Áp dụng phương pháp dạy tiếng Việt bằng hình ảnh cho Lưu học sinh Lào tại trường Đại học Sư phạm Thể dục Thể thao Hà Nội (tiếng Việt trình độ cơ sở)

Download

THÔNG TIN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Áp dụng phương pháp dạy tiếng Việt bằng hình ảnh cho Lưu học sinh

Lào tại trường Đại học Sư phạm Thể dục Thể thao Hà Nội (tiếng Việt

trình độ cơ sở)

ThS. ThS. Hoàng Minh Thủy*

I. Một vài vấn đề về việc dạy tiếng mà nhiều giảng viên vẫn và đang áp dụng

Việt cho người nước ngoài hiện nay

là dùng ngôn ngữ thứ ba, chủ yếu là tiếng

Với xu thế phát triển kinh tế, mở rộng Anh, để giải thích trở nên khó khăn và

hợp tác quốc tế và giao lưu văn hóa, ngày không phù hợp. Thậm chí trong nhiều

càng có nhiều người nước ngoài đến Việt trường hợp việc giảng viên cố gắng đưa ra

Nam học tập và công tác.

Để đáp ứng được yêu cầu đó, việc dạy lúng túng, không thể hình dung nổi.

tiếng Việt cho lưu học sinh nước ngoài ở Không những vậy, trên thực tế trong

một từ tiếng Anh càng làm cho học viên

trường Đại học Sư phạm Thể dục Thể lúc giảng dạy tiếng Việt cho lớp học có

thao Hà Nội nói riêng và ở các cơ sở dạy các học viên của nhiều quốc tịch thì việc

tiếng Việt cho người nước ngoài nói dùng một ngôn ngữ khác để giải thích sẽ

chung đang ngày càng được chú trọng khôngmanglại hiệuquảcao chongười học.

nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên,

Hơn nữa, các giáo trình mà chúng ta

giáo trình cũng như đổi mới phương pháp đang dùng phổ biến hiện nay cung cấp cho

giảng dạy. Về phía học viên, có rất nhiều học viên một vốn từ vựng rất lớn, với

người đến từ các nước không sử dụng phong phú các loại mẫu câu song lại

tiếng Anh (Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật nghèo nàn về hình ảnh, đặc biệt ở trình độ

Bản, Lào,…) nên phương pháp giảng dạy nâng cao. Lúc này đòi hỏi sự sáng tạo và

chuẩn bị bài giảng công phu hơn của

Chúng thường sử dụng trong các bài

người giáo viên. Tại trường Đại học Sư đọc ở các trình độ sau cơ sở hay học

phạm Thể dục Thể thao Hà Nội các giảng chuyên ngành. Vì tính chất theo tiến trình,

viên tiếng Việt đã nghiên cứu, tìm hiểu và diễn biến của câu chuyện trong bài đọc

lựa chọn giải pháp áp dụng phương pháp nên nó đòi hỏi sự tìm kiếm, sưu tập của

dạy tiếng Việt thông qua hình ảnh, giảng viên và cả ứng dụng công nghệ

phương pháp này đã phát huy hiệu quả rất thông tin trong khi giảng dạy.

tốt trong những năm vừa qua đối với các

lưu học sinh Lào đang học tập tại trường.

II. Áp dụng phương pháp dạy tiếng

Loại 4 - Hình ảnh động, kèm âm thanh

(video, clip)

Thực chất loại hình ảnh này chính là

Việt trình độ cơ sở qua hình ảnh cho các video, clip. Mặc dù không được sử

Lưu học sinh Lào tại trường Đại học Sư dụng nhiều như những loại hình ảnh kể

phạm Thể dục Thể thao Hà Nội

1. Một số loại hình ảnh thường dùng này sinh động và trong một vài trường

khi dạy ngoại ngữ hợp dạy tiếng nó là phương pháp tối ưu

trên song các hình ảnh động, có âm thanh

Dựa vào đặc điểm hình ảnh (tĩnh hay nhất. Đặc biệt, đây là loại được dùng khi

động) và việc áp dụng các loại hình ảnh rèn luyện cả bốn kỹ năng: nghe – nói –

này vào từng trình độ (cơ sở hay nâng đọc – viết của người học.

