Bài giảng Tin học căn bản - Bài 01: Hệ điều hành

Bài 01

Hệ điều hành

Tin học căn bản

Nội dung

1

2

3

Giới thiệu chung về hệ điều hành

Hệ điều hành Windows

Hệ điều hành Windows 8

2/43

1. Giới thiệu chung về hệ điều hành

1.1. ĐỊNH NGHĨA

Hệ điều hành là tập hợp các chương trình được tổ chức thành

một hệ thống với nhiệm vụ đảm bảo tương tác giữa người

dùng với máy tính, cung cấp các phương tiện và dịch vụ để

điều phối việc thực hiện các chương trình, quản lí chặt chẽ

các tài nguyên của máy, tổ chức khai thác chúng một cách

thuận tiện và tối ưu

3/43

1. Giới thiệu chung về hệ điều hành

1.2.CHỨC NĂNG

. Tổ chức giao tiếp giữa người dùng và hệ thống

. Cung cấp tài nguyên cho các chương trình và tổ chức thực

hiện các chương trình đó

. Tổ chức lưu trữ thông tin trên bộ nhớ ngoài, cung cấp các

công cụ để tìm kiếm và truy cập thông tin

. Kiểm tra và hỗ trợ phần mềm cho các thiết bị ngoại vi để

khai thác thuận tiện và hiệu quả

. Cung cấp các dịch vụ tiện ích hệ thống và một số phần

mềm ứng dụng thông thường như trình duyệt Web, soạn

thảo văn bản…

4/43

1. Giới thiệu chung về hệ điều hành

1.3. CÁC THÀNH PHẦN CỦA HỆ ĐIỀU HÀNH

. Hệ thống quản lý tiến trình

. Hệ thống quản lý bộ nhớ

. Hệ thống quản lý nhập xuất

. Hệ thống quản lý tập tin

. Hệ thống bảo vệ

. Hệ thống dịch lệnh

. Quản lý mạng

5/43

1. Giới thiệu chung về hệ điều hành

4. PHÂN LOẠI HỆ ĐIỀU HÀNH

 Phân loại theo loại máy tính:

. Hệ điều hành dành cho máy MainFrame

. Hệ điều hành dành cho máy Server

. Hệ điều hành dành cho máy nhiều CPU

. Hệ điều hành dành cho máy tính cá nhân (PC)

. Hệ điều hành dành cho máy PDA (Embedded

OS - hệ điều hành nhúng)

. Hệ điều hành dành cho máy chuyên biệt

. Hệ điều hành dành cho thẻ chip (SmartCard)

6/43

1. Giới thiệu chung về hệ điều hành

 Phân loại theo user và số chương trình sử dụng:

. Hệ điều hành đơn nhiệm một người dùng: mỗi lần chỉ

cho phép một người đăng nhập, các chương trình phải thực

hiện lần lượt.

Ví dụ: MS-DOS.

. Hệ điều hành đa nhiệm một người dùng: mỗi lần chỉ cho

phép một người đăng nhập song có thể kích hoạt nhiều

chương trình, đòi hỏi bộ vi xử lí mạnh.

Ví dụ: Windows 95, Windows 98.

. Hệ điều hành đa nhiệm nhiều người dùng: cho phép

nhiều người đăng nhập vào hệ thống, thực hiện đồng thời

nhiều chương trình. Đòi hỏi bộ vi xử lí mạnh, bộ nhớ trong

lớn, thiết bị ngoại vi phong phú.

Ví dụ: Windows 2000, XP, Vista, 7, Ubuntu, Mac OS X…

7/43

1. Giới thiệu chung về hệ điều hành

 Phân loại theo hình thức xử lý

. Hệ thống xử lý theo lô

. Hệ thống xử lý theo lô đa chương

. Hệ thống chia sẻ thời gian

. Hệ thống song song

. Hệ thống phân tán

. Hệ thống xử lý thời gian thực

8/43

1. Giới thiệu chung về hệ điều hành

5. MỘT SỐ HỆ ĐIỀU HÀNH THÔNG DỤNG

. MS-DOS (Microsoft Disk Operating

System) – ra đời 8/1981 với giao diện

dòng lệnh

. Windows – ra mắt 11/1985 với giao

diện đồ hoạ (GUI – Graphical User

Interfaces)

10/43

1. Giới thiệu chung về hệ điều hành

.Mac OS (Macintosh Operating System) được

phát triển bởi công ty Apple cho các máy

tính Apple Macintosh, ra mắt năm 1984 với

giao diện đồ hoạ.

