Luận văn Tuyển dụng nhân lực tại Công ty Cổ phần Chuyển phát nhanh Bưu Điện

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI

NGUYỄN NGỌC HUYỀN

TUYỂN DỤNG NHÂN LỰC TẠI CÔNG TY CỔ

PHẦN CHUYỂN PHÁT NHANH BƯU ĐIỆN

Chuyên ngành : Quản trị nhân lực

Mã số

: 60340404

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. PHẠM THỊ BÍCH NGỌC

Hµ néi - 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan, bản Luận văn tốt nghiệp " Tuyển dụng nhân lực tại

công ty cổ phần chuyển phát nhanh Bưu Điện là công trình nghiên cứu thực

sự của cá nhân tôi, được thực hiện trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết, nghiên cứu

khảo sát tình hình thực tiễn và dưới sự hướng dẫn của TS. Phạm Thị Bích Ngọc

Đồng thời, các số liệu phân tích và kết quả trong luận văn là trung thực

và chưa được công bố dưới bất kỳ hình thức nào.

Tôi xin chịu trách nhiệm về đề tài nghiên cứu của mình

Tác giả luận văn

Nguyễn Ngọc Huyền

.

i

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới người hướng dẫn khoa học TS.

Phạm Thị Bích Ngọc đã đã trực tiếp hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này.

Thày đã tận tình chỉ bảo, chỉnh sửa nội dung và hướng cho tôi có cái nhìn

đúng đắn vấn đề nghiên cứu, giúp tôi phát triển ý tưởng cũng như là có những

định hướng để phát triển thành luận văn.

Xin chân thành cảm ơn Ban Giám Hiệu, Khoa Sau Đại học, các phòng

ban và thầy cô giáo Trường Đại Học Lao động – Xã Hội đã tạo điều kiện

thuận lợi cho tôi trong quá trình làm luận văn.

Xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Khối chức năng, cán bộ nhân viên

của Công ty CP CPN Bưu Điện đã cung cấp số liệu, trả lời các phiếu điều tra

khảo sát giúp tôi hoàn thiện luận văn này.

Trân trọng cảm ơn!

Tác giả

Nguyến Ngọc Huyền

ii

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN ...........................................................................................i

LỜI CẢM ƠN................................................................................................ii

MỞ ĐẦU....................................................................................................... 1

1. Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu .............................................................. 1

2. Tổng quan các công trình nghiên cứu......................................................... 2

3. Mục tiêu nghiên cứu ................................................................................... 5

4. Phương pháp nghiên cứu đề tài ................................................................... 6

5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.............................................................. 6

6. Kết cấu luận văn......................................................................................... 7

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TUYỂN DỤNG NGUỒN NHÂN

LỰC TRONG DOANH NGHIỆP ............................................................... 8

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của tuyển dụng nguồn nhân lực................. 8

1.1.1. Khái niệm về tuyển dụng nguồn nhân lực......................................... 8

1.1.2. Tầm quan trọng của tuyển dụng nguồn nhân lực............................... 9

1.2. Nội dung của hoạt động tuyển dụng trong doanh nghiệp ....................... 11

1.2.1. Hoạt động tuyển mộ nhân lực........................................................ 11

1.2.2. Quy trình tuyển chọn nhân lực trong doanh nghiệp ........................ 21

1.3. Những nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động tuyển dụng nguồn nhân lực

của Doanh nghiệp......................................................................................... 27

1.3.1. Nhóm nhân tố bên ngoài doanh nghiệp........................................... 27

1.3.2. Nhóm nhân tố bên ngoài doanh nghiệp........................................... 29

1.4. Đánh giá hiệu quả tuyển dụng nhân lực của doanh nghiệp..................... 31

1.4.1. Tác dụng của đánh giá hiệu quả tuyển dụng................................... 31

1.4.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tuyển dụng...................................... 32

1.5. Kinh nghiệm về công tác tuyển dụng nguồn nhân lực tại một số

doanh nghiệp................................................................................................ 32

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TUYỂN DỤNG NHÂN

LỰC CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN CHUYỂN PHÁT NHANH BƯU

ĐIỆN ........................................................................................................... 36

iii

2.1. Tổng quan về Công ty cổ phần Chuyển Phát Nhanh Bưu điện............... 36

2.1.1. Giới thiệu về Công ty cổ phần chuyển phát nhanh bưu điện ........... 36

2.1.2. Tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty.................... 42

2.2. Phân tích thực trạng công tác tuyển dụng nhân lực tại công ty cổ

phần chuyển phát nhanh Bưu Điện 2013-2015............................................. 56

2.2.1. Hoạt động tuyển mộ ...................................................................... 56

2.2.2. Hoạt động tuyển chọn nhân lực của Công ty CP Chuyển phát

nhanh Bưu Điện ....................................................................................... 66

2.3. Đánh giá hiệu quả của hoạt động tuyển dụng của công ty CP chuyển

phát nhanh Bưu Điện.................................................................................... 75

2.4. Phân tích nhân tố ảnh hưởng tới công tác tuyển dụng của Công ty

CP chuyển phát nhanh Bưu Điện................................................................. 81

