Luận văn Tuyển dụng lao động tại Công ty Cổ phần xi măng Bỉm Sơn
i
MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG, BIỂU, SƠ ĐỒ
LỜI MỞ ĐẦU.................................................................................................. 1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG NHÂN
LỰC.................................................................................................................. 5
1.1. Khái niệm liên quan đến tuyển dụng lao động........................................... 5
1.1.1. Khái niệm nguồn nhân lực....................................................................... 5
1.1.2. Khái niệm tuyển dụng.............................................................................. 6
1.1.3. Tuyển mộ ................................................................................................ 6
1.1.4. Tuyển chọn.............................................................................................. 7
1.1.5. Định hướng nhân viên ............................................................................. 8
1.2. Nội dung công tác tuyển dụng lao động...................................................... 8
1.2.1. Tuyển mộ lao động.................................................................................. 8
1.2.2. Tuyển chọn lao động. ............................................................................ 15
1.2.3. Định hướng nhân viên mới .................................................................... 21
1.3. Các nhân tố ảnh hưởng tới công tác tuyển dụng........................................ 22
1.3.1. Các yếu tố bên trong tổ chức ................................................................. 22
1.3.2. Các yếu tố bên ngoài tổ chức................................................................. 25
1.4.Vai trò và mối quan hệ của tuyển dụng với quản trị và phát triển nguồn nhân
lực................................................................................................................... 27
1.4.1. Vai trò tuyển dụng................................................................................. 27
1.4.2. Mối quan hệ của tuyển dụng với quản trị và phát triển nguồn nhân lực . 28
1.5. Kinh nghiệm về tuyển dụng lao động trong các doanh nghiệp và kinh
nghiệm rút ra cho công ty cổ phần xi măng Bỉm Sơn ...................................... 29
1.5.1. Kinh nghiệm tuyển dụng lao động tại các doanh nghiệp trên thế giới .... 29
1.5.2. Kinh nghiệm tuyển dụng lao động tại các doanh nghiệp trong nước...... 32
1.5.3. Bài học rút ra cho Công ty cổ phần xi măng Bỉm Sơn ........................... 33
ii
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG NHÂN LỰC
TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XI MĂNG BỈM SƠN....................................... 34
2.1. Giới thiệu về công ty cổ phần xi măng Bỉm Sơn....................................... 34
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của công ty cổ phần xi măng Bỉm Sơn.... 34
2.1.2. Cơ cấu tổ chức của công ty cổ phần xi măng Bỉm Sơn .......................... 35
2.1.3. Tổng quan về hoạt động sản xuất - kinh doanh của công ty cổ phần xi
măng Bỉm Sơn trong thời gian qua.................................................................. 38
2.1.4. Cơ cấu nguồn nhân lực của công ty cổ phần xi măng Bỉm Sơn.............. 40
2.2. Thực trạng công tác tuyển dụng nguồn nhân lực của công ty cổ phần xi
măng Bỉm Sơn................................................................................................. 42
2.2.1. Cơ sở triển khai công tác tuyển dụng lao động tại công ty cổ phần xi
măng Bỉm Sơn................................................................................................. 42
2.2.2. Cách thức tổ chức công tác tuyển dụng lao động tại công ty cổ phần xi
măng Bỉm Sơn................................................................................................. 43
2.2.3. Thực trạng tổ chức quy trình tuyển dụng lao động của công ty....... 45
2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác tuyển dụng nguồn nhân lực của công
ty cổ phẩn xi măng Bỉm Sơn ........................................................................... 64
2.3.1. Các nhân tố bên trong............................................................................ 64
2.3.2. Các nhân tố bên ngoài........................................................................... 68
2.4. Đánh giá công tác tuyển dụng lao động tại công ty Cổ phần xi măng Bỉm
Sơn.................................................................................................................. 71
2.4.1. Một số ưu điểm trong công tác tuyển dụng lao động tại CTCP xi măng
Bỉm Sơn .......................................................................................................... 71
2.4.2. Một số hạn chế trong công tác tuyển dụng tại CTCP xi măng Bỉm Sơn. 72
2.4.3. Nguyên nhân dẫn đến những hạn chế trong công tác tuyển dụng lao động
tại CTCP xi măng Bỉm Sơn............................................................................. 74
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG TUYỂN DỤNG
NHÂN LỰC TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XI MĂNG BỈM SƠN................. 76
3.1. Phương hướng phát triển trong sản xuất và kinh doanh của công ty trong
thời gian tới..................................................................................................... 76
iii
3.2. Phương hướng tuyển dụng lao động của công ty cổ phần xi măng Bỉm Sơn
trong những năm tiếp theo............................................................................... 77
