Luận văn Tổ chức hoạt động phân tích tài chính tại Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ Tầng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

ĐÀO THỊ KHÁNH LY

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CHI NHÁNH ĐẦU

TƯ PHÁT TRIỂN HẠ TẦNG - TỔNG CÔNG TY

XÂY DỰNG LŨNG LÔ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN

HÀ NỘI - 2016

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ LAO ĐỘNG – THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

ĐÀO THỊ KHÁNH LY

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CHI NHÁNH ĐẦU TƯ

PHÁT TRIỂN HẠ TẦNG - TỔNG CÔNG TY

XÂY DỰNG LŨNG LÔ

Chuyên ngành: Kế toán

Mã số

: 60340301

LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. VŨ ĐÌNH HIỂN

HÀ NỘI - 2016

LỜI CAM ĐOAN

Đề tài nghiên cứu “Tổ chức hoạt động phân tích tài chính tại Chi nhánh

Đầu tư phát triển Hạ tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô " của luận văn

này là kết quả của sự nỗ lực cố gắng, tìm tòi và sáng tạo của riêng bản thân

em cùng với sự hướng dẫn tận tình của người hướng dẫn khoa học TS. Vũ

Đình Hiển. Em xin cam đoan, kết quả nghiên cứu của công trình hoàn toàn là

kết quả của quá trình nghiên cứu tại Chi nhánh đầu tư phát triển hạ tầng -

Tổng công ty xây dựng Lũng Lô

Em xin cam đoan những lời trên đây là hoàn toàn đúng sự thật và em xin

chịu toàn bộ trách nhiệm về lời cam đoan của mình.

Hà Nội, tháng 11 năm 2016

Học viên

Đào Thị Khánh Ly

LỜI CẢM ƠN

Công trình nghiên cứu “Tổ chức hoạt động phân tích tài chính tại Chi

nhánh Đầu tư phát triển Hạ tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô" được

hoàn thành, cùng với sự nỗ lực, cố gắng của bản thân, em xin được gửi lời

trân trọng cảm ơn và biết ơn sâu sắc tới thầy giáo hướng dẫn khoa học TS. Vũ

Đình Hiển người đã tận tình giúp đỡ, chỉ bảo em trong quá trình em triển khai

đề tài và viết luận văn này.

Em xin chân thành cảm ơn các Thầy, Cô trong Hội đồng phản biện đề

cương và Hội đồng phản biện luận văn đã góp ý giúp em hoàn thiện tốt hơn

luận văn của mình, Khoa sau đại học và Khoa kế toán vì đã tạo những điều

kiện tốt nhất về cơ sở vật chất và đảm bảo chất lượng giảng viên cho chúng

em trong quá trình theo học tại đây.

Em xin chân thành cảm ơn Ban tài chính kế toán - Chi nhánh đầu tư phát

triển hạ tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô, gia đình và những bạn bè

thân thiết của em đã tạo điều kiện, động viên, khích lệ, luôn ủng hộ và giúp

đỡ em trong suốt thời gian qua để em được đi học và hoàn thành luận văn của

mình.

Học viên

Đào Thị Khánh Ly

MỤC LỤC

CHƯƠNG 1 – GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU......................... 1

1.1 Tính cấp thiết của đề tài.................................................................... 1

1.2 Tổng quan tình hình nghiên cứu ...................................................... 2

1.3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài......................................................... 4

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu..................................................... 4

1.5 Kết cấu của luận văn......................................................................... 4

CHƯƠNG 2 – CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG PHÂN

TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP ....................................................... 6

2.1. Khái niệm và ý nghĩa của phân tích tài chính doanh nghiệp........... 6

2.1.1. Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp.................................. 6

2.1.2. Ý nghĩa của phân tích tài chính doanh nghiệp ............................... 6

2.2. Tổ chức hoạt động phân tích tài chính doanh nghiệp...................... 7

2.2.1. Lập kế hoạch phân tích.................................................................. 7

2.2.2. Thực hiện phân tích tài chính doanh nghiệp ................................ 15

2.2.2.1. Phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp (Kỹ thuật phân

tích)................................................................................................... 15