2.4.1. Các yếu tố bên trong Công ty CP chuyển phát nhanh Bưu Điện ..... 81

2.4.2. Các yếu tố bên ngoài công ty Cp chuyển phát nhanh Bưu Điện...... 83

2.5. Đánh giá về hoạt động tuyển dụng nguồn nhân lực của công ty CP

chuyển phát nhanh Bưu Điện ....................................................................... 84

2.5.1. Những ưu điểm............................................................................... 84

2.5.2. Nhược điểm và nguyên nhân . ........................................................ 86

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG

TÁC TUYỂN DỤNG NHÂN LỰC TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN

CHUYỂN PHÁT NHANH BƯU ĐIỆN..................................................... 88

3.1. Phương hướng kinh doanh và phát triển nguồn nhân lực của công ty

trong giai đoạn tới ........................................................................................ 88

3.1.1. Phương hướng kinh doanh.............................................................. 88

3.1.2. Kế hoạch tuyển dụng nhân lực của công ty trong thời gian tới........ 90

3.2. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện tuyển dụng nhân lực tại Công ty

CP CPN Bưu Điện....................................................................................... 93

3.2.1. Đa dạng hóa nguồn và phương pháp tuyển dụng ............................ 93

3.2.2. Hoàn thiện quy trình tuyển dụng nhân lực tại Công ty CP CPN

Bưu Điện.................................................................................................. 98

iv

3.2.3. Các giải pháp khác........................................................................ 104

3.3. Điều kiện thực hiện giải pháp .............................................................. 107

KẾT LUẬN............................................................................................... 110

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................. 111

PHỤ LỤC

v

MỞ ĐẦU

1. Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu

Yếu tố quyết định đối với sự phát triển của một công ty chính là khả

năng thu hút và giữ chân nhân viên giỏi. Bạn có thể huy động được nguồn

vốn, tài sản, cơ sở vật chất, đất đai, nhà xưởng, máy móc thiết bị, nguyên vật

liệu… nhưng yếu tố quan trọng nhất có thể vận hành và biến tất cả các yếu tố

trên thành lợi nhuận chính là con người và hơn bao giờ hết chúng ta hiện đang

phải đối mặt với vấn đề hết sức nghiêm trọng là thiết hụt nguồn nhân lực có

chất lượng cao. Những nhà quản trị nhân lực của thế kỉ 21 đang buộc phải

thay đổi hoàn toàn cách tư duy cũ vì ngày nay số lượng nhân viên giỏi là rất ít

ỏi do đó họ phải suy nghĩ hoàn toàn khác so với trước đây khi mà nguồn nhân

lực còn dồi dào. Để có được sự thay đổi này nhà quản trị nhân lực cần chú ý

tới việc tuyển dụng cũng như giữ chân nhân viên giỏi phù hợp với yêu cầu

công việc và phải tập trung thực hiện tốt nhiệm vụ đó, trong công tác quản lý

đó có thể coi là nhiệm vụ khó khăn và quan trọng nhất.

Trong hoạt động quản trị nhân lực thì tuyển dụng là khâu đầu tiên và

rất quan trọng. Tuyển dụng là một trong những kỹ năng thiết yếu của người

quản lý, và cũng là nền tảng vững chắc cho sự thịnh vượng và bền vững của

tổ chức. Công tác tuyển dụng nhân lực của công ty có tốt thì chúng ta mới có

được đội ngũ nhân lực tốt, đảm bảo công việc được giao hoàn thành chôi chảy

và giảm được những chi phí về tuyển dụng và đào tạo lại nguồn nhân lực.

Công ty cổ phần chuyển phát nhanh Bưu Điện( EMS) mới được tách

riêng thành lập năm 2005, công ty đang có hơn 1300 nhân viên, hiện nay có

khoảng 20% nhân viên là đang trong độ tuổi sắp sửa nghỉ hưu. Tuy nhiên

thực trạng công tác tuyển dụng nhân lực tại Công ty cổ phần chuyển phát

nhanh Bưu Điện lại còn tồn tại một số vấn đề như công tác tuyển dụng và

đào tạo để trẻ hóa nhân sự chưa được quan tâm đúng mức, quá trình tuyển

dụng còn nhiều bất cập đòi hỏi phải có quá trình nghiên cứu để hoàn thiện

công tác tuyển dụng để đạt hiệu quả cao hơn. HowĐể giúp ban lãnh đạo công

ty chuyển phát nhanh Bưu Điện hoàn thiện hoạt động tuyển dụng tôi mạnh

1

dạn chọn đề tài "Tuyển dụng nhân lực tại công ty cổ phần chuyển phát

nhanh Bưu Điện"