3.3. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác tuyển dụng lao động tại công ty
cổ phần xi măng Bỉm Sơn ............................................................................... 78
3.3.1. Hoàn thiện công tác phân tích công việc và đánh giá thực hiện công việc.... 78
3.3.2. Hoàn thiện công tác lập kế hoạch tuyển dụng........................................ 79
3.3.3. Linh hoạt trong việc lựa chọn nguồn tuyển mộ...................................... 80
3.3.4. Nâng cao chất lượng các quảng cáo tuyển dụng..................................... 82
3.3.5. Hoàn thiện các mẫu test thông tin ứng viên ........................................... 83
3.3.6. Hoàn thiện phỏng vấn trong tuyển chọn................................................. 85
KẾT LUẬN.................................................................................................... 88
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................ 0
iv
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
ATLĐ
CBNV
CNKT
CTCP
CV
: An toàn lao động
: Cán bộ nhân viên
: Công nhân kỹ thuật
: Công ty cổ phần
: Chuyên viên
HĐQT
KTTKTC
NCS
: Hội đồng quản trị
: Kê toán thống kê tài chính
: Nghiên cứu sinh
: Phòng chống cháy nổ
: Quản lý dự án
PCCN
QLDA
TCLĐ
TGĐ
: Tổ chức Lao động
: Tổng giám đốc
VLXD
VSMT
XM
: Vật liệu xây dựng
: Vệ sinh môi trường
: Xi măng
XMBS
: Xi măng Bỉm Sơn
v
DANH MỤC BẢNG, BIỂU, SƠ ĐỒ
BẢNG:
Bảng 2.1. Cơ cấu lao động phân chia trực tiếp, gián tiếp từ năm 2010 - 2012
..................................................................................................................... 40
Bảng 2.2. Cơ cấu lao động phân chia theo giới tính từ năm 2010 – 2012 ..... 40
Bảng 2.3. Cơ cấu lao động theo độ tuổi tính từ năm 2010 - 2012 ................. 41
Bảng 2.4. Cơ cấu lao động theo trình độ chuyên môn tính từ năm 2010-2012
..................................................................................................................... 41
Bảng 2.5. Phiếu đề nghị tuyển dụng vị trí Chuyên viên Tài chính của CTCP xi
măng Bỉm Sơn ............................................................................................. 47
Bảng 2.6. Kết quả tuyển mộ của Phòng Tổ chức Lao động .......................... 51
trong ba năm gần đây ................................................................................... 51
Bảng 2.7. Kết quả tuyển mộ năm 2012 từ nguồn nội bộ của công ty theo các
phương pháp tuyển mộ................................................................................. 52
Bảng 2.8. Kết quả tuyển mộ năm 2012 từ nguồn bên ngoài của công ty theo
các phương pháp tuyển mộ........................................................................... 55
Bảng 2.9. Kết quả thực hiện mẫu test vị trí Kế toán tổng hợp trong đợt tuyển
dụng Tháng 01/2012..................................................................................... 58
Bảng 2.10. Tổng hợp kết quả tuyển dụng của Công ty cổ phần xi măng Bỉm
Sơn trong 3 năm gần đây.............................................................................. 71
Bảng 2.11: Số lao động phải đào tạo lại sau tuyển chọn qua các năm........... 73
SƠ ĐỒ:
Sơ đồ 2.1: Mô hình tổ chức của công ty cổ phần xi măng Bỉm Sơn.............. 36
Sơ đồ 2.2: Sơ đồ qui trình sản xuất xi măng ................................................. 38
Sơ đồ 2.3: Bộ máy thực hiện công tác tuyển dụng lao động ......................... 44
Sơ đồ 2.4. Quy trình tuyển dụng tại công ty cổ phần xi măng Bỉm Sơn........ 46
BIỂU ĐỒ:
Biểu đồ 2.1. Mức độ hài lòng của nhân viên công ty cổ phần xi măng Bỉm
Sơn về văn hoá công ty ................................................................................ 67
1
LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Cùng với sự vận động của nền kinh tế, các doanh nghiệp cũng đã và
đang thay đổi để kịp thời thích nghi với điều kiện mới. Trong các yếu tố góp
phần thúc đẩy hoạt động của doanh nghiệp, yếu tố con người là trọng tâm của
tất cả các hoạt động. Theo đó, việc quản trị con người hay quản trị nhân lực
ngày nay càng được các doanh nghiệp chú trọng và hoàn thiện hơn.
Trong hoạt động quản trị nhân lưc, công tác tuyển dụng lao động có tầm
quan trọng lớn. Bởi tuyển dụng lao động được hiểu như bước đầu tiên cho
quá trình quản trị nhân lực. Nếu ngay bước đầu tiên này mà doanh nghiệp
thực hiện không tốt thì sẽ ảnh hưởng lớn và lâu dài đến hiệu quả hoạt động
của doanh nghiệp. Làm thế nào để tuyển dụng đúng người đúng việc là một
điều khó không phải doanh nghiệp nào cũng làm được. Và vấn đề này còn
đang có nhiều suy nghĩ và cách làm khác nhau trong lý luận cũng như trong
thực tiễn.
Với ý nghĩa đó, tuyển dụng lao động tại các doanh nghiệp cần được chú
trọng và quan tâm đúng mức. Tuy nhiên trên thực tế hiện tại đa số các doanh
nghiệp chưa thực sự quan tâm và còn nhiều hạn chế trong công tác tuyển
dụng lao động. Vì tính cấp bách, tầm quan trọng của hoạt động này đã thu hút
tôi đi sâu nghiên cứu và lựa chọn đề tài: “Tuyển dụng lao động tại công ty
cổ phần xi măng Bỉm Sơn” làm đề tài nghiên cứu trong luận văn thạc sĩ của
mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng, tìm ra những
ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân, từ đó đưa ra những giải pháp nhằm hoàn
thiện công tác tuyển dụng tại Công ty cổ phần xi măng Bỉm Sơn.
2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Đối tượng nghiên cứu: Tập trung nghiên cứu đến các vấn đề về tuyển
dụng lao động.
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Về nội dụng: công tác tuyển dụng lao động tại công ty cổ phần xi
măng Bỉm Sơn.
+ Về không gian: nghiên cứu tại Công ty cổ phần xi măng Bỉm Sơn.