2.2.2.2 Nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp............................ 19

2.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác phân tích tài chính doanh

nghiệp. .................................................................................................. 33

2.2.3.1. Các nhân tố chủ quan........................................................... 33

2.2.3.2. Các nhân tố khách quan ....................................................... 34

2.2.4. Kết thúc phân tích ....................................................................... 36

CHƯƠNG 3 – THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH

TÀI CHÍNH TẠI CHI NHÁNH ĐTPT HẠ TẦNG – TỔNG CÔNG TY

XÂY DỰNG LŨNG LÔ............................................................................. 36

3.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Tổng công ty xây dựng Lũng

Lô .......................................................................................................... 37

3.1.1 Lịch sử hình thành........................................................................ 37

3.1.2 Ngành nghề kinh doanh................................................................ 38

3.1.3 Sơ đồ tổ chức ............................................................................... 40

3.2 Thực trạng tổ chức hoạt động tài chính tại Chi nhánh Đầu tư phát

triển Hạ Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô. ................................ 41

3.2.1 Lập kế hoạch phân tích tại Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ Tầng -

Tổng công ty xây dựng Lũng Lô........................................................... 41

3.2.1.1 Mục tiêu phân tích tại Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ Tầng -

Tổng công ty xây dựng Lũng Lô ........................................................ 41

3.2.1.2 Quy trình phân tích tại Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ Tầng -

Tổng công ty xây dựng Lũng Lô ........................................................ 42

3.2.1.3 Thời gian phân tích và phạm vi phân tích .............................. 44

3.2.2 Thực hiện phân tích tại Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ Tầng -

Tổng công ty xây dựng Lũng Lô........................................................... 44

3.2.2.1 Phương pháp phân tích tài chính tại Chi nhánh Đầu tư phát

triển Hạ Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô. .............................. 45

3.2.2.2 Nội dung phân tích tài chính tại Chi nhánh Đầu tư phát triển

Hạ Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô. ...................................... 45

3.3.3 Kết thúc phân tích tài chính tại Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ

Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô................................................ 75

CHƯƠNG 4 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG

PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CHI NHÁNH ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN

HẠ TẦNG - TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG LŨNG LÔ ........................ 82

4.1 Phương hướng hoàn thiện công tác phân tích tài chính. ................ 82

4.2 Các giải pháp hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại Chi nhánh

Đầu tư phát triển Hạ Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô. ........... 82

KẾT LUẬN............................................................................................... 103

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt

TNHH

BCTC

CP

Ý nghĩa

Trách nhiệm hữu hạn

Báo cáo tài chính

Chi phí

CPBH

DN

Chi phí bán hàng

Doanh nghiệp

DT

Doanh thu

DTT

Doanh thu thuần

EBIT

HTK

Earning Before Interest and Taxes – Lợi nhuận trước thuế và lãi vay

Hàng tồn kho

LN

Lợi nhuận

LNST

QLDN

ROA

Lợi nhuận sau thuế

Quản lý doanh nghiệp

Return on Assests – Tỷ suất sinh lợi trên tài sản

Return on Equity – Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu

Sản xuất kinh doanh

Tài sản

ROE

SXKD

TS

TSCĐ

TSDH

TSNH

TNDN

VCSH

Tài sản cố định

Tài sản dài hạn

Tài sản ngắn hạn

Thu nhập doanh nghiệp

Vốn chủ sở hữu

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Biểu 2.1: Phân tích kết cấu tài sản và nguồn vốn.......................................... 22

Biểu 2.2: Phân tích các chỉ tiêu trong báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh...... 23

Bảng 3.1: Tình hình biến động tài sản và nguồn vốn của Chi nhánh Đầu tư

phát triển Hạ Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô năm 2013. ................ 47

Bảng 3.2: Phân tích tình hình công nợ Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ Tầng -

Tổng công ty xây dựng Lũng Lô năm 2013.................................................. 55

Bảng 3.3: Phân tích khả năng thanh toán của Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ

Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô năm 2013....................................... 57

Bảng 3.4: Phân tích hiệu quả kinh doanh của Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ

Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô năm 2013....................................... 59