2. Tổng quan các công trình nghiên cứu

Trong điều kiện xã hội đang chuyển sang nền kinh tế tri thức thì các

nhân tố công nghệ, vốn, nguyên vật liệu đang giảm dần vai trò của nó. Bên

cạnh đó, nhân tố tri thức của con người ngày càng chiến vị trí quan trọng:

nguồn nhân lực có tính năng động, sáng tạo và hoạt động trí óc của con người

ngày càng trở nên quan trọng. Xã hội ngày càng phát triển, doanh nghiệp

muốn phát triển thì nguồn lực con người càng quan trọng. Nếu biết khai thác

nguồn lực này đúng cách sẽ tạo ra nhiều của cải vật chất cho xã hội, thoả mãn

nhu cầu ngày càng cao của con người. Doanh nghiệp muốn có một nguồn

nhân lực chất lượng cao thì cần phải có bước tuyển dụng tốt, hoạt động tuyển

dụng tốt thì tổ chức sẽ có một đội ngũ nhân viên có trình độ, kinh nghiệm để

giúp tổ chức tồn tại và phát triển tốt, có tính cạnh tranh cao. Ngược lại có thể

dẫn đến suy yếu nguồn nhân lực, hoạt động kinh doanh kém hiệu quả, lãng

phí nguồn lực dẫn tới phá sản, chính vì vai trò quan trọng của tuyển dụng

nguồn nhân lực mà đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về đề tài tuyển dụng

trong và ngoài nước.

Các công trình nghiên cứu ngoài nước:

· Biran Tracy( 2007) trong tác phẩm Bí quyết tuyển dụng và đãi ngộ

người tài đã đề cập 14 bí quyết liên quan đến nội dung công tác tuyển dụng

trên tông số 21 bia quyết trình bày trong tác phẩm. Tác giả đã khái quát

những phương pháp, kỹ thuật quan trọng trong công tác tuyển dụng mà các

công ty danh tiếng hàng đầu vẫn thường áp dụng. Đây là bí quyết được đúc

kết từ việc từ việc tìm hiểu và quan sát thực tế và trải nghiệm của bản thân

trong nhiều năm của tác giả về việc làm sao để thu hút và tuyển dụng nhân

viên giỏi cho vị trí còn trống của doanh nghiệp. Tác giả chỉ ra được những

thói quen xấu mà nhiều nhà tuyển dụng hiện nay đang mắc phải như đánh giá

cảm tính, dựa trên sự phỏng đoán, quan sát qua loa, vội vàng...Đồng thời, qua

từng chương của tác phẩm, tác giả chỉ ra sự tổn thất mà doanh nghiệp gặp

2

phải khi tuyển dụng sai người và đưa ra các nguyên tắc giúp nhà tuyển dụng

thay đổi phương hướng suy nghĩ và cách nhìn khác để đạt được thành công

trong tuyển dụng người tài. Tuy nhiên, suy luận diễn diachj trong nghiên cứu

của tác giả chủ yếu tập trung vào các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình

tuyển dụng mà ít đề cập tới các vấn đề khác trong tuyển dụng nhân lực như

chính sách tuyển dụng, nguồn tuyển dụng hay tiêu chí đánh giá hiệu quả

tuyển dụng, các yếu tố ảnh hưởng đến công tác tuyển dụng. Phạm vi nghiên

cứu của tác giả không rõ ràng nên giải pháp đề ra chung chung., bị trùng lặp ý

· Chris Dukes( 2011) trong tác phẩm Quản trị tự học-Làm sao tuyển

dụng được người cũng sử dụng cách thức suy luận nghiên cứu giống tác giả

Brian Tracy. Nếu như tác giả Brian Tracy đưa ra 21 bí quyết để thành công

gắn với quy trình tuyển dụng thì Chris Dukes lại chi tiết và cụ thể hơn bằng

việc chỉ rõ các bước công việc trong quy trình tuyển dụng nhân lực: lập kế

hoạch tuyển dụng, lên quảng cáo tuyển dụng, tiếp cận và phỏng vấn ứng viên,

hoàn tất lời mời công việc và thủ tục pháp lý cho người được tuyển. Ở từng

bước công việc, Chirs Dukes trình bày rõ quan điểm và cách thức thực hiện

để xây dựng được quy trình tuyển dụng hoàn hảo cho mọi doanh nghiệp. Tuy

nhiên, khi nghiên cứu về công tác tuyển dụng- tác giả Chris Dukes cũng

giống Brian Tracy khi chỉ đề cập tới quy trình tuyển dụng mà không nghiên

cứu, xem xét tới các nội dung khách trong công tác tuyển dụng

Các công trình nghiên cứu trong nước:

· Luận án Tiến sỹ của tác giả Đinh Văn Toàn với đề tài : Phát triển

nguồn nhân lực của Tập đoàn Điện lực Việt Nam đến năm 2015.

Luận án áp dụng hàm sản xuất Cobb-Douglas phân tích tác động và

đóng góp của nguồn nhân lực tới kết quả sản xuất kinh doanh điện ở Việt

Nam. Các tham số của hàm Cobb-Douglas được ước lượng bằng phương

pháp hạch toán với các số liệu sản xuất kinh doanh điện và chi phí lao động

thời kỳ 2001-2009 của EVN (trước năm 2007 là Tổng công ty Điện lực Việt

Nam). Kết quả nghiên cứu cho thấy ứng dụng này không chỉ phù hợp về mặt

lý thuyết mà hoàn toàn có thể áp dụng trong thực tế để xem xét xu hướng tác

3

động và đóng góp của nguồn nhân lực và các yếu tố vốn, năng suất các yếu tố

tổng hợp (TFP) trong phạm vi một doanh nghiệp.