+ Về thời gian: số liệu, tình hình khảo sát trong những năm 2010-2012.
4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thống kê.
- Phương pháp phân tích tổng hợp.
- Phương pháp điều tra xã hội học, phỏng vấn sâu.
5. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Tuyển dụng lao động là hoạt động truyền thống và quan trọng tại tất cả
các doanh nghiệp. Để tuyển dụng được lao động giỏi phù hợp với các vị trí
làm việc là một việc không dễ dàng vì vậy nghiên cứu về tuyển dụng lao động
đã được nhiều nhà khoa học, nhà quản lý trong và ngoài nước quan tâm
nguyên cứu từ lâu nay. Tuy nhiên, phần lớn các nghiên cứu thường ở phạm vi
khá rộng, như trên bình diện một quốc gia, một vùng, một tỉnh, còn trong
phạm vi một doanh nghiệp thì còn khá ít. Đặc biệt, nghiên cứu công tác tuyển
dụng tại Công ty cổ phần xi măng Bỉm Sơn thì chưa có một nghiên cứu nào
đề cập, có thể kể đến một số luận án tiến sĩ đã bảo vệ như sau:
Đề tài: “Một số vấn đề về tuyển dụng lao động tại Ngân hàng Thương
mại Việt Nam” của NCS Nguyễn Kim Anh, bảo vệ tại Đại học Kinh tế Quốc
dân năm 2004. Nội dung của đề tài tập trung vào phân tích tình hình tuyển
dụng lao động tại Ngân hàng Thương mại Việt Nam.
Đề tài: “Nâng cao chất lượng tuyển dụng và đào tạo trong các doanh
3
nghiệp công nghiệp chế biến gỗ Việt Nam” của NCS Nguyễn Hồng Cẩm, bảo
vệ tại Đại học Kinh tế Quốc dân năm 2013. Nội dung đề tài chủ yêu nghiên
cứu về tuyển dụng và đào tạo nhân sự đối với doanh nghiệp công nghiệp chế
biến gỗ.
Đề tài: “Các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác tuyển dụng nhân sự tại
công ty Tropidane Việt Nam” của NCS Hồ Phúc Nguyên, bảo vệ tại Đại học
Kinh tế Quốc dân năm 2000. Nội dung đề tài phân tích, đánh giá thực trạng
hoạt động tuyển dụng và đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả
trong công tác tuyển dụng tại công ty Tropidane Việt Nam.
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng hiện nay, Việt Nam đã
gia nhập các tổ chức kinh tế khu vực và thế giới, mức độ cạnh tranh giữa các
doanh nghiệp ngày càng gay gắt. Vì vậy, công tác tuyển dụng lao động tại các
doanh nghiệp có vai trò rất quan trọng. Điểm khác biệt căn bản của luận văn
với các công trình đã nghiên cứu trước đây là xem xét nghiên cứu công tác
tuyển dụng lao động một cách toàn diện tại công ty cổ phần xi măng Bỉm
Sơn. Việc xem xét này không chỉ dừng lại ở kỹ thuật phân tích công tác tuyển
dụng mà còn đề cập đến các phương diện khác của công tác tuyển dụng như:
quy trình tuyển dụng lao động, mô hình tổ chức, đội ngũ cán bộ, phương pháp
tuyển dụng… Trong quá trình thực hiện tác giả đã kế thừa, học tập những ưu
việt của các công trình nghiên cứu trước đó để hoàn thành luận văn của mình.
6. Những điểm mới của Luận văn
- Hệ thống hóa và làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về tuyển dụng lao
động tại các doanh nghiệp trong điều kiện kinh tế hội nhập hiện nay.
- Đưa ra đặc điểm của công tác tuyển dụng lao động, những nhân tố ảnh
hưởng, các điều kiện để tuyển dụng lao động có chất lượng tại các doanh
nghiệp hiện nay. Chỉ rõ những hậu quả đối với doanh nghiệp và nền kinh tế
do ảnh hưởng của công tác tuyển dụng lao động từ đó làm rõ sự cần thiết phải
4
hoàn thiện công tác tuyển dụng lao động tại doanh nghiệp.
- Phân tích và đánh giá thực trạng công tác tuyển dụng lao động tại công
ty cổ phần xi măng Bỉm Sơn. Từ bối cảnh của công tác tuyển dụng lao động,
tổ chức tuyển dụng, nội dung và phương pháp tuyển dụng. Nêu ra những
thành tích, những mặt được cũng như những tồn tại trong công tác tuyển dụng
tại công ty và nguyên nhân của những tồn tại đó.
- Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, luận văn đề xuất những giải pháp phù
hợp nhằm hoàn thiện công tác tuyển dụng lao động tại công ty cổ phần xi
măng Bỉm Sơn. Các giải pháp được xây dựng đề khắc phục với những tồn tại
đã phân tích là định hướng để hoàn thiện công tác tuyển dụng lao động.
7. Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung cơ bản của
luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác tuyển dụng lao động.
Chương 2: Thực trạng tuyển dụng lao động tại công ty cổ phần xi măng
Bỉm Sơn.
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện hoạt động tuyển dụng lao động tại công
ty cổ phần xi măng Bỉm Sơn.
