Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua sản phẩm thời trang thông qua livestream của sinh viên khoa kinh tế, trường Đại học Đồng Tháp
226(18): 270 - 277
TNU Journal of Science and Technology
RESEARCH ON FACTORS AFFECTING THE DECISION TO BUY
FASHION PRODUCTS THROUGH LIVESTREAM OF STUDENTS
OF THE FACULTY OF ECONOMICS, DONG THAP UNIVERSITY
Tran Thach*, Vo Thi Hoc Truong, Nguyen Dang Vinh Phuc, Huynh Quoc Tuan
Dong Thap University
ARTICLE INFO
ABSTRACT
This study was conducted to examine the factors affecting the decision
to buy fashion products, which are clothes through the form of "live
stream" of students of the Faculty of Economics, Dong Thap
University. Based on a review of previous studies, the author has built a
questionnaire and conducted an online survey of 400 students of the
Faculty of Economics, Dong Thap University. The results obtained 365
responses, including 332 valid responses and the author conducted
coding, data entry and preparation for analysis. Besides, the author used
data analysis methods such as: Cronbach's Alpha reliability test,
exploratory factor analysis, correlation test and multiple linear regression
analysis with the support of SPSS software tool. Research results show
that there are 04 factors: trust, electronic word of mouth, seller
attractiveness and price suitability that have a positive impact on
purchasing decisions. In particular, trust is the factor that has the strongest
influence on students' purchasing decisions. At the same time, in this
study, the influence of the factor "seller knowledge" has not been found
on students' purchasing decisions.
Received:
Revised:
05/12/2021
28/12/2021
28/12/2021
Published:
KEYWORDS
Live stream
Ecommerce
Fashion
Decide to buy
Dong Thap University
NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH
MUA SẢN PHẨM THỜI TRANG THÔNG QUA LIVESTREAM
CỦA SINH VIÊN KHOA KINH TẾ, TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG THÁP
Trần Thạch*, Võ Thị Học Trường, Nguyễn Đặng Vĩnh Phúc, Huỳnh Quốc Tuấn
Trường Đại học Đồng Tháp
THÔNG TIN BÀI BÁO
Ngày nhận bài: 05/12/2021
Ngày hoàn thiện: 28/12/2021
Ngày đăng: 28/12/2021
TÓM TẮT
Nghiên cứu này thực hiện nhằm xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến
quyết định mua sản phẩm thời trang là quần áo thông qua hình thức
“live stream” của sinh viên khoa Kinh tế, trường Đại học Đồng Tháp.
Trên cơ sở lược khảo các nghiên cứu trước đó, tác giả đã xây dựng
bảng hỏi và tiến hành khảo sát trực tuyến 400 sinh viên khoa Kinh tế,
trường Đại học Đồng Tháp. Kết quả thu về 365 phản hồi, trong đó có
332 phản hồi hợp lệ và được tác giả tiến hành mã hóa, nhập liệu và
chuẩn bị cho phân tích. Bên cạnh đó, tác giả sử dụng các phương pháp
phân tích dữ liệu như: kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân
tích nhân tố khám phá, kiểm định tương quan và phân tích hồi quy
tuyến tính bội với sự hỗ trợ của công cụ là phần mềm SPSS. Kết quả
nghiên cứu cho thấy có 04 nhân tố là: niềm tin, truyền miệng điện tử,
sự hấp dẫn của người bán và sự phù hợp về giá có tác động tích cực
đến quyết định mua hàng. Trong đó, niềm tin là yếu tố ảnh hưởng
mạnh nhất đến quyết định mua của sinh viên. Đồng thời, trong nghiên
cứu này cũng chưa tìm thấy sự ảnh hưởng của yếu tố “sự hiểu biết của
người bán” đến quyết định mua hàng của sinh viên.