Nghiên cứu các quan niệm khác nhau về phát triển nguồn nhân lực,

phần lớn đứng trên quan điểm quản trị kinh doanh và coi nó như một chức

năng trong quản trị nguồn nhân lực, luận án đã nêu ra quan điểm riêng về nội

dung phát triển nguồn nhân lực cũng như các yếu tố tác động trong một tổ

chức thuộc ngành điện giai đoạn hiện nay, và cho rằng: ngoài các nội dung

đánh giá thực trạng nguồn nhân lực, hoạch định và phát triển nguồn nhân lực

thì hoàn thiện công tác tổ chức quản lý là một nội dung quan trọng; trong

công tác hoạch định, việc đảm bảo ccơ cấu nguồn nhân lực hợp lý là một mục

tiêu cần ưu tiên. Do vậy, trong các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nguồn

nhân lực của tổ chức này thì chiến lược, kế hoạch phát triển sản xuất kinh

doanh điện và mô hình tổ chức có vai trò quyết định

Ngoài ra có thể kể thêm tên một số công trình nghiên cứu như:

· Hoàn thiện pháp luật về tuyển chọn công chức ở nước ta , Luận án

tiến sĩ của Nguyễn Quốc Hiệp.

· Một số nội dung trong tuyển dụng nhân lực của khu vực nhà nước ,

tác giả Lê Cẩm Hà

· Một số giải pháp phát hiện và sử dụng nhân tài ở nước ta hiện nay ,

TS. Nguyễn Minh Phương

· - Chương trình phát triển dự án Mê Kông (2010) “ Thu hút và lựa

chọn nguồn nhân lực “ Tài liệu này đề cập tới các hoạt động của nhà tuyển

dụng nhằm thu hút và lựa chọn nguồn nhân lực chất lượng cao cho tổ chức

của mình. - TS Nguyễn Xuân Thu (1997) “Lao động và sử dụng lao động

trong doanh nghiệp “ Cuốn sách này đưa ra những nguyên tắc , luật định

trong quản lý và sử dụng lao động

Từ việc nghiên cứu các đề án công trình nghiên cứu trong và nước

ngoài nêu trê ta có thể nhận thấy rằng tuyển dụng nhân lực đang được thực

hiện tại các tổ chức, doanh nghiệp thuộc nhiều ngành nghề, lĩnh vực mà mỗi

ngành nghề, lĩnh vực đó lại có những đặc thù riêng. Đây cũng là vấn đề được

4

rất nhiều học viên lựa chọn làm đề tài luận văn của mình và mặc dù không

phải là vấn đề mới nhưng nó vẫn luôn là một vấn đề cấp thiết đối với bất kỳ

một tổ chức hay doanh nghiệp nào.

Tại Công ty CP CPN Bưu điện ( EMS) đến nay vẫn chưa có ai nghiên

cứu về vấn đề này. Vì vậy đề tài luận văn “ Tuyển dụng nhân lực tại công ty

cổ phần chuyển phát nhanh Bưu Điện" đã có cách tiếp cận mới, khác biệt với

các đề tài tạo động lực lao động trong doanh nghiệp, trong Trường đã được

công bố. Luận văn bên cạnh bám sát các bước trong quy trình tuyển dụng

nhân lực như các đề tài nghiên cứu. Điểm mới em đưa ra trong luận văn muốn

khai thác thêm các khía cạnh khác trong tuyển dụng nhân lực như yếu tố ảnh

hưởng đến công tác tuyển dụng nhân lực, các tiêu chí đánh giá hiệu quả trong

công tác tuyển dụng nhân lực. Hướng nghiên cứu luận văn là tập trung hệ

thống hóa cơ sở lý luận về công tác tuyển dụng nhân lực trong doanh nghiệp.

Từ đó em tiến hành tìm hiểu thực trạng công tác tuyển dụng nhân lực tại

Công ty Cp CPN Bưu Điện

3. Mục tiêu nghiên cứu

-Mục tiêu tổng quát của luận văn là nghiên cứu thực trạng hoạt động

tuyển dụng nguồn nhân lực của công ty và đề xuất giải pháp hoàn thiện hoạt

động thực trạng tuyển dụng của công ty CP chuyển phát nhanh Bưu Điện.

-Mục tiêu cụ thể:

+ Hệ thống hóa cơ sở lý luận về tuyển dụng nguồn nhân lực, xây

dựng khung lý thuyết nghiên cứu về hoạt động tuyển dụng nguồn nhân lực

của công ty.

+ Phân tích thực trạng hoạt động tuyển dụng nguồn nhân lực của công

ty Cp chuyển phát nhanh Bưu Điện( Hoạt động tuyển mộ, quy trình tuyển chọn

nguồn nhân lực) chỉ ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những hạn

chế trong hoạt động tuyển dụng của công ty Cp chuyển phát nhanh Bưu Điện.

+Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động tuyển dụng của công ty

CP chuyển phát nhanh Bưu Điện.

5

+ Đề xuất của giải pháp hoàn thiện hoạt động tuyển dụng của công ty Cp

chuyển phát nhanh Bưu Điện.