5
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TUYỂN
DỤNG NHÂN LỰC
1.1. Khái niệm liên quan đến tuyển dụng lao động
1.1.1. Khái niệm nguồn nhân lực
Lao động được hiểu là nguồn lực trong mỗi con người. Nó bao gồm cả
thể lực và trí lực. Nó thể hiện ra bên ngoài bởi khả năng làm việc. Nó bao
gồm cả sức khỏe (chiều cao, cân nặng, độ lớn, sức bền của lực…), trình độ
(kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm), tâm lý, ý thức, mức độ cố gắng, sức sáng
tạo, lòng đam mê… Lao động chính là lao động con người mà không máy
móc nào thay thế được. Con người là tài sản quan trọng nhất mà một doanh
nghiệp có.
Theo giáo trình Quản trị nhân lực của trường Đại học Kinh tế Quốc dân
thì: “Nguồn nhân lực của một tổ chức bao gồm tất cả những người lao động
làm việc trong tổ chức đó” [7, tr. 7].
Theo giáo trình Quản trị nhân lực của trường Đại học Lao động Xã hội
thì: “Nguồn nhân lực của tổ chức là nguồn lực của toàn bộ cán bộ, công nhân
viên lao động trong tổ chức đó đặt trong mối quan hệ phối kết hợp các nguồn
lực riêng của mỗi người, sự bổ trợ những khác biệt trong nguồn lực của mỗi
cá nhân thành nguồn lực của tổ chức” [6, tr. 9].
Như vậy, tác giả cho rằng khái niệm của giáo trình Quản trị nhân lực của
trường Đại học Lao động Xã hội là bao quát và đầy đủ hơn cả. Tức là Nguồn
nhân lực của tổ chức là nguồn lực của toàn bộ cán bộ, công nhân viên lao
động trong tổ chức đó đặt trong mối quan hệ phối kết hợp các nguồn lực riêng
của mỗi người, sự bổ trợ những khác biệt trong nguồn lực của mỗi cá nhân
thành nguồn lực của tổ chức.
Trên cơ sở đó, một số nhà khoa học Việt Nam đã xác định nguồn nhân
lực hay nguồn lực con người bao gồm lực lượng lao động và lao động dự trữ.
Trong đó lực lượng lao động được xác định là người lao động đang làm việc
và người trong độ tuổi lao động có nhu cầu nhưng không có việc làm (người
6
thất nghiệp). Lao động dự trữ bao gồm học sinh trong độ tuổi lao động, người
trong độ tuổi lao động nhưng không có nhu cầu lao động.
1.1.2. Khái niệm tuyển dụng
Tuyển dụng lao động là một quá trình tìm kiếm, thu hút và lựa chọn
những người có đủ các tiêu chuẩn thích hợp cho các công việc và các chức
danh cần người trong doanh nghiệp.
Theo khía cạnh khác tuyển dụng lao động là quá trình thu hút và lựa
chọn lao động nhằm thỏa mãn nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp và
bổ sung lực lượng lao động cần thiết nhằm thực hiện mục tiêu của doanh
nghiệp.
Tuyển dụng lao động là một trong những hoạt động quan trọng của quản
trị nguồn nhân lực. Quá trình tuyển dụng bao gồm quá trình tuyển mộ, quá
trình tuyển chọn, định hướng nhân viên mới.
1.1.3. Tuyển mộ
Theo Giáo trình Quản trị nhân lực của trường Đại học Kinh tế Quốc dân
thì: “Tuyển mộ là quá trình thu hút những người xin việc có trình độ từ lực
lượng lao động xã hội và lực lượng lao động bên trong tổ chức” [7, tr. 93].
Theo Giáo trình Quản trị nhân lực của trường Đại học Lao động –Xã hội
thì: “Tuyển mộ là quá trình thu hút những người xin việc có trình độ từ lực
lượng lao động bên ngoài và bên trong tổ chức để lựa chọn lao động cho các
vị trí làm việc còn trống của tổ chức” [6, tr. 332].
Từ những khái niệm trên, tác giả rút ra Tuyển mộ là quá trình thu hút
những người xin việc có trình độ từ lực lượng lao động xã hội và lực lượng
lao đông bên trong tổ chức để lựa chọn lao động cho các vị trí làm việc còn
khuyết của tổ chức.
Kết thúc quá trình tuyển mộ, tổ chức sẽ thu được đơn xin việc của người
lao động. Mục tiêu của tuyển mộ là đưa thông tin tuyển dụng tới những người
đang làm việc và những người có khả năng phù hợp với các vị trí công việc
cần tuyển dụng của tổ chức. Ngoài ra, tuyển mộ còn là phương pháp hữu hiệu
để quảng bá hình ảnh của doanh nghiệp.
Quá trình tuyển mộ có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả của quá trình tuyển
7
chọn. Tuyển mộ là khâu cung cấp đầu vào cho tuyển chọn. Quá trình tuyển
mộ được thực hiện tốt sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho tuyển chọn, tiết kiệm chi
phí tuyển dụng và tổ chức sẽ tìm được người lao động phù hợp với công việc.
Ngược lại, nếu thực hiện không tốt quá trình tuyển mộ thì những người lao
động có trình độ cao, có khả năng đáp ứng công việc có thể đã không được
lựa chọn hoặc có ít người nộp đơn xin việc hơn so với nhu cầu tuyển dụng thì
tuyển chọn cũng không hiệu quả. Tuyển mộ không chỉ ảnh hưởng tới tuyển
chọn mà còn ảnh hưởng tới nhiều chức năng khác của quản trị nhân lực như
đánh giá thực hiện công việc, thì lao lao động, các mối quan hệ lao động….