10/43

1. Giới thiệu chung về hệ điều hành

.Unix: do một số nhân viên của công ty AT&T Bell Labs bao

gồm Ken Thompson, Dennis Ritchie và

Douglas McIlroy đưa ra những năm 1960 và 1970. Ngày nay

hệ điều hành Unix được phân ra thành

nhiều nhánh khác nhau, nhánh của AT&T, nhánh của một số

nhà phân phối thương mại và nhánh của những tổ chức phi

lợi nhuận.

11/43

1. Giới thiệu chung về hệ điều hành

. Linux là tên gọi của một hệ điều

hành máy tính và cũng là tên hạt

nhân của hệ điều hành.

Phiên bản đầu tiên do Linus Torvalds

viết vào năm 1991

Phân phối dưới bản quyền GNU

(General Public License)

Có nhiều bản phân phối khác nhau

• Ubuntu

• Debian

• Redhat

• Google Chrome OS

• Fedora…

12/43

2.1. Giới thiệu chung: HĐH Windows do hãng Microsoft

đưa ra

 Windows 1.0 (1985)

Phiên bản đầu tiên của Windows MS-DOS. Người dùng lần đầu tiên có

thể sử dụng chuột để truy cập vào các cửa sổ thay vì các câu lệnh rườm

rà. Tuy nhiên, Windows 1.0 không được sử dụng rộng rãi.

 Windows 2.0 (1987)

Đây là hệ điều hành đầu tiên chạy Microsoft Word và Excel. Nó cũng

khiến Apple nộp đơn kiện Microsoft bởi họ cho rằng Microsoft đã đánh

cắp một số chi tiết của Macintosh và Lisa cho Windows 2.0. Apple đã

thua trong vụ kiện này.

 Windows 3.0 (1990)

Windows 3.0 đã có nhiều thay đổi để che dấu lõi MS-DOS với các biểu

tượng đồ họa như Program Manager. Đó là phiên bản Windows đầu tiên

được sử dụng phổ biến.

 Windows 3.1 (1991): Đây là phiên bản Windows được sử dụng

mặc định trên các máy tính IBM trong những năm 90. Đây cũng là

phiên bản Windows cuối cùng mang dáng dấp của MS-DOS.

 Windows 95 (1995): Windows 95 là một bước ngoặt. Internet

Explorer, Recycle Bin và nút Start được giới thiệu trong phiên bản

Windows này. Thiết kế cơ bản của Windows 95 được sử dụng cho tới

tận khi Windows 8 ra mắt vào năm 2012.

 Windows 98(1998):Đây chỉ là một bản nâng cấp nhỏ của Windows

95, Windows 98 hoạt động ổn định hơn và được bổ sung thêm một số

tính năng mới.

 Windows ME ("Millennium Edition", 2000):

Windows ME thực chất là Windows 98 được bổ sung một vài tính năng

mới. Doanh số của Windows ME không tốt bởi hầu hết người tiêu dùng

biết Windows XP sắp ra mắt và họ chờ đợi hệ điều hành này.

 Windows XP (2001):Năm 2001, thế giới đón chào sự xuất hiện

của Windows XP. Đây là bản cập nhật lớn đầu tiên của Windows kể

từ Windows 95 và là phiên bản tiêu dùng đầu tiên của Windows

không còn những đặc trưng của hệ điều hành MS-DOS. Windows XP

sử dụng công nghệ nền tương tự như Windows NT, một phiên bản

Windows ổn định và mạnh mẽ được sử dụng cho các máy chủ và

máy trạm.