Luận văn Hoàn thiện phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động cho vay của Ngân hàng cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

NGUYỄN KHÁNH PHƯƠNG

HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH KHÁCH HÀNG

DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN

HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN

VIỆT NAM - CHI NHÁNH HOÀN KIẾM

LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN

HÀ NỘI – 2019

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

NGUYỄN KHÁNH PHƯƠNG

HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH KHÁCH HÀNG

DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN

HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN

VIỆT NAM - CHI NHÁNH HOÀN KIẾM

Chuyên ngành: Kế toán

Mã ngành: 8340301

LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. BÙI THỊ NGỌC

HÀ NỘI – 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sỹ kế toán với đề tài “ Hoàn thiện phân

tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động cho vay của Ngân hàng Thương

mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Hoàn Kiếm” là công

trình nghiên cứu khoa học của cá nhân tôi. Tất cả các nội dung của luận văn

trình bày dựa trên quan điểm cá nhân, cơ sở nghiên cứu lý luận , phân tích

thực tiễn với sự hướng dẫn khoa học của TS. Bùi Thị Ngọc.

Các số liệu, kết quả trong luận văn hoàn toàn trung thực, xuất phát từ

thực tiễn chưa từng được công bố dưới bất kỳ hình thức nào trước khi trình

bảo vệ và công nhận bởi Hội đồng đánh giá Luận văn thạc sỹ kế toán.

Hà Nội, ngày

tháng

năm 2019

Tác giả luận văn

Nguyễn Khánh Phương

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình thực hiện luận văn, tác giả đã nhận được rất nhiều sự

quan tâm giúp đỡ và động viên từ các thầy cô trực tiếp giảng dạy lớp cao học

Kế toán, Lãnh đạo trường Đại học Lao động Xã hội, Lãnh đạo ngân hàng

TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - CN Hoàn Kiếm, các bạn học viên, gia

đình và đồng nghiệp.

Em cũng xin chân thành cảm ơn sâu sắc đến TS. Bùi Thị Ngọc, người

hướng dẫn khoa học tận tình giúp đỡ và hướng dẫn chi tiết để em hoàn thành

luận văn Thạc sỹ của mình.

Xin trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo BIDV CN Hoàn Kiếm đã tạo điều

kiện về thời gian và dữ liệu để tôi hoàn thành luận văn Thạc sỹ này.

Xin trân trọng cảm ơn tất cả các thầy, các cô Khoa Sau đại học và khoa

Kế toán của Trường Đại học Lao động Xã hội đã chỉ bảo, truyền đạt ., trang

bị kiến thức cho em trong quá trình tham gia học tập, quan tâm động viên, tận

tình hướng dẫn và hỗ trợ, tạo mọi điều kiện để em hoàn thành tốt luận văn

Thạc sỹ của mình.

Hà Nội, ngày

tháng

năm 2019

Tác giả luận văn

Nguyễn Khánh Phương

I

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

MỤC LỤC ..................................................................................................... I

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .............................................................. V

DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ .....................................................................VI

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU ..................................... 1

1.1 Lý do chọn đề tài...................................................................................... 1

1.2 Tổng quan nghiên cứu............................................................................. 3

1.3 Mục tiêu nghiên cứu................................................................................. 5

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu............................................................. 5

1.5 Phương pháp nghiên cứu .......................................................................... 6

1.6 Kết cấu của đề tài nghiên cứu................................................................... 6

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH KHÁCH

HÀNG DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI NGÂN

HÀNG THƯƠNG MẠI.................................................................................. 8

2.1. Khái quát về hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại. ................... 8

2.1.1 Khái niệm và phân loại hoạt động cho vay ........................................... 8

2.1.2 Đặc điểm của hoạt động cho vay ......................................................... 10

2.2. Khái quát về phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động cho vay

của ngân hàng thương mại............................................................................ 13

2.2.1 Khái niệm, mục đích, ý nghĩa của phân tích tài chính doanh nghiệp

trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại..................................... 13

2.2.2 Cơ sở dữ liệu phục vụ phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động

cho vay của ngân hàng thương mại .............................................................. 16

II

2.2.3 Các phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động cho

vay của ngân hàng thương mại..................................................................... 17

2.2.4 Tổ chức phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động cho vay của

ngân hàng thương mại.................................................................................. 22