1.1.4. Tuyển chọn
Theo Giáo trình Quản trị nhân lực của trường Đại học Lao động-Xã hội
thì: “Tuyển chọn là việc lựa chọn ứng viên cho các vị trí làm việc còn trống
của tổ chức nhằm đáp ứng yêu cầu đặt ra của tổ chức đó cho các chức danh
công việc cần tuyển dụng” [6, tr. 369].
Theo Giáo trình Quản trị nhân lực của trường Đại học Kinh tế Quốc dân thì:
“Tuyển chọn là đánh giá các ứng viên theo nhiều khía cạnh khác nhau dựa vào yêu
cầu của công việc, để tìm được những người phù hợp với các yêu cầu đặt ra trong
số những người đã thu hút được trong quá trình tuyển mộ” [7, tr. 105].
Như vậy, từ những khái niệm trên, tác giả rút ra khái niệm của Tuyển
chọn được hiểu là việc lựa chọn ứng viên cho các vị trí làm việc trống của tổ
chức nhằm đáp ứng yêu cầu đặt ra của tổ chức đó cho các chức danh công
việc cần tuyển dụng. Tuyển chọn là khâu công việc kế tiếp tuyển mộ. Sau khi
tổ chức đã tuyển mộ được các ứng viên cho các chức danh công việc còn
trống, quá trình tuyển chọn sẽ diễn ra.
Cơ sở của tuyển chọn là yêu cầu của công việc đã được đề ra theo bản
mô tả công việc, bản yêu cầu đối với người thực hiện công việc. Quá trình
tuyển chọn phải đáp ứng được các yêu cầu dưới đây:
- Tuyển chọn phải xuất phát từ kế hoạch sản xuất kinh doanh và kế
hoạch hóa nguồn nhân lực của công ty.
- Tuyển chọn được những người lao động có trình độ phù hợp với yêu cầu
công việc nhằm đạt được năng suất lao động cao. .
8
- Tuyển chọn được người có đủ sức khỏe, đạo đức, kỷ luật, trung thực,
có động cơ làm việc tốt, có khả năng gắn bó lâu dài với công ty.
1.1.5. Định hướng nhân viên
Hoạt động định hướng (hay còn gọi là hội nhập nhân viên) đối với
ứng viên được tuyển vào làm việc là chương trình nhằm giúp người lao
động mới làm quen với công việc nhanh chóng và bắt đầu công việc một
cách có hiệu quả.
1.2. Nội dung công tác tuyển dụng lao động
1.2.1. Tuyển mộ lao động
1.2.1.1. Nguồn tuyển mộ
Khi có nhu cầu tuyển dụng, các tổ chức có thể tuyển mộ từ lực lượng lao
động bên trong tổ chức cũng như từ thị trường lao động bên ngoài. Mỗi nguồn
đều có ưu và nhược điểm riêng. Tùy vào từng trường hợp cụ thể mà tổ chức
quyết định nên tuyển mộ từ nguồn nào.
Ø Nguồn nhân lực bên trong tổ chức
Nguồn này bao gồm những người đang làm việc cho tổ chức. Nguồn bên
trong thường được ưu tiên hàng đầu bởi nhiều ưu điểm của nó. Nguồn bên
trong bao gồm những người lao động đã qua thử thách về long trung thành,
thái độ nghiêm túc và tinh thần trách nhiệm với công việc. Sử dụng nguồn
này sẽ tiết kiệm được thời gian và chi phí tuyển dụng. Người lao động quen
với công việc trong tổ chức khiến quá trình công việc được diễn ra liên tục.
Họ dễ dàng thích nghi với công việc mới hơn. Họ đã quen với những đặc
điểm, mục tiêu, định hướng và văn hóa của tổ chức nên ít bỏ việc. Sử dụng
nguồn nội bộ sẽ hạn chế được tối đa các quyết định sai trong đề bạt và thuyên
chuyển lao động. Đồng thời, hình thức tuyển dụng trực tiếp tiếp từ các nhân
viên đang làm việc tại tổ chức sẽ tạo ra sự thi đua giữa các nhân viên, làm
tăng sự thỏa mã đối với công việc, tăng được tình cảm và long trung thành đối
với tổ chức. Họ sẽ làm việc với một động lực mới, thúc đẩy quá trình làm việc
được tốt hơn. Tổ chức thường sử dụng nguồn nội bộ khi tuyển dụng những vị
trí quản lý cấp trung và cấp cao.
9
Tuy nhiên, nguồn này cũng có một số nhược điểm cần khắc phục. Khi đề
bạt những người đang làm việc trong tổ chức có thể hình thành nhóm những
người không được bổ nhiệm. Họ thường có biểu hiện không phục lãnh đạo,
bất hợp tác với lãnh đạo… Điều đó gay tâm lý chia bè phái, tạo nên mâu
thuẫn nội bộ. Những nhân viên cũ của tổ chức đã quen với phong cách làm
việc của cấp trên trước đây. Họ có thể sẽ dập khuôn theo cách làm việc đó,
làm việc thiếu sang tạo, không tạo ra được sự mới mẻ trong phong cách làm
việc. Đối với những tổ chức có quy mô nhỏ, việc chỉ sử dụng nguồn nội bộ sẽ
không làm cho tổ chức thay đổi chất lượng lao động.
+ Ưu nhược điểm của nguồn bên trong.
Tạo ra sự thi đua giữa các nhân viên.
Nhân viên hiểu biết về mục tiêu, cách thức làm việc của doanh nghiệp
nên sẽ thuận lợi trong công việc.
Nhân viên đã được thử thách về lòng trung thành, tính tận tụy, tinh thần
trách nhiệm với doanh nghiệp.