4. Phương pháp nghiên cứu đề tài

- Nguồn dữ liệu được sử dụng trong luận văn:

+Luận văn sử dụng dữ liệu thứ cấp như: Báo cáo tình hình hoạt động sản

xuất kinh doanh; hoạt động tuyển dụng của công ty; quy định tuyển dụng của

công ty; Bài báo; tạp chí;sách.

+Luận văn sử dụng dữ liệu sơ cấp: thu thập dữ liệu từ nhân viên, quản lý

và cán bộ tuyển dụng tại chi nhánh, cán bộ tuyển dụng bằng cách lấy các ý kiến

hoạt động tuyển dụng của công ty

-Phương pháp thu thập thông tin .

+Phỏng vấn: Phỏng vấn cán bộ nhân sự( 5 người) để tìm hiểu về hoạt

động tuyển dụng của công ty từ đó đánh giá hoạt động tuyển dụng của Công

Ty.

+ Phương pháp quan sát bằng bảng hỏi: khảo sát hơn 100 công nhân

viên, mục đích của khảo sát là thu thập ý kiến của người lao động về quá trình

tuyển chọn, hoạt động tuyển mộ của công ty EMS.

-Phương pháp xử lý dữ liệu:

+ Luận văn sử dụng phương pháp dữ liệu bao gồm thống kê,so sánh,

phân tích -tổng hợp để xử lý thông tin thu được từ hai nguồn số liệu trên

+ Luận văn sử dụng phần mềm Excel để xử lý số liệu điều tra bằng

khảo sát.

5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

5.1. Đối tượng nghiên cứ

Hoạt động tuyển dụng nguồn nhân lực của Công ty Cp chuyển phát

nhanh Bưu Điện các chi nhánh tại Hà Nội . Gồm hoạt động tuyển mộ , quy

trình tuyển chọn nguồn nhân lực của công ty CP chuyển phát nhanh Bưu

Điện.

5.2. Phạm vi nghiên cứu

6

+ Về không gian: Công ty CP chuyển phát nhanh Bưu Điện các chi

nhánh tại Hà Nội

+Về thời gian: Dữ liệu thu thập trong các năm 2013-2015 của Công ty

Cp chuyển phát nhanh Bưu Điện.

+Về nội dung: Luận văn tập trung phân tích hoạt động tuyển mộ,quy

trình tuyển chọn nguồn nhân lực của công ty Cp chuyển phát nhanh Bưu Điện.

6. Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận thì nội dung chính được chia thành ba

chương như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận về dụng nhân lực trong doanh nghiệp.

Chương 2: Phân tích thực trạng hoạt động tuyển dụng của công ty CP

chuyển phát nhanh Bưu Điện.

Chương 3. Một số giải pháp hoàn thiện tuyển dụng nguồn nhân lực tai

công ty cổ phần CPN Bưu Điện

7

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TUYỂN DỤNG NGUỒN NHÂN LỰC

TRONG DOANH NGHIỆP

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của tuyển dụng nguồn nhân lực

1.1.1. Khái niệm về tuyển dụng nguồn nhân lực

1.1.1.1. Tuyển mộ

“Tuyển mộ là quá trình thu hút những người xin việc có trình độ từ lực

lượng lao động xã hội và lực lượng lao động bên trong tổ chức. Mọi tổ chức

phải có đầy đủ khả năng để thu hút đủ số lượng và chất lượng lao động đế

nhằm đạt được các mục tiêu của mình” [13, tr 93].

1.1.1.2. Tuyển chọn

“Quá trình tuyển chọn nhân lực là quá trình đánh giá các ứng viên theo

nhiều khía cạnh khác nhau dựa vào các yêu cầu của công việc, để tìm được

những người phù hợp với các yêu cầu đặt ra trong số những người đã thu hút

được trong quá trình tuyển mộ. Cơ sở của tuyển chọn là các yêu cầu của công

việc đã được đề ra theo bản mô tả công việc và bản yêu cầu đối với người

thực hiện công việc” [13, tr 105].

Quá trình tuyển chọn phải đáp ứng được các yêu cầu dưới đây:

- Thứ nhất, tuyển chọn phải xuất phát từ kế hoạch sản xuất kinh doanh

và kế hoạch nguồn nhân lực.

- Thứ hai, tuyển chọn được những người có trình độ chuyên môn cần

thiết cho công việc để đạt tới năng suất lao động cao, hiệu suất công tác tốt.

- Thứ ba, tuyển chọn những người có kỷ luật, trung thực, gắn bó với

công việc với tổ chức.

1.1.1.3. Tuyển dụng

Tuyển dụng là quá trình tìm kiếm, thu hút và tuyển chọn từ nhiều

nguồn khác nhau những nhân viên đủ khả năng đảm nhiệm những vị trí mà

doanh nghiệp cần tuyển. Mục đích của một cuộc tuyển dụng là rất rõ ràng:

cung cấp thông tin đến tất cả mọi người mỗi người có thể có những năng lực

8

phù hợp với chức vụ đang trống; cả mọi người mỗi người có thể có những

năng lực phù hợp với chức vụ đang trống; khuyến khích những người có năng

lực phù hợp với chức vụ đang trống nộp đơn dự tuyển; thu nhận thông tin về

những ứng cử viên; lựa chọn những người phù hợp nhất với nhu cầu công

việc. Với cách hiểu như trên, tuyển dụng nhân lực gồm cả tuyển mộ và tuyển

chọn nhân lực.