TỪ KHÓA
Live stream
Thương mại điện tử
Thời trang
Quyết định mua
Đại học Đồng Tháp
270
Email: [email protected]
226(18): 270 - 277
TNU Journal of Science and Technology
1. Giới thiệu
“Live stream” bán hàng xuất hiện tại Việt Nam từ cuối năm 2018 nhưng phải tới cuối năm
2019 mới bước vào thời kỳ cực thịnh. Hình thức bán hàng này dần trở thành ưu tiên lựa chọn của
các nhà bán lẻ bên cạnh các kênh bán hàng truyền thống. Theo báo cáo của công ty nghiên cứu
thị trường Asia Plus năm 2018 cho thấy các sản phẩm được bán trực tuyến phổ biến nhất là đồ
thời trang (39%) (bao gồm quần áo, phụ kiện, túi xách,..), mỹ phẩm (28%) và đồ ăn, thức uống
(25%) [1]. Khảo sát này cho thấy người tiêu dùng Việt Nam phần lớn mua sắm trực tuyến cho
các sản phẩm thời trang. Tuy nhiên có một vấn đề chính mà các nhà cung cấp sản phẩm thời
trang phải đối mặt là mức độ quyết định mua hàng của người tiêu dùng vẫn còn thấp thông qua
thương mại điện tử. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có 4 xu hướng chính của người tiêu dùng Việt
Nam, đó là: mua sắm nhiều hơn, mua sắm cho bản thân, luôn vận động và nhu cầu kết nối cao
[2]. Đặc biệt, hành vi mua hàng trên các trang bán hàng trực tuyến của người tiêu dùng trẻ Việt
Nam đang gia tăng mạnh. Bên cạnh đó, theo Đặng Thị Thanh Minh [3] cũng chỉ ra ảnh hưởng
của hình thức nội dung (hình ảnh và video) đối với quyết định mua của khách hàng.
Quá trình mua của người tiêu dùng là một vấn đề phức tạp với nhiều yếu tố bên trong và bên
ngoài tác động đến quyết định mua của người tiêu dùng. Khi mua một sản phẩm, hành vi mua
của người tiêu dùng thường trải qua các giai đoạn: nhận biết nhu cầu, tìm kiếm thông tin, đánh
giá - lựa chọn phương án và quyết định mua sắm [4].
Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng qua “live stream” thu hút sự
quan tâm của nhiều tác giả trong và ngoài nước, có thể kể đến:
Nhóm tác giả Shantanu Prasad và cộng sự trong nghiên cứu “Sử dụng phương tiện truyền thông
xã hội, truyền miệng điện tử và sự tham gia vào quyết định mua hàng” đã chỉ ra việc sử dụng
phương tiện truyền thông xã hội và EWOM có tác động tích cực đến việc tham gia vào quyết định
mua hàng và niềm tin trực tuyến đóng một vai trò trung gian quan trọng trong bối cảnh này [5].
Tác giả Chen và Lee trong nghiên cứu “Thúc đẩy hành vi mua trong thương mại phát trực tiếp
dựa trên khung kích thích - tổ chức - phản hồi” đã chỉ ra các yếu tố: sự thích thú, tính hữu ích, sự
hấp dẫn, sự thuận tiện và chuyên môn có ảnh hưởng tích cực đến hành vi của người tiêu dùng
bằng các yếu tố kích thích nhất định [4].
Nhóm tác giả Ming và cộng sự trong nghiên cứu "Sự hiện diện thuộc về truyền thông xã hội
ảnh hưởng như thế nào đến hành vi mua hàng ngẫu hứng trong thương mại trực tuyến? Vai trò
của Lý thuyết S-O-R" đã chỉ ra rằng ba khía cạnh của sự hiện diện xã hội (sự hiện diện trên mạng
xã hội của nền tảng phát trực tiếp, của người xem, của những người phát trực tiếp) và khả năng
nghe từ xa có ảnh hưởng tích cực và đáng kể đến lòng tin của người tiêu dùng và dòng trạng thái
hoạt động, do đó gây ra hành vi mua hàng ngẫu hứng của người tiêu dùng [6].
Trong các nghiên cứu trên đã chỉ ra phần lớn những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua
hàng thông qua hình thức “live stream” bao gồm: niềm tin, truyền miệng điện tử, hấp dẫn của
người bán, hiểu biết của người bán và sự phù hợp về giá.
Thứ nhất, niềm tin là một điều quan trọng trong thương mại điện tử vì để giảm bớt nhận thức
về sự không chắc chắn và sẽ ảnh hưởng tích cực đến quyết định mua hàng. Niềm tin được chia
thành ba khía cạnh cụ thể là khả năng tin cậy, lòng nhân từ tin cậy và tính toàn vẹn của lòng tin
[7]. Niềm tin là một đặc điểm tâm lý được hình thành từ thuở ấu thơ và phát triển trong suốt thời
kỳ của cuộc đời. Do đó, có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến niềm tin của người tiêu dùng [7]. Một
yếu tố quan trọng là nó có ảnh hưởng đáng kể đến việc hình thành những điều mới mẻ trong xu
hướng tin tưởng hoặc không tin điều gì đó của một người. Việc chia sẻ thông tin thường xuyên có
thể làm tăng tình bạn và sự tin cậy giữa các thành viên, đồng thời nó cũng có thể làm tăng ý định
tiến hành các hoạt động thương mại [8].