Tiết kiệm được thời gian làm quen với công việc.
+ Hạn chế của nguồn nhân lực bên trong.
Tạo ra “lối mòn quản lý” không có tính mới, rất ít sự thay đổi lớn xảy ra
Tạo ra “mất đoàn kết nội bộ” nếu việc tuyển chọn không đảm bảo tính
công bằng.
Phát sinh những khó khăn từ nơi nhân viên đến và nơi nhân viên để lại.
Ø Nguồn tuyển mộ từ bên ngoài tổ chức
Nguồn này bao gồm những người mới đến xin việc. Họ là những sinh
viên đã tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng và trung học dạy nghề; những
người đnag trong thời gian thất nghiệp; những người đang làm việc tại các tổ
chức khác; bạn bè của nhân viên trong công ty…
So với nguồn bên trong thì nguồn bên ngoài đa dạng và phong phú hơn.
Đây là những người được trang bị kiến thức tiên tiến và có hệ thống. Từ
nguồn bên ngoài, tổ chức sẽ có được nhiều sự lựa chọn hơn và có cơ hội để
10
đổi mới chất lượng nguồn nhân lực. Những người lao động bên ngoài thường
có cách nhìn mới đối với tổ chức. Họ mang lại một bầu không khí làm việc
mới, tạo ra sự thay đổi cần thiêt trong phong cách làm việc cũ của tổ chức.
Nhưng tuyển lao động từ nguồn bên ngoài thì tổ chức phải bỏ ra chi phí
đầu tư lớn đầu tư cho hoạt động tuyển mộ; tổ chức sẽ mất thời gian hướng
dẫn người lao động làm quen với công việc cũng như hòa nhập với môi
trường làm việc mới, phức tạp hơn trong công tác đào tạo và định hướng lao
động. Việc thường xuyên tuyển người bên ngoài tổ chức sẽ gây nên tâm lý
thất vọng cho những người trong tổ chức vì họ cảm thấy mình không có cơ
hội thăng tiến…
Tổ chức thường sử dụng nguồn bên ngoài khi tuyển dụng các vị trí khởi
đầu và các vị trí cấp trung. Để hoạt động tuyển mộ có hiệu quả cao thì tổ chức
nên kết hợp thu hút ứng viên từ cả hai nguồn bên trong và bên ngoài tổ chức.
+ Ưu điểm của nguồn này là :
Những ứng viên được trang bị những kiến thức tiên tiến có hệ thống
Những ứng viên này thường có cách nhìn mới đối với tổ chức
Họ có khả năng làm thay đổi cách làm cũ của tổ chức mà không sợ
những người trong tổ chức phản ứng.
+ Nhược điểm của nguồn này là:
Tổ chức tốn thời gian để hướng dẫn họ làm quen với công việc.
Gây tâm lý thất vọng cho những người trong tổ.
1.2.1.2. Phương pháp tuyển mộ
Để nâng cao hoạt động tuyển mộ, các nhà tuyển dụng thường sử dụng
nhiều phương pháp tuyển mộ.
Ø Các phương pháp tuyển mộ từ nguồn bên trong tổ chức
- Phương pháp thu hút thông qua bản thông báo tuyển mộ, đây là bản
thông báo về vị trí công việc cần tuyển người. Bản thông báo này được gửi tới
tất cả các nhân viên trong tổ chức. Thông báo này bao gồm các thông tin về
nhiệm vụ thuộc công việc và các yêu cầu về trình độ cần tuyển mộ.
11
- Phương pháp thu hút thông qua sự giới thiệu của cán bộ, công nhân
viên trong tổ chức. Qua kênh thông tin này chúng ta có thể phát hiện được
những người có năng lực phù hợp với yêu cầu của công việc, một cách cụ thể
và nhanh.
- Phương pháp thu hút căn cứ vào các thông tin trong: “Danh mục các kỹ
năng”, mà tổ chức thường lập về từng cá nhân người lao động, lưu trữ trong các
phần mềm nhân sự của các tổ chức. Trong bản này bao gồm các thông tin như:
các kỹ năng hiện có, trình độ giáo dục và đào tạo, quá trình làm việc đã trải qua,
kinh nghiệm, và các yếu tố có liên quan đến phẩm chất của người lao động.
Ø Phương pháp tuyển mộ từ nguồn bên ngoài tổ chức
- Phương pháp thu hút thông qua sự giới thiệu của cán bộ công chức
trong tổ chức (tương tự trên).
- Phương pháp thu hút qua quảng cáo trên các phương tiện truyền thông
như: trên các kênh của các đài truyền hình, đài phát tranh, trên các báo, tạp
chí và các ấn phẩm khác. Nội dung quảng cáo phụ thuộc vào số lượng cũng
như chất lượng cần tuyển mộ và tính chất của công việc mà có thể tập trung
thành chiến dịch quảng cáo với sự kết hợp của nhiều phương tiện khác nhau
hay quảng cáo riêng biệt. Đối với phương pháp thu hút này nên chú ý nội
dung quảng cáo để người xin việc khẩn trương liên lạc với cơ quan tuyển mộ.
- Phương pháp thu hút các ứng viên thông qua các trung tâm môi giới
và giới thiệu việc làm. Đây là phương pháp thu hút áp dụng phổ biến ở
nước ta nhất là đối với các tổ chức không có bộ phận chuyên trách về quản
trị nhân sự.