1.1.2. Tầm quan trọng của tuyển dụng nguồn nhân lực

1.2.1.1. Tuyển mộ nhân lực bên trong doanh nghiệp. Và bên ngoài doanh

nghiêp

Quá trình tuyển mộ có ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả của quá trình

tuyển chọn. Trong thực tế có rất nhiều người lao động có trình độ cao, phù

hợp với yêu cầu cần tuyển nhưng họ không được tuyển chọn vì họ không

được biết các thông tin tuyển mộ, hoặc họ không có cơ hội nộp đơn xin việc.

Chất lượng của quá trình tuyển chọn sẽ không đạt được yêu cầu đề ra hay

hiệu quả thấp nếu như số lượng người nộp đơn xin việc bằng hoặc ít hơn số

nhu cầu cần tuyển chọn.

Quá trình tuyển chọn là khâu quan trọng nhằm giúp cho các nhà quản trị

nhân lực đưa ra được các quyết định tuyển dụng một cách đúng đắn nhất. Quá

trình tuyển chọn có ý nghĩa rất quan trọng đối với sản xuất kinh doanh của

doanh nghiệp và đối với các tổ chức, bởi vì quá trình tuyển chọn tốt sẽ giúp cho

các doanh nghiệp có được những con người có trình độ chuyên môn phù hợp với

sự phát triển của tổ chức trong tương lai. Tuyển chọn tốt cũng sẽ giúp cho tổ

chức giảm được các chi phí do phải tuyển chọn lại, đào tạo lại cũng như tránh

được các thiệt hại rủi ro trong quá trình thực hiện các công việc. Để tuyển chọn

đạt được kết quả cao thì cần phải có các bước tuyển chọn phù hợp, các phương

pháp thu thập thông tin chính xác và đánh giá các thông tin một cách khoa học.

Tầm quan trọng của tuyển dụng đối với hoạt động sản xuất kinh doanh

của doanh nghiệp

Tuyển dụng tốt đem đến cho doanh nghiệp một đội ngũ nhân lực phù hợp

với công việc và vị trí tuyển dụng. Nâng cao được hiệu quả công việc, danh

9

tiếng của công ty bởi tuyển dụng nhân sự là hoạt động ảnh hưởng trực tiếp đến

chất lượng nguồn nhân lực của doanh nghiệp. Đồng thời cũng tiết kiệm được chi

phí đào tạo nhân lực nếu tuyển chọn được những ứng cử viên sáng giá. Tuyển

dụng được những người thật sự có đam mê với nghề và có xu hướng gắn bó lâu

dài với công ty, tránh tình trạng phải liên tục tuyển dụng nhân sự mới, doanh

nghiệp lại mất công sức và thời gian để nhân viên mới quen việc và hòa nhập

được với các yếu tố văn hóa của doanh nghiệp…Qua hoạt động tuyển dụng nhân

viên mới sẽ giúp trẻ hóa về lực lượng lao động cho doanh nghiệp, đem tới những

luồng gió mới, những ý tưởng mới cho công ty.

Các chuyên gia nhân sự ước tính, một lần tuyển dụng thất bại sẽ làm

cho công ty tổn thất một khoản chi phí từ 3 đến 6 lần tổng thu nhập hằng năm

của nhân viên đó. Như vậy, tuyển dụng nhân sự thành công sẽ giữ lại được

một khoản chi phí đáng kể cho doanh nghiệp.

Quá trình lựa chọn nhân sự đòi hỏi thu thập nhiều thông tin về các ứng

cử viên, so sánh các ứng cử viên với tiêu chuẩn công việc cần tuyển dụng.

Các tiêu chuẩn tuyển dụng cần phải phản ánh được nhu cầu công việc, quan

điểm tuyển dụng, chính sách nhân sự và văn hóa doanh nghiệp.

Quá trình tuyển dụng cần phải xác định rõ các kỹ năng, kiến thức và

các đặc điểm cá nhân cần thiết cho cả nhu cầu trước mắt của vị trí công việc

và mục tiêu tương lai phát triển của doanh nghiệp.

Tầm quan trọng của tuyển dụng đối với các hoạt động quản trị nhân

lực khác.

Tuyển dụng nhân lực có ảnh hưởng trực tiếp tới việc bố trí, sử dụng

nhân lực và do đó sẽ ảnh hưởng đến năng suất của người lao động. Nếu tuyển

dụng đúng người sẽ phát huy hết khả năng của họ. Tuyển dụng là tiền đề của

việc bố trí và sử dụng nhân lực, bố trí và sử dụng nhân lực là khâu tiếp theo

phải có sau khâu tuyển dụng. Việc tuyển dụng tốt cũng sẽ giúp cho công tác

bố trí và sử dụng nhân sự được tiến hành một cách hợp lý, phân công đúng

người đúng việc, tránh tình trạng dư thừa nhân lực. Thông qua quá trình bố trí

và sử dụng nhân sự nhà quản trị sẽ tiến hành dự báo nhu cầu nhân sự của

10

doanh nghiệp trong những năm tới, so sánh nhu cầu đó với thực trạng đáp ứng

hiện nay nhằm tìm ra khoảng cách về sự thiếu thừa nhân sự từ đó tác động

đến nội dung tuyển dụng.