Thứ hai, truyền miệng điện tử (EWOM) là phương tiện truyền thông để chia sẻ thông tin về
sản phẩm hoặc dịch vụ đã được tiêu dùng giữa những người tiêu dùng không quen biết và gặp
nhau trước; EWOM bao gồm ba khía cạnh là cường độ, giá trị của ý kiến và nội dung [9]. Các
nền tảng mạng xã hội đã trở thành một công cụ vượt qua thách thức tiếp thị. Nó tạo điều kiện
271
Email: [email protected]
226(18): 270 - 277
TNU Journal of Science and Technology
thuận lợi cho việc chuyển các mối quan hệ của người tiêu dùng với thương hiệu và những người
tiêu dùng khác thành sự ủng hộ thương hiệu được gọi là EWOM [10].
Thứ ba, sự hấp dẫn là một yếu tố có thể nhận biết được. Rất nhiều người theo dõi bị thu hút
bởi các sản phẩm hoặc thương hiệu được xác nhận bởi những người phát trực tiếp [4]. Sự hấp dẫn
của những người “live stream” là một yếu tố kích thích nội dung quan trọng trong bối cảnh
thương mại phát trực tiếp. Sự hấp dẫn của họ trong môi trường “live stream” là một yếu tố kích
thích quan trọng [11].
Thứ tư, sự hiểu biết của người bán được định nghĩa là mức độ am hiểu của người bán về các kiến
thức liên quan đến sản phẩm, dịch vụ, cũng như khả năng giải đáp những thắc mắc khi người mua yêu
cầu [12]. Người tiêu dùng có nhiều khả năng tương tác với những người dùng khác, những người hiểu
biết về thương hiệu và sản phẩm [4].
Thứ năm, sự phù hợp về giá đề cập đến chiến lược khuyến mại trong đó các nhà cung cấp
giảm chi phí bán lẻ của một số mặt hàng để thu hút người tiêu dùng. Chiết khấu càng lớn hoặc
càng thuyết phục nhân viên bán hàng và các chuyên gia tốt, thì càng có nhiều khả năng thúc đẩy
người tiêu dùng sẽ mua hàng theo [13]. Người tiêu dùng mua hàng trong các buổi “live stream”
vì họ cho rằng ở đây cung cấp một mức giá rẻ hơn.
Trên cơ sở lược khảo các nghiên cứu liên quan, cũng như nhận thấy tầm quan trọng của hành vi
mua hàng qua “live stream” của khách hàng nói chung và sinh viên nói riêng là vấn đề đáng được
quan tâm. Hơn thế nữa, tác giả chưa tìm thấy bất kỳ nghiên cứu nào đã thực hiện trước đó về việc
xác định các yếu tố tác động đến quyết định mua sản phẩm thời trang thông qua “live stream” của
sinh viên khoa Kinh tế trường Đại học Đồng Tháp (ĐHĐT). Bên cạnh đó, việc thực hiện nghiên
cứu này có ý nghĩa thực tiễn quan trọng đối với hoạt động kinh doanh và bán hàng thông qua hình
thức “live stream” của các cá nhân, tổ chức. Bởi lẽ, kết quả nghiên cứu là dữ liệu quan trọng giúp
cá nhân, tổ chức kinh doanh và bán hàng hiểu được phần nào hành vi mua hàng của người tiêu
dùng. Do đó tác giả quyết định thực hiện nghiên cứu với mục tiêu xem xét tác động của các yếu tố
đến quyết định mua hàng “live stream” của sinh viên khoa Kinh tế trường ĐHĐT.