Bảng 3.5: Tình hình biến động tài sản và nguồn vốn của Chi nhánh Đầu tư

phát triển Hạ Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô năm 2014. ................ 62

Bảng 3.6: Phân tích tình hình công nợ Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ Tầng -

Tổng công ty xây dựng Lũng Lô năm 2014.................................................. 64

Bảng 3.7: Phân tích khả năng thanh toán của Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ

Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô năm 2014....................................... 66

Bảng 3.8: Phân tích hiệu quả kinh doanh của Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ

Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô năm 2014....................................... 67

Bảng 3.9: Tình hình biến động tài sản và nguồn vốn của Chi nhánh Đầu tư

phát triển Hạ Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô năm 2015. ................ 69

Bảng 3.10: Phân tích tình hình công nợ Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ Tầng

- Tổng công ty xây dựng Lũng Lô................................................................ 72

năm 2015...................................................................................................... 72

Bảng 3.11: Phân tích khả năng thanh toán của Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ

Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô....................................................... 73

năm 2015...................................................................................................... 73

Bảng 3.12: Phân tích hiệu quả kinh doanh của Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ

Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô....................................................... 74

năm 2015...................................................................................................... 74

Bảng 4.1: Phân tích ROA và ROE của Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ Tầng -

Tổng công ty xây dựng Lũng Lô theo phương pháp Dupont......................... 88

Bảng 4.2: Phân tích quá trình sử dụng vốn tại Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ

Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô năm 2015....................................... 90

Bảng 4.3: Phân tích tình hình đảm bảo nguồn vốn cho hoạt động kinh doanh

của Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô

năm 2015...................................................................................................... 93

Bảng 4.4: Phân tích kết quả hoạt động kinh doanh của Chi nhánh Đầu tư phát

triển Hạ Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô năm 2015......................... 95

Bảng 4.5: Phân tích khả năng sinh lời của Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ

Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô năm 2015....................................... 97

Bảng 4.6: Phân tích khả năng cân đối vốn của Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ

Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô năm 2015....................................... 99

Bảng 4.7: Phân tích khả năng hoạt động của Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ

Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô năm 2015..................................... 101

1

CHƯƠNG 1

GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Hiện nay, cùng với sự đổi mới của nền kinh tế thị trường và sự cạnh tranh

ngày càng quyết liệt giữa các thành phần kinh tế đã gây ra những khó khăn và

thử thách cho các công ty. Tốc độ phát triển kinh tế (GDP) giai đoạn 2011-

2015 chỉ 5,91%/năm (số liệu nhà nước), thấp hơn, không đạt mục tiêu đề ra

tại Đại hội XI của Đảng là tăng từ 7% đến 7,5%/năm. Nghị quyết của Đại hội

XII năm 2016 đưa chỉ tiêu phát triển kinh tế kế hoạch 5 năm 2016-2021 là

6,5% đến 7%/năm. Trong bối cảnh đó, để có thể khẳng định được mình mỗi

công ty cần phải nắm vững tình hình cũng như kết quả hoạt động sản xuất

kinh doanh. Để đạt được điều đó, các công ty phải luôn 0 quan tâm đến tình

hình tài chính vì nó quan hệ trực tiếp tới hoạt động sản xuất kinh doanh của

công ty và ngược lại.

Việc thường xuyên tiến hành phân tích tình hình tài chính sẽ không những

cần thiết cho lãnh đạo công ty mà còn cần thiết đối với tất cả các đối tượng

bên ngoài công ty đánh giá được thực trạng tài chính. Lãnh đạo công ty sẽ

đưa ra được các quyết định kinh tế phù hợp, sử dụng một cách tiết kiệm và có

hiệu quả tài sản và các nguồn lực. Nhà đầu tư có quyết định đúng đắn với với

sự lựa chọn đầu tư của mình, các chủ nợ được đảm bảo về khả năng thanh

toán của công ty đối với các khoản cho vay. Nhà cung cấp và khách hàng đảm

bảo được việc công ty sẽ thực hiện các cam kết đặt ra. Các cơ quan quản lý

Nhà nước có được các chính sách để tạo điều kiện thuận lợi cũng như hỗ trợ

cho hoạt động kinh doanh của công ty và đồng thời kiểm soát được hoạt động

của công ty bằng pháp luật.