cao) cho phù hợp, chúng tôi chia làm một

số loại hình ảnh sau:

2. Áp dụng phương pháp dạy tiếng Việt

trình độ cơ sở bằng hình ảnh

Loại 1-Hìnhảnhtĩnh, khôngcầnchúthích

Đây là loại hình ảnh rất đơn giản

* Dạy từ vựng:

Ở trình độ này, học viên bắt đầu làm

nhưng cơ bản. Giảng viên khi sử dụng quen với các từ vựng và các mẫu câu từ

chúng không cần phải giải thích nhiều. Vì đó luyện tập và ghi nhớ để có thể giao tiếp

thế nó thường được áp dụng trong việc thông thường được. Sau khi kết thúc trình

dạy từ mới, ở tất cả các trình độ, trong đó độ cơ sở, học viên có được khoảng hơn

phát huy tác dụng nhất khi dạy ở trình độ 500 – 1000 từ cơ bản. Trong đa số các từ

cơ sở.

Loại 2-Hìnhảnhtĩnh, kèm theochúthích

này, giảng viên có thể vận dụng loại hình

ảnh 1 - hình ảnh tĩnh, không cần chú thích

Loại hình ảnh này phức tạp hơn loại 1, để giải thích. Vì chỉ cần nhìn vào hình

giảng viên cần phải chú thích thêm trong ảnh, học viên cũng có thể hiểu và viết lại

hình ảnh. Khác với loại 1, loại hình ảnh 2 được bằng ngôn ngữ của mình. Sau khi

cung cấp cho người học lượng từ mới được giảng viên luyện phát âm từ mới đó,

nhiều hơn, thường áp dụng trong học bài học viên dễ dàng ghi nhớ.

đọcở trình độ nângcaovàhọcchuyênngành.

Tiến trình dạy như sau:

Loại 3 - Hình ảnh tĩnh, theo tiến trình

Bước 1: Giảng viên đưa hình ảnh

Bước 2: Học viên quan sát và liên tưởng

Bước3: Giảngviênđưatừ mới vàđọcmẫu

Bước4: Luyệnphát âm đểhọcviênghi nhớ

Tiếng Việt trình độ A – Viện Việt Nam

học do Đoàn Thiện Thuật (chủ biên);

Tiếng Việt cơ sở - Mai Ngọc Chừ, Trịnh

Bước 5: Giảng viên đưa hình ảnh. Học Cẩm Lan), chúng ta sử dụng hình ảnh một

viên nhìn hình để đoán từ địa danh nào đó hay một chuỗi vài địa

Chẳng hạn như trong bài học về quốc danh, nhân vật nổi tiếng, trang phục

tịch. Thay vì chỉ đưa ra tên nước bằng truyền thống,… của nước cần học. Nhất là

tiếng Việt hoặc đưa hình ảnh quốc kì của với những tên nước phiên âm tiếng Việt,

các nước như một số giáo trình (Thực hình ảnh loại này rất hữu ích:

hành tiếng Việt - Nguyễn Việt Hương,

Lào

Anh

* Dạy cú pháp

Bước3: Giảngviênđưa cấu trúchỏi, đáp

Bước 4: Luyện giảng viên hỏi, học viên trả

Ngoài việc dạy từ mới, giảng viên có

thể kết hợp các hình ảnh này để luyện các lời

mẫu câu cơ bản. Đặc biệt ở trình độ cơ sở,

Ví dụ bài tập: Xem tranh và thực hành

những mẫu câu hỏi vô cùng quan trọng.

Bước1: Giảngviênđưahìnhảnhvàtừmới

Bước 2: Giảng viên đọc từ mới, yêu

cầu học viên nhắc lại

hỏi, trả lời

Inta – giáo viên

Lào

• Cô ấy tên là gì?

địa điểm, thời gian, phương tiện giao

thông,…Còn với các bài học khó hơn của

trình độ cơ sở như động tác thể thao, bệnh

tật, bộ phận cơ thể giảng viên nên áp

dụng hình ảnh 2 – hình ảnh tĩnh, có chú

thích.