2. Phương pháp nghiên cứu
Thông qua việc lược khảo các tài liệu trước đó, đặc biệt các nghiên cứu của Ming và cộng sự
[6], Almana [14], Chen và Lee [4], tác giả đã kế thừa 05 yếu tố bao gồm: niềm tin của khách
hàng, truyền miệng điện tử, sự hấp dẫn của người bán, sự hiểu biết của người bán và sự phù hợp
về giá. Từ đó các giả thuyết, cũng như mô hình nghiên cứu (Hình 1) được đề xuất:
Niềm tin
Truyền miệng điện tử
Sự hấp dẫn của người bán
Quyết định mua sản
phầm thời trang
Sự hiểu biết của người bán
Sự phù hợp về giá
Hình 1. Mô hình nghiên cứu đề xuất
H1: Niềm tin tác động tích cực đến quyết định mua sản phẩm thời trang thông qua hình thức
“live stream” của sinh viên;
H2: Truyền miệng điện tử tác động tích cực đến quyết định mua sản phẩm thời trang thông
qua hình thức “live stream” của sinh viên;
H3: Sự hấp dẫn của người bán tác động tích cực đến quyết định mua sản phẩm thời trang
thông qua hình thức “live stream” của sinh viên;
H4: Sự hiểu biết của người bán về sản phẩm tác động tích cực đến quyết định mua sản phẩm
thời trang thông qua hình thức “live stream” của sinh viên;
272
Email: [email protected]
226(18): 270 - 277
TNU Journal of Science and Technology
H5: Sự phù hợp về giá tác động tích cực đến quyết định mua sản phẩm thời trang thông qua
hình thức “live stream” của sinh viên.
Thang đo mà nhóm tác giả sử dụng đo lường các khái niệm nghiên cứu dựa trên kế thừa từ các
thang đo của các nghiên cứu trước đó. Cụ thể: đối với thang đo “Niềm tin” được đo lường gồm
các biến quan sát: NT1, NT 2, NT3, NT4 dựa vào Ming và cộng sự [6]; thang đo “Truyền miệng”
gồm các biến EWOM1, EWOM2, EWOM3, EWOM4, EWOM5 dựa vào Almana [14]; thang đo
“Sự hấp dẫn của người bán” gồm các biến HD1, HD2, HD3, HD4, HD5 dựa vào Lee và Chen
[4]; thang đo “Sự hiểu biết của người bán về sản phẩm” gồm các biến HB1, HB2, HB3, HB4 dựa
vào [4]; thang đo “Sự phù hợp về giá” gồm các biến G1, G2, G3 dựa vào Lee và Chen [4]; thang
đo “Quyết định mua” gồm các biến QD1, QD2, QD3, QD4, QD5 dựa vào Lee và Chen [4].
Dữ liệu được thu thập bằng các bảng câu hỏi dùng thang đo Likert 5 điểm. Mẫu được chọn
theo phương pháp thuận tiện, bảng câu hỏi được gửi cho những sinh viên khoa Kinh tế trường đại
học Đồng Tháp và đã từng mua sản phẩm thời trang thông qua hình thức live - stream. Tổng cộng
400 phiếu được gửi đi và thu về 365 phiếu (trong đó có 332 phiếu hợp lệ).
Dữ liệu thu được sau khi khảo sát sẽ tiến hành phân tích qua 5 bước. Thứ nhất, thống kê mô tả
tổng quát sẽ được tiến hành để khái quát được đặc điểm của mẫu nghiên cứu. Các tiêu chí thống
kê mô tả trong nghiên cứu này gồm giới tính, ngành học, và năm học. Thứ hai, kiểm định
Cronbach’s Alpha sẽ được tiến hành nhằm kiểm tra mức độ tin cậy của thang đo. Thông qua đó,
nghiên cứu có thể giữ lại những biến quan sát đáng tin cậy và loại bỏ những biến không phù hợp.
Thứ ba, phân tích nhân tố khám phá EFA sẽ được sử dụng để rút gọn các biến quan sát thành một
tập hợp các nhân tố có ý nghĩa hơn. Phân tích EFA sẽ cho biết số nhân tố được gộp lại trên thực
tế có phù hợp với lý thuyết hay không. Thứ tư, kiểm định hệ số tương quan Pearson được thực
hiện nhằm kiểm tra mối liên hệ tuyến tính giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc trước khi đưa
vào hồi quy. Cuối cùng, phân tích hồi quy tuyến tính bội được sử dụng nhằm xác định mức độ ảnh
hưởng của các biến độc lập đến biến phụ thuộc, từ đó giúp kiểm định các giả thuyết nghiên cứu.
3. Kết quả và thảo luận
3.1. Thông tin mẫu nghiên cứu
Cỡ mẫu chính thức là 332 quan sát, thông tin về mẫu nghiên cứu được thể hiện dựa trên 03
đặc điểm: giới tính, ngành học và năm sinh viên. Cụ thể, thông tin về mẫu nghiên cứu được tác
giả trình bày như Bảng 1.