2.3.Nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động cho vay của

ngân hàng thương mại.................................................................................. 26

2.3.1.Phân tích bảng cân đối kế toán ............................................................ 26

2.3.2 Phân tích tình hình kinh doanh ............................................................ 28

2.3.3. Phân tích các chỉ tiêu tài chính trung gian........................................... 31

2.3.4. Phân tích dòng tiền của doanh nghiệp................................................. 35

2.3.5. Xếp hạng tín dụng nội bộ đối với khách hàng..................................... 35

2.4. Nhân tố ảnh hưởng đến công tác phân tích tài chính trong hoạt động cho

vay của ngân hàng thương mại..................................................................... 38

2.4.1. Các nhân tố chủ quan......................................................................... 38

2.4.2. Nhân tố khách quan............................................................................ 39

Kết luận chương 2........................................................................................ 42

CHƯƠNG 3 : THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ

PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH HOÀN

KIẾM........................................................................................................... 43

3.1 Tổng quan về ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt

Nam- Chi nhánh Hoàn Kiếm........................................................................ 43

3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển ....................................................... 43

3.1.2. Cơ cấu tổ chức và hoạt động chủ yếu của Ngân hàng thương mại cổ phần

Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hoàn Kiếm................................. 44

3.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh củaNgân hàng thương mại cổ phần Đầu

tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hoàn Kiếm...................................... 48

III

3.1.4. Khái quát quy trình nghiệp vụ cho vay của ngân hàng BIDV chi nhánh

Hoàn Kiếm................................................................................................... 53

3.2.Thực trạng phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động

cho vay của BIDV – chi nhánh Hoàn Kiếm.................................................. 58

3.2.1 Khái quát về phân tích tài chính doanh nghiệp của BIDV – chi nhánh

Hoàn Kiếm................................................................................................... 58

3.2.2 Thực trạng cơ sở dữ liệu sử dụng trong phân tích tài chính doanh nghiệp

của BIDV – chi nhánh Hoàn Kiếm............................................................... 59

3.2.3 Thực trạng phương pháp sử dụng để phân tích tài chính doanh nghiệp

của BIDV – chi nhánh Hoàn Kiếm............................................................... 62

3.2.4 Thực trạng tổ chức phân tích tài chính doanh nghiệp của BIDV - chi

nhánh Hoàn Kiếm ........................................................................................ 62

3.2.5 Nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp của BIDV – chi nhánh Hoàn

Kiếm ............................................................................................................ 63

3.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp

trong quá trình cho vay tại BIDV – chi nhánh Hoàn Kiếm ........................... 77

3.4. Đánh giá thực trạng phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong

hoạt động cho vay của BIDV – chi nhánh Hoàn Kiếm ................................. 78

3.4.1 Thành tựu đạt được.............................................................................. 78

3.4.2 Các vấn đề còn tồn tại.......................................................................... 79

Kết luận chương 3........................................................................................ 83

CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH

KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA

BIDV- CHI NHÁNH HOÀN KIẾM ............................................................ 84

4.1.Định hướng và mục tiêu phát triển của BIDV – chi nhánh Hoàn Kiếm... 84

4.2. Yêu cầu và nguyên tắc hoàn thiện phân tích tài chính khách hàng doanh

nghiệp của BIDV – chi nhánh Hoàn Kiếm ................................................... 85

IV

4.3 Các giải pháp hoàn thiện phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp

trong hoạt động cho vay của BIDV – chi nhánh Hoàn Kiếm ........................ 87

4.3.1 Hoàn thiện cơ sở dữ liệu sử dụng trong phân tích tài chính khách hàng

doanh nghiệp của BIDV – chi nhánh Hoàn Kiếm......................................... 87

4.3.2 Giải pháp hoàn thiện phương pháp phân tích....................................... 87

4.3.3 Giải pháp hoàn thiện quy trình, quy định............................................. 89

4.3.4 Giải pháp hoàn thiện nội dung phân tích.............................................. 90

4.3.5 Giải pháp khác..................................................................................... 93

4.4. Một số kiến nghị ................................................................................... 94

4.4.1 Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước..................................................... 94

