Luận văn Phát triển đội ngũ giảng viên của Trường Đại học Tài chính - Ngân hàng Hà Nội
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành Luận Văn thạc sỹ này, tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn chân
thành tới PGS.TS Lê Thanh Hà - Người thầy đã luôn tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và
tạo mọi điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thành luận văn một cách tốt nhất.
Tác giả xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu nhà trường, các thầy cô giáo Khoa
Sau đại học, Khoa Quản lý nguồn nhân lực, cùng tập thể sư phạm trường Đại học Lao
động - Xã hội; Phòng Tổ chức - nhân sự, Phòng Quản lý Khoa học và Hợp tác quốc tế,
cùng toàn thể các giảng viên trường Đại học Tài chính - Ngân hàng Hà Nội đã tận tình
giúp đỡ trong quá trình nghiên cứu.
Trong quá trình thực hiện, do thời gian, lý luận và kinh nghiệm có những hạn chế
nhất định, luận văn không tránh khỏi những sai sót. Tác giả rất mong nhận được ý
kiến đóng góp của các nhà khoa học, các quý thầy cô và các bạn để luận văn hoàn
thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 28 tháng 10 năm 2019
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Lạng
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan, luận văn khoa học thạc sỹ với đề tài: “Phát triển đội ngũ
giảng viên tại trường Đại học Tài chính – ngân hàng Hà Nội” là công trình
nghiên cứu của bản thân tôi dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Lê Thanh Hà. Ngoài tài
liệu tham khảo phục vụ cho luận văn, những số liệu cũng như nội dung được trình
bày là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng.
.
Hà Nội, ngày 28 tháng 10 năm 2019
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Lạng
i
MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT........................................................................... iv
DANH MỤC BẢNG BIỂU.............................................................................. v
DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ..................................................................... vi
LỜI MỞ ĐẦU................................................................................................... 1
1. Lý do lựa chọn đề tài...................................................................................... 1
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài..................................................... 3
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu..................................................................... 7
4. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu.......................................................... 8
5. Phương pháp nghiên cứu................................................................................ 8
6. Những đóng góp mới của luận văn................................................................
9
7. Kết cấu của luận văn...................................................................................... 10
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG
VIÊN TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC............................................................. 11
1.1. Các khái niệm có liên quan......................................................................... 11
1.1.1. Giảng viên đại học.................................................................................. 11
1.1.2. Đội ngũ giảng viên................................................................................... 12
1.1.3. Phát triển đội ngũ giảng viên đại học...................................................... 13
1.2. Các nội dung phát triển đội ngũ giảng viên................................................ 15
1.2.1. Đảm bảo về số lượng giảng viên.............................................................. 15
1.2.2. Nâng cao về chất lượng giảng viên.......................................................... 16
1.2.3. Hợp lý về cơ cấu đội ngũ giảng viên........................................................ 19
1.3. Các tiêu chí đánh giá phát triển đội ngũ giảng viên trong các trường đại
21
học......................................................................................................................