Bảng 1. Thông tin mẫu nghiên cứu
Số lượng
Tỷ lệ
Giới tính
Nam
Nữ
70
262
21,1%
78,9%
Ngành học
Quản trị kinh doanh
Kế toán
Tài chính ngân hàng
Năm sinh viên
Năm hai
132
111
89
39,8%
33,4%
26,8%
68
87
177
332
20,5%
26,5%
53,3%
100%
Năm ba
Năm tư
Tổng
(Nguồn: Kết quả từ phân tích dữ liệu của tác giả, 2021)
3.2.Kiểm định thang đo
Kết quả kiểm định Cronbach’s Alpha đối với các thang đo của các khái niệm nghiên cứu trong
mô hình cho thấy có 03 biến quan sát lần lượt bị loại là: NT4, EWOM1 và QD4 vì có hệ số tương
quan biến tổng < 0,3. Đồng thời, nhìn vào Bảng 2 ta thấy: (1) hệ số tương quan biến tổng nhỏ
nhất của các biến quan sát đều lớn hơn 0,3 và (2) hệ số Cronbach’s Alpha của thang đo đều lớn
273
Email: [email protected]
226(18): 270 - 277
TNU Journal of Science and Technology
hơn 0,6 nên có thể kết luận rằng các thang đo đảm bảo bộ tin cậy và sẵn sàng cho bước phân tích
nhân tố khám phá (EFA).
Bảng 2. Đánh giá độ tin cậy thang đo
Số biến quan sát
Hệ số tương quan
biến tổng nhỏ nhất Cronbach’s Alpha
Hệ số
Thang đo
đạt yêu cầu
Niềm tin
Truyền miệng điện tử
Sự hấp dẫn của người bán
Sự hiểu biết của người bán
Sự phù hợp về giá
03
04
05
04
03
04
0,616
0,363
0,642
0,582
0,661
0,616
0,813
0,625
0,849
0,842
0,850
0,767
Quyết định mua sản phẩm thời trang
(Nguồn: Kết quả từ phân tích dữ liệu của tác giả, 2021)
Phân tích EFA được sử dụng để phân nhóm cho 19 biến quan sát của các thành phần tác động
đến quyết định mua vào các nhóm nhân tố. Sau nhiều lần loại biến (lần lượt loại biến có hệ số tải
nhân tố (Factor loading) < 0,5), có 3 biến quan sát bị loại theo thứ tự là: HB4, HB3 và NT2.
Bảng 3 trình bày kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA và thấy các biến đều có giá trị
eigenvalues lớn hơn 1; KMO đạt 0,811 (KMO > 0,5), chứng tỏ phân tích EFA là phù hợp; kiểm
định Bartlett cho kết quả 2361,973 với mức ý nghĩa Sig. < 0,05, chứng tỏ các biến quan sát có
tương quan cao với nhân tố đại diện và tổng phương sai rút trích là 57,92% > 50%, điều này có
nghĩa là 5 nhân tố rút trích giải thích được 57,92% sự biến thiên của tập dữ liệu.
Bảng 3. Kiểm định KMO – Bartlett
Kaiser-Meyer-Olkin Measure of Sampling Adequacy.
Approx. Chi-Square
Df
Sig.
(Nguồn: Kết quả từ phân tích dữ liệu của tác giả, 2021)
0,811
2361,973
136
Bartlett's Test of Sphericity
0,000
Bảng 4 trình bày kết quả sau khi sử dụng ma trận xoay, 17 biến quan sát trên thực tế đã được
chia làm 5 nhóm tương ứng với 5 biến độc lập trong giả thuyết.
Bảng 4. Phân tích nhân tố khám phá
1
2
3
4
5
HD4
HD1
HD3
HD5
HD2
HB1
HB2
HB3
HB4
G1
0,787
0,770
0,766
0,616
0,562
0,878
0,783
0,741
0,641
0,919
0,815
0,711
G3
G2
NT2
NT3
NT1
EWOM4
EWOM3
0,834
0,733
0,691
0,669
0,553
(Nguồn: Kết quả từ phân tích dữ liệu của tác giả, 2021)
3.3. Kiểm định giả thuyết nghiên cứu
Trước khi thực hiện phân tích hồi quy tuyến tính bội để kiểm định giả thuyết nghiên cứu,
kiểm định tương quan Pearson được tiến hành. Kết quả được trình bày ở Bảng 5.