2

Việc tổ chức hoạt động phân tích tài chính cũng sẽ giúp công ty trong việc

hoạch định chiến lược phát triển lâu dài, đề ra những giải pháp tài chính nhằm

lành mạnh hoá tình hình tài chính, cũng như khẳng định thương hiệu trên thị

trường. Trên thực tế, hầu hết các công ty chưa thực sự quan tâm đến công tác

phân tích tình hình tài chính. Do hệ thống văn bản hướng dẫn của Nhà nước

còn hạn chế, các công ty chưa có phương pháp thống nhất và các tiêu chí

mang tính chuẩn mực để tiến hành phân tích tình hình tài chính công ty mình.

Do vậy, việc hoàn thiện nội dung và phương pháp tổ chức hoạt động phân

tích tài chính tại doanh nghiệp nói chung và Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ

Tầng – Tổng công ty xây dựng Lũng Lô nói riêng là cần thiết cả về lý luận và

thực tiễn.

1.2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Những đề tài liên quan đến phân tích tài chính là đề tài không phải là mới, đã

có rất nhiều những đề tài nghiên cứu liên quan thông qua các công trình

chuyên sâu về phân tích tài chính doanh nghiệp, có thể kể đến như:

Về giáo trình và sách báo, ở Việt Nam, một số tác giả có uy tín trong các

trường đại học hàng đầu về kinh tế cũng có những nghiên cứu về phân tích tài

chính như: Tác giả PGS.TS Nguyễn Trọng Cơ (2009), Phân tích tài chính

doanh nghiệp lý thuyết, thực hành, NXB Tài chính, Hà Nội, đã trình bày các

lý thuyết cơ bản về phân tích tài chính doanh nghiệp; đưa ra hệ thống các

phương pháp và chỉ tiêu đánh giá khái quát tình hình tài chính, phân tích cơ

cấu tài chính, hiệu quả kinh doanh và rủi ro tài chính; tác giả TS. Lê Thị Xuân

(2010), Phân tích và sử dụng Báo cáo tài chính, Học viện Ngân hàng, thì tiếp

cận phân tích theo các báo cáo tài chính cụ thể phân tích tình hình và báo cáo

kết quả kinh doanh, phân tích hoạt động đầu tư (dựa trên Bảng cân đối kế

toán), phân tích tình hình lưu chuyển tiền tệ (dựa trên Báo cáo lưu chuyển tiền

tệ) và có một phần nghiên cứu về các tỷ số tài chính.

3

Ngoài ra, qua tìm hiểu cũng có rất nhiều tác giả lựa chọn phân tích tài

chính doanh nghiệp làm luận văn thạc sỹ tại các trường đại học, có thể kể đến

một số luận văn sau:

Trần Thị Luận (2015), Phân tích báo cáo tài chính của công ty cổ phần xi

măng Vicem Bút Sơn, Luận văn thạc sỹ kinh tế, Trường Đại học Kinh tế quốc

dân, Hà Nội.

Bùi Thị Thanh Hương (2013), Hoàn thiện nội dung và phương pháp phân

tích tài chính tại Công ty 17 - Tổng Công ty xây dựng Trường Sơn, Luận văn

thạc sỹ kinh tế, Trường Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội.

Nguyễn Hồng Nhung (2011), Hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại

Tổng công ty xuất nhập khẩu và xây dựng Việt Nam, Luận văn thạc sĩ kinh tế,

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

Những công trình nghiên cứu của các tác giả trên đây đã có những đóng góp

nhất định kể cả về mặt lý luận và thực tiễn trong phân tích tài chính. Các công

trình nghiên cứu trên đều mang tính chất đặc thù của từng ngành, từng doanh

nghiệp có những loại hình kinh doanh khác nhau, đã chỉ ra được những điểm

mạnh, điểm yếu và đưa ra những giải pháp rất cụ thể cho các công ty. Tuy

nhiên, các công trình nghiên cứu cũng có những tồn tại như sau: “Phân tích hệ

thống chỉ tiêu tài chính theo nội dung kinh tế” nhưng chưa sâu và đầy đủ các

nhóm chỉ tiêu tài chính cần thiết, có đưa ra việc phân tích hiệu quả sử dụng

chi phí nhưng chưa thấy được khả năng kiểm soát chi phí của doanh nghiệp.