• Cô ấy tên là Inta.

• Cô ấy là người nước nào?

• Cô ấy là người Lào.

• Cô ấy làm nghề gì?

• Cô ấy là giáo viên.

Ngoài ra, chúng ta cũng có thể áp dụng

kiểu hình ảnh và dạng bài tập này đối với

các bài học về loại từ, các môn thể thao,

Ném

Bộ phận cơ thể

1. Bàn tay

Bộ²p^.h^Vậ^anⁱcơ thể

Sút

3. đầu

4. …

* Kết quả thực nghiệm

Trình độ tiếng Việt sơ cấp được giảng ngữ thứ ba là tiếng Anh đã không đem lại

dạy cho lưu học sinh Lào ở trường Đại hiệu quả, lưu học sinh rất khó khăn trong

học Sư phạm Thể dục Thể thao Hà Nội việc tiếp nhận từ vừng và cấu trúc ngữ

được thực hiện trong thời lượng 45 tiết. pháp tiếng Việt, bài kiểm tra thường

Trong 15 tiết đầu tiên của chương trình, xuyên chỉ 50% dừng lại ở mức đạt, 50%

giảng viên thực hiện áp dụng phương không đạt yêu cầu chuẩn kiến thức.

pháp giảng dạy truyền thống là giảng dạy

30 tiết còn lại của chương trình tiếng

tiếng Việt thông qua ngôn ngữ thứ ba là Việt sơ cấp, giảng viên đã áp dụng

tiếng Anh. Mặc dù vậy, trong quá trình phương pháp dạy tiếng Việt bằng hình

giảng dạy và học tập tiếng Việt của lưu ảnh, kết quả học tập của lưu học sinh Lào

học sinh Lào với tư cách là một ngoại đã có nhiều chuyển biến tích cực, việc tiếp

ngữ, do năng lực tiếng Anh của nhóm lưu nhận từ vựng đã nhanh, chính xác và hiệu

học sinh này cũng rất hạn chế, bên cạnh quả hơn, thông qua hình ảnh gợi mở

đó, nhiều từ vựng và cấu trúc ngữ pháp người học cũng dễ dàng liên tưởng và

tiếng Việt khi chuyển đổi sử dụng tiếng nhận diện cấu trúc câu tiếng Việt vì vậy 4

Anh để làm cầu nối chuyển dịch có sự kỹ năng cơ bản (nghe-nói-đọc-viết) đã

khác biệt rất lớn. Do vậy, trong thời lượng được nâng cao. Kết quả được phản ánh cụ

15 tiết đầu chương trình với việc áp lực thể như sau:

phương pháp dạy học tiếng Việt qua ngôn

Bảng 1. Đánh giá kết quả trước và sau tổ thực nghiệm áp dụng phương pháp

giảng dạy tiếng Việt bằng hình ảnh cho lưu học sinh Lào tại trường Đại học Sư phạm

Thể dục Thể thao Hà Nội (trình độ tiếng Việt sơ cấp)

Trước thực nghiệm

Sau thực nghiệm

Ghi chú

Tiêu chí

đánh gíá

(N=4)

Mức đánh giá

Giỏi

Khá

Trung bình

Yếu

Giỏi

Khá

Trung bình

Yếu

Giỏi

Khá

Trung bình

Yếu

Giỏi

Khá

Trung bình

Yếu

0/4

1/4

2/4

0/4

1/4

3/4

0/4

1/4

2/4

1/4

0/4

1/4

2/4

25%

50%

2/4

1/4

0/4

1/4

2/4

1/4

0/4

3/4

1/4

0/4

3/4

1/4

0/4

50%

25%

50%

25%

75%

25%

Nghe

Nói

25%

75%

25%

50%

25%

50%

Đọc

Viết

75%

25%

3. Một số lưu ý khi lựa chọn và sử

III. Kết luận

dụng hình ảnh

Phương pháp học tiếng Việt hiệu quả là

Khi tìm kiếm và lựa chọn hình ảnh sử dụng hình ảnh trong việc dạy tiếng Việt

phục vụ cho việc giải thích và giảng dạy, cho người nước ngoài mang lại nhiều ưu

giảng viên cần lưu ý:

điểm vì đây là phương pháp “trực quan,

- Về mặt hình thức: Để không bị “vỡ” sinh động” làm cho tiết học trở nên thú vị,

hình ảnh khi dãn ảnh hay khi trình chiếu sôi nổi, thu hút sự tập trung chú ý của học

cho học viên xem, giảng viên cần chú ý viên. Bên cạnh đó còn làm cho việc tiếp

đến dung lượng hình ảnh, dung lượng nhận từ mới và các mẫu câu cơ bản trở

càng lớn, hình ảnh càng rõ nét, có chất nên đơn giản, nhanh chóng; đồng thời rèn

lượng cao. Đối với các video, clip cần luyện khả năng tư duy logic và tính sáng

xem xét đến không chỉ chất lượng hình tạo, khả năng diễn đạt của học viên. Tuy

ảnh mà cả chất lượng âm thanh.

nhiên, nó đòi hỏi giảng viên cần phải

- Về mặt nội dung: Khi tìm kiếm trên chuẩn bị công phu và giờ giảng phải phụ

các website, đa số sẽ có rất nhiều kết quả, thuộc vào yếu tố khách quan như các

cần lựa chọn hình ảnh nào dễ hình dung phương tiện máy tính, máy chiếu,…

và liên tưởng đến sự vật, sự việc nhất,

Đây là phương pháp mang tính ứng

tránh gây hiểu nhầm dẫn đến hiểu sai dụng cao, bổ trợ hữu ích cho việc dạy

nghĩa của từ; hình ảnh phải phản ánh đúng tiếng. Không những thế, với chủ trương

nội dung và có tính bao quát. Trong nhiều đẩy mạnh phương pháp giảng dạy tích cực

trường hợp, nhất là bài đọc là các truyện và ứng dụng công nghệ thông tin vào các

cổ tích, truyền thuyết, không thể tìm thấy bài giảng cùng với việc được trang bị đầy

trên mạng Internet, giảng viên có thể sưu đủ màn hình, máy chiếu các phòng học thì

tập các truyện tranh, sau đó scan và cắt việc tìm tòi và áp dụng phương pháp này

dán cho phù hợp với nội dung bài học.

vào mỗi tiết dạy là cần thiết và hữu ích đối

Trong khi áp dụng phương pháp sử với những giảng viên dạy tiếng Việt cho

dụng hình ảnh để giảng dạy, giảng viên lưu học sinh nước ngoài tại trường Đại

cần in mầu hình ảnh ra khổ lớn hoặc trình học Sư phạm Thể dục Thể thao Hà Nội

chiếu qua Power Point, không nên in hiện nay.

thông thường (đen, trắng) hay nghe qua

đài vì nó giảm tính sinh động của hình ảnh

và có thể gây hiểu lầm.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Trần Thị Lan, Dạy tiếng Việt cho người nước ngoài theo phương pháp giao tiếp, Ngữ học trẻ, năm

2005.

2. Nguyễn Việt Hương, Tiếng Việt cơ sở dành cho người nước ngoài, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội,

năm 2017.

3. Kỷ yếu Hội thảo khoa học, Tiếng Việt và việc dạy tiếng Việt cho người nước ngoài, Nhà xuất bản

Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 1997.

4. Kỷ yếu Hội thảo khoa học, Một số vấn đề về nội dung và phương pháp giảng dạy tiếng Việt như

một ngoại ngữ, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2005.

5. Bùi Khánh Thế, Đi tìm mô hình thỏa đáng để dạy – học tiếng Việt như ngôn ngữ thứ hai, Tạp chí

Ngôn ngữ số 12/2003.

6 trang baolam 24180 Free

Download

Bạn đang xem tài liệu "Áp dụng phương pháp dạy tiếng Việt bằng hình ảnh cho Lưu học sinh Lào tại trường Đại học Sư phạm Thể dục Thể thao Hà Nội (tiếng Việt trình độ cơ sở)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

ap_dung_phuong_phap_day_tieng_viet_bang_hinh_anh_cho_luu_hoc.pdf