274
Email: [email protected]
226(18): 270 - 277
TNU Journal of Science and Technology
Bảng 5. Kiểm định tương quan Pearson
NT
1
EWOM
HD
HB
G
QD
Tương quan Pearson
Mức ý nghĩa
NT
Tương quan Pearson
Mức ý nghĩa
Tương quan Pearson
Mức ý nghĩa
Tương quan Pearson
Mức ý nghĩa
Tương quan Pearson
Mức ý nghĩa
0,283**
0,000
0,543**
0,000
0,042
0,451
0,009
0,869
0,644**
0,000
1
EWOM
HD
HB
0,290**
0,000
1
-0,023
0,672
0,047
0,396
-0,037
0,506
0,557**
0,000
1
-0,126*
0,022
0,120*
0,028
0,081
0,141
1
G
Tương quan Pearson
Mức ý nghĩa
0,399**
0,000
0,056
0,305
1
QD
**. Tương quan có ý nghĩa thống kê tại mức 0,01 (2-phía)
*. Tương quan có ý nghĩa thống kê tại mức 0,05 (2-phía)
(Nguồn: Kết quả từ phân tích dữ liệu của tác giả, 2021)
Để xác định các yếu tố, cũng như mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến quyết định mua sản
phẩm thời trang của sinh viên thông qua “live-stream”, tác giả đã thực hiện phân tích hồi quy bội.
Kết quả như được trình bày ở Bảng 6.
Bảng 6. Kết quả phân tích hồi quy
Biến phụ
thuộc
Mức tác Kiểm định Mức ý nghĩa
Kiểm định
giả thuyết
Chấp nhận
Chấp nhận
Chấp nhận Lần đầu
Bác bỏ
Chấp nhận
Chấp nhận
Chấp nhận
Chấp nhận
Chấp nhận
Biến độc lập
Giả thuyết
Ghi chú
động
0,443
0,210
0,256
0,046
0,083
0,444
0,209
0,258
0,088
t
thống kê
0,000
0,000
0,000
0,240
0,035
0,000
0,000
0,000
0,024
NT
EWOM
HD
HB
G
NT
EWOM
HD
9,568
5,139
5,505
1,177
2,122
9,587
5,106
5,552
2,274
H1
H2
H3
H4
H5
H1
H2
H3
H5
QD
(R2 hiệu
chỉnh =
0,513)
QD
(R2 hiệu
chỉnh =
0,512)
Lần
cuối
G
(Nguồn: Kết quả từ phân tích dữ liệu của tác giả, 2021)
Kết quả kiểm định hồi quy cho thấy, mô hình đề xuất còn lại 4 biến độc lập có khả năng giải
thích 51,2% sự biến thiên của biến phụ thuộc (quyết định mua sản phẩm thời trang). Mô hình
được đánh giá là phù hợp với F = 87,901 (sig = 0,000). Hệ số phóng đại phương sai VIF nhỏ hơn
10 cho thấy không có hiện tượng đa cộng tuyến giữa các biến.
Kết quả nghiên cứu cho thấy: Thứ nhất “Niềm tin” có ảnh hưởng đến quyết định mua hàng
thông qua hình thức “live stream”, kết quả này không quá ngạc nhiên vì có sự đồng thuận với
nghiên cứu trước đó [4], [6], đặc biệt đây là yếu tố tác động mạnh nhất đến quyết định mua hàng
thời trang của sinh viên so với 03 yếu tố còn lại, điều này rất phù hợp với bối cảnh thị trường
mua sắm “live stream” hiện nay khi mà các nhà bán lẻ để thu hút người tiêu dùng, những người
“live stream” có thể tung ra thông tin sai lệch, bao gồm số lượt theo dõi, người xem trực tuyến,
lượt thích và lượng giao dịch. Một số tranh chấp diễn ra trong quá trình giao dịch khi mà khách
hàng phát hiện sản phẩm mua về là hàng giả, hàng kém chất lượng và các vấn đề khác sau khi
mua hàng. Những vấn đề đó làm giảm niềm tin của người tiêu dùng đối với thương mại phát trực
tiếp. Do đó khách hàng sẽ tập trung theo dõi vào các “live stream” mà họ tin tưởng, từ đó thúc
đẩy họ đưa ra quyết định mua hàng. Thứ hai, “Truyền miệng điện tử” có ảnh hưởng đến quyết
định mua hàng, kết quả nghiên cứu này không đáng ngạc nhiên vì có sự đồng thuận với một số
nghiên cứu trước đó [15], [12], [16], nghĩa là khi khách hàng cảm thấy rằng các thành viên khác
đã quan tâm đến việc cung cấp thông tin hữu ích, vì họ cảm thấy có nghĩa vụ phải chia sẻ thông
275
Email: [email protected]
226(18): 270 - 277