- Phương pháp thu hút thông qua các hội chợ việc làm. Đây là phương
pháp mới đang được nhiều tổ chức áp dụng. Phương pháp thu hút này cho
phép các ứng viên được tiếp xúc trực tiếp với nhiều nhà tuyển dụng, mở ra
khả năng lựa chọn nhiều hơn với quy mô lớn hơn.
- Phương pháp thu hút ứng viên thông qua việc cử cán bộ của phòng
tổ chức lao động tới tuyển mộ trực tiếp tại các trường đại học, cao đẳng,
dạy nghề…
12
1.2.1.3. Quy trình tuyển mộ lao động
Bước 1: Xây dựng chiến lược tuyển mộ
* Lập kế hoạch tuyển mộ
Trước hết tổ chức cần xác định cần tuyển mộ bao nhiêu người cho vị trí
cần tuyển. Tỷ lệ sàng lọc giúp cho các tổ chức quyết định được bao nhiêu
người cần tuyển mộ cho từng vị trí cần tuyển.Trong kế hoạch tuyển mộ,
chúng ta phải xác định được các tỷ lệ sàng lọc chính xác và hợp lý.Vì tỷ lệ
sàng lọc có ảnh hưởng tới chi phí tài chính, tâm lý người tuyển và kỳ vọng
của người xin việc. Khi lập kế hoạch tuyển mộ cần phải chú ý tới cơ hội có
việc làm công bằng cho người lao động, không nên có biểu hiện thiên vị, định
kiến khi tuyển mộ.
* Xác định nguồn và phương pháp tuyển mộ
- Nguồn và tuyển mộ bên trong.
+ Nguồn bên trong là người lao động hiện tại đang kí kết hợp đồng
với doanh nghiệp, thường áp dụng đối với vị trí cao hơn mức khởi điểm
của một nghề.
+ Phương pháp tuyển mộ:
Sử dụng bảng thông báo tuyển mộ, đây là cách tuyển công khai trong đó
thông tin về vị trí cần tuyển được thông báo cho mọi nguời lao động cùng
biết. Trong bảng cần nêu rõ: Chức danh, nhiệm vụ trách nhiệm, yêu cầu: nhấn
mạnh quá trình làm việc của bản thân cho doanh nghiệp, thời hạn, địa điểm
nộp hồ sơ.
Sử dụng sự giới thiệu của cán bộ công nhân viên trong tổ chức: bỏ phiếu
tín nhiệm. Phương pháp này rất nhanh, rất tốt nếu văn hoá tổ chức lành mạnh
và ngược lại.
Sử dụng danh mục kỹ năng nguồn nhân lực: sử dụng thông tin nhân sự
lưu trong phần mềm quản lý. Phương pháp này có ưư điểm nhanh, hiện đại,
tiết kiệm chi phí.
- Nguồn và phương pháp tuyển mộ bên ngoài.
+ Nguồn bên ngoài là những người mới đến xin việc, bao gồm: sinh viên
13
đã tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng, trung học và dạy nghề, những
người thất nghiệp hoặc đang làm việc tại các tổ chức khác.
+ Phương pháp tuyển mộ bao gồm:
Quảng cáo: đây là phương pháp tuyển dụng thông dụng nhất, phạm vi
tiếp cận rộng rãi thu hút được nhiều người tham gia dự tuyển.
Phương pháp sử dụng sự giới thiệu của công nhân viên: Ưu điểm của
phương pháp này là nhanh gọn, tiết kiệm chi phí cho tổ chức đặc biệt khi
nhóm lao động công ty cần tuyển khan hiếm trên thị trường.
Phương pháp sử dụng trung tâm giới thiệu việc làm: áp dụng trong
trường hợp tổ chức cần tuyển khối lượng lớn, không có bộ phận chuyên trách
để tuyển mộ.
Phương pháp tuyển mộ thông qua hội chợ việc làm: người tuyển mộ có cơ
hội tiếp xúc trực tiếp với ứng viên do đó chất lượng tuyển mộ được nâng cao.
Phương pháp tuyển mộ trực tiếp tại các trường đại học: do các cơ sở giới
thiệu việc làm trong chính các trường đại học giới thiệu.
* Xác định nguồn tuyển mộ và thời gian tuyển mộ
Các tổ chức cần phải lựa chọn các vùng tuyển mộ hợp lý: Đồng thời khi
xác định các địa chỉ tuyển mộ chúng ta cần phải chú ý tới một số vấn đề sau đây:
- Tổ chức cần xác định rõ thị trường lao động quan trọng nhất của mình,
ở đó phải có nhiều đối tượng thích hợp cho công việc trong tương lai.
- Phân tích lực lượng lao động hiện có để xác định nguồn gốc của người
lao động tốt nhất.
- Khi các địa chỉ tuyển mộ đã được khẳng định thì vấn đề tiếp theo cuả
các tổ chức xác định thời gian và địa điểm tuyển mộ.
Bước 2: Tìm kiếm người xin việc
Tổ chức cần phải đưa ra các hình thức hấp dẫn để tuyển được những
người phù hợp với yêu cầu công việc với mục tiêu là tìm được người tài và họ
sẽ làm việc lâu dài trong tổ chức. Đồng thời tổ chức cũng cần phải cân nhắc các
hình thức để đưa ra khi công bố trên các các phương tiện thông tin quảng cáo.
Bước 3. Đánh giá quá trình tuyển mộ
Sau một quá trình tuyển mộ thì các tổ chức cần phải đánh giá các quá
trình tuyển mộ của mình để hoàn thiện công tác này ngày càng tốt hơn, Trong
14
quá trình đánh giá cần chú ý tới nội dung và các chi phí tuyển mộ. Tổng chi
phí này phải nằm trong kế hoạch tuyển dụng đề ra.