4.4.2 Kiến nghị với các bộ ngành có liên quan khác..................................... 94

KẾT LUẬN CHUNG ................................................................................... 96

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................... 97

PHỤ LỤC

V

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Diễn giải

Từ viết tắt

NHTM

Ngân hàng thương mại

TMCP

BIDV

CIC

Thương mại cổ phần

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam

Trung tâm Thông tin Tín dụng

Báo cáo tài chính

BCTC

BCĐKT

BCKQKD

BC LCTT

LNST

VCSH

TS

Bảng cân đối kế toán

Báo cáo kết quả kinh doanh

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

Lợi nhuận sau thuế

Vốn chủ sở hữu

Tài sản

TSCĐ

TSDH

BH&QL

DT

Tài sản cố định

Tài sản dài hạn

Bán hàng và Quản lý

Doanh thu

DTT

Doanh thu thuần

HTK

Hàng tồn kho

DTTK

Dự trữ tồn kho

VI

DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ

BẢNG

Bảng 3.1: Các chỉ tiêu hiệu quả hoạt động BIDV Hoàn Kiếm 2015-2018 .... 49

Bảng 3.2: Các chỉ tiêu quy mô hoạt động BIDV Hoàn Kiếm 2015-2018...... 50

Bảng 3.3: Các chỉ tiêu chất lượng tín dụng BIDV Hoàn Kiếm 2015-2018.... 52

SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2.1: Mô hình phân tích bằng phương pháp Dupont............................. 21

Sơ đồ 3.1: Bộ máy tổ chức BIDV Hoàn Kiếm.............................................. 45

Sơ đồ 3.2: Chỉ rõ các yêu cầu khi phân tích BCTC doanh nghiệp..................... 55

1

CHƯƠNG 1

GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

1.1 Lý do chọn đề tài

Hoạt động ngân hàng rất nhạy cảm và luôn phải đối mặt với nhiều rủi

ro khác nhau, hoạt động kinh doanh của các ngân hàng ngày càng trở nên

phức tạp hơn và áp lực cạnh tranh giữa các ngân hàng thương mại ngày càng

lớn hơn. Đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hiện nay hầu hết

nguồn thu nhập chính của các ngân hàng thương mại vẫn chủ yếu là từ tín

dụng . Chất lượng tín dụng tốt phản ánh chất lượng của ngân hàng tốt và

ngược lại chất lượng tín dụng thấp, nợ xấu cao kiểm soát không tốt phản ánh

chất lượng ngân hàng kém.

Trên thực tế hoạt động của ngân hàng có chức năng cơ bản là điều

chuyển vốn từ khách hàng thừa vốn ( huy động vốn, tiền gửi ngân hàng ) sang

khách hàng cần vốn ( hoạt động cho vay). Ngân hàng là một loại hình trung

gian tài chính ( kinh doanh tiền tệ) , hoạt động cho vay của ngân hàng là hoạt

động tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Trong thực tế vài năm trở lại đây đã xảy ra rất nhiều

các vụ án liên quan đến ngân hàng gây thất thoát số tiền vốn vay lên đến hàng

nghìn tỷ đồng. Những cán bộ ngân hàng liên quan tới các vụ án này thường có

hành vi cố tình làm sai quy trình, quy định trong hoạt động cho vay,để tư lợi thiệt

hại cho ngân hàng. Bên cạnh những vi phạm về mặt đạo đức cố ý làm sai các quy

định, thì việc đánh giá tình hình tài chính của khách hàng của các ngân hàng còn

bị coi nhẹ, chưa được chú trọng. Đánh giá sai về tình hình tài chính của khách

hàng, sử dụng nguồn vốn vay sai mục đích, làm thất thoát vốn vay, dẫn đến nợ

xấu và gây ra những thiệt hại nghiêm trọng cho ngân hàng.

Một khách hàng có khả năng tài chính đảm bảo trả nợ trong thời hạn

cam kết là một trong những điều kiện tiên quyết để xem xét có cho vay hay

2

không. Điều kiện này vừa mang lại thuận lợi cho ngân hàng lẫn khách hàng.

Đối với khách hàng, có được khả năng tài chính tốt sẽ giúp cho khách hàng an

tâm hơn về khả năng trả nợ khi đến hạn, do đó giữ được uy tín, cam kết đối

với ngân hàng. Riêng đối với ngân hàng, việc xem xét khả năng tài chính của

khách hàng giúp ngân hàng có thể giảm thiểu được rủi ro, tránh đưa ra những

quyết định sai lầm: cho vay những khách hàng xấu và không cho vay những

khách hàng tốt.