Công tác tuyển dụng tốt sẽ là tiền đề cho công tác đào tạo và phát triển

nhân lực. Khi doanh nghiệp có được nhân viên có đầy đủ yêu cầu thậm chí

đáp ứng tốt hơn so với yêu cầu thì doanh nghiệp sẽ rút ngắn công tác đào tạo

nhân lực, có thể không phải thực hiện công tác này. Những người lao động có

tay nghề đòi hỏi ít phải đào tạo hơn những người không có tay nghề, từ đó

doanh nghiệp sẽ tiết kiệm được chi phí cho đào tạo.

Khi thực hiện đãi ngộ nhân lực thông qua chế độ đãi ngộ tiền lương,

tiền thưởng, phúc lợi người ta căn cứ vào kết quả trực tiếp từ thành tích công

tác nhân viên. Như vậy tuyển dụng nhân lực có mối quan hệ gián tiếp với đãi

ngộ nhân lực Thông qua việc không ngừng nâng cao chất lượng công tác

tuyển dụng nhân viên thì hiệu quả thành tích công tác sẽ được nâng cao, từ đó

có thể nâng cao các khoản tiền lương, tiền thưởng, phúc lợi của nhân viên.

Ngược lại, đãi ngộ nhân lực là hoạt động luôn đi cùng với tuyển dụng, nó hỗ

trợ hoạt động tuyển dụng đạt kết quả và hiệu quả cao. Các chính sách đãi ngộ

như chính sách tiền lương, tiền thưởng, phúc lợi, các biện pháp đãi ngộ tinh

thần thông qua công việc và môi trường làm việc sẽ tạo điều kiện thu hút

nhân viên và nâng cao khả năng tuyển chọn nhân viên có chất lượng cao cho

doanh nghiệp. Bên cạnh đó mức cung về lao động cũng sẽ ảnh hưởng đến

mức lương mà người lao động nhận được.

Tóm lại, hoạt động quản trị nhân lực là cả một quá trình từ tuyển dụng

nhân lực cho đến đãi ngộ nhân lực, các khâu này có mối liên hệ ràng buộc với

nhau. Muốn làm tốt những khâu sau thì trước tiên phải làm tốt khâu tuyển dụng.

1.2. Nội dung của hoạt động tuyển dụng trong doanh nghiệp

1.2.1. Hoạt động tuyển mộ nhân lực

1.2.1.1. Tuyển mộ nhân lực bên trong doanh nghiệp. Và bên ngoài doanh

nghiêp

1.2.1.2. Quy trình tuyển mộ nhân lực trong doanh nghiệp

Nguồn bên trong được giới hạn ở những người lao động đang làm việc

11

tại các bộ phận, phòng ban trong doanh nghiệp nhưng lại có nhu cầu thuyên

chuyển đến công việc khác mà doanh nghiệp đang có nhu cầu tuyển dụng.

Phương pháp tuyển mộ bên trong doanh nghiệp

- Công ty sẽ có bản thông báo mô tả vị trí, yêu cầu về trình độ cần

tuyển mộ, thông báo này sẽ được dán ở bảng thông báo của công ty và gửi

đến tất cả các phòng ban trong công ty để thu hút tất cả các ứng viên trong

công ty có khả năng và muốn thử sức ở một vị trí làm việc mới.

- Tuyển dụng thông qua sự giới thiệu của cán bộ, công nhân viên

trong công ty, đây là nguồn ứng viên dồi dào và có đảm bảo từ đó sẽ phát hiện

nhanh được những người có năng lực phù hợp một cách cụ thể và nhanh.

- Tuyển dụng căn cứ vào thông tin như các kỹ năng hiện có, trình độ,

quá trình làm việc đã trải qua, kinh nghiệm, phẩm chất của từng cá nhân lao

động trong công ty. Điều này đòi hỏi tổ chức phải thường xuyên cập nhật

thông tin về từng nhân viên trong tổ chức.

Trong bản thông báo này nhà quản trị khuyến khích mọi người hội đủ điều

kiện đăng ký tham gia, kỹ thuật này gọi là thuật đăng ký chỗ làm còn trống.

* Ưu điểm

Thứ nhất, nó cho phép doanh nghiệp sử dụng có hiệu quả hơn nhân lực

hiện có.

Thứ hai, tuyển trực tiếp từ nhân viên đang làm trong doanh nghiệp sẽ

tạo cơ hội thăng tiến cho mọi người. Khi làm việc trong doanh nghiệp mọi

người đều mong có cơ hội thăng tiến. Được thăng tiến nhân viên cảm thấy

những thành tích của mình được các nhà quản trị biết đến và đánh giá đúng

mức. Bản thân họ có điều kiện thể hiện trình độ và tài năng ở cương vị công

tác mới, môi trường và cuộc sống được cải thiện. Vì vậy nếu doanh nghiệp

tạo ra cơ hội thăng tiến cho mọi người sẽ làm cho họ nhiệt tình và yên tâm

làm việc lâu dài cho doanh nghiệp.