1.3.1. Tiêu chí đánh giá về phát triển số lượng giảng viên................................. 21
1.3.2. Tiêu chí đánh giá về phát triển chất lượng giảng viên.............................. 24
1.3.3. Tiêu chí đánh giá về phát triển cơ cấu đội ngũ giảng viên....................... 26
1.4. Các hoạt động phát triển đội ngũ giảng viên ở các trường đại học............. 27
1.4.1. Thu hút, tuyển chọn giảng viên................................................................ 27
ii
1.4.2. Đào tạo và bồi dưỡng giảng viên.............................................................. 29
1.4.3. Công tác sử dụng giảng viên.................................................................... 29
1.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giảng viên.......................... 30
1.5.1. Các nhân tố bên ngoài............................................................................... 30
1.5.2. Các nhân tố bên trong............................................................................... 34
1.6. Kinh nghiệm phát triển đội ngũ giảng viên tại một số trường đại học
khác..................................................................................................................... 37
1.6.1. Kinh nghiệm từ trường Đại học Thăng Long........................................... 37
1.6.2. Kinh nghiệm từ trường Đại học Kinh doanh và Công Nghệ Hà Nội....... 39
1.6.3. Bài học kinh nghiệm cho trường Đại học Tài chính – Ngân hàng Hà Nội 40
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN
TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG HÀ NỘI............. 41
2.1. Tổng quan về trường Đại học Tài chính – Ngân hàng Hà Nội................... 41
2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển............................................................... 42
2.1.2. Cơ cấu tổ chức.......................................................................................... 45
2.1.3. Hoạt động đào tạo của trường................................................................... 47
2.2. Thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên của trường Đại học Tài chính –
Ngân hàng Hà Nội.............................................................................................. 49
2.2.1. Số lượng đội ngũ giảng viên của trường Đại học Tài chính – Ngân hàng
Hà Nội................................................................................................................. 49
2.2.2. Chất lượng đội ngũ giảng viên của trường Đại học Tài chính – Ngân
hàng Hà Nội........................................................................................................ 53
2.2.3. Cơ cấu đội ngũ giảng viên của trường Đại học Tài chính – Ngân hàng
Hà Nội................................................................................................................. 64
2.3. Thực trạng các hoạt động phát triển đội ngũ giảng viên của trường Đại
học Tài chính – Ngân hàng Hà Nội.................................................................... 69
2.3.1. Thực trạng hoạt động thu hút và tuyển dụng giảng viên.......................... 69
2.3.2. Thực trạng hoạt động đào tạo và bồi dưỡng giảng viên........................... 71
2.3.3. Thực trạng hoạt động sử dụng đội ngũ giảng viên................................... 74
iii
2.4. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giảng viên tại
trường Đại học Tài chính – Ngân hàng Hà Nội.................................................. 76
2.4.1. Thực trạng các nhân tố bên ngoài............................................................. 76
2.4.2. Thực trạng các nhân tố bên trong............................................................. 78
2.5. Đánh giá chung về phát triển đội ngũ giảng viên của trường Đại học Tài
chính – Ngân hàng Hà Nội.................................................................................. 83
2.5.1. Những kết quả đạt được............................................................................ 83
2.5.2. Hạn chế và nguyên nhân........................................................................... 83
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TẠI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG HÀ NỘI..
87
3.1. Quan điểm phát triển đội ngũ giảng viên của trường Đại học Tài chính –
Ngân hàng Hà Nội.............................................................................................. 87
3.2. Giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên của trường Đại học Tài chính –
Ngân hàng Hà Nội..................................................................................
88
3.2.1. Xây dựng chiến lược quy hoạch và phát triển đội ngũ giảng viên........... 88
3.2.2. Hoàn thiện chính sách thu hút giảng viên giỏi.......................................... 90