Trong quy trình cấp tín dụng, cho vay vốn của các ngân hàng thương mại,

trước khi giải ngân cấp vốn cho khách hàng, cán bộ quản lý khách hàng của ngân

hàng cần đánh giá tình hình tài chính khách hàng với mục đích cuối cùng là xác

định khi đến hạn khách hàng có khả năng trả được nợ vay hay không, tình hình sử

dụng nguồn vốn vay. Hoạt động đánh giá tình hình tài chính khách hàng đóng vai

trò rất quan trọng, nó giúp cho ngân hàng ước lượng được khả năng sinh lời cũng

như mức độ rủi ro của khoản vay đó. Qua hoạt động này ngân hàng sẽ có những

đánh giá tương đối về tình hình tài chính của khách hàng, đưa ra những quyết định

cho vay đúng đắn, giảm thiểu được rủi ro tín dụng.

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam là một ngân hàng có

quy mô tổng tài sản dẫn đầu hệ thống ngân hàng. Mạng lưới rộng khắp với

hơn 1.000 chi nhánh, Phòng Giao dịch trên 63 tỉnh, thành cả nước với nhiều

điểm giao dịch bán lẻ theo chuẩn quốc tế cùng các khu trải nghiệm dịch vụ tài

chính hiện đại BIDV cũng là Ngân hàng đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam đạt

giải “Ngân hàng bán lẻ tiêu biểu nhất Việt Nam 3 năm liên tiếp 2016, 2017 &

2018”. Đồng thời hoạt động cho vay mua nhà cũng đạt được “Giải thưởng sản

phẩm cho vay nhà ở tốt nhất Việt Nam 3 năm liên tiếp 2016, 2017 & 2018”

do Tạp chí The Asian Banker bình chọn.

Ngày 01/07/2010, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam -

Chi nhánh Hoàn Kiếm chính thức đi vào hoạt động và cũng đã lựa chọn và

3

xác định hoạt động kinh doanh ngân hàng bán lẻ là mặt trận quan trọng hàng

đầu và ưu tiên toàn bộ nguồn lực để phát triển hoạt động bán lẻ.Ngân hàng

TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - CN Hoàn Kiếm nguồn thu nhập chủ

yếu vẫn là thu từ tín dụng chiếm tới trên 90% tổng thu nhập của ngân hàng.

Việc cấp tín dụng cho khách hàng doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn trong

tổng cho vay và bảo lãnh nên việc đánh giá, phân tích báo cáo tài chính

doanh nghiệptrước khi cho vay, trong suốt quá trình cho vay là một việc

làm rất quan trọng. Nhận thức được vấn đề trên và qua tìm hiểu thực tế tại

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - CN Hoàn Kiếm và sự

giúp đỡ hướng dẫn của TS. Bùi Thị Ngọc em đã chọn đề tài: “Hoàn thiện

phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động cho vay

của Ngân hàng cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh

Hoàn Kiếm” làm đề tài nghiên cứu của luận văn.

1.2 Tổng quan nghiên cứu

Đa dạng hóa cơ cấu tín dụng theo ngành nghề, lĩnh vực và đối tượng

khách hàng, đồng thời đảm bảo tăng trưởng về quy mô gắn liền với đảm bảo

chất lượng tín dụng đang là một trong những mục tiêu được ưu tiên hàng đầu

trong chiến lược phát triển của các ngân hàng thương mại tại Việt nam nói

chung, và tại BIDV nói riêng. Để giảm thiểu tỷ lệ nợ xấu thì ngay từ những

bước đầu tiên, công tác thẩm định khoản vay cần được lãnh đạo cũng như cán

bộ nhân viên làm công tác tín dụng tại ngân hàng chú trọng. Trong đó, đánh

giá tình hình tài chính khách hàng đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá

khả năng hoàn vốn của khách hàng, giảm thiểu rủi ro nợ xấu cho ngân

hàng.Hiện nay, việc nghiên cứu phân tích đánh giá tình hình tài chính của

khách hàng doanh nghiệp ngày càng được quan tâm nhiều hơn.