TNU Journal of Science and Technology
tin mua sắm có giá trị với những người khác, từ đó giúp các khách hàng có thêm nhiều niềm tin
và thúc đẩy việc ra quyết định nhanh chóng. Thứ ba, “Sức hấp dẫn của người bán” có ảnh hưởng
tích cực đến quyết định mua, kết quả nghiên cứu này không đáng ngạc nhiên vì có sự đồng thuận
với một số nghiên cứu trước đó [2], [4], [6]. Có nghĩa là, khi người bán tương tác một cách thân
thiện, cuốn hút và nội dung trong buổi "live stream" thật sự hấp dẫn sẽ mang lại cho người tiêu
dùng cảm giác tích cực, làm tăng niềm tin, đồng thời qua lời dẫn của người bán sẽ tạo cho người
tiêu dùng cảm giác quyền lực cao hơn. Từ đó, thông qua sự hấp dẫn của người bán sẽ thôi thúc họ
ra quyết định mua hàng nhanh hơn. Cuối cùng, "sự phù hợp về giá" có ảnh hưởng đến quyết định
mua sản phẩm thời trang thông qua hình thức live - stream, kết quả nghiên cứu này không đáng
ngạc nhiên vì có sự đồng thuận ở các nghiên cứu trước đó [4], [17], nghĩa là sự phù hợp về giá sẽ
được khách hàng so sánh giá giữa các buổi live - stream khác nhau, cũng như nhận thức của họ về
sự phù hợp của giá bán sản phẩm sẽ thúc đẩy việc đưa ra quyết định mua hàng.
4. Kết luận
Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua sản phẩm thời trang của sinh viên khoa
Kinh tế, trường ĐHĐT, kết quả nghiên cứu đã chỉ ra có 04 yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua,
bao gồm: (1) niềm tin, với kết quả nghiên cứu này để gia tăng niềm tin cho khách hàng, người
bán cần cung cấp thông tin đầy đủ và đúng sự thật về sản phẩm, cũng như cam kết giao hàng
đúng mẫu, khách được kiểm tra hàng trước khi thanh toán; (2) truyền miệng điện tử, với kết quả
nghiên cứu này những người bán có thể thúc đẩy quyết định mua thông qua hiệu ứng từ truyền
miệng điện tử bằng cách quản lý những chia sẻ tích cực của khách hàng về sản phẩm, tạo sự liên
kết giữa trang bán hàng với các trang bình luận để khách hàng có thể tiếp cận, (3) sự hấp dẫn của
người bán, với kết quả nghiên cứu này ngụ ý rằng để thúc đẩy quyết định mua hàng, người bán
cần quan tâm đến thái độ bán hàng, cần tạo sự thân thiện với khách hàng, ngay cả khi khách hàng
thắc mắc, thậm chí báo hủy đơn hàng,... và (4) sự phù hợp về giá, với kết quả nghiên cứu này
người bán cần có sự thuyết phục và chứng minh về sự tương xứng giữa giá trị mà khách hàng
nhận được khi mua sản phẩm so với giá mà khách hàng phải trả, cụ thể: chất lượng sản phẩm,
nguồn gốc xuất xứ rõ ràng,... Bên cạnh những kết quả đạt được, trong nghiên cứu này cũng còn
một số hạn chế nhất định: Thứ nhất, 04 yếu tố đưa vào mô hình chỉ giải thích được 51,2% sự biến
thiên của quyết định mua, có nghĩa là vẫn còn những yếu tố khác có thể giải thích cho sự biến
thiên quyết định mua đối với sản phẩm thời trang mà chưa được đưa vào mô hình. Do đó, các
nghiên cứu tiếp theo cần khám phá những yếu tố mới này. Thứ hai, nghiên cứu này chưa chứng
minh được sự khác biệt về quyết định mua sản phẩm thời trang của sinh viên dựa trên tiêu thức
nhân khẩu học,... nên các nghiên cứu tiếp theo cần thực hiện phân tích để hoàn thiện hơn lý
thuyết về lĩnh vực bán hàng “live stream” và để các nhà bán lẻ có cơ sở đưa ra các chiến lược bán
hàng phù hợp và hiệu quả.
Lời cảm ơn
Nghiên cứu này được hỗ trợ bởi đề tài mã số SPD2021.02.06.