Thứ ba, đây không phải là tuyển nhân viên mới mà là tuyển nhân viên

hiện hành, những người đã quen thuộc, thông hiểu cơ cấu và những mối quan

hệ trong doanh nghiệp, thích ứng với môi trường làm việc, có khả năng hội

12

nhập nhanh chóng.

Thứ tư, chí phí tuyển dụng thấp.

* Nhược điểm

Bên cạnh những ưu điểm trên nguồn tuyển nội bộ còn có những hạn

chế sau:

Một là, hạn chế về số lượng cũng như chất lượng ứng viên.

Hai là, gây ra xáo trộn trong tuyển dụng. Vị trí đang ổn định có thể trở

nên thiếu người do nhân lực chuyển sang công việc khác và cần phải tuyển

dụng. Hơn nữa nó có thể gây ra hiện tượng mất đoàn kết nội bộ do các nhân

viên cạnh tranh với nhau để vào được vị trí mới, ảnh hưởng đến bầu không

khí của doanh nghiệp.

Ba là, việc tuyển dụng nhân viên trong doanh nghiệp có thể gây ra hiện

tượng xơ cứng do các nhân viên này đã quen với cách làm việc ở cương vị cũ,

hạn chế khả năng sáng tạo. Họ dễ rập khuôn lại theo cách làm cũ, không dấy

lên được bầu không khí thi đua mới.

Bốn là, trong doanh nghiệp dễ hình thành các nhóm “ ứng viên không

thành công” họ là những người ứng cử vào một chức vụ nào đó còn trống

nhưng không được tuyển chọn, từ đó có tâm lý bất hợp tác, mất đoàn kết, dễ

chia bè phái ảnh hưởng tới chất lượng công việc.

1.2.1.3 Quy trình tuyển mộ nhân lực trong doanh nghiệp

Là tuyển dụng nhân viên bên ngoài công ty: là những người ngoài công

ty đến ứng tuyển. Nguồn tuyển dụng lao động từ bên ngoài sẽ giúp doanh

nghiệp bổ sung cả về số lượng và chất lượng lao động cho quá trình thực hiện

các mục tiêu đã đề ra.

* Ưu điểm

Thứ nhất nguồn ứng viên phong phú, đa dạng về số lượng và chất

lượng. Đây là những người được trang bị kiến thức tiên tiến và có hệ thống.

Thứ hai môi trường làm việc và công việc mới giúp cho người lao động

thích thú, hăng say làm việc, thể hiện năng lực của bản thân trong công việc.

Hơn nữa những người này thường có cách nhìn mới đối với tổ chức.

13

Thứ ba người sử dụng lao động có điều kiện huấn luyện từ đầu nguyên tắc

làm việc và những quy định về công việc có ý định giao cho nhân viên mới.

Thứ tư thông thường người lao động mới tuyển dụng hòa nhập vào môi

trường doanh nghiệp thông qua thực hiện công việc để làm quen với các nhân

viên và người quản lý của doanh nghiệp. Vì vậy họ coi công việc là tất cả sự

quan tâm.

Thứ năm được thay đổi môi trường làm việc giúp cho người lao động

có sinh khí mới cho động cơ làm việc. Vì vậy mà họ làm việc hăng say, sáng

tạo và tận tâm với công việc, đó cũng là để họ tự thể hiện bản thân với đồng

nghiệp trong môi trường mới.

* Nhược điểm

Thứ nhất môi trường làm việc mới gây không ít khó khăn cho người

lao động và người sử dụng lao động như chưa hiểu biết hoàn cảnh khả năng

chuyên sâu, thậm chí tính cách, cách ứng xử vì vậy có thể cản trở sự giao tiếp,

khó khăn trong việc thực hiện hài hòa mục tiêu của người lao động và của

doanh nghiệp.

Thứ hai tuyển lao động từ nguồn bên ngoài làm cho doanh nghiệp phải bỏ

ra chi phí cao hơn và thời gian nhiều hơn cho việc tìm kiếm, tuyển chọn và hội

nhập nhân viên. Đồng thời doanh nghiệp lại không tận dụng và khai thác được

nguồn lực có sẵn của mình. Do vậy việc giải quyết tuyển dụng nguồn nào phụ

thuộc vào quy mô, đặc điểm sản xuất kinh doanh và nhiều yếu tố khác của doanh

nghiệp sao cho phù hợp và mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất.

Phương pháp tuyển mộ từ bên ngoài công ty

* Tuyển mộ trực tiếp từ các trường đại học, cao đẳng, dạy nghề

Cách làm tương đối phổ biến là bộ phận nhân sự của doanh nghiệp liên

hệ với các cơ sở đào tạo để gặp gỡ sinh viên, qua đó giới thiệu về doanh

nghiệp cũng như nhu cầu tuyển dụng. Với cách làm đó doanh nghiệp có thể

tìm được các ứng viên có triển vọng ngay từ khi họ còn ngồi trên ghế nhà

trường. Hoặc doanh nghiệp tìm những sinh viên cuối khóa có đủ điều kiện

nhận vào thực tập và làm luận văn tốt nghiệp. Những sinh viên này nếu thể

14