Chính vì thế, đề tài “Tổ chức hoạt động phân tích tài chính tại Chi nhánh Đầu

tư phát triển Hạ Tầng - Tổng Công ty xây dựng Lũng Lô” của em vừa là công

trình nghiên cứu đầu tiên về Tổ chức hoạt động phân tích tài chính tại Chi

nhánh Đầu tư phát triển Hạ Tầng - Tổng Công ty xây dựng Lũng Lô vừa rút

4

kinh nghiệm và khắc phục những hạn chế từ các đề tài nghiên cứu trước có

liên quan.

1.3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

- Nghiên cứu thực trạng tổ chức hoạt động phân tích tài chính tại Chi

nhánh Đầu tư phát triển Hạ Tầng – Tổng công ty xây dựng Lũng Lô để đưa ra

các nhận định, đánh giá về tổ chức hoạt động phân tích tài chính đồng thời

phân tích đánh giá tình hình tài chính tại Công ty.

- Đề xuất phương hướng, giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức hoạt động

phân tích tài chính, cải thiện tình hình tài chính tại Chi nhánh Đầu tư phát

triển Hạ Tầng – Tổng công ty xây dựng Lũng Lô và đưa ra các kiến nghị

nhằm tạo điều kiện phù hợp để thực hiện các giải pháp đã được đề xuất.

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đề tài đi sâu vào nghiên cứu tổ chức hoạt động phân tích tài chính tại Chi

nhánh Đầu tư phát triển Hạ Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô và phân

tích đánh giá tình hình tài chính tại Công ty.

Phạm vi nghiên cứu: Luận văn giới hạn nội dung và phương pháp tổ chức

phân tích tài chính, tình hình tài chính tại Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ

Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô giai đoạn năm 2013 – 2015.

1.5 Kết cấu của luận văn.

Tên luận văn: “Tổ chức hoạt động phân tích tài chính tại Chi nhánh

Đầu tư phát triển Hạ Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô”.

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, bảng biểu

luận văn gồm bốn chương.

Chương 1: Giới thiệu đề tài nghiên cứu

5

Chương 2: Cơ sở lý luận về tổ chức hoạt động phân tích tài chính doanh

nghiệp

Chương 3: Thực trạng tổ chức hoạt động phân tích tài chính tại Chi nhánh

Đầu tư phát triển Hạ Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô

Chương 4: Giải pháp hoàn thiện tổ chức hoạt động phân tích tài chính tại Chi

nhánh Đầu tư phát triển Hạ Tầng - Tổng công ty xây dựng Lũng Lô

6

CHƯƠNG 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH

TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

2.1. Khái niệm và ý nghĩa của phân tích tài chính doanh nghiệp.

2.1.1. Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp.

Phân tích tài chính doanh nghiệp là sử dụng một tập hợp các khái niệm,

phương pháp, các công cụ để thu thập và xử lý các thông tin kế toán và các

thông tin khác trong quản lý doanh nghiệp nhằm đánh giá tình hình tài chính,

khả năng và tiềm lực của doanh nghiệp, giúp người sử dụng thông tin đưa ra

quyết định tài chính, quyết định quản lý phù hợp.

Tiến hành phân tích tài chính doanh nghiệp nhằm mục đích chủ yếu là

đánh giá được thực trạng tình hình tài chính của doanh nghiệp tại thời điểm

phân tích như: Tình hình phân bổ vốn và nguồn vốn, tình hình đầu tư, tình

hình công nợ, khả năng thanh toán, khả năng hoạt động, khả năng sinh lời...

Thông qua việc phân tích nói trên sẽ cung cấp thông tin cho những đối tượng

quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp để đưa ra những quyết

định thích hợp đáp ứng được lợi ích riêng của mình.