3.2.3. Hoàn thiện chính sách đãi ngộ đội ngũ giảng viên................................... 91
3.2.4. Tổ chức các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên................ 92
3.2.5. Xây dựng tiêu chí đánh giá đội ngũ giảng viên........................................ 94
3.2.6. Sử dụng đội ngũ giảng viên hiệu quả........................................................ 97
3.2.7. Tăng cường khả năng tài chính................................................................. 99
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.......................................................................... 100
1. Kết luận........................................................................................................... 100
2. Kiến nghị......................................................................................................... 101
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
iv
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt
BGH
Ý nghĩa của từ viết tắt
Ban giám hiệu
CT HĐQT
CĐ
Chủ tịch hội đồng quản trị
Cao đẳng
CNTT
ĐH
Công nghệ thông tin
Đại học
ĐH TC-NH HN
ĐNGV
GĐ
Đại học Tài chính – Ngân hàng Hà nội
Đội ngũ giảng viên
Giai đoạn
GV
Giảng viên
GS
Giáo sư
HSSV
KT - KT
NNA
Học sinh sinh viên
Kế toán - Kiểm toán
Ngôn ngữ anh
NNL
Nguồn nhân lực
Nghiên cứu sinh
Phó giáo sư
NCS
PGS
QTKD
TC - NH
TS
Quản trị kinh doanh
Tài chính – Ngân hàng
Tiến sỹ
TSKH
Tiến sỹ khoa học
v
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1: Số lượng giảng viên cơ hữu Trường Đại học Tài chính – Ngân hàng 50
Hà Nội giai đoạn 2016 – 2018
Bảng 2.2: Số lượng giảng viên nhà trường được phân bổ theo Khoa năm 2018 51
Bảng 2.3: Tổng hợp xếp loại đánh giá kiểm tra sức khỏe định kỳ của ĐNGV 54
cơ hữu trường ĐH Tài chính – Ngân hàng Hà Nội năm 2018
Bảng 2.4: Tổng hợp đội ngũ giảng viên theo trình độ đào tạo năm 2018
Bảng 2.5: Trình độ nghiệp vụ sư phạm của giảng viên cơ GĐ 2016 – 2018
55
58
Bảng 2.6: Thống kê số lượng đề tài nghiên cứu khoa học của đội ngũ giảng 59
viên giai đoạn 2016 – 2018
Bảng 2.7: Trình độ ngoại ngữ, tin học của giảng viên trường ĐH Tài chính – 61
Ngân hàng Hà Nội 2018
Bảng 2.8: Phẩm chất đạo đức, thái độ trong công việc của ĐNGV trường ĐH 63
Tài chính – Ngân hàng Hà Nội năm 2018
Bảng 2.9: Cơ cấu giảng viên theo độ tuổi giai đoạn 2016 – 2018
Bảng 2.10: Cơ cấu giảng viên theo giới tính giai đoạn 2016 – 2018
Bảng 2.11: Cơ cấu giảng viên theo Khoa giai đoạn 2016 – 2018
Bảng 2.12: Số liệu tuyển dụng giảng viên giai đoạn 2016 – 2018
64
66
67
69
Bảng 2.13: Thống kê các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng giảng viên của nhà 72
trường giai đoạn 2016 – 2018
Bảng 2.14: Kết quả điều tra về hiệu quả sử dụng ĐNGV năm 2018
Bảng 2.15: Tình hình tài chính của trường năm 2018
75
80
vi
DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ
Sơ đồ 1:
Cơ cấu tổ chức bộ máy của Trường
45
50
Biểu đồ 1: Biến động giảng viên cơ hữu Trường Đại học Tài chính –
Ngân hàng Hà Nội giai đoạn 2016 - 2018
Biểu đồ 2: Tỷ lệ giảng viên theo trình độ chuyên môn của trường Đại
học Tài chính – Ngân hàng Hà Nội năm 2018
56
1
LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài
Trước làn sóng vô cùng mạnh mẽ của hội nhập kinh tế quốc tế, bất cứ
một quốc gia nào trên thế giới muốn tồn tại và phát triển vững chắc đều phải
đẩy mạnh và coi trọng công tác giáo dục - đào tạo. Với sứ mệnh nâng cao dân
trí, phát triển nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát triển đất
nước, xây dựng nền văn hóa và con người, công tác giáo dục và đào tạo quan
trọng hơn bao giờ hết. Nhận thức được điều đó, trong những năm qua Đảng và
Nhà nước ta đã có những chính sách ưu tiên cho việc phát triển và nâng cao
chất lượng ngành giáo dục mà nền móng là nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ, giảng viên trong toàn ngành bởi lẽ trong hệ thống giáo dục đội ngũ giáo
viên là lực lượng nòng cốt trong thực hiện mục tiêu giáo dục - đào tạo, là lực
lượng giúp cho người học xây dựng thế giới quan, nhân sinh quan, trang bị
cho người học không chỉ là tri thức và phương pháp tư duy khoa học mà còn
trang bị cho người học khả năng làm việc độc lập, sáng tạo. Nhận định về
vai trò của đội ngũ nhà giáo Đảng ta cũng khẳng định: “giáo viên là nhân tố
quyết định chất lượng giáo dục đào tạo và được xã hội tôn vinh”. Cụ thể, tại
hội nghị Trung ương 8 khoá XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, Tổng
bí thư Nguyễn Phú Trọng xác định: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng
đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Đầu tư cho giáo dục là
đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát
triển kinh tế - xã hội” và “Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, đáp
ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo”.
