, là tổng

thể của các yếu tố thể lực, trí lực, kỹ năng lao động, tinh thần, thái độ, ý thức

lao động.

Nguồn nhân lực trong doanh nghiệp là tất cả mọi cá nhân tham gia vào

hoạtđộng sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Nó bao gồm các cá nhân có

vai trò khác nhau và được liên kết với nhau theo những mục tiêu nhất định.

Nguồn nhân lực được coi là một nguồn vốn, một nguồn tài nguyên quý báu

của doanh nghiệp. Do vậy nếu doanh nghiệp biết cách sử dụng và khai thác

hợp lý thì đó là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp có thể tồn tại, cạnh tranh

và phát triển được ở hiện tại và trong tương lai.

1.1.2. Chất lượng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp

Nguồn nhân lực không chỉ được xem xét dưới góc độ số lượng mà còn

ở khía cạnh chất lượng. Có nhiều cách tiếp cận khác nhau về chất lượng

nguồn nhân lực.

Chất lượng NNL trong doanh nghiệp được biểu hiện ở hiệu quảcủa quá

trình lao động do lực lượng lao động đó thực hiện. Trong quá trình này, con

người thường thực hiện hai chức năng chủ yếu: một mặt, thực hiện những

hoạt động theo quy trình có sẵn nhờ những kỹ năng, kỹ xảo đã tích luỹđược

hoặc đã học tập được qua đào tạo để sản xuất ra sản phẩm theo khuôn mẫu có

9

sẵn được thiết kế từ trước; mặt khác con người đồng thời thực hiện những

chức năng sáng tạo ra các sản phẩm mới, công nghệ mới không dập theo

khuôn mẫu định trước. Ởđây, sự hao phí năng lực thể chất và năng lực tinh

thần, tức sự vận dụng trí năng của người lao động phải đạt đến trình độ cao:

trình độ tìm kiếm, phát hiện thông tin mới và vật chất hoá nó thành sản phẩm

và công nghệ mới.

Với các cách hiểu khác nhau về chất lượng nguồn nhân lực, nhưng nhìn

chung lại thì chất lượng nguồn nhân lực là một khái niệm tổng hợp, bao gồm

những nét đặc trưng về trạng thái thể lực, trí lực, đạo đức và phẩm chất. Nó

thể hiện trạng thái nhất định của nguồn nhân lực với tư cách vừa là một khách

thể vật chất đặc biệt, vừa là chủ thể của mọi hoạt động kinh tế và các quan hệ

xã hội. Trong đó:

- Thể lực của con người chịu ảnh hưởng của mức sống vật chất, sự

chăm sóc sức khỏe và rèn luyện của từng cá nhân cụ thể. Một cơ thể khỏe

mạnh, thích nghi với môi trường sống thì năng lượng do nó sinh ra sẽ đáp ứng

yêu cầu của một hoạt động cụ thể nào đó. Thể lực có ý nghĩa quan trọng quyết

định năng lực hoạt động của con người. Phải có thể lực con người mới có thể

phát triển trí tuệ và quan hệ của mình trong xã hội.

- Trí lực được xác định bởi tri thức chung về khoa học, trình độ kiến

thức chuyên môn, kỹ năng kinh nghiệm làm việc và khả năng tư duy xét đoán

của mỗi con người. Trí lực thực tế là một hệ thống thông tin đã được xử lý và

lưu giữ lại trong bộ nhớ của mỗi cá nhân con người, được thực hiện qua nhiều

kênh khác nhau. Nó được hình thành và phát triển thông qua giáo dục đào tạo

cũng như quá trình lao động sản xuất.

- Tâm lực là những đặc điểm quan trọng trong yếu tố xã hội của nguồn

nhân lực bao gồm toàn bộ những tình cảm, tập quán phong cách, thói quen,

10

quan niệm, truyền thống, các hình thái tư tưởng, đạo đức và nghệ thuật..., gắn

liền với truyền thống văn hóa.

1.1.3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực chính là sự tăng cường sức mạnh

và kỹ năng hoạt động sáng tạo của năng lực thể chất và năng lực tinh thần của

lực lượng lao động lên đến một trình độ nhất định để lực lượng này có thể

hoàn thành được nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trong một giai đoạn phát

triển của một quốc gia, một tổ chức. Do đó, chất lượng nguồn nhân lực chính

là động lực trực tiếp cho sự phát triển kinh tế- xã hội. Thông qua chất lượng

nguồn nhân lực thể hiện rõ trình độ phát triển kinh tế - xã hội của một quốc

gia, chất lượng cuộc sống của dân cư hay mức độ văn minh của một xã hội.

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là tạo ra tiềm năng của con người thông

qua đào tạo, bồi dưỡng, tự bồi dưỡng và đào tạo lại, chăm sóc sức khỏe về thể

lực và tinh thần, khai thác tối đa tiềm năng đó trong các hoạt động lao động

thông qua việc tuyển dụng, sử dụng, tạo điều kiện về môi trường làm việc

(phương tiện lao động có hiệu quả và các chế độ chính sách hợp lý,…) môi

trường văn hóa, xã hội kích thích động cơ, thái độ làm việc của người lao

động, để họ mang hết sức mình hoàn thành các chức trách, nhiệm vụ được

giao. Việc quản lý và sử dụng đúng nguồn nhân lực sau khi đã được đào tạo

phù hợp với năng lực của mỗi cá nhân phục vụ cho các công việc cụ thể là

nhân tố quyết định đến thành công của doanh nghiệp. Trong phạm vi luận

văn, khái niệm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực được hiểu như sau:

“Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong doanhnghiệp chính là nâng cao

mức độ đáp ứng công việc của người lao động trêncác phương diện: thể lực,

trí lực và tâm lực so với yêu cầu cụ thể nhằm đạtđược mục tiêu chung của

doanh nghiệp”