2.1.2. Ý nghĩa của phân tích tài chính doanh nghiệp

Đề tài này nghiên cứu phân tích tài chính doanh nghiệp với người sử

dụng thông tin là các nhà quản trị doanh nghiệp. Vì vậy em chỉ đề cập ý nghĩa

của phân tích tài chính doanh nghiệp đối với chủ doanh nghiệp và các nhà

quản trị doanh nghiệp. Đối với chủ doanh nghiệp và nhà quản trị doanh

nghiệp, phân tích tài chính cung cấp cho họ những thông tin nhằm tìm kiếm

lợi nhuận và khả năng trả nợ. Ngoài ra, giá trị phân tích còn đưa đến nhiều

mục tiêu khác như công ăn việc làm, nâng cao chất lượng sản phẩm với chi

phí thấp nhất, đóng góp phúc lợi xã hội, bảo vệ môi trường… Tuy nhiên, một

7

doanh nghiệp chỉ có thể thực hiện được các mục tiêu này nếu đáp ứng được

hai thử thách sống còn là kinh doanh có lãi và thanh toán được nợ.

Trước đây trong việc phân tích tài chính còn nghèo nàn, có nhiều hạn

chế, thường chỉ giới hạn trong việc cung cấp thông tin tài chính cho người đầu

tư, cho các ngân hàng, còn trong bản thân các doanh nghiệp chưa được chú

trọng một cách hợp lý. Nhưng ngày nay, cùng với sự phát triển của các doanh

nghiệp, các ngân hàng và đặc biệt là thị trường vốn càng cho thấy phân tích

tài chính là có ích và hết sức cần thiết. Thông tin tài chính rất có giá trị đối

với những ai quan tâm và muốn sử dụng chúng một cách có hiệu quả. Trong

mối quan hệ kinh tế với doanh nghiệp, chỉ trên cơ sở phân tích các chỉ số tài

chính mới có thể phán đoán được các tình huống có thể xảy ra trong tương lai.

Do đó, phân tích tài chính doanh nghiệp không những có ý nghĩa quyết định

hiện tại mà trong một tương lai gần nó vẫn giữ nguyên giá trị.

2.2. Tổ chức hoạt động phân tích tài chính doanh nghiệp

2.2.1. Lập kế hoạch phân tích

a. Mục tiêu phân tích tài chính

Quá trình phân tích tài chính được tiến hành theo tùy loại hình tổ chức

kinh doanh ở các doanh nghiệp nhằm mục đích cung cấp, đáp ứng nhu cầu

thông tin cho quá trình lập kế hoạch, kiểm tra và ra quyết định. Công tác tổ

chức phân tích phải làm sao thỏa mãn cao nhất nhu cầu thông tin của từng

loại hình quản trị khác nhau. Giai đoạn này phải xác định mục đích của việc

phân tích là gì: tính thanh khoản, tình hình đảm bảo nguồn vốn…. từ đó đưa

ra quy trình phù hợp với từng loại mục tiêu.

b. Quy trình thực hiện phân tích tài chính doanh nghiệp.

Để phân tích tài chính doanh nghiệp thực sự phát huy tác dụng trong

quản lý tài chính thì hoạt động đó cần phải được thực hiện theo một quy trình

8

khoa học, hợp lý, phù hợp với đặc điểm kinh doanh và mục tiêu của từng đối

tượng. Tuỳ thuộc vào đặc điểm riêng của doanh nghiệp mà quy trình tổ chức

phân tích tài chính có thể khác nhau, nhưng nhìn chung công tác tổ chức phân

tích tài chính thường qua các bước: Chuẩn bị và tiến hành phân tích.

v Công tác chuẩn bị

Chuẩn bị phân tích là khâu quan trọng, nó ảnh hưởng nhiều đến chất

lượng, thời gian và tác dụng của công tác phân tích tài chính. Công tác chuẩn

bị phân tích bao gồm lập kế hoạch phân tích, thu thập các thông tin, dữ liệu

phục vụ cho việc phân tích.

Xây dựng kế hoạch phân tích càng tỉ mỉ và chi tiết thì hiệu quả phân

tích càng cao. Kế hoạch phân tích cần nêu rõ mục tiêu phân tích, nội dung

phân tích, phạm vi phân tích, thời gian ấn định trong phân tích, các loại thông

tin, tài liệu phân tích cần thu thập, xây dựng hệ thống các chỉ tiêu phân tích,

lựa chọn phương pháp phân tích.