Nằm trong cấu trúc chung của hệ thống giáo dục đào tạo quốc dân. Giáo
dục đào tạo Đại học được xem là khâu trực tiếp đào tạo nguồn nhân lực, đặc
biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao tham gia vào quá trình công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước. Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tính đến
hết năm học 2016 -2017, cả nước hiện có 235 trường đại học, học viện (bao
gồm 170 trường công lập, 60 trường tư thục và dân lập, 5 trường có 100% vốn
2
nước ngoài), 37 viện nghiên cứu khoa học được giao nhiệm vụ đào tạo trình
độ tiến sĩ, 33 trường cao đẳng sư phạm và 2 trường trung cấp sư phạm với quy
mô đào tạo cho khoảng 1.767.879 sinh viên. Đứng trước sự cạnh tranh khốc
liệt và yêu cầu đổi mới buộc các trường cao đẳng, đại học trên địa bàn cả nước
phải có những giải pháp phù hợp, sát với tình hình mới.
Trường Đại học Tài chính - Ngân hàng Hà Nội được thành lập năm
2010, đây là một trong những ngôi trường nằm trong hệ thống các trường Đại
học ngoài công lập do Bộ Giáo dục và Đào tạo quản lý. Từ khi thành lập cho
tới nay, Trường Đại học Tài chính – Ngân hàng Hà Nội ngày càng khẳng định
được vị thế của mình trong hệ thống giáo dục quốc dân được minh chứng cụ
thể bằng chất lượng tuyển sinh liên tục tăng qua các năm, đặc biệt trong năm
2018, trường đã tuyển sinh vượt 30% so với kế hoạch, số lượng sinh viên tăng
trên 40% so với kỳ tuyển sinh năm 2017. Để làm được điều đó, Trường Đại
học Tài chính – Ngân hàng Hà Nội đã có những chiến lược đúng đắn nhằm đạt
mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực trong tương lai, đáp ứng yêu cầu hội nhập.
Bên cạnh đó nhà trường đặc biệt chú trọng đến việc phát triển đội ngũ giảng
viên để đảm bảo cả về số lượng, chất lượng, cơ cấu. Việc phát triển đội ngũ
giảng viên tại trường từ khi thành lập tới nay đã đạt được kết quả nhất định.
Tuy nhiên, trước quy mô ngày càng tăng nhanh cùng với sự cạnh tranh gay gắt
về chất lượng đào tạo, trước yêu cầu mới về chất lượng giảng viên lại là một
trường thuộc khối các trường ngoài công lập, Trường Đại học Tài chính –
Ngân hàng Hà Nội phải đối mặt với những thách thức không hề nhỏ, quá trình
phát triển đội ngũ giảng viên của trường vẫn chưa thực sự đạt hiệu quả cao.
Việc phát triển đội ngũ giảng viên còn có nhiều bất cập như: số lượng giảng
viên cơ hữu chưa đáp ứng cho giảng dạy, số lượng giảng viên thỉnh giảng cao,
khó khăn trong hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị giảng dạy, chất lượng
đội ngũ giảng viên trong nghiên cứu khoa học còn hạn chế.
Xuất phát từ thực tế đó, tôi đã lựa chọn đề tài: “Phát triển đội ngũ giảng
viên của Trường Đại học Tài chính – ngân hàng Hà Nội” làm đề tài luận
3
văn thạc sĩ của mình với mong muốn nghiên cứu, phân tích và đánh giá thực
trạng, từ đó đưa ra một số định hướng và giải pháp nhằm phát triển đội ngũ
giảng viên tại Trường Đại học Tài chính – Ngân hàng Hà Nội, góp phần nâng
cao năng lực cạnh tranh về chất lượng giáo dục của trường với hệ thống các
trường trong hệ giáo dục quốc dân nói chung và hệ thống các trường đại học
ngoài công lập nói riêng.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
2.1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu trong nước
Ở Việt Nam đã có khá nhiều công trình nghiên cứu khác nhau về vấn đề
phát triển đội ngũ giảng viên và nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, có
thể chia các nhóm đề tài này thành 3 nhóm chính:
Thứ nhất, nhóm đề tài về phát triển đội ngũ giảng viên thông qua việc
nâng cao trình độ năng lực, đổi mới phương pháp giảng dạy và đào tạo giảng
viên đáp ứng yêu cầu hội nhập đã có một số đề tài tiêu biểu như đề tài: “Nâng
cao chất lượng đào tạo giảng viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và cách