Để giảm chi phí tài chính, chúng ta nên giảm tỷ lệ này xuống một mức
độ phù hợp mà vẫn phải đảm bảo không ảnh hưởng đến chất lượng nguồn
nhân lực được tuyển.
Các thông tin thu được đã đảm bảo đủ mức độ tin cậy cho việc xét tuyển chưa?
Các tiêu chuẩn dùng để loại bỏ ứng viên đã hợp lý chưa? Đã bao quát hết
được các trường hợp phải loại bỏ chưa?
Những thủ tục dùng để thu thập và lưu trữ thông tin về ứng viên có quá
phức tạp không và có cần thiết không?
Bước 4. Các giải pháp thay cho tuyển mộ
- Hợp đồng thầu lại: trong điều kiện hiện nay một số tổ chức vì khó khăn
về lao động không thể tuyển mộ được thì có thể cho một số tổ chức khác thực
hiện công việc dưới dạng hợp đồng thuê lại.
- Làm thêm giờ: Trong sản xuất kinh doanh, thực hiện các dịch vụ, nhiều
khi các tổ chức phải hoàn thành trong một thời gian rất eo hẹp, do vậy các tổ
chức không thể tuyển chọn ngay được mà phải áp dụng biện pháp phổ biến là
làm thêm giờ.
- Nhờ giúp tạm thời: Là phương pháp thay thế tuyển mộ khi một công ty
nhờ một công ty khác giúp đỡ thực hiện các dịch vụ trong thời gian ngắn
mang tính chất tạm thời. Ưu điểm của phương pháp này là tổ chức không phải
trả tiền phúc lợi, đào tạo nhân viên mới. Nhược điểm là người thuê mướn
không có sự trung thành và tâm huyết muốn gắn bó với công việc.
- Thuê lao động từ công ty cho thuê: Hình thức này tiến bộ hơn so với
nhờ giúp đỡ tạm thời ở chỗ:
+ Giảm bớt các chi phí có liên quan đến nhân sự .
+ Các lao động thuê mướn có thể tham gia vào các kế hoạch lâu dài tốt
hơn là công nhân thuê tạm thời vì trình độ chuyên môn đã được chuẩn bị kĩ
càng hơn, tính kỷ luật cao hơn.
15
1.2.2. Tuyển chọn lao động.
1.2.2.1. Các phương pháp tuyển chọn lao động
Hiện nay có ba phương pháp tuyển chọn nhân sự được các chuyên gia sử
dụng thường xuyên, là: Nghiên cứu, kiểm tra nền tảng học vấn, kinh nghiệm
và các lời thư giới thiệu; Cho làm bài kiểm tra, sát hạch; Phỏng vấn. Trong
phương pháp phỏng vấn lại có hai phương pháp khác nhau là phỏng vấn bằng
các câu hỏi tùy ý (còn gọi là phỏng vấn gián tiếp) và phỏng vấn dựa trên cấu
trúc hệ thống câu hỏi (còn gọi là phỏng vấn trực tiếp).
Ø Nghiên cứu, kiểm tra nền tảng học vấn, kinh nghiệm và các lời
giới thiệu
Việc nghiên cứu, kiểm tra này thường được áp dụng bao quát từ kiến
thức, bằng cấp, kinh nghiệm trong quá trình làm việc trước đây, cũng như
kiểm tra độ chính xác của các lời giới thiệu, sơ yếu lý lịch của ứng viên. Nếu
cẩn thận hơn, đặc biệt là khi tuyển dụng vào vị trí trọng yếu hoặc nhạy cảm,
các công ty còn lấy ý kiến của công an xem ứng viên có phạm tội không, hoặc
điều tra gián tiếp thông qua trò chuyện với đồng nghiệp cũ, láng giềng của
ứng viên.
Mục đích của việc này là để kiểm chứng những thông tin mà ứng viên
cung cấp cho nhà tuyển dụng và phát hiện kịp thời nếu có trường hợp gian
dối, khai man.
Ø Cho làm bài kiểm tra, sát hạch
Các bài kiểm tra được phân thành bốn loại để đánh giá khả năng nhận
thức, sức khỏe, tính cách, sở thích, hoặc thành tựu của ứng viên:
- Kiểm tra khả năng nhận thức bao gồm các bài kiểm tra tổng quát về
mức độ thông minh, thái độ ứng xử theo tình huống, khả năng lý luận, trí nhớ
và khả năng tính toán, sắp xếp. Nếu công việc đòi hỏi khả năng tư duy sắc
bén, ví dụ chuyên viên tư vấn quản lý, thì loại hình kiểm tra này giúp đánh giá
khá chính xác khả năng làm việc trong tương lai của ứng viên.
- Kiểm tra sức khỏe, bao gồm kiểm tra sức mạnh cơ bắp, độ dẻo dai, tim
mạch, khả năng giữ thăng bằng, khả năng phối hợp, phản xạ, sự khéo léo… Đây
là các nội dung kiểm tra khi tuyển công an, nhân viên cứu hỏa, thủy thủ…
Tải về để xem bản đầy đủ
105 trang
22320
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Tuyển dụng lao động tại Công ty Cổ phần xi măng Bỉm Sơn", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_tuyen_dung_lao_dong_tai_cong_ty_co_phan_xi_mang_bim.pdf