Bên cạnh việc lập kế hoạch phân tích, trong giai đoạn chuẩn bị phân

tích, người phân tích cần phải thu thập và kiểm tra các dữ liệu, tài liệu, thông

tin dùng cho công tác phân tích. Tùy thuộc vào yêu cầu và mục tiêu của việc

phân tích mà tài liệu phân tích có thể là toàn bộ báo cáo tài chính có liên

quan, báo cáo kế hoạch, dự toán, định mức... Việc xác định tài liệu phân tích

phải phù hợp với mục tiêu phân tích, việc thiếu tài liệu sẽ gây khó khăn để

đưa ra các kết luận chính xác và toàn diện. Tuy nhiên việc thu thập quá nhiều

cũng sẽ gây ra sự lãng phí về thời gian và chi phí phân tích, vì vậy cần bám

vào nội dung phân tích để thu thập tài liệu. Các tài liệu cần phải được kiểm tra

tính chính xác, tính hợp pháp; kiểm tra các điều kiện có thể so sánh của các chỉ

tiêu phân tích.

Để thu thập thông tin cho mục tiêu phân tích có thể lấy thông tin từ bên

ngoài hay trong nội bộ doanh nghiệp cụ thể như sau:

9

Thông tin từ bên ngoài doanh nghiệp.

Thông tin từ bên ngoài giúp cho doanh nghiệp phần nào lý giải được

các nguyên nhân dẫn đến thực trạng tài chính của doanh nghiệp. Các thông tin

từ bên ngoài mà doanh nghiệp cần thu thập là thông tin về tình hình của nền

kinh tế có ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

trong năm. Sự suy thoái hoặc tăng trưởng của nền kinh tế có tác động mạnh

mẽ đến cơ hội kinh doanh, đến sự biến động của giá cả các yếu tố đầu vào và

thị trường tiêu thụ sản phẩm đầu ra, từ đó tác động đến hiệu quả kinh doanh

của doanh nghiệp. Khi các tác động diễn ra theo chiều hướng có lợi, hoạt

động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp được mở rộng, lợi nhuận tăng và

nhờ đó kết quả kinh doanh trong năm là khả quan. Tuy nhiên, nếu những biến

động của tình hình kinh tế là bất lợi, nó sẽ ảnh hưởng xấu đến kết quả kinh

doanh của doanh nghiệp. Chính vì vậy để có được sự đánh giá khách quan và

chính xác về tình hình hoạt động của doanh nghiệp chúng ta phải xem xét cả

thông tin kinh tế từ bên ngoài có liên quan. Những thông tin về tình hình tăng

trưởng tổng sản phẩm quốc nội, lạm phát, chỉ số giá tiêu dùng,… có thể thu

thập được từ Tổng cục thống kê.

Ngoài các thông tin trên, doanh nghiệp cần thu thập thông tin về các

đối thủ cạnh tranh, doanh nghiệp cùng lĩnh vực hoạt động. Thông tin căn bản

nhất về các doanh nghiệp đó là các báo cáo tài chính thường được công bố

trên cổng thông tin điện tử của chính doanh nghiệp đó.

Thông tin trong nội bộ doanh nghiệp.

Để đánh giá một cách cơ bản tình hình tài chính của doanh nghiệp, có

thể sử dụng thông tin kế toán trong nội bộ doanh nghiệp như là một nguồn

thông tin quan trọng bậc nhất. Với những đặc trưng hệ thống, đồng nhất và

phong phú, kế toán hoạt động như một nhà cung cấp quan trọng những thông

tin đáng giá cho phân tích tài chính.

10

· Bảng cân đối kế toán

Bảng cân đối kế toán là một báo cáo tài chính mô tả tình trạng tài chính

của một doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định nào đó. Đây là một báo cáo

tài chính phản ánh tổng quát tình hình tài sản của doanh nghiệp tại một thời

điểm nhất định, dưới hình thái tiền tệ theo giá trị tài sản và nguồn hình thành

lên tài sản. Xét về bản chất, bảng cân đối kế toán là một bảng cân đối tổng

hợp giữa tài sản với vốn chủ sở hữu và công nợ phải trả.

Để phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp, tài liệu chủ yếu là

bảng cân đối kế toán. Thông qua nó cho phép ta nghiên cứu đánh giá một

cách tổng quát tình hình tài chính, kết quả sản xuất kinh doanh, trình độ sử

dụng vốn và những triển vọng kinh tế, tài chính của doanh nghiệp.

Trong bảng cân đối kế toán gồm hai phần là phần tài sản và phần nguồn

vốn, trong đó: Tài sản = Nguồn vốn, hay Tài sản = Vốn chủ sở hữu + Nợ

phải trả.

* Phần tài sản: Bao gồm có tài sản ngắn hạn và tài sản dài hạn.

+ Về mặt pháp lý, phần tài sản thể hiện số tiềm lực mà doanh nghiệp có

quyền quản lý và sử dụng lâu dài gắn với mục đích thu được các khoản lợi ích

trong tương lai.

+ Về mặt kinh tế, các chỉ tiêu của phần tài sản cho phép đánh giá tổng

quát về quy mô vốn, cơ cấu vốn và quan hệ giữa năng lực sản xuất và trình độ

sử dụng vốn của doanh nghiệp.

* Phần nguồn vốn: Bao gồm công nợ phải trả và nguồn vốn chủ sở hữu,

phản ánh các nguồn hình thành tài sản của doanh nghiệp.

+ Về mặt pháp lý, phần nguồn vốn thể hiện trách nhiệm pháp lý về mặt

vật chất của doanh nghiệp đối với các đối tượng cấp vốn (Nhà nước, ngân

hàng, cổ đông, các bên liên doanh...). Hay nói cách khác thì các chỉ tiêu bên

11

phần nguồn vốn thể hiện trách nhiệm của doanh nghiệp về tổng số vốn đã

đăng ký kinh doanh. Về số tài sản hình thành và trách nhiệm phải thanh toán

các khoản nợ (với người lao động, với nhà cung cấp, với Nhà nước...).

+ Về mặt kinh tế, phần nguồn vốn thể hiện các nguồn hình thành tài sản

hiện có, căn cứ vào đó có thể biết tỷ lệ và kết cấu của từng loại nguồn vốn

đồng thời phần nguồn vốn cũng phản ánh được thực trạng tình hình tài chính

của doanh nghiệp.

Nhìn vào Bảng cân đối kế toán, nhà phân tích có thể nhận biết được

loại hình doanh nghiệp, quy mô và mức độ tự chủ tài chính của doanh nghiệp.

Bảng cân đối kế toán là một tài liệu quan trọng bậc nhất giúp cho các nhà

phân tích tài chính đánh giá khả năng cân bằng tài chính, khả năng thanh toán,

khả năng cân đối vốn của doanh nghiệp.

· Báo cáo kết quả kinh doanh

Một loại thông tin không kém phần quan trọng được sử dụng trong

phân tích tài chính là thông tin phản ánh trong báo cáo kết quả sản xuất kinh

doanh. Khác với bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh

cho biết sự dịch chuyển của vốn trong quá trình sản xuất kinh doanh của

doanh nghiệp, nó cho phép dự tính khả năng hoạt động của doanh nghiệp

trong tương lai. Báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh đồng thời cũng giúp cho

các nhà phân tích so sánh doanh thu và số tiền thực nhập quỹ khi bán hàng

hoá, dịch vụ với tổng chi phí phát sinh và số tiền thực xuất quỹ để vận hành

doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, có thể xác định được kết quả sản xuất kinh

doanh là lãi hay lỗ trong năm. Như vậy, báo cáo kết quả kinh doanh phản ánh

kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, phản ánh tình hình tài chính của một

doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định. Nó cung cấp những thông tin tổng

hợp về tình hình và kết quả sử dụng các tiềm năng về vốn, lao động, kỹ thuật,

trình độ quản lý sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Luận văn Tổ chức hoạt động phân tích tài chính tại Chi nhánh Đầu tư phát triển Hạ Tầng - Tổng Công ty xây dựng Lũng Lô