Có khá nhiều những chuyên đề nghiên cứu liên quan đến luận văn này,

ví dụ như : Luận văn “Hoàn thiện công tác phân tích báo cáo tài chính doanh

4

nghiệp vay vốn tại Ngân hàng TMCP Việt Á – Chi nhánh Hội An” của tác giả

Võ Thị Thảo Vân, 2015. Tác giả đã trình bày cơ sở lý luận về phân tích tài

chính doanh nghiệp để phục vụ hoạt động cho vay tại ngân hàng thương mại,

đánh giá thực trạng cho vay tại Ngân hàng TMCP Việt Á. Từ đó, tác giả đưa

ra những thành công cũng như những mặt còn hạn chế trong công tác phân

tích báo cáo tài chính doanh nghiệp để phục vụ hoạt động cho vay tại ngân

hàng. Đồng thời, tác giả cũng chỉ ra nguyên nhân và đề xuất những giải pháp

thiết thực nhằm hoàn thiện công tác phân tích báo cáo tài chính tại doanh

nghiệp vay vốn tại ngân hàng.

Luận văn “ Đánh giá tình hình tài chính khách hàng doanh nghiệp

trong quy trình cho vay tại Ngân hàng BIDV Chi nhánh Sở giao dịch 1“ của

tác giả Phạm Mạnh Hưng năm 2018, phân tích thực trạng tại Ngân hàng

BIDV Chi nhánh Sở giao dịch1 đã có một bộ phận chuyên trách thực hiện

phân tích báo cáo tài chính của khách hàng theo định kỳ. Vì vậy, công tác

phân tích báo cáo tài chính tại ngân hàng này đã được ban lãnh đạo ngân hàng

rất quan tâm, đồng thời với kết quả phân tích của bộ phận này cũng đã giúp

ích rất nhiều trong việc ra quyết định cho vay tại ngân hàng.

Luận văn “Phân tích tài chính khách hàng trong hoạt động cho vay tại

ngân hàng TMCP Ngoại thương VN- Chi nhánh Việt Trì “ của tác giả Lê Văn

Cương năm 2015, tác giả tập trung nghiên cứu các vấn đề chung về phân tích

tài chính của khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa. Thực trạng việc phân tích

tài chính khách hàng nhỏ và vừa của ngân hàng thương mại cổ phần

Vietcombank chi nhánh Việt Trì.

Luận văn thạc sỹ Nguyễn Quỳnh Chi (2009) “ Hoàn thiện phân tích tài

chính doanh nghiệp tại Sở giao dịch ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt

Nam” phân tích các chỉ tiêu vòng quay hàng tồn kho, vòng quay vốn lưu

động, kỳ thu tiền bình quân, hiệu suất sử dụng tài sản cố định, hiệu suất sử

5

dụng tổng tài sản, tỷ suất sinh lời trên doanh thu, hệ số sinh lời của tài sản, hệ

số sinh lời của vốn chủ sở hữu.

Qua phân tích tổng quan nghiên cứu đề tài, tác giả nhận thấy các luận

văn nghiên cứu hiện nay đưa ra những cơ sở lý luận và phân tích thực trạng

công tác phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp vay vốn tại các ngân hàng

thương mại. Xuất phát từ thực trạng hiện nay, hoạt động đánh giá tình hình tài

chính khách hàng doanh nghiệp trong quy trình cho vay tại ngân hàng BIDV Chi

nhánh Hoàn Kiếm đang được đặc biệt quan tâm, tác giả nghiên cứu tổng hợp

những cơ sở lý luận, kiến thức cơ bản và đề xuất vận dụng hoàn thiện hoạt động

này tại Ngân hàng BIDV Chi nhánh Hoàn Kiếm, nhằm giúp ngân hàng nâng cao

hiệu quả trong công tác thẩm định cho vay, lựa chọn được những khách hàng có

tình hình tài chính lành mạnh, giảm thiểu rủi ro tín dụng.

1.3 Mục tiêu nghiên cứu

Khái quát và hệ thống hóa cơ sở lý luận về phân tích tài chính khách

hàng trong hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại.Bao gồm các nội

dung khái quát về hoạt động cho vay, cơ sở dữ liệu để phân tích tài chính

khách hàng, hệ thống các chỉ tiêu để phân tích.