mạng công nghiệp 4.0” của Tác giả Thái Văn Thành và Nguyễn Ngọc Hiền,
tác giả chỉ ra điều tất yếu trong việc đào tạo giáo viên đáp ứng yêu cầu hội
nhập cũng như chỉ ra một số khuynh hướng đào tạo giáo viên trên thế giới từ
đó đánh giá thực trạng đội ngũ giảng viên tại Việt Nam và đưa ra một số giải
pháp mới nhằm nâng cao chất lượng đào tạo giảng viên đáp ứng yêu cầu hội
nhập và cách mạng công nghiệp 4.0. Cùng với đó, tác giả Trịnh Văn Toàn với
đề tài: “Bàn về đổi mới phương pháp giảng dạy tại các trường đào tạo, bồi
dưỡng cán bộ” đã đưa ra cách nhìn nhận chung về đổi mới phương pháp giảng
dạy cũng như đề cập đến những thuận lợi và khó khăn trong việc đổi mới
phương pháp giảng dạy tại trường Cán bộ thanh tra, từ đó đưa ra những giải
pháp đồng bộ nhằm đổi mới phương pháp giảng dạy tại trường. Đề tài: “Đổi
mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nguồn lực xã hội
đáp ứng yêu cầu phát triển” của tác giả Nguyễn Nam Hà cũng đã chỉ ra những
nhược điểm của phương pháp giảng dạy truyền thống từ đó đưa ra những giải
4
pháp nhằm đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng nguồn nhân
lực xã hội đáp ứng nhu cầu phát triển.
Thứ hai, nhóm đề tài về phát triển đội ngũ giảng viên thông qua rèn
luyện kỹ năng giảng dạy và nghiên cứu khoa học, nâng cao chất lượng công
trình nghiên cứu khoa học có thể kể đến một số đề tài như: “Bốn giải pháp
thúc đẩy nghiên cứu khoa học” của Tác giả Đặng Hùng Thắng đã chỉ ra 4 giải
pháp cơ bản để thức đẩy nghiên cứu khoa học trong giảng viên trẻ, đó là các
giải pháp về tăng cường sự nhận thức của giảng viên; tác động và nuôi dưỡng
các yếu tố tạo nên thành công trong NCKH; gắn kết giữa NCKH và đào tạo
Tiến sĩ; tìm kiếm, khai thác những đề tài nghiên cứu mang tính chất đa ngành.
Bên cạnh đó là đề tài: “Thực trạng và biện pháp nâng cao hoạt động nghiên
cứu khoa học của giảng viên đại học Huế” của tác giả Phan Thị Tú Nga đã đưa
ra thực trạng nghiên cứu khoa học của giảng viên đại học Huế; chỉ ra những
thuận lợi và khó khăn trong công tác nghiên cứu khoa học cũng như đề cập
đến một số những yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến hoạt động nghiên cứu khoa
học của đội ngũ giảng viên trường ĐH Huế, từ đó đưa ra một số giải pháp
nhằm nâng cao hiệu quả nghiên cứu khoa học của đội ngũ giảng viên trường
ĐH Huế.
Thứ ba, nhóm đề tài về phát triển đội ngũ giảng viên thông qua việc nâng
cao phẩm chất, đạo đức nhà giáo có thể kể đến như Tác giả Nguyễn Văn Tỵ
với đề tài: “Nâng cao đạo đức nghề nghiệp của nhà giáo trong tình hình hiện
nay” đã khẳng định vai trò của đạo đức nghề nghiệp với một người giáo viên
đó là yếu tố cốt lõi, quan trọng hàng đầu đối với nhà giáo, tác giả cũng chỉ ra
một số những tồn tại hạn chế về suy thoái phẩm chất đạo đức trong đội ngũ
nhà giáo, từ đó, tác giả đưa ra những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao phẩm
chất đạo đức của nhà giáo trong tình hình hiện nay. Tuy nhiên, bài báo còn
thiếu những số liệu thực tế và chưa xác định được nguyên nhân dẫn đến tình
trạng suy thoái về đạo đức nhà giáo hay đề tài Luận văn thạc sĩ: “Nâng cao
đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ giảng viên các trường đại học, cao đẳng
5
ngành xây dựng tại Hà Nội trong bối cảnh kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện
nay” của tác giả Đào Thị Nga đã cung cấp những lý luận cơ bản về đạo đức
nghề nghiệp của giảng viên các trường Đại học, cao đẳng ở Việt Nam hiện
nay; phân tích đánh giá thực trạng về đạo đức nghề nghiệp của các giảng viên
từ đó đưa ra những giải pháp nâng cao đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ giảng
viên các trường đại học, cao đẳng ngành xây dựng tại Hà Nội trong bối cảnh
kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay.