TÀI LIỆU THAM KHẢO/ REFERENCES
[1] N. H. Nguyen and T. T. P. Tran, “The Factors Affecting the Intention to Repurchase Online Products
in Fashion Industry,” Commerce Science, vol. 148, pp. 65-77, 2020.
[2] Q. T. Pham and N. H. H. Nguyen, “Factors affecting online impulse buying behavior of consumers in Ho
Chi Minh City,” Ho Chi Minh City Open University Journal of Science, vol. 12, no. 3. pp. 3-15, 2017.
[3] T. T. M. Dang, “Measuring customer’s engagement on the enterprises’ facebook sites: an empirical
study of the engagement by type of content and media type,” Journal of Science and Technology, Da
Nang University, vol. 19, no. 4, pp. 1-7, 2021.
[4] C. -H. Lee and C. -W. Chen, “Impulse Buying Behaviors in Live Streaming Commerce Based on the
Stimulus-Organism-Response Framework,” Information, vol. 12, no. 241, pp. 1-7, 2021.
[5] S. Prasad, I. C. Gupta, and N. K. Totala, “Social media usage, electronic word of mouth and purchase-
276
Email: [email protected]
226(18): 270 - 277
TNU Journal of Science and Technology
decision involvement,” Asia-Pacific Journal of Business Administration, vol. 9, no. 2, pp. 134-145, 2017.
[6] J. Ming, Z. Jianqiu, and M. Bilal, “How social presence influences impulse buying behavior in live
streaming commerce? The role of S-O-R theory,” International Journal of Web Information Systems,
vol. 17, no. 4, pp. 300-320, 2021.
[7] M. Brengman and F. P. Karimov, “The effect of web communities on consumers’ initial trust in B2C
e-commerce websites,” Management Research Review, vol. 35, no. 9, pp. 791-817, 2012.
[8] T. P. Liang, Y. T. Ho, Y. W. Li, and E. Turban, “What drives social commerce: The role of social
support and relationship quality,” International Journal of Electronic Commerce, vol. 16, no. 2, pp.
69-90, 2011.
[9] N. B. Puspitasari, W. P. Nugroho Susatyo, D. N. Amyhorsea, and A. Susanty, “Consumer’s Buying
Decision-Making Process in E-Commerce,” E3S Web of Conferences, vol. 31, pp. 1-6, 2018.
[10]G. Morrison and A. Humlen, “People powered brands: How companies can inspire consumer action,”
Journal of Brand Stratrgy, vol. 4, no. 3, pp. 201-216, 2015.
[11]L. Labrecque, J. Esche, C. Mathwick, T. Novak, and C. Hofacker, “Consumer Power: Evolution in the
Digital Age Lauren,” Journal of Interactive Marketing, vol. 27, pp. 257-269, 2013.
[12]L. Xiang, X. Zheng, M. K. O. Lee, and D. Zhao, “Exploring consumers’ impulse buying behavior on
social commerce platform: The role of parasocial interaction,” Journal of Interactive Marketing, vol.
36, no. 3, pp. 333–347, 2016.
[13]K. Hassanein and M. Head, “Manipulating perceived social presence through the web interface and its
impact on attitude towards online shopping,” International Journal of Human-Computer Studies, vol.
65, pp. 689-708, 2007.
[14]A. Almana and A. Mirza, “The impact of electronic word of mouth on consumers purchasing intention,”
Journal of Theoretical and Applied Information Technology, vol. 98, no. 2. pp. 183-193, 2020.
[15]T. -P. Liang, Y. -T. Ho, Y. -W. Li, and E. Turban, “What Drives Social Commerce: The Role of Social
Support and Relationship Quality,” International Journal of Electronic Commerce, vol. 16, no. 2, pp.
69-90, 2011.
[16]R. Goldsmith, “The influence of consumer decision- making styles on online apparel consumption by
college students,” International Journal of Consumer Studies, vol. 31, pp. 639-647, 2007.
[17]A. Kim and K. K. Johnson, “Power of consumers using social media: Examining the influences of
brand-related user-generated content on Facebook,” Computers in Human Behavior, vol. 58, pp. 98-
108, 2016.
277
Email: [email protected]
8 trang
25380
Free
Bạn đang xem tài liệu "Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua sản phẩm thời trang thông qua livestream của sinh viên khoa kinh tế, trường Đại học Đồng Tháp", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- nghien_cuu_cac_yeu_to_anh_huong_den_quyet_dinh_mua_san_pham.pdf