Phân tích thực trạng công tác phân tích tài chính khách hàng trong hoạt

động cho vaycủa Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi

nhánh Hoàn Kiếm.

Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lượng công

tác phân tích tài chính khách hàng trong quá trình thẩm định trước khi cho

vay hoặc trong suốt quá trình khách hàng vay vốn.

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là công tác phân tích báo cáo tài

chính của doanh nghiệp vay vốn tại ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và

Phát triển Việt Nam- chi nhánh Hoàn Kiếm.

6

Phạm vi nghiên cứu: lý luận và thực trạng phân tích tài chính doanh

nghiệp trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại Đầu tư và Phát

triển Việt Nam – CN Hoàn Kiếm. Nghiên cứu các văn bản quy định của

ngân hàng Nhà nước, chế độ kế toán doanh nghiệp, các quy trình quy định

của ngân hàng BIDV trong việc cấp tín dụng cho khách hàng doanh nghiệp

+ Về không gian: đề tài tập trung nghiên cứu các vấn đề có liên quan

đến hoạt động đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp trong quy trình cho

vay tại ngân hàng thương mại Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh

Hoàn Kiếm

+ Về thời gian: Nghiên cứu hoạt động phân tích tài chính doanh nghiệp

của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Hoàn

Kiếm trong 2 năm gần đây . Các hồ sơ tín dụng của các khách hàng doanh

nghiệp vay vốn, các báo cáo đề xuất, thẩm định cấp tín dụng.

1.5 Phương pháp nghiên cứu

Dữ liệu sơ cấp: Phỏng vấn cán bộ quan hệ khách hàng, thu thập số liệu

chủ yếu từ phòng quan hệ khách hàng của ngân hàng thương mại cổ phần Đầu

tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Hoàn Kiếm.

Dữ liệu thứ cấp: Tài liệu, sách báo, ……

Xử lý dữ liệu: Các tài liệu, số liệu thu thập được phân tích diễn giải, so

sánh, đánh giá đồng thời đối chiếu với các quy định hiện tại của ngân hàng từ

đó rút ra kết luận về thực trạng áp dụng công tác phân tích báo cáo tài chính

trong quy trình.

1.6 Kết cấu của đề tài nghiên cứu

Chương 1 : Giới thiệu đề tài nghiên cứu.

Chương 2: Cơ sở lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt

động cho vay tại ngân hàng thương mại.

Chương 3: Thựctrạngphân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt

động cho vay tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – CN

7

Hoàn Kiếm

Chương 4: Giải pháp hoàn thiện phân tích tài chính doanh nghiệp trong

hoạt động cho vay của ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi

nhánh Hoàn Kiếm.

8

CHƯƠNG 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG

MẠI

2.1. Khái quát về hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại.

2.1.1 Khái niệm và phân loại hoạt động cho vay

Tín dụng xuất phát từ gốc Latinh (Greditum) – tức là tin tưởng, tín

nhiệm. Tín dụng được diễn giải trong Từ điển Kinh tế học của Nguyễn Văn

Ngọc (2000) “được sử dụng rộng rãi trong quá trình cho vay” tín dụng

“thường được dùng để chỉ các khoản loại hình cho vay có hiệu ứng tiền tệ, tức

là làm tăng cung ứng tiền tệ, hoặc làm tăng các phương tiện thay thế cho

tiền”[5,tr16].

Tại Việt Nam các quyết định 1627/2001_QĐ_NHNN ngày

31/12/2001 của thống đốc ngân hàng về việc ban hành quy chế cho vay

của tổ chức tín dụng đối với khách hàng.Cho vay là một hình thức cấp tín

dụng, theo đó ngân hàng cho vay giao cho khách hàng một khoản tiền để

sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thoả thuận với nguyên

tắc có hoàn trả cả gốc và lãi[ điều 3,QĐ1627].

Theo Điều 4, mục 14 Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH2: “Cấp

tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc

cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng

nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh các

ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác” và tại mục 16 Luật các tổ chức

tín dụng số 47/2010/QH2: “Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho

vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào

mục đích xác định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”.

9

Như vậy, có thể hiểu: Cho vay là việc một bên (bên cho vay) cung cấp nguồn

tài chính cho bên khác (bên đi vay), trong đó bên đi vay sẽ hoàn trả tài chính

cho bên cho vay trong một thời hạn thỏa thuận và thường kèm theo lãi suất.