Thứ tư, nhóm nghiên cứu chung về nâng cao chất lượng và phát triển đội
ngũ giảng viên, trong đó tiêu biểu là một số nghiên cứu sau: Luận án tiến sỹ
của NCS Nguyễn Văn Đệ với đề tài: “Phát triển đội ngũ giảng viên các trường
đại học ở vùng đồng bằng sông Cửu Long đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
đại học”. Trong bài viết, tác giả đã phản ánh thực trạng về chất lượng đội ngũ
giảng viên của các trường Đại học khu vực Đồng bằng sông Cửu Long từ đó
đề xuất các giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên của các trường Đại học khu
vực Đồng bằng sông Cửu Long. Phạm vi nghiên cứu của đề tài là trường Đại
học khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Hay tác giả Dương Thị Thanh Xuân
với đề tài: “Nâng cao năng lực của đội ngũ giảng viên đại học đáp ứng yêu cầu
đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao” đã nhấn mạnh quan điểm của Đảng tại
Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào
tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước, trong đó nhấn
mạnh yêu cầu “thực hiện chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo theo từng cấp học và
trình độ đào tạo”, tác giả đã phân tích thực trạng đội ngũ giảng viên đại học
hiện nay và đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng toàn diện giảng viên
đáp ứng mục tiêu cụ thể của giáo dục đại học được xác định trong Luật Giáo
dục đại học (2013) là “Đào tạo trình độ đại học để sinh viên có kiến thức
chuyên môn toàn diện, nắm vững nguyên lý, quy luật tự nhiên - xã hội, có kỹ
năng thực hành cơ bản, có khả năng làm việc độc lập, sáng tạo và giải quyết
những vấn đề thuộc ngành được đào tạo”. Hay tác giả Nguyễn Thị Thu Hằng
với đề tài: “Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trong các trường đại học
6
khối ngành kinh tế và quản trị kinh doanh khu vực phía Bắc” cũng đã đưa ra
khá đầy đủ và chi tiết cơ sở lý luận về giảng viên như khái niệm giảng viên,
vài trò của giảng viên trong các trường đại học, các nhân tố ảnh hưởng đến
chất lượng giảng viên, nhiệm vụ và yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ giảng
viên. Tuy nhiên, khi đi sâu phân tích về thực trạng, tác giả chỉ mới đưa ra
được một số nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ giảng viên mà chưa
phân tích, đánh giá tác động của các nhân tố này đối với đội ngũ giảng viên
thực tế tại địa bàn nghiên cứu. Do đó, phần đề xuất giải pháp nâng cao chất
lượng đội ngũ giảng viên còn chung chung, chưa sát thực tế.
2.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu ngoài nước
Trên thế giới cũng có rất nhiều những công trình nghiên cứu khác nhau
về đề tài phát triển đội ngũ giảng viên, tiêu biểu:
- Về vấn đề cải cách giáo dục, tiêu biểu là Cuốn sách “Reform of
Teacher Education in the Asia - Pacific in the New Millennium” của The
Hong Kong Institute of Education, được phát hành bởi Kluwer Academic
Publishers năm 2004. Cuốn sách chỉ các xu hướng và đặc điểm chính của các
cải cách giáo dục đang diễn ra trong khu vực Châu á - Thái Bình Dương, cũng
như đưa ra những thách thức và những vấn đề lớn trong việc hoạch định chính
sách và thực hiện cải cách giáo dục ở khu vực này.
- Tác giả Barica MarentiË Poæarnik (Trường đại học Ljubljana, 2009)
với bài báo khoa học: “Improving the quality of teaching and learning in
higher education through supporting professional development of teaching
staff” đã chỉ ra những phát triển gần đây của các trường đại học ở các quốc gia
châu Âu, đảm bảo chất lượng giảng dạy, phát triển chuyên môn cho đội ngũ
giảng viên cũng như đổi mới chương trình học tập dựa trên dữ liệu từ nghiên
cứu được khởi xướng bởi NETTLE, mạng lưới chuyên đề của các nhà giáo
dục đại học.
- Tác giả George Wilson Kasule, tại Kyambogo University, năm 2014
với bài báo khoa học “Developing Innovation Competence Profile For
7
Teaching Staff In Higher Education In Uganda”. Tác giả đã chỉ ra rằng Giáo
dục đại học trên toàn cầu đang chịu áp lực ngày càng tăng đáp ứng yêu cầu đổi
mới trong thế kỷ 21 và hơn thế nữa. Tác giả cũng chỉ ra các lĩnh vực năng lực
cơ bản mà đội ngũ giảng viên yêu cầu phải thành thạo trong công cuộc đổi
mới cũng như có thể chuẩn bị cho sinh viên khả năng thúc đẩy đổi mới tại nơi
làm việc. Nghiên cứu chỉ ra năm lĩnh vực năng lực đổi mới đối với đội ngũ
giảng viên đó là giảng viên không chỉ là một nhà đổi mới; nhà phát triển xã
hội tri thức; nhà mạng và cộng tác viên mà còn là nhà thiết kế và phát triển
giáo dục đại học.
Mặc dù đã có nhiều công trình nghiên cứu, nhiều đề tài, luận án, luận văn
nghiên cứu về vấn đề phát triển đội ngũ giảng viên và nâng cao chất lượng đội
ngũ giảng viên. Tuy nhiên, đến thời điểm này, tại Trường Đại học Tài chính -
Ngân hàng Hà Nội chưa có công trình nào nghiên cứu về vến đề này. Như
vậy, đề tài “Phát triển đội ngũ giảng viên tại Trường Đại học Tài chính -
Ngân hàng Hà Nội” là độc lập và không trùng lặp với các công trình nghiên
cứu trước.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của luận văn đó là trên cơ sở nghiên cứu, phân
tích và đánh giá thực trạng đội ngũ giảng viên hiện đang giảng dạy tại trường
đại học Tài chính – Ngân hàng Hà Nội từ đó đề xuất những phương hướng và
giải pháp phù hợp, hiệu quả nhằm mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng
đào tạo, đáp ứng yêu cầu đổi mới, hội nhập của đất nước.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Thứ nhất, hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về phát triển đội ngũ
giảng viên đại học.
Thứ hai, thực hiện điều tra khảo sát, nghiên cứu, phân tích và đánh giá
thực trạng đội ngũ giảng viên tại Trường Đại học Tài chính – Ngân hàng Hà
Nội để thấy được những ưu điểm, hạn chế, tìm ra nguyên nhân của hạn chế
8
trong công tác phát triển đội ngũ giảng viên của trường Đại học Tài chính –
Ngân hàng Hà Nội.
Thứ ba, đề xuất những giải pháp phù hợp, hiệu quả nhằm phát triển đội
ngũ giảng viên cho Trường Đại học Tài chính – Ngân hàng Hà Nội.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là phát triển đội ngũ giảng viên trong
trường đại học.
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Về không gian: Luận văn tập trung nghiên cứu các vấn đề về phát triển
đội ngũ giảng viên tại Trường Đại học Tài chính - ngân hàng Hà Nội.
+ Về thời gian: Nguồn số liệu liên quan đến luận văn được thu thập trong
khoảng thời gian từ năm 2016 đến năm 2018; giải pháp đến năm 2025.
+ Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu lý luận và thực tiễn về
phát triển đội ngũ giảng viên trong các trường đại học nói chung, nghiên cứu
thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên tại Trường Đại học Tài chính - Ngân
hàng Hà Nội, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm phát triền đội ngũ
giảng viên tại Trường.