Hoạt động này phát sinh khoản nợ giữa bên đi vay và bên cho vay. Vì thế tín

dụng (theo nghĩa hẹp) phản ánh mối quan hệ giữa bên cho vay (chủ nợ) với

bên đi vay (khách nợ) và mối quan hệ đó bị chi phối bởi cơ chế tín dụng, thỏa

thuận về thời gian, lãi suất phải trả. Định nghĩa trên được các ngân hàng và tổ

chức tín dụng khác áp dụng để làm tiền đề căn bản cho các hoạt động cho vay

của mình. Trong nền kinh tế thị trường hoạt động cho vay của NHTM rất đa

dạng và phong phú với nhiều loại hình tín dụng khác nhau.Việc áp dụng hình

thức cho vay nào là tùy thuộc vào đặc điểm kinh tế của đối tượng sử dụng vốn

tín dụng nhằm sử dụng và quản lý vốn tín dụng có hiệu quả và phù hợp với sự

vận động cũng như đặc điểm kinh tế khác nhau của đối tượng tín dụng.

Trên thực tế việc phân loại cho vay theo các tiêu thức sau:

a. Phân theo mục đích sử dụng vốn:

- Cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh công thương nghiệp

- Cho vay tiêu dùng cá nhân

- Cho vay mua bán bất động sản

- Cho vay sản xuất nông nghiệp

- Cho vay kinh doanh xuất nhập khẩu

b. Phân loại theo thời hạn tín dụng

- Cho vay ngắn hạn: là loại cho vay có thời hạn dưới 1 năm. Mục

đích của loại cho vay này thường là nhằm tài trợ cho việc đầu tư vào tài

sản lưu động

- Cho vay trung dài hạn: là loại cho vay có thời hạn trên 1 năm. Mục

đích của loại cho vay này là nhằm tài trợ cho việc đầu tư vào tài sản cố định,

đầu tư vào các dự án đầu tư

10

c. Phân loại theo mức độ tín nhiệm của khách hàng

- Cho vay không có bảo đảm: Là loại cho vay không có tài sản thế

chấp, cầm cố, hoặc bảo lãnh của người khác mà chỉ dựa vào uy tín của bản

thân khách hàng vay vốn để quyết định cho vay

- Cho vay có bảo đảm: là loại cho vay dựa trên cơ sở các bảo đảm cho

tiền vay như thế chấp, cầm cố, hoặc bảo lãnh của một bên thứ ba nào khác.

d. Phân loại theo phương thức cho vay

- Cho vay từng lần

- Cho vay theo hạn mức tín dụng

e. Phân loại theo phương thức hoàn trả nợ vay

- Cho vay trả nợ một lần khi đáo hạn

- Cho vay có nhiều kỳ hạn trả nợ, cho vay trả góp

- Cho vay trả nợ nhiều lần nhưng không có kỳ hạn trả nợ cụ thể mà tùy

theo khả năng của khách hàng để trả nợ bất cứ lúc nào.

2.1.2 Đặc điểm của hoạt động cho vay.

Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng hoạt động vì mục đích

lợi nhuận thông qua việc kinh doanh các khoản vốn ngắn hạn là chủ yếu. Khái

niệm về ngân hàng đang thay đổi vì sự pha trộng các hoạt động truyền thống

của ngân hàng với các loại hình trung gian tài chính khác[4,tr119].

Cho vay là một quan hệ kinh tế, trong quan hệ này người cho vay chuyển

giao quyền sử dụng tiền trong một thời gian nhất định cho người đi vay.Khi đến

hạn trả nợ người đi vay có nghĩa vụ hoàn trả số tiền gốc và lãi vay. Như vậy, cho

vay có thể được hiểu phản ánh mối quan hệ kinh tế giữa một bên là người cho

vay (NHTM) còn bên kia là người vay (khách hàng vay vốn).

Thông thường, khi cho vay các ngân hàng thường mại thường dựa trên

2 nguyên tắc: nguyên tắc quản lý mục đích tiền vay và nguyên tắc hoàn trả.

Theo nguyên tắc quản lý mục đích tiền vay, mặc dù người đi vay phải thế

Luận văn Hoàn thiện phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động cho vay của Ngân hàng cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Hoàn Kiếm