5. Phương pháp nghiên cứu:
* Nguồn thông tin
- Dữ liệu thứ cấp: Dữ liệu thứ cấp được lấy từ số liệu thống kê của một
số phòng ban chức năng có liên quan; các văn bản liên quan đến công tác phát
triển đội ngũ giảng viên; báo cáo tổng kết năm học từ năm 2016 đến năm
2018; đề án tuyển sinh các năm 2016, 2017, 2018 tầm nhìn, sứ mạng, quy chế
đào tạo và bản đánh giá công viêc, nhận xét, khen thưởng của từng giảng viên
trong nhà trường.
- Dữ liệu sơ cấp: Khảo sát bằng phiếu điều tra.
* Luận văn sẽ sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp thống kê – phân tích:
9
Sử dụng phương pháp này, tác giả tiến hành thu thập các số liệu thứ cấp
từ các phòng ban chức năng trong nhà trường. Từ các số liệu trên, tác giả đã
thực hiện tổng hợp, phân tích, so sánh và xử lý bằng phương pháp thích hợp
để rút ra các nhận định, kết luận phục vụ việc nghiên cứu của đề tài.
- Phương pháp điều tra xã hội học:
Để thực hiện phương pháp này, tác giả thực hiện điều tra thông qua bảng
hỏi và phỏng vấn sâu:
+ Với điều tra qua bảng hỏi: Đối tượng thực hiện điều tra là đội ngũ
giảng viên đang giảng dạy tại Trường Đại học Tài chính – Ngân hàng Hà Nội.
Tác giả đã thực hiện điều tra trên tổng số 100 giảng viên (trong đó có 60 giảng
viên cơ hữu và 40 giảng viên thỉnh giảng) của trường bằng việc phân bổ mẫu
phiếu điều tra như sau:
- Khoa Tài chính – Ngân hàng: 20 phiếu
- Khoa Quản trị kinh doanh: 14 phiếu
- Khoa Kế toán – Kiểm toán: 20 phiếu
- Khoa Công nghệ thông tin: 10 phiếu
- Khoa Luật Kinh tế: 6 phiếu
- Khoa Ngôn ngữ anh: 6 phiếu
- Khoa Cơ bản: 24 phiếu
Thời điểm thực hiện điều tra: tháng 4/2019
Kết quả điều tra khảo sát được xử lý qua phần mềm Excel
+ Với phương pháp phỏng vấn sâu:
Tác giả thực hiện phỏng vấn đại diện Ban lãnh đạo Nhà trường, Lãnh
đạo một số phòng và Lãnh đạo một số Khoa/bộ môn chuyên môn bằng việc
chuẩn bị trước các câu hỏi phỏng vấn và sử dụng máy ghi âm để lưu trữ cuộc
phỏng vấn.
6. Những đóng góp mới của Luận văn
- Về lý luận:
Luận văn bổ sung các tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ giảng viên.
Bên cạnh đó, bổ sung và hoàn thiện các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động phát
triển đội ngũ giảng viên trong các trường đại học.
- Về thực tiễn:
10
+ Vận dụng được cơ sở lý luận để phân tích được thực trạng đội ngũ
giảng viên trường Đại học Tài chính – Ngân hàng Hà Nội, hoàn thiện và làm
rõ hơn các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động phát triển đội ngũ giảng viên từ
đó phát hiện ra những hạn chế và nguyên nhân trong hoạt động phát triển
giảng viên của trường.
+ Từ kinh nghiệm rút ra từ một số trường đại học như: đại học Thăng
Long, đại học Kinh doanh và công nghệ Hà Nội, luận văn đưa ra một số
phương hướng và giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên phù hợp với điều
kiện và hoàn cảnh riêng của trường Đại học Tài chính – Ngân hàng Hà Nội.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài các phần như: mục lục, danh mục các ký hiệu, chữ viết tắt, danh
mục các bảng, danh mục các sơ đồ biểu đồ, lời mở đầu, kết luận, tài liệu tham
khảo… luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giảng viên trong các
trường Đại học.
Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên tại Trường Đại học
Tài chính - Ngân hàng Hà Nội.
Chương 3: Giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên tại Trường Đại học
Tài chính - Ngân hàng Hà Nội.
Tải về để xem bản đầy đủ
141 trang
23420
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Phát triển đội ngũ giảng viên của Trường Đại học Tài chính - Ngân hàng Hà Nội", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_phat_trien_doi_ngu_giang_vien_cua_truong_dai_hoc_ta